ایجاد صلح بعد از جنگ که زنان را درگیر می‌کند، از اجرای قانون حمایت کرده و از حقوق کودکان حفاظت می‌کند.
حمایت از کودکان از تأثیرات تحریم‌ها
حمایت از حقوق کارکنان بشردوست و کمک بشردوستانه به کودکان
روی هم رفته، این اقدامات یک روش جدیدی برای عملیات صلح‌UN نشان داده است تا تأثیر نفوذ آژانس‌های عملیاتی موجود در کشور قبل، در‌طول و ‌بعد‌از جنگ نشان داده شود. اکثر فعالیت‌های صلح در محیط‌های ‌بسیار ناپایدار انجام می‌شود و اقدامات حفاظتی موردنیاز می‌باشد تا اطمینان دهد که تلاش‌های حقوق بشر و بشردوست توسط اولویت‌های سیاسی و نظامی در معرض خطر قرار نمی‌گیرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

وقتی که کارکنان نظامی و غیرنظامی مسئولیت‌های جدیدی را می‌پذیرند، تماس با افراد محلی افزایش‌‌ می‌یابد. خواه در برنامه‌های DD&R یا در برنامه‌های اثرات مین، کارکنان نظامی و غیرنظامی حفظ صلح باید از مسئولیت‌هایشان در مقابل زنان و کودکان اطلاع داشته باشند. انجمن امنیت پیشنهاد کرده است که آنها در حقوق انسانی بین‌المللی و قانون پناهندگی، حقوق کودکان و جنسیت، مذاکرات و مهارت‌های ارتباطی، HIV/AIDS، آگاهی فرهنگی و هماهنگی نظامی و غیر‌نظامی آموزش می‌بینند.^۳۲۱
چندین گروه‌UN‌، ICRC و NGOs مانند هماس و رادا‌برنن همکاری با سازمان‌های آموزش حفظ صلح منطقه‌ای و ملی و فعالیت‌های حامی صلح را شروع کرده‌اند تا آموزش را در بعضی از این مناطق فراهم کنند. تعدادی از کشورها از جمله کانادا، آلمان، غنا، نروژ، سوئد، هم‌اکنون گنجاندن آموزش در مورد حقوق کودکان و جنسیت را در برنامه‌های آموزش نظامی‌شان شروع کرده‌اند. یک مثال امیدبخش ابتکار مشترک بریتانیا و کانادا در مورد آموزش جنسیت برای کارکنان حفظ صلح می‌باشد. علی‌رغم درخواست‌های مکرر برای آموزش تخصصی در مورد ابعاد جنسیت درگیری، هیچ توافق عمومی بین‌المللی در مورد معیارها، سیاست‌ها و رویکردهای مربوط به آن برای مستقر‌کردن آموزش وجود ندارد. نبود اتفاق‌آراء در این زمینه‌ها، دلالت بر این دارد که کارکنان حفظ صلح همچنان بر‌طبق رهنمون‌های سازمانی یا ملی مربوط به خودشان آموزش می‌بینند.
آموزش به تنهایی نمی‌تواند بالاترین ملاک‌های اجرایی را تضمین کند. دبیرکل انجمن امنیت باید در جستجوی بالاترین ملاک‌های اجرایی برای کارکنان حفظ صلح باشد. توجه فوری باید برای ایجاد مکانیسم‌های نظارتی و انضباطی در فعالیت‌های صلح به شکل یک نماینده ویژه، یک بازرس‌کل یا یک منصب ایجاد شده برای آن هدف قرار داده‌شود. در جایی که خشونت‌ها علیه زنان و کودکان توسط کارکنان حفظ صلح‌UN انجام شده است ایالت‌ها باید جرم را بررسی کرده و نتایج چنین اتفاقات را علنی کنند.
۱٫۵٫۴٫پروسه صلح، بازسازی و توافق
کودکان به طور رسمی در پیمان‌های صلح به رسمیت شناخته نشده‌اند. در جولای سال‌۱۹۹۹، توافق صلح لوم در سیرالئون شامل چند شرط مربوط به کودکان بود اگرچه پیمان لوم به‌طور جدی به روش‌های زیادی خدشه دار می‌شود، اما آن یک سنتی را در تأیید اهمیت کودکان در برنامه‌های صلح و بازسازی به‌جا می‌گذارد، اما تأیید سیاسی حقوق کودکان به خودی خود تضمین نمی‌کند که در حفظ صلح، منابع برای بهداشت کودکان، آموزش و رفاه فراهم خواهد شد. کمبود منابع عظیم و خطرات جدی امنیتی غالباً جوامع را برای تغییر با مشکل مواجه کرده و تلاش‌های بازسازی را تضعیف می‌کند.
هر جامعه جنگ زده با وظیفه بزرگ بازسازی فیزیکی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و روانی مواجه می‌شود. جنگ چیزی بیشتر از ساختمان‌ها و پل‌ها را ویران می‌کند و زیرساخت‌های فرهنگی- که جوامع را به‌هم پیوند می‌دهد- را می‌شکافد. جنگ، هنجارهای اخلاقی و قانونی را از بین ‌برده و برای خانواده‌ها فراهم آوردن امنیت برای کودکانشان را مشکل‌تر می‌سازد. بنابراین بازسازی ملی باید ماورای ساختارهای فیزیکی را بررسی کرده و یک فرهنگ حقوق انسانی ایجاد کند که یک محیط پرورشی امن برای کودکان فراهم کند و سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی که از آنها حمایت می‌کند را ارتقا دهد.
در جریان پیامد جنگ، کنوانسیون حقوق کودکان یک چارچوب قوی را برای بازسازی متمرکز بر کودکان فراهم می‌کند. در گواتمالا، تلاش‌های MINUGUA (مأموریت کنترل سازمان ملل متحد در گواتمالا) برای تقویت سازمان‌های حقوق کودکان در‌نهایت منجر به ایجاد یک منصب دولتی خاص برای حمایت از حقوق کودکان شد. این منصب اکنون مسئول بررسی تجاوزهای حقوق کودک، کنترل سازمان‌های دولتی فراهم کننده خدمات برای کودکان، اطمینان دادن انطباق قانون ملی با کنوانسیون حقوق کودکان می‌باشد در‌حالی‌که عملاً هر کشوری، کنوانسیون را تصویب کرده است بسیاری اقدام لازم برای تصویب قانون ملی انجام نداده‌اند. کمیسیون ملی حقوق کودکان می‌تواند به راهنمایی این پروسه کمک کند.
بازسازی کردن سازمان‌های اصلی امنیت عمومی مانند پلیس و دستگاه قضائی یک جنبه ضروری برای صلح بعد‌از جنگ می‌باشد. در چندین کشور از جمله کامبوج، تیمور و کوزوو، سازمان ملل متحد از مقامات محلی برای تنظیم و اصلاح قوانین حقوق کودکان به‌منظور تقویت سیستم‌های قضائی حمایت کرده است.^۳۲۲ اولین دستورالعمل صادر‌شده توسط اداره سرپرستی‌UN در تیمور، کنوانسیون حقوق کودکان را در میان اسناد اصلی حقوق بشر برای اجرا در منطقه قرار داد.
اما این اقدامات وقتی مؤثر می‌باشد که با حمایت مالی و سیاسی موردنیاز برای اجرا همراه شود. پروسه بازسازی به سختی یک سال بعد از غارت تیمور توسط شبه‌نظامیان که باعث فرار یک‌چهارم جمعیت از مرزها و ویرانی ۷۰ %‌ساختمان ها‌شد شروع شده است.^۳۲۳ به علت مواجه شدن با کمبود امکاناتی که باز شدن مدارس و بیمارستان‌ها را به تأخیر انداخته است و یک سیستم قضائی که تنها منبعی برای آشکار شدن می‌باشد. کشمکش‌ها برای بازسازی یک پروسه دردناک و کُند می‌باشد. در چنین شرایطی بسیار مهم است که تعهد برای کودکان کم شود و تلاش‌هایی برای تقویت زیربنای اجتماعی به منظور ایجاد یک آینده آرام و امن‌تر انجام شود.
با‌وجود این، چالش‌ها فراوان می‌باشد. پناهندگان احتمالاً با مشکلاتی در‌طول بازگرداندن مواجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می‌شوند. کسانی که از کشور فرار کردند به‌عنوان خائن تبعید می‌شوند و حقوق‌شان برای باز پس‌گرفتن زمین‌هایشان مورد‌بحث قرار می‌گیرد. در بوسنی‌و‌هرزگوین تنش‌های قومی، اسکان جدید را تهدید کرده که این منجر به ایجاد برنامه ای شد که در آن جوامع برای توافق قبول بازگشت اقلیت‌ها، تضمین امنیت آنها و حمایت برای بازسازی مدارس، خانه و مراکز بهداشتی و برنامه‌های ایجاد درآمد دریافت کردند.
قرار‌دادن کودکان در مراکز بازسازی همچنین به معنای شامل کردن آنها به‌عنوان یک منبع می‌باشد. جوانان نباید به عنوان مشکلات یا قربانی دیده شوند بلکه به عنوان یک عامل اصلی در طراحی و اجرای طولانی‌مدت مورد‌توجه قرار می‌گیرند. سازمان‌های جامعه داخلی برای اطمینان دادن به این موضوع، مهم می‌باشند. مشخص کردن چنین سازمان‌هایی توسط درخواست لاهه برای کنفرانس صلح ماه مه‌۱۹۹۹، تأکید داشت که هزاران جوان در آن شرکت داشتند در‌حالی‌که NGOs یک نقش مهمی در فراهم کردن حمایت فوری برای کودکان ایفا می‌کند. دولت‌ها و NGOs ملی بزرگ‌ترین مسئولیت را در‌پی جنگ دارند. منابع باید برای تقویت کردن توانایی‌شان و افزایش امکانات‌شان داده شود.
۲٫۵٫۴٫عقاید کودکان برای صلح
در سال‌۱۹۹۶، در یک منطقه جنگ‌زده در کلمبیا، بیش از ۵۰۰۰‌بچه یک نمایشگاه بزرگ عکس با شعر و نامه با موضوع صلح برگزار کردند. این منجر به ایجاد یک اقدام ملی به اسم «جنبش کودکان برای صلح» شد. در ظرف ۶‌ماه یک رفراندوم ملی کودکان سازماندهی شده بود. انجمن دانش‌آموزی یک بیانیه‌ای را تنظیم کرد که از گروه‌های متخاصم درخواست می‌کند: «صلح را در کشورمان ایجاد کنند، کودکان را یتیم نکنند، به ما اجازه دهند آزادانه در خیابان‌ها بازی کنیم بدون اینکه آسیبی به خواهرها و برادرهای کوچکمان برسد…».^۳۲۴
این امر منجر به ایجاد یک اقدام ملی با عنوان «جنبش کودکان برای صلح» شد. تقریباً ۳‌میلیون بچه رأی دادند و حقوق‌شان را برای بقا، صلح، خانواده و آزادی سوء‌استفاده از اولویت‌هایشان مطرح کردند. رأی کودکان به القای یک فرمان صلح کمک کرد که بعدها توسط بیش از ۱۰‌میلیون شهروند حمایت شد و باعث ایجاد صلح متمرکز بر اقدامات ریاست جمهوری بعدی شد.
در‌حالی‌که پیشرفت در مذاکرات صلح کُند بوده است «جنبش کودکان برای صلح» با وجود خطرات زیاد محافظت شده است و دوبار برای جایزه صلح نوبل نامزد شده است.
پایان درگیری تنها قسمت تبدیل جنگ به صلح می‌باشد. خاطره‌های فجایع، رنج و بی‌عدالتی باقی می‌ماند و پیدایش مجدد آنها می‌تواند پروسه بازسازی را تضعیف کند مگر اینکه آنها به‌طور خاص از طریق پروسه سازش موردتوجه قرار می‌گیرند. تاکنون بیش از ۱۵‌کشور در تحول از جنگ کمیسیون‌های توافق و حقیقت را سازماندهی کرده‌اند به عنوان یک راهی برای آشکار کردن تجاوزهایی که در‌طول جنگ اتفاق می‌افتاد. این کمیسیون‌ها به ایجاد مجدد مسئولیت سیاسی و قانونی کمک می‌کنند. به‌هر‌حال تنها تعداد کمی از این کمیسیون‌ها به ‌جرم‌ها علیه کودکان توجه دارند.
درسال‌۲۰۰۰ گزارش‌OAU در مورد بررسی قتل‌عام‌۱۹۹۴ روآندا چالش‌های دستیابی به توافق را نشان داد. اما علی‌رغم مشکلات در به‌دست آوردن تمایل سیاسی، آنجا توافقی در پایان‌دادن به بخشودگی برای تجاوزهای شدید علیه کودکان در جنگ وجود ندارد. مسئولیت نه تنها برای تنبیه کسانی که برای جرم‌های فجیع مسئول هستند، بلکه برای منع تجاوزها در آینده و حفظ انسجام قانون بین‌المللی ضروری می‌باشد. امکان فراهم کردن عضو عمومی به عنوان یک «جایگاه فوری» در مذاکرات صلح می‌تواند فقط منجر به بی‌احترامی به قانون و دورنمای چرخه تکراری خشونت شود.
۳٫۵٫۴٫آماده‌کردن منابع برای کودکان جنگ‌زده
کشورهای در‌حال تغییر با چالش‌های اقتصادی زیادی مواجه می‌شوند. بسیاری از جوامع منابع بسیار کمی برای بازسازی دارند. آنها احتمالاً با پیامدهای سیاست زمین سوخته مواجه می‌شوند که به محیط تأسیسات و زیربنایی صدمه زده است یا قادر به استفاده از جاده‌ها یا زمین‌های کشاورزی به علت مین‌ها نمی‌باشند. پیشرفت‌های انجام شده در طول دوره‌ی کوتاه‌مدت بهبودی فوری پس ‌از پایان جنگ به عنوان غرامت داده می‌شوند. وقتی که بودجه‌های ضروری تمام می‌شود و کارکنان امدادی بین‌المللی به سراغ بحران بعدی می‌روند، شکست در حمایت از بهبودی طولانی‌مدت می‌تواند صلح ناپایدار را تضعیف کند و موجب جنگ دوباره شود.
انجمن‌Carnegie جلوگیری از جنگ مرگبار برآورد کرده است که جنگ دهه‌۱۹۹۰ به غیر از کوزوو در حدود ۲۰۰‌میلیارد دلار^۳۲۵ برای جامعه بین‌المللی هزینه داشته است در‌حالی‌که هزینه فعالیت نظامی ناتو در کوزوو و مبلغ هزینه شده در سال‌های اولیه برای بازسازی مناطق جنگ‌زده تقریباً ۴۰‌میلیارد دلار بود.^۳۲۶ هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی برای کشورهای در‌حال جنگ بسیار بالاتر بوده است. یک جریان مداوم از منابع کافی موردنیاز می‌باشد تا مانع از بازگشت مجدد جوامع به درگیری شود. آنها باید با روش‌هایی مدیریت شوند که به جوامع ثبات بخشند و از شبکه‌های محلی و تأسیسات زیربنایی حمایت‌‌‌‌ کنند. کمک فوری در ایجاد امکانات تقویت سیستم‌های قضائی، آموزش مقامات و رهبران محلی در مورد حقوق کودکان و گسترش برنامه جدید که کلیشه‌های فرهنگی و نژادی و تبعیض نژادی را خراب می‌کند مورد‌نیاز می‌باشد.
در سال‌۱۹۹۹ کمک‌کننده‌ها ۷۲% بودجه درخواست‌های بشردوستانه تثبیت‌شده سازمان ملل متحد را تأمین کردند. فقط ۱۸% بودجه برای درخواست جمهوری دموکراتیک کنگو تأمین کردند. در‌حالی‌که کمک‌کننده‌ها ۸۴% درخواست جنوب‌شرقی اروپا از جمله کوزوو را تأمین کردند. کمبود و نابرابری در کمک بشردوستانه، الگوهای رسمی توسعه را نشان می‌دهد که برای قرار‌دادن بازسازی روی یک پایه محکم ضروری می‌باشد. موزامبیک در تلاش برای بازسازی بعد از ده‌ها جنگ برای هر نفر ۶۱‌دلار در سال‌۱۹۹۸ دریافت کرد در حالی که اتیوپی برای بازسازی به ازای هر نفر ۱۱‌دلار دریافت کرد. در‌مقابل، ODA، در سال ۱۹۹۸ ‌برای بوسنی و هرزگوین به ۲۳۸‌دلار برای هر نفر رسید.
کشورهای فقیر با درگیری‌های فعلی کمک‌های خیلی کمتری دریافت کردند. بوروندی، به ازای هر شخص ۱۲‌دلار دریافت کرد، افغانستان ۶‌دلار و جمهوری دموکراتیک کنگو ۳‌دلار. چنین بی‌عدالتی ها دادن اولویت کافی به رفاه کودکان را مشکل‌تر می‌کند و در بسیاری موارد منجر به بی‌توجهی به آنها شده است. صحرای آفریقا، فقیرترین منطقه می‌باشد و یک منطقه‌ای است که بیشترین تأثیر جنگ و HIV/AIDS روی آن بوده است. ODA برای این منطقه تقریباً ۶۰% بین سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۹ کاهش یافت.^۳۲۷ این منطقه ۱۳٫۶ میلیارد دلار در ODA در سال‌۱۹۹۸ دریافت کرد یعنی تنها ۲۷% کل کمک‌های جهان برای یک سال.
معیارها و پروسه‌های متفاوت بودجه برای کمک بشردوستانه و کمک توسعه هماهنگی را سخت‌تر می کند. تصمیمات در مورد بودجه به جای اینکه بر‌اساس نیازها تعیین شود، بر مبنای منافع سیاسی یا استراتژیک مشخص می‌شود. آنها همچنین توسط نگرانی عمومی و توجه رسانه‌ها تحت‌تأثیر قرار‌‌‌‌‌‌‌ می‌گیرند. اولویت‌های جنگ در میان آژانس‌های بین‌المللی دولت‌ها و جوامع متأثر اغلب هماهنگی را محدود می‌کند. با از دست دادن کارکنان ماهر، دولت‌ها در کشورهای جنگ‌زده انجام برنامه‌های بازسازی را مشکل می‌بینند وقتی توافق صلح ناپایدار شکسته شده و جنگ‌ها طولانی می‌شوند، این مشکلات تشدید می‌شوند.
محدودیت منابع و برنامه در جریان تغییر بین فعالیت‌های امدادی بشردوستانه و بازسازی و توسعه باید مورد توجه قرار گیرد. اگر حقوق کودکان قرار است در کشورهای در‌حال بازسازی پذیرفته شود آژانس‌های‌UN و سازمان‌ها در‌حال فعالیت می‌باشند تا برنامه‌های عمومی را توسعه دهند و همکاری در بین خودشان و با سایر شرکا از جمله NGOs بین‌المللی و بانک جهانی ، سازمان توسعه و همکاری اقتصادی و کمیته کمک توسعه را گسترش دهند(OECD/DAC).
بدهی همچنین یک تأثیر فلج کننده داشته است: بسیاری از کشورهای جنگ‌زده در زمره‌ی ۴۱‌کشور فقیر و به شدت مقروض(HIPC) می‌باشند از جمله آنگولا، جمهوری کنگو، اتیوپی، لیبریا، موزامبیک، نیکاراگوئه، روآندا، سیرالئون، سومالی و اوگاندا اما کمک به کشورهای مقروض کُند و محدود بوده است. صحرای آفریقا به طور متوسط بالای ۱۲‌میلیارد دلار سالانه برای کمک به بدهکاران یعنی بیش از دو برابر هزینه روی آموزش مقدماتی تخصیص داده است.^۳۲۸ این نتایج ویران‌کننده‌ای برای کودکان دارد. حذف بدهی کشورهای فقیر و به شدت مقروض برای آینده کودکان ضروری می‌باشد.
ابتکار عمل ۲۰/۲۰ که توسط اجلاس سران جهان برای توسعه اجتماعی چهارمین کنفرانس جهان در مورد زنان تأیید شد، یک نقشه مالی برای حمایت از حقوق کودکان و دستیابی به اهداف اجتماعی می‌باشد. با وجود این، بررسی‌ها نشان داده است که کشورهای در‌حال توسعه و اهدا‌کننده‌ها تخصیص ۲۰ % کمک و بودجه ملی را برای خدمات اجتماعی اصلی برآورد نمی‌کنند. حمایت برای ۲۰/۲۰ در حقیقت می‌توانست از طریق هدایت پس‌اندازها از کمک بدهی به سمت خدمات اجتماعی اصلی ایجاد شود اینکه جامعه بین‌المللی برای انجام چنین اقداماتی به‌منظور مبارزه با فقر و کمک به تحقق حقوق انسانی اصلی شکست خورده است شرم‌آور می‌باشد و آن زمینه‌ی عمیق‌تر شدن ناامیدی و درگیری را فراهم می‌کند.
۴٫۵٫۵٫جلوگیری از جنگ
بهترین روش برای حمایت کودکان از جنگ، جلوگیری از جنگ می‌باشد. جامعه بین‌المللی باید سکون سیاسی را متلاشی کند تا شرایط را برای جلوگیری از تشدید جنگ و ویرانی زندگی کودکان فراهم کند. این دلالت بر مورد‌توجه قرار دادن دلایل اصلی خشونت و حمایت از الگوهای ادامه پذیر و عادلانه پیشرفت انسانی دارد.
زمانی که جنگ شروع می‌شود، تمام تلاش‌ها برای حمایت از کودکان می‌تواند فقط به کم کردن رنج کودکان کمک کند. در یک سطح بین‌المللی، توسعه عادلانه و ادامه‌پذیر، یک شرط لازم برای جلوگیری از درگیری جهانی می‌باشد. با وجود این، جامعه بین‌المللی برای ایجاد سرمایه‌گذاری های لازم آماده نشده است. امروزه ۱٫۲‌میلیارد نفر در فقر‌مطلق زندگی می‌کنند که حداقل نصف آنها، کودکان می‌باشند.^۳۲۹ آموزش به عنوان اساسی برای پیشرفت صلح‌آمیز، نظارت خوب و اقتصاد سالم در نظر گرفته شده است و با وجود این، بیش از ۱۰۰‌میلیون بچه که ۶۰‌درصد آنها دختر هستند به آموزش دسترسی ندارند.^۳۳۰
دولت‌ها، مسئولیت اصلی برای حمایت از کودکان مصیبت زده از طریق جلوگیری از وقوع جنگ به عهده می‌گیرند. مسئولیت نه تنها برای دولت‌های متخاصم بلکه برای دولت‌هایی است که شهروندان‌شان به طور غیرمستقیم برای ایجاد یا طولانی کردن درگیری‌ها به منظور پیشرفت اقتصادی یا سیاسی مسئول هستند. دولت‌ها به دلیل کاهش دادن درصد‌GDP‌شان روی مخارج نظامی و اختصاص دادن آن منابع برای توسعه انسانی باید خطر جنگ را از طریق غیرنظامی کردن جوامع‌شان کاهش دهند. کنترل جدی‌تر نه تنها برای متوقف کردن جریان بین‌المللی اسلحه بلکه برای متوقف کردن قاچاق غیرقانونی الماس، مواد‌مخدر و سایر تولیداتی که درگیری را تشدید می‌کند، ضروری می‌باشد.
همیشه نشانه هایی وجود دارد که از هجوم احتمالی جنگ خبر می‌دهد. تجاوزهای حقوق انسانی در زمره‌ی مهم‌ترین علامت‌ها می‌باشند و با وجود این بیشتر از هر چیز دیگری مورد بی‌توجهی قرار گرفته‌اند. وقتی حمایت از کودکان و زنان به‌طور فزاینده‌ای برای صلح و امنیت مهم می‌شود، اطلاعات مناسب و به موقع در مورد موقعیت‌هایشان باید در دسترس قرار گیرد. هم دبیر‌کل سازمان ملل متحد و هم انجمن امنیت به نیاز برای استفاده از اطلاعات حقوق بشر و تجزیه و تحلیل کارشناسان مستقل پیمان، مکانیسم‌های کمیسیون حقوق انسانی و سایر منابع قابل‌اعتماد تکیه کرده‌اند.^۳۳۱
اخطار اولیه باید به اقدام اولیه متصل شود و اقدام اولیه به طرزی تفکیک ناپذیر به تمایل سیاسی ربط داده شود. قتل‌عام‌ روآندا یک مثال واضحی از شکست در هر دو مورد می‌باشد، علی‌رغم علائم هشداردهنده، نبود تمایل سیاسی توانایی سازمان ملل متحد و جامعه بین‌المللی را برای جلوگیری از درگیری و قتل‌عام احتمالی محدود خواهد کرد.
فرمانده نیروی کوچک‌UN در روآندا در آن زمان تأکید کرد که یک نیروی مدرن، مجهز و متشکل از ۵۰۰۰‌سرباز توانستند بیشتر قتل‌عام ها را متوقف کنند یک موضوع تأیید شده توسط یک سازمان اتحاد آفریقایی گروه شخصیت‌های برجسته اجرا شد.^۳۳۲ کمیسیون‌Carnegie جلوگیری از درگیری‌های مرگبار نتیجه‌گیری کرد: مشکل این نیست که ما در مورد خشونت وسیع که در مرحله اولیه قرار دارد اطلاع نداریم، بلکه مشکل این است که ما غالباً اقدام نمی‌کنیم. مثال‌هایی از کانون‌های بحران در اطراف جهان توضیح می‌دهد که احتمال بالقوه برای خشونت می‌تواند از طریق درخواست منسجم و ماهرانه برای اقدامات سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی کاهش یابد.^۳۳۳
جلوگیری از جنگ و تثبیت کشورهای خارج شده از جنگ در مرکز مأموریت سازمان ملل متحد قرار دارد و برای برنامه‌های انجمن امنیت و انجمن کل بنیادی می‌باشند. راهنمایی تخصصی سیاسی، مأموریت‌های حفظ صلح و کمک فنی یک قسمتی از اقدام پیشگیرانه سازمان ملل متحد را تشکیل می‌دهد. اما در طول همه این اقدامات، واضح است که جامعه بین‌المللی تمایلی به صرف منابع برای پیشگیری ندارد. اگرچه بسیاری از کشورها در ظاهر از امکانات احتمالی سازمان ملل متحد حمایت می‌کنند اما آنها نمی‌توانند حمایت مالی و سیاسی موردنیاز برای اقدام تعیین‌کننده سازمان ملل متحد را فراهم کنند. به ازای هر دلار که کشورهای جهان روی فعالیت‌های نظامی صرف می‌کنند کمتر از نیم‌سنت صرف حفظ صلح این سازمان ‌می‌شود.^۳۳۴
تجاوز آشکار حقوق انسانی از جمله دلایل اساسی درگیری و بحران‌های بشردوست می‌باشد. تأیید حقوق انسانی به عنوان قسمتی از اقدام پیشگیرانه و هشدار اولیه می‌تواند به منع و آرام کردن موقعیت‌های منجر به درگیری کمک کند. با وجود این، تمایل سیاسی و روش‌های ارزیابی، گزارش، کنترل و پیگیری و اصلاح چنین تجاوزهایی به طرز اسف‌باری کم می‌باشد. دبیر‌کل در برنامه‌اش برای اصلاح UN درخواست کرد که حقوق انسانی به عنوان یک بخش مهم فعالیت‌های ایجاد و حفظ صلح و در موقعیت تلاش‌های بشردوستانه، در فعالیت‌های هشدار اولیه گنجانده شود.^۳۳۵ این درخواست اکنون کاملاً پذیرفته می‌باشد.
جلوگیری از درگیری و راه‌حل برای درگیری همچنین به تلاش‌های جامعه داخلی وابسته خواهد‌بود. NGOs و سایر گروه‌های اجتماعی باعث بسیاری از اقدامات مهم ضد‌جنگ از جمله تحریم جهانی روی مین‌های ضد‌نفر، اقدام جهانی برای توقف استفاده از کودکان سرباز، تلاش برای محدود کردن سلاح‌های کوچک و اسلحه‌های سبک و حمایت از دادگاه جنایی بین‌المللی شده است.
گروه‌های غیرنظامی جامعه، یک نقش کلیدی در راه‌حل جنگ ایفا می‌کنند. بعضی در این فعالیت‌ها متخصص هستند یعنی به ایجاد رابطه بین گروه‌های متخاصم و آموزش شرکت‌کننده‌های دیپلماسی و راه‌حل درگیری کمک می‌کنند. در واکنش به افزایش درگیری در منطقه دریاچه‌های بزرگ، یک گروه متشکل از ۲۶ NGOs بین‌المللی، آکادمیک‌ها، آژانس‌های‌UN و دولت‌های شامل شده در تحقیق جنگ، اقدامات و توسعه سیاست در روآندا، گردهمایی در مورد اخطار اولیه و واکنش اولیه(FEWER) تشکیل دادند.^۳۳۶هدف فراهم کردن هشدارهای اولیه درگیری به علاوه اشکالی از واکنش برای دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی می‌باشد.
دولت‌ها، مهم‌ترین نقش را در جلوگیری از جنگ دارند و می‌توانند خطر خشونت را از طریق غیرنظامی کردن جوامع‌شان پایین آورند. اگرچه پایان جنگ سرد، به کاهش بودجه‌های دفاعی در سراسر جهان کمک کرده است اما پیشرفت متغیر بوده است و بسیاری از کشورها همچنان کارخانه‌های اسلحه‌سازی عظیمی را می‌سازند. بسیاری از کشورهای آفریقایی که در اوایل دهه‌۱۹۹۰ مخارج دفاعی را کاهش داده بودند بعدها آن را افزایش دادند: از سال‌۱۹۹۷ هزینه‌های نظامی در آفریقا پیوسته در‌حال افزایش بوده است.^۳۳۷ اگرچه این احتمالاً یک سهم کوچکی از کل جهان را نشان می‌دهد اما آن یک فشار سنگین اقتصادی در کشورها ایجاد می‌کند که می‌توانند با دشواری از عهده آن برآیند. در سال‌۱۹۹۷، برای مثال اریتره، ۱۴%‌GDP را روی هزینه نظامی، در حدود ۲% را روی آموزش و ۳ % را روی بهداشت صرف کرد.^۳۳۸
در سال‌۱۹۹۸، دبیر کل‌UN از کشورهای آفریقایی درخواست کرد تا توافق کند خرید اسلحه‌ها و مهمات را تا زیر ۱۵‌درصد GDP کاهش دهند و یک سیاست رشد صفر را برای بودجه‌های دفاعی به مدت ۱۰‌سال اختصاص دهند.^۳۳۹ افزایش مهمات از قدرت نیروهای مسلح حمایت می‌کند، اولویت‌های اقتصادی را تحریف می‌کند، به درگیری‌های محلی و قومی تداوم می‌بخشد و حقوق انسانی را تهدید می‌کند. دولت‌ها در سراسر جهان باید اقدامات قاطعی برای غیرنظامی کردن جوامع‌شان از طریق ایجاد محدودیت و کنترل جدی دسترسی به مهمات انجام دهند.
دسترسی عادلانه و مساوی به مزیت‌های مستمر پیشرفت انسانی بهترین دفاع علیه درگیری خشونت‌آمیز می باشد. همه مردم باید احساس کنند که آنها یک سهم برابر در تصمیم‌گیری، دسترسی مساوی به منابع، توانایی برای مشارکت کامل در جامعه سیاسی و اجتماعی و آزادی برای تأیید هویت خودشان و ابراز کامل آرزوهایشان دارند. برای دستیابی به این هدف، جامعه بین‌المللی باید یک سرمایه‌گذاری بزرگتری در توسعه اقتصادی و اجتماعی انجام دهد. جهان بیشتر روی حل و فصل کردن نتایج بحران‌ها و کمتر روی جلوگیری از آنها هزینه کرده است.
فشار فلج‌کننده فقر در طی ۵‌سال گذشته توسط تأثیر بیماری همه‌جاگیر‌HIV/AIDS، بزرگ‌ترین تهدید برای ثبات اجتماعی و اقتصادی در جهان در‌حال توسعه، تشدید شده است. نبرد علیه‌HIV/AIDS نمی‌تواند از نبرد علیه فقر جدا شود. اگر قرار باشد حقوق کودکان حمایت شود، هر دو نبردها باید هم‌زمان انجام شود. در‌حقیقت، اجرای حقوق کودکان بدون برآوردن حقوق انسانی اصلی خانواده و جوامع‌شان امکان‌پذیر نخواهد بود. با قرار دادن کودکان در اولویت برنامه توسعه، جامعه بهترین پایه احتمالی را برای پیشرفت اقتصادی و اجتماعی را می‌سازد.
نتیجه‌گیری و پیشنهادات
نتیجه‌گیری

اندازه گیری وضعیت آب گیاه به عنوان یک شاخص مهم در شناسایی پاسخ گیاهان به تنش خشکی مطرح است به طوری که زیاد بودن میزان آب نسبی برگ و کم بودن سرعت ازدست رفتن آب نشان دهنده سازگاری به خشکی در ژنوتیپ­ها است و می ­تواند به عنوان یک معیار گزینش برای تحمل به خشکی مورد استفاده قرار گیرد. محتوای نسبی آب معرف بسیار خوبی از وضعیت آبی سلول گیاه است (شونفلد^[۶۲]و همکاران، ۱۹۸۸؛ وینتر^[۶۳] و همکاران، ۱۹۸۸). تنش آب در گیاهان می ­تواند بر اساس محتوای نسبی آب بیان شود، که عبارت است از محتوای آب یک بافت بر حسب درصد آب بافت در حالت آماس کامل است (کافی و مهدوی دامغانی، ۱۳۷۹). اگر تامین آب از ریشه‌ها منطبق با میزان اتلاف از برگ‌ها نباشد ممکن است اتلاف اجتناب­ ناپذیر آب در هنگامی که روزنه‌ها برای انجام فتوسنتز باز می­شوند، منجر به کاهش در میزان محتوای نسبی آب برگ شود. همچنین محتوای نسبی آب برگ به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر فتوسنتز اثر دارد (کوچکی و سرمدنیا، ۱۳۸۴). بین پتانسیل آب گیاه و محتوای نسبی آب برگ همبستگی مثبت و بالایی وجود دارد و گیاهانی که در پایان دوره تنش بتوانند محتوای نسبی آب برگ بالاتری را حفظ کنند به لحاظ مقاومت به خشکی برتر خواهند بود. کاهش محتوای نسبی آب از مهمترین دلایل بسته­شدن روزنه در اثر تش خشکی در مرحله­ رویشی می­باشد (روزالس سرنا^[۶۴]، ۲۰۰۴). اختلاف در محتوای نسبی آب برگ در گیاهان ناشی از تفاوت در الاستیسیته دیواره­ی سلول آن می­باشد (شونفلد، ۱۹۸۸). کاهش محتوای نسبی آب برگ نشان دهنده کاهش فشار تورژسانس در سلول­های گیاهی است و موجب کاهش رشد می­گردد (ولد آبادی و همکاران، ۱۳۷۹). به طور­کلی تنش باعث کاهش پتانسیل آب برگ می­ شود که این امر مقدار RWC را کاهش می­دهد و دلیل این کاهش در شرایطی که پتانسیل فشاری افزایش می­یابد ممکن است این باشد که اولا RWC مرتبط با پتانسیل آب برگ است نه پتانسیل فشاری و ثانیا افزایش پتانسیل فشاری با افزایش وزنی املاح همراه است که این امر صورت کسر RWC را کم می­­کند، هم­چنین این موضوع می ­تواند بیان کند که خصوصیات غشا در شرایط تنش تغییر کرده و یا به غشا خسارت وارد ­آمده است (باقری، ۱۳۸۸). گزارش­های ارائه شده توسط ساکی­نژاد (۱۳۸۲)، رفیعی (۱۳۸۱)، سپهری و همکاران (۱۳۸۱)، ارجمند (۱۳۷۷) و بهنام فر (۱۳۷۶) نیز با این واقعیت که محتوای نسبی آب برگ در اثر تنش خشکی کاهش می­یابد، مطابقت دارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۲-۷-۲- عملکرد فتوسیستم II (FV/FM)
عملکرد فتوسیستم II یکی از پارامتر­هایی که معمولاً برای ارزیابی تنش خشکی و دیگر تنش­های محیطی بر روی گیاهان مورد بررسی قرار می­گیرد. کلروپلاست موجود در گیاهان دارای دو لایه غشا بوده که لایه­ی داخلی تشکیل اجزایی به نام تیلاکوئید را می­دهد. در غشا تیلاکوئیدها دو سری مجموعه پروتئینی به نام­های فتوسیستم I و فتوسیستم II وجود دارد و نور ابتدا توسط فتوسیستم II جذب می­ شود. فلورسانس کلروفیل واکنش­های اولیه فتوسنتزی است که در کلروپلاست انجام می­ شود (جذب نور، انتقال الکترون برانگیخته شده و واکنش فتوشیمیایی در فتوسیستم II) را منعکس می­سازد. کاهش عملکرد فتوسیستم II در شرایط نور بالا و خشکی شدید باعث عدم تثبیت دی­اکسیدکربن می­ شود که این شرایط می ­تواند آسیب شدیدی به مرکز واکنش فتوسیستم II وارد کند (اپرون^[۶۵]، ۱۹۹۷). مطالعات نشان داده است زمانی که فعالیت فتوسیستم II کاهش پیدا می­ کند اشباع درونی دی‌اکسیدکربن ممکن است باعث افزایش بسته شدن روزنه­ها شود ( اپرون و دریر^[۶۶]، ۱۹۹۳). تنش خشکی به­ طور قابل ملاحظه­ای باعث کاهش عملکرد فتوسیستم II می­ شود (دریر، ۱۹۹۴؛ گاردینر و هاگز^[۶۷] ، ۱۹۹۶) و این امر به این خاطر رخ می­دهد که طی تنش خشکی ابتدا میزان فتوسنتز به دلیل بسته شدن روزنه­ها به­ طور عمده کاهش می­یابد (اپرون و دریر، ۱۹۹۳) و وقتی نرخ جذب روزانه به صفر می­رسد سپس عملکرد فتوسیستم II کاهش خواهد یافت (اپرون و همکاران، ۱۹۹۳).
۱-۲-۷-۳- نرخ نشت الکترولیت^[۶۸]
از معیار پایداری غشاء سلولی برای تشخیص گیاهان متحمل به خشکی استفاده می­ شود (آرنون^[۶۹]،۱۹۷۲ ؛ لویت^[۷۰]، ۱۹۸۰ ؛ کوچوا و جورجیو^[۷۱]، ۲۰۰۳ ؛ پرماچاندرا^[۷۲] و همکاران، ۱۹۹۲). افزایش توانایی گیاهان برای حفظ تورژسانس از راه پایداری غشا­ی سیتوپلاسمی سبب مقاومت گیاه در مقابل تنش­های محیطی می­ شود (کوچکی وسرمدنیا، ۱۳۸۵). تحت شرایط تنش رطوبتی یکی از اولین بخش های گیاهی که آسیب می بیند غشای پلاسمایی است (لیانگ و همکاران، ۲۰۰۳). زیرا در شرایط تنش خشکی، تولید و تجمع گونه­ های فعال اکسیژن ، نظیر رادیکال­های سوپراکسید ، هیدروژن پراکسید و رادیکال­های هیدروکسیل افزایش می­یابد (فویر و همکاران، ۱۹۹۸) این ترکیبات به بسیاری از ترکیبات سلولی نظیرچربی­ها، پروتئین­ها، کربوهیدرات­ها و اسیدهای نوکلئیک صدمه می­زنند و با تغییر ساختمان غشا، در اثر پراکسیداسیون چربی­ها و پروتئین­ها (لیانگ و همکاران، ۲۰۰۳)، تراوایی غشای سلولی را افزایش می دهند که منجر به نشت الکترولیت های موجود در داخل سلول به سمت بیرون می شود (بلوم و همکاران،۱۹۸۲ ؛ نادلر^[۷۳] و همکاران، ۲۰۰۷) و در نتیجه رشد گیاه تحت تأثیر قرار می­گیرد. بنابراین یکی از راهکارهای مهم در اصلاح برای افزایش مقاومت به خشکی این است که غشای سلولی پس از مواجه شدن با تنش آبی انسجام خود را حفظ کند و واپاشیده نشود و به همین علت محققین ثبات غشاء سلولی تحت شرایط تنش رطوبتی را به عنوان یک جزء اصلی تحمل به خشکی در ژنوتیپهای مقاوم مطرح کرده اند که این میزان خسارت وارده به غشاهای سلولی توسط خشکی از طریق اندازه گیری نشت سلولی قابل ارزیابی است ( ریسون و همکاران، ۱۹۸۰ ؛ اسپات و همکاران، ۱۹۸۴). نشت الکترولیت‌ها نشان دهنده آن است که گیاهان تحت تنش در مقایسه با گیاهان شرایط معمول از هدایت الکتریکی بالاتری برخوردار هستند و این بالا بودن هدایت الکتریکی نشان دهنده‌ی پایین بودن پایداری غشا­ی سیتوپلاسمی می­باشد (کافی، ۱۳۷۹).
مکانیسم­های که غشای سلولی را طی استرس­های کمبود آب محافظت می­ کنند عبارتند از (کافی، ۱۳۷۹):

• • تجزیه آنزیمی سوپر اکسید به وسیله سوپر اکسید دیسموتاز،کاتالاز و پراکسیداز

• • ممانعت از پراکسیده شدن چربی به وسیله آلفا- توکوفرول و بقیه آنتی اکسیدانها

• • حذف رادیکال های آزاد به وسیله آنیونها، قندها و اسیدهای آمینه نظیر پرولین

۱-۲-۷-۴- تبادلات گازی
از آن جایی که برای انجام عمل فتوسنتز تبادلات گازی ضروری است، بنابراین در اثر کمبود آب و بسته شدن روزنه‌ها، تبادلات گازی کاهش یافته و در نتیجه دی­اکسیدکربن کمتری در دسترس گیاه قرار می‌گیرد و شدت فتوسنتز کاهش می­یابد. تنش خشکی موجب کاهش سرعت فتوسنتز و تعرق در بسیاری از گونه‌های گیاهی می­ شود (کاندون^[۷۴] و همکاران، ۲۰۰۲). میزان جذب co₂، غلظت co₂ داخل سلولی و میزان تعرق و هدایت روزنه­ای به طور معنی­داری متاثر از تیمارهای آبیاری است (پاگتر و همکاران^[۷۵]، ۲۰۰۵). گونه­ های مدیترانه­ای در مقابل تنش خشکی تبادل گازها را تنظیم می­ کنند و این تبادلات گازی دردرختان زیتون در طول تنش خشکی معنی دار است (سوفو^[۷۶]، ۲۰۰۷).
۱-۲-۷-۵- فتوسنتز
استرس­های خشکی به­ طور مسقیم و غیرمستقیم روی فرآیندهای متابولیکی از جمله فتوسنتز و تنفس که اساس تولید گیاه می‌باشد، تاثیر می‌گذارد (گسلر^[۷۷] و همکاران، ۲۰۰۴ ؛ مزوروس و همکاران، ۲۰۰۷). دوام فتوسنتز و حفظ کلروفیل برگ تحت شرایط تنش از جمله شاخص­ های فیزیولوژیکی مقاومت به تنش است (پسر­کلی، ۱۹۹۹). تنش آبی مستقیماً فرایند فتوسنتزی گیاه را کاهش می­دهد زیرا پروتوپلاسم آب خود را از دست داده و ظرفیت فتوسنتزی کم می­ شود. تنش خشکی موجب کاهش عملکرد فتوسیستم І و II، بازدارندگی چرخه‌ی کالوین و کاهش فسفوریلاسیون نوری می‌گردد (لاولور^[۷۸]، ۱۹۹۵). عوامل موثر بر فتوسنتز در طول دوره خشکی عبارتند از محدودیت­های روزنه­ای و محدودیت­های مزوفیلی (لاولور، ۲۰۰۲). فتوسنتز در تنش­های ملایم خشکی عمدتا از طریق عوامل قابل برگشت روزنه­ای کاهش می­یابد، اما در شرایط تنش شدیدتر عوامل غیرروزنه­ای محدود کننده­­ی فتوسنتز هستند (احمدی و بیکر، ۱۳۷۹). گونه­ های گیاهی از نظر تحمل کمبود آب قبل از آن­که فتوسنتزشان کاهش یابد، متفاوت می­باشند. گیاهان هم­چنین در باز­یافتن شرایط خود پس از رفع کمبود آب دارای استعدادهای گوناگون هستند.
۱-۲-۷-۶- تعرق
تعرق، حاصل نیاز گیاه به co₂ می­باشد که مقداری آب نیز از گیاه خارج می­ شود. کاهش تعرق از طریق تجمع لیپیدها در سطح برگ در هنگام بروز خشکی ایجاد می­گردد که این عمل در سویا مشاهده شده است (کوچکی، ۱۳۷۶). در شرایط کمبود آب، کاهش فشار آماس، همراه با افزایش محتوای اسید آبسیزیک برگ باعث بسته شدن روزنه­ها می­ شود که در پی آن ورود دی­اکسید کربن، میزان تعرق و فتوسنتز کاهش می­یابد (وانگ^[۷۹] و همکاران، ۲۰۰۱). در شرایط خشکی، روابط آبی گیاه سه مرحله اصلی را تجربه می­ کند، درمرحله اول تعرق و فتوسنتز همانند گیاهان آبیاری شده ادامه می‌یابد تا زمانی که ۵۰ درصد آب قابل استفاده خاک مصرف شود و جذب آب نتواند نیاز تبخیری را جبران کند، در مرحله دوم تحت تاثیر بسته شدن موقت روزنه‌ها میزان فتوسنتز و تعرق کاهش می­یابد و گیاه وارد مرحله‌ی سوم می­ شود که روزنه­ها کاملا بسته شده و تلفات آب از طریق کوتیکول و یا از ریشه به خاک خشک صورت می­گیرد. در این مرحله بقای گیاه به اجتناب یا تحمل آن به پسابیدگی بستگی دارد (حاجی میرزایی، ۱۳۸۵). کاهش سطح برگ تعرق کننده یکی از راه­های اساسی کاهش تلفات آب درگیاهان خشکی پسند می­باشد. صرف نظر از کاهش اندازه قسمت­ های هوایی گیاه، ساده­ترین راه کاهش سطح تعرق کننده شاید پیچیدن یا تاشدن برگها در زمان تنش کم آبی باشد. پیچیدن برگ­ها در شرایط نیمه­خشک تعرق را حدود ۵۵ درصد و در گیاهان خشکی­پسند کویری تا حدود ۷۵ درصد کاهش می­دهد (محمدی، ۱۳۷۹). کرکدار بودن برگ­ها نیز در میزان انعکاس از سطح برگ موثر بوده، بار تشعشعی را نیز کاهش می­دهد و می ­تواند درجه حرارت برگ یا تعرق و یا هر دو را کاهش دهد (الیرینگر^[۸۰]، ۱۹۸۰).
۱-۲-۷-۷- هدایت روزنه­ای
روزنه­ها در تعرق گیاه نقش دارند و تفاوت در رفتار روزنه­ها تا حدودی توجیه کننده­ تفاوت از نظر مقاومت به خشکی در بین گونه­ ها است. روزنه­ها می­توانند از طریق بسته شدن در دوره­ های کمبود آب، میزان اتلاف آب را کنترل کرده و به مقاومت گیاه در برابر تنش خشکی کمک کنند (اسماعیلی،۱۳۸۰؛ اشمیدت^[۸۱]، ۱۹۸۸). مهمترین نکته فیزیولوژیکی درباره روزنه­ها این است که آن­ها بعضی اوقات باز و بعضی اوقات بسته­اند. وقتی آن­ها بازند، به عنوان مسیرهای عمده­ای که از طریق آن­ها تبادل گازی میان فضای بین سلولی برگ و اتمسفر محیط انجام می­گیرد به کار می­آیند. وقتی آن­ها بسته­اند، تبادل گازی میان برگ و محیط بسیار کند می­ شود. گازهایی که از نظر فیزیولوژی اهمیت بیشتری دارند (اکسیژن، گازکربنیک و بخار آب) به طور عمده از راه روزنه­ها به درون برگ وارد و یا از آن خارج می­شوند (لسانی و مجتهدی، ۱۳۸۱). بسته­شدن روزنه­ها یکی از پاسخ­های مهم جنس بلوط به تنش خشکی است که در گونه­ های مختلف سطح حساسیت و میزان پاسخ متفاوت است (آچرار و رمبل^[۸۲]، ۱۹۹۲). حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد بخار آبی که از گیاه خارج می­ شود در اثر هدایت­روزنه­ای است (لسانی و مجتهدی، ۱۳۸۱). روزنه­ها در گونه­ های مختلف گیاهی از نظر تعداد، شکل، چگونگی عمل و هم­چنین دامنه­ عمل بسیار متفاوتند، و در هر بخشی از گیاه غیر از ریشه پدید می­آیند، ولی در اغلب گونه­ ها بر روی برگ­ها فراوان­ترند (لسانی و مجتهدی،۱۳۸۱).
۱-۲-۷-۸– عناصر غذایی
ده عنصر غذایی ضروری که برای رشد طبیعی گیاه به مقدار زیاد مورد نیاز هستند عبارتند از: کربن، هیدروژن، اکسیژن، فسفر، پتاسیم، ازت، گوگرد، کلسیم، آهن و منیزیم. با کمبود هر یک از این عناصر در خاک، بدون توجه به فراوانی عناصر دیگر، رشد گیاه محدود خواهد شد. علاوه بر عناصر یاد شده که مورد نیاز تمام گیاهان است، عناصر خاص دیگری مانند: سدیم، کلر و ید مورد نیاز بعضی گیاهان – نه ضرورتا تمام گیاهان- هستند. وجود این عنصر در خاک به شکلی که گیاه بتواند از آن استفاده نماید، دارای اهمیت زیادی است (هاشمی­نیا و حق نیا، ۱۳۷۸).
از میان عناصر غذایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم اهمیتی اساسی دارند. این عناصر به این دلیل دارای اهمیت بالایی هستند که:

• • ممکن است به سرعت از خاک خارج شده و یا از دست بروند.

• • ممکن است این عناصر به مقدار زیادی به شکل غیر قابل جذب در خاک وجود داشته باشند.

• • تنها راه افزایش ذخیره فسفر و پتاسیم خاک خریدن آن­ها به شکل­های مختلف است(هاشمی­نیا و حق نیا، ۱۳۷۸).

پتاسیم، فسفر و سدیم از عناصر پر مصرف و ضروری در گیاه می‌باشند و هر یک دارای نقش‌های مهمی در گیاه می‌باشند (ملکوتی و طهرانی، ۱۳۷۹). گرچه هر عنصر نقش مشخص و به­خصوصی را به عهده دارد، اما برای کسب بهترین نتیجه عناصر باید در یک مجموعه به صورت هماهنگ عمل کنند. اثر هر عنصر خاص در گیاه به حضور عناصر غذایی ضروری دیگر وابسته است، بنابراین اثر هر عنصر را نمی­ توان بر اساس عملکرد تنها آن عنصر مورد تفسیر قرار داد (هاشمی­نیا و حق نیا، ۱۳۷۸).
۱-۲-۷-۸-۱- نقش فسفر
در اکثر مزارع کشاورزی دنیا به دلیل واکنش فسفر با کاتیون‌هایی مانند آلومینیوم و غیرمحلول شدن، از دسترس گیاه خارج می‌شود و چنین خاک‌هایی با کمبود فسفر مواجه هستند (وانگ^[۸۳]، ۲۰۰۹). بنابراین تلقیح کودهای شیمیایی فسفر به خاک یکی از راهبردهای مؤثر کشاورزان برای افزایش محصولات کشاورزی می­باشد (لیهونگ و گویلان^[۸۴]، ۲۰۰۹). وجود فسفر به جذب پتاسیم در گیاه کمک می­ کند و منجر به خنثی کردن اثرات زیادی نیتروژن می­ شود. از طرفی وجود فسفر بیش از اندازه نسبت به دیگر عناصر مورد نیاز ممکن است عملکرد را به ویژه در خاک­های سبک­تر، کاهش دهد.کمبود فسفر در گیاه منجر به ایجاد سیستم ریشه­ای کوتاه می­ شود که این امر باعث کاهش منطقه­ تغذیه گیاه شده و در نتیجه مقاومت گیاه در برابر شرایط نامساعد کمتر می­ شود. همچنین فسفر فرایند رسیدگی و بلوغ گیاه را تسریع می­ کند، به­ طور کلی فسفر با تحریک رشد و شادابی گیاه باعث پیشرفت کیفیت گیاهان و فرآورده ­های گیاهی می­ شود، در نتیجه آن­ها را در مقابل بیماری­ها مقاوم­تر می­سازد (هاشمی­نیا و حق نیا، ۱۳۷۸).
۱-۲-۷-۸-۲- نقش پتاسیم
پتاسیم یکی از عناصر مهم می­باشد که برای حیات گیاه ضروری است و به عنوان سومین عنصر غذایی اصلی برای رشد گیاه مطرح بوده و نقش اساسی در فعالیت آنزیم‌ها، سنتز پروتئین‌ها و فتوسنتز ایفا می‌کند (بازاک و بیسواس^[۸۵]، ۲۰۰۹). پتاسیم عمدتا در گیاهان به عنوان یک تنظیم کننده اسمزی مهم است (کافی و دامغانی، ۱۳۸۶). هم­چنین این عنصر در فعال سازی تعداد زیادی از آنزیم‌های فتوسنتزی، ساخت پروتئین، متابولیسم اکسیداتیو و تعادل بار الکتریکی غشاهای یاخته اهمیت دارد (شابالا^[۸۶]، ۲۰۰۳).
پتاسیم به راحتی در سرتاسر گیاه حرکت می­ کند. این عنصر عمدتا در بافت­های فعال در حال رشد وجود دارد. کمبود پتاسیم در گیاهان موجب بروز علایم زیر می­ شود:

1. 1. رشد گیاهان کند می­ شود، ۲- لبه­ی برگ به رنگ قهوه­ای در می ­آید و این حالت از برگ­های مسن تر آغاز می­ شود، ۳- ساقه­ها ضعیف می­شوند.

نیاز کلی گیاهان به پتاسیم و میزان توانایی آن­ها در جذب این عنصر از خاک متفاوت­اند (هاشمی­نیا و حق­نیا، ۱۳۷۸). توزیع یون پتاسیم با توجه به نوع کانی‌ها از خاکی به خاک دیگر متفاوت است (جلالی، ۲۰۰۷). تثبیت و رهاسازی پتاسیم ساختمانی از این کانی‌ها به میزان یون پتاسیم موجود در محلول خاک، نوع کانی‌های رسی موجود در خاک و خشک و مرطوب شدن خاک وابسته است (استفن و اسپارکس^[۸۷]، ۱۹۹۷).
۱-۲-۷-۸-۳- نقش سدیم
سدیم برای گیاهان هالوفیت (شورپسند) مانند گیاهان تیره اسفناج ضروری است و در تنظیم فشار اسمزی نقش دارد (هاشمی­نیا و حق نیا، ۱۳۷۸). بوهنرت^[۸۸] و همکاران (۱۹۹۹) معتقدند که درهنگام تنش، میزان سدیم افزایش می­یابد و برای جلوگیری از سمیت آن، گیاه سعی در خروج و یا به واکوئل فرستادن آن می­ کند. افزایش سدیم در خاک باعث شوری خاک می‌شود و شوری خاک کاهش جذب آب و مواد غذایی را در پی خواهد داشت. سدیم بالا در برگ باعث تغییر تعداد دستجات آوندی می‌شود و همچنین قطر آوندها را به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد (کشاورز و ملکوتی، ۱۳۸۳). همچنین اگر افزایش سدیم با گرما و خشکی هوا همراه شود، باعث پژمردگی و صدمه دائمی گیاه و افزایش سمیت یونها می‌شود (آدمس^[۸۹]، ۱۹۹۹). تاثیر اسمزی سدیم روی گیاهان، ناشی از پتانسیل آب خاک است که در اثر افزایش غلظت ماده محلول در ناحیه ریشه به وجود می‌آید. زمانی که غلظت یک یون خاص در گیاه از آستانه خود فراتر رود، باعث ایجاد حالت سمی در گیاه شده و به مقدار زیاد جذب و متابولیسم عناصر ضروری را دچار اختلال می‌کند و بدین ترتیب رشد گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد (اوسموند^[۹۰]، ۱۹۷۶). افزایش سدیم در خاک حداقل دو نوع مشکل خاص در گیاهان ایجاد می‌کند:

• • فشار اسمزی محلول بیرونی از فشار اسمزی سلول‌های گیاهی فزونی می‌گیرد که این خود مستلزم تنظیم اسمزی توسط سلولهای گیاهی به منظور اجتناب پسابیدگی^[۹۱] (توانایی نگهداری آب در بافت) می‌باشد.

• • برداشت و انتقال یونهای پتاسیم و کلسیم توسط سدیم اضافی دچار اختلال می‌شود.

۱-۲-۷-۸-۴- نسبت سدیم به پتاسیم
ایجاد تنظیم و تعادل در عناصر غذایی مؤثر در گیاهان یک استراتژی مهم در گونه‌های مختلف گیاهی است (اختر و همکاران^[۹۲]، ۲۰۰۳). به گونه‌ای که اگر یکی از عناصر نسبت به سایرین کمتر یا بیشتر باشد، تعادل عناصر از بین می‌رود و گیاهان دچار کمبود یکی از عناصر می‌شوند. به عنوان مثال اگر میزان سدیم نسبت به پتاسیم افزایش یابد میزان شوری در اندام‌های هوایی به سرعت افزایش می‌یابد و منجر به کاهش رشد و کاهش عملکرد گیاهان می‌شود (سلطانی‌حویزه و همکاران، ۱۳۸۶). بالاتر بودن یون سدیم در خاک نمی‌تواند به آسانی جایگزین پتاسیم در گیاه شود ولی می‌تواند به‌راحتی در اندام‌های هوایی تجمع یابد و باعث کاهش رشد گیاه شود (اختر و همکاران، ۲۰۰۳).

جدول۴-۶ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس در آمد ۶۹
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار۳-۱ مؤلفه های پرسشنامه و سوالات مربوط به تماشاگران ۶۰
نمودار ۴-۱ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس سن ۶۵
نمودار ۴-۲ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس شغل ۶۶
نمودار ۴-۳ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس تحصیلات ۶۷
نمودار ۴-۴ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس تاهل ۶۸
نمودار ۴-۵ توزیع فراوانی گروه نمونه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال بر اساس درآمد ۶۹
فصل اول
مقدمه ومعرفی پژوهش
مقدمه :
در بین رشته های ورزشی که در سراسر دنیا دارای مسابقات منظم است ، بی تردید ورزش فوتبال پر طرفدار ترین و پر مشارکت ترین رشته ورزشی به شمار می آید، تا آنجا که بسیاری از کشورهای پنج قاره جهان آن را در ردیف ورزش ملی خودمحسوب کرده اند.
لبریز بودن ورزشگاه ها از تماشاچیان در دیدار های داخلی، ملی، قاره ای و جهانی و برخورداری رقابت ها از بینندگان چند صد میلیونی ،پخش تلوزیونی ، فوتبال را به عنوان مردمی ترین ورزش جهان معرفی کرده است. فوتبال در ایران نیز رایج ترین و پر طرفدار ترین ورزش هاست که در مقایسه با تمام رشته ها ،بیشترین تعداد ورزشکاران و تماشاگران را به خود اختصاص داده است .
از مسائل مهم که در دهه اخیر مورد توجه اند یشمندان اجتماعی و جامع شناسی قرار گرفته است،بررسی و تعیین رویداد ها و رفتار های نابهنجار در فوتبال است که هر چند وقت جلوه هایی از آن در هنگام بر گزاری مسابقات فوتبال در عرصه های ملی وبین المللی مشاهده می شود (برومند دولق، ۱۳۸۴).
فوتبال در ایران نیز روز به روز بین اقشار مختلف جامعه رو به گسترش است و تقریباً دوران گذار خود از فوتبال سنتی به دنیای حرفه ای را می گذراند. به موازت این حرکت و بیشرفت، در سال های اخیر خشونت و پرخاشگری در مسابقات فوتبال نیز شیوع یافته است و به حوادث تلخ و تأسف باری چه در عرصه ملی و چه در عرصه بین المللی تبدیل شده است واین موضوع نگرانی های فراوانی را برای دست اندرکاران وعلاقه مندان فوتبال فرا هم کرده است.با اینکه تیم های باشگاهی با عنوان باشگاه های فر هنگی ـ ورزشی فعالیت می کنند، اما تاکنون در مورد نحوه رفتار ورزشکاران و طرفدارانشان در ورزشگاه ها بررسی های جدی و قابل ملاحظه کمی صورت گرفته است ، پژوهش های گوناگون که در مورد بروز رفتار های نا بهنجار در رقابت ها ی ورزشی انجام گرفته است، نشانگر تأثیر معنی دار وضعیت های مختلف در بروز چنین رفتار هایی است. مثلاً مشخص شده که درپایان رقابت های ورزشی،رفتار خشونت آمیز و پر خاشگرانه تماشاگران تیم هایی که در خطر سقوط قرار دارند و با اینکه در جریان رقابت برای دست یابی به مقام قهرمانی هستند، بیشتر می شود (برومند دولق،۱۳۸۴).مطالعات و بررسی های متعددی توسط روان شناسان و افراد آگاه در مورد خشونت و رفتار پرخاشگرانه صورت گرفته است؛ ولی هنوز تحقیقات و مطالعات گسترده درابعاد گوناگون این رفتار ها در ورزش مورد نیاز است.از جمله رفتار های نابهنجار می توان به ‌شرط بندی ، تبانی، اوباشگری، خشونت، پرخاشگری و افسردگی اشاره کرد (علی نورعلی وند،۱۳۸۶). که در این تحقیق اوباشگری ،پرخاشگری و خشونت مد نظر قرار گرفته شده و مورد بررسی قرار می گیرد و با توجه به خلا علمی که در مورد عوامل مدیریتی مؤثر در بروز این رفتار ها در فوتبال حرفه ای نو پای ایران به وضوح احساس می شود، پژوهش حاضر با هدف نقش عوامل مدیریتی بر گزاری مسابقات و بروز رفتار های نا بهنجار در تماشاگران تیم های فوتبال سپاهان و ذوب آهن اصفهان انتخاب شده است .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱ـ۱ بیان مسأله:
ورزش یکی از مهمترین نهاد های جوامع مدرن صنعتی می باشد که بخش اعظم جمعیت هر کشوری به اشکال گوناگون با آن سرو کار دارند که در این بین ورزش فوتبال بی شک پر طرفدار ترین، جذاب ترین، پر بیننده ترین و هیجان انگیز ترین رشته ورزشی محسوب می شود.
فوتبال مانند هر پدیده اجتماعی دیگری مختصات خاص خودش را دارد وبه مانند سایر پدیده های اجتماعی هم اثرپذیر و هم اثر گذارمی باشد. اگرچه گذشته ای نه چندان دور فوتبال صرفاً در بین بخش کوچکی از جوانان ونوجوانان شهرهای بزرگ رواج داشت،اما امروزه به یک پدیده بزرگ اجتماعی تبدیل شده که زن ومرد و پیر و جوان در اقصی نقاط جهان نسبت به آن حساسیت و علاقه نشان می دهند(بیژن افسر کشمیری،۱۳۸۱).
با حرفه ای شدن ورزش فوتبال و افزایش هیجانات ناشی از مسابقات آن به تدریج بر تعداد تماشاگران این رشته ورزشی افزوده شده به طوری که در بر خی از مسابقات جمعیت حاضر در استادیوم به پیش از یک صد هزار نفر هم میرسد وبا گذر زمان و با رواج تب فوتبال در جوامع مختلف حساسیت های کاذبی نسبت به این رشته ورزشی شکل گرفت ، به طوری که منجر به بروز رفتارهای نا بهنجار در قشر تماشاگران گردید.
اعمالی همچون شرط بندی، تبانی و خشونت و پرخاشگری از مهمترین انواع رفتار های نابهنجاری بود که در طی سال های گذشته تا به امروز در میادین ورزشی رخ داده است.(علی نور علی وند،۱۳۸۶)
رفتار خشونت آمیز و پرخاشجویانه تماشاگران فوتبال که امروز در بیشتر کشور های دنیا مشاهده می شود از مهمترین اشکال این رفتار ها قلمداد می شود.
کشور ایران نیز در یکی دو دهه گذشته و به خصوص در چند سال اخیر با بالا رفتن تب فوتبال در بین کلیه اقشار جامعه و حضور در مسابقات جام جهانی با این معضل اجتماعی رو برو بوده است.
هر چند که سابقه خشونت در میادین ورزشی کشور ایران به سال های بسیار دور و حتی قبل از انقلاب باز می گردد،لیکن گستره و شدت این رفتار ها ی خشونت آمیز به حدی نبوده که محققان علوم اجتماعی را به خود جلب کند و در یک دههاخیر پس از بوجود آمدن این رفتار ها در بین هواداران فوتبال که در زیر به برخی ازآنها اشاره می شود تحقیقاتی هر چند اندک در این زمینه صورت گرفته است.
۱ـ در آبان ماه سال ۱۳۸۵ بر اثر خشونت هواداران پس از بازی استقلال و پیروزی به ۴۸۰ دستگاه اتوبوس شرکت واحد خسارت وارد شد که هزینه آن بالغ بر ۱۷۰ میلیون ریال بر آورد شده است. در این بازی بیش از ۵۰ نفر از تماشاگران آشوب گر دو تیم توسط پلیس دستگیر شدند(علی نور علی وند،۱۳۸۶).
۲ـ آشوب ها و تجمعات خیابانی پس از بر گزاری مسابقه فوتبال بین دو تیم ایران و استرالیا در مسابقات مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۸فرانسه (به نقل از صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران).
۳ـ آشوب ها و تجمعات خیابانی پس از پیروزی تیم فوتبال ایران در برابر آمریکا در مسابقات جام جهانی ۱۹۹۸فرانسه(به نقل از صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران).
۴ـ کشته و زخمی شدن بیش از ۵۰ نفر از تماشا گران فوتبال ایران و ژاپن در استادیوم آزادی در مسابقات مقدماتی جام جهانی (۲۰۰۶) آلمان (علی نور علی وند،۱۳۸۶).
۵ـ بر هم زدن نظم مسابقه فوتبال ایران و کره شمالی از سوی تماشاگران حاضر در استادیوم در مسابقات مقدماتی جام ملت های آسیا در سال ۲۰۰۴ میلادی که به محرومیت ایران از حضور تماشاگران در مسابقات بعدی انجامید(به نقل از صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران).
۶ـ تخریب اموال عمومی به خصوص وسایل حمل و نقل شهری و عمومی بعد از مسابقات مهم داخلی و بین المللی (مدیریت مطالعات و پژوهش ناجا،۱۳۸۰).
۷ـ پرتاب نارنجک به دست یکی از تماشاگران سپاهان اصفهان و نابینا شدن مأمور نیروی انتظامی در سال ۱۳۸۶ (به نقل از صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران)
حوادث فوق تنها بخشی از رفتار های خشونت آمیز هواداران فوتبال می باشدکه لزوم تحقیقات و بررسی هایی در مورد این رفتار های نابهنجار را آشکار می کند.
۱ـ ۲ اهمیت و ارزش تحقیق :
بدون تردید فوتبال پر طرفدار ترین رشته ورزشی جهان است که بالا ترین ظرفیت را برای جذب تماشاگران دارد ودر میان همه رشته های ورزشی فوتبال از اهمیت ویژه ای بر خوردار است و امروزه صرفاً یک ورزش ساده وتفریحی نیست ، بلکه جنبه صنعتی ،تجاری، سیاسی اجتماعی و فرهنگی به خود گرفته است.
تا کنون فوتبال در نزد سیاستمداران ،روشنفکران و مردم کوچه و بازار بیشتر به عنوان امر حاشیه ای و از عناصر اوقات فراغت جوانان تلقی می شده است.در حال حاضر با توجه به تغییرات عمده ساختاری ایجاد شده در جامعه جدید (در سطح ملی و جهانی) ضمن اینکه گروه های جدیدی شکل گرفته اند ، نیاز های جدیدی نیز مطرح شده است که بدون شک بی توجهی به این گروه ها و عدم توجه به نیاز های آنها پیامد های ناگواری برای جامعه در پی خواهد داشت.
در عصر حاضر ورزش به بخش مهمی از زندگی اجتماعی و فرهنگی بسیاری از جوامع دنیا بدل شده است. ورزش فوتبال به عنوان یک پدیده اجتماعی، محصول و نتیجه نظام اجتماعی و مناسبات اجتماعی حاکم بر همان جامعه است(علی نور علی وند،۱۳۸۶).
با توجه به نقش و تأثیر ورزش فوتبال بر اشکال مختلف زندگی اجتماعی ،کارکرد های مثبت و منفی این ورزش همواره مورد توجه ویژه پژوهش گران علوم انسانی و به خصوص جامعه شناسان بوده است .
علی رغم پذیرش این نکته که ورزش فوتبال دارای کارکرد های اجتماعی مثبت فراوان از جمله سلامت جسم و روان،کنترل اجتماعی ،جامعه پذیری، احترام به قوانین ، انضباط پذیری ، و تقویت روحیه ملی و… می باشد. رفتار های نابهنجار نیز جزئی از واقعیتهای ورزش فوتبال می باشد، که مطالعه و بررسی آن و کسب آگاهی نسبت به عوامل به وجود آورنده این نوع رفتار ها امر مهم و ضروری است .
با توجه به موارد فوق و همچنین روند حاکم بر ورزش دنیا این سؤال مطرح است که چرا در عرصه ورزش که نتیجه صلح و سازش انسان ها با یکدیگر است، همواره شاهد مواردی از رفتار های خشونت آمیز تماشاگران فوتبال هستیم؟ چرا ورزش فوتبال که خود خواسته و آگاهانه آن را به عنوان فضا و عرصه ای برای فراغت و آرامش خود بر گزیده ایم به نا آرامی ، رقابت نا سالم و خشونت میان ما انسان ها دامن می زند؟
لذا پژوهش حاضر در صدد تعیین نقش عوامل مدیریتی بر گزاری مسابقات بر بروز رفتار های نابهنجار در تماشاگران تیم های فوتبال ذوب آهن و سپاهان اصفهان می باشد تا با توجه به خلا علمی که در مورد این پدیده در فوتبال حرفه ای نو پای ایران مشاهده می شود و همچنین وجود عوامل مخربی چون ضرب و شتم، تخریب و نظایر آن، با شناسایی عوامل و تلاش در جهت رفع آنان بتواند برای ورزش کشور مفید واقع شده و از بروز عوامل آسیب زا در ورزش جلو گیری کند.
۱ـ۳ اهداف تحقیق:
۱-۳-۱ هدف کلی: تعیین نقش مدیریتی برگزاری مسابقات وبروز رفتار های نابهنجار در تماشاگران تیم های فوتبال ذوب آهن و سپاهان اصفهان
۱-۳-۲ اهداف اختصاصی:
۱ـ نقش محیط ورزشگاه در بروز رفتار های نابهنجار تماشاگران
۲ـ نقش حضور رسانه ها ی ورزشی دربروز رفتار های نابهنجار تماشاگران
۳ـ نقش نحوه ی داوری در بروز رفتار های نابهنجار تماشاگران
۴ـ نقش زمان برگزاری مسابقات در بروز رفتار های نابهنجار تماشاگران
۵- تعیین تفاوت دیدگاه تماشاگران مسابقات ورزشی فوتبال در زمینه عوامل مؤثر بر بروز رفتارهای نا بهنجار به تفکیک متغیر های شغل ، میزان تحصیلات ، وضعیت تاهل ، سن ومیزان درآمد ماهیانه
۱ـ۴ فرضیات ویژه پژوهش:
۱ـ بین نقش مولفه های عامل محیطی ورزشگاه بر بروز رفتارهای نابهنجار درتماشاگران تیمها تفاوت معنی داری وجود ندارد.
۲ـ بین نقش مولفه های عامل نحوه داوری بر بروز رفتارهای نابهنجار درتماشاگران تیمها تفاوت معنی داری وجود ندارد.
۳ـ بین نقش مولفه های عامل زمان برگزاری مسابقات بر بروز رفتارهای نابهنجار درتماشاگران تیمها تفاوت معنی داری وجود ندارد.
۴- بین نقش مولفه های عامل رسانه های ورزشی بر بروز رفتارهای نابهنجار درتماشاگران تیمها تفاوت معنی داری وجود ندارد.

شکل ۲-۵- ظرفیت تولیدی ومیزان تولید ماژول های فتوولتائیک ۳۶
شکل ۲-۶- شمای ساده یک سلول فتوولتاییک ۳۷
شکل ۲-۷- ناحیه عملکردی جریان اینورتر سیستم فتوولتائیک ۴۱
شکل ۳-۱- الگوریتم ژنتیک اعمالی برای جایابی بهینه سیستم های فتوولتائیک ۴۹
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴-۱- میکروگرید ۳۳ شینه مورد مطالعه ۵۳
شکل ۴-۲- بار ۲۴ ساعته شبکه به صورت درصدی از بار پیک ۵۵
شکل ۴-۳- روند همگرایی الگوریتم ژنتیک، میکروگرید ۳۳ شینه ۵۷
شکل ۴-۴- روند همگرایی الگوریتم pso، میکروگرید ۳۳ شینه ۵۷
شکل ۴-۵- پروفیل ولتاژ بدون PV، با PV و تولید توان اکتیو و با PV و تولید توان اکتیو و توان راکتیو در ساعت ۹ صبح ۵۸
شکل ۴-۶- پروفیل ولتاژ شینه های سیستم در ساعت ۱۲ ظهر ۵۹
شکل ۴-۷- پروفیل ولتاژ شینه های سیستم در ساعت ۱۲ شب ۵۹
شکل ۴-۸- میکروگرید ۶ شینه مورد مطالعه ۶۰
شکل ۴-۹- روند همگرایی الگوریتم ژنتیک، میکروگرید ۶ شینه ۶۳
شکل ۴-۱۰- روند همگرایی الگوریتم pso، میکروگرید ۶ شینه ۶۳
شکل ۴-۱۱- پروفیل ولتاژ بدون PV، با PV و تولید توان اکتیو و با PV و تولید توان اکتیو و توان راکتیو در ساعت ۹ صبح ۶۴
شکل ۴-۱۲- پروفیل ولتاژ شینه های سیستم در ساعت ۱۲ ظهر ۶۵
شکل ۴-۱۳- پروفیل ولتاژ شینه های سیستم در ساعت ۱۲ شب ۶۵
چکیده
میکروگرید شبکهای با مقیاس کوچک درسطح ولتاژ توزیع است که از پیوستن تولیدات کوچک، مدولار و ذخیره انرژی در سیستم های ولتاژ پایین یا متوسط شکل میگیرد، در واقع یک شبکهی میکروگرید با ترکیبی از انرژی های تجدیدپذیر همراه با سوختهای فسیلی به تولید توان در سطح ولتاژ توزیع می پردازد. حضور میکروگریدها در شبکه های توزیع، مزایای بسیاری را برای مشترکین فراهم می نمایند. میکروگریدها قابلیت فراهم نمودن کیفیت توان مطابق با نیازهای مشترکین را دارا می باشند، همچنین تاثیرات مثبت میکروگریدها بر بازار برق و صرفه جویی اقتصادی و از سوی دیگر تاثیر آن بر کاهش آلایندههای هوا باعث توجه بسیاری از پژوهشگران و کارشناسان بر موضوع میکروگریدها شده است، در چنین شرایطی واضح میباشد که داشتن یک استراتژی بهینه برای مکان واحدهای تولید پراکنده در میکروگرید حائز اهمیت است و عدم توجه به آن باعث هدر رفتن وقت و منابع مالی زیاد میشود. در این پروژه به مکان‏یابی بهینه‏ی سیستم‏های فتوولتائیک که به عنوان یکی از منابع تولید پراکنده در میکروگریدها هستند با در نظر گرفتن توان اکتیو و راکتیو تولیدی پرداخته شده است. تابع هدف این مسئله حداقل کردن میزان تلفات خطوط در شبکه و بهبود پروفیل ولتاژ می‏باشد، برای این منظور از الگوریتمهای ژنتیک واجتماع ذرات (pso) که از تکامل یافته ترین الگوریتم های بهینه ساز می‏باشند استفاده شده است. سیستم‏های فتوولتائیک علاوه بر تولید توان اکتیو میتوانند به عنوان STATCOM به منظور تنظیم ولتاژ و اصلاح ضریب توان در طول روز و شب به کار گرفته شوند. بنابراین با درنظر گرفتن قابلیت تولید توان اکتیو و راکتیو برای سیستمهای فتوولتائیک در ۲۴ ساعت، می‏توان استفاده بهینهتری از آنها نمود. الگوریتم های ارائه شده بر روی میکروگرید ۳۳ شینه و ۶ شینه در محیط MATLAB اعمال گردیده و نتایج آن مورد بررسی قرار گرفته است.
واژه های کلیدی: میکروگرید، سیستم فتوولتائیک، جایابی بهینه، الگوریتم ژنتیک، الگوریتم اجتماع ذرات.
فصل اول:
کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
با افزایش روز افزون جمعیت جهان و محدود بودن منابع انرژی، کلیه کشورها با مشکل انرژی روبرو هستند. انرژی برای همه مردم مسألهای اساسی است. انرژی در تمام شئون جامعه انسانی رسوخ کرده و جنبه های مختلف آن از زندگی روزانه خانوادگی گرفته؛ تاسیسات جهانی و بین المللی و طرحهای توسعه ملی را تحت تأثیر قرار داده است. نگاهی گذرا به آمارهای تولید و مصرف انرژی الکتریکی در ایران بیانگر نیازمندی به افزایش سالانه ظرفیت ۵۰۰۰ مگاوات در بخش تولید جهت تأمین تقاضای بار میباشد. بر اساس برنامهریزیهای انجام شده انتظار میرود ظرفیت نصب شده نیروگاههای کشور تا پایان سال ۱۳۹۲ به رقمی معادل ۷۲۵۵۰ مگاوات بالغ گردد. از سوی دیگر محدود بودن منابع فسیلی تأمین انرژی، و تأثیرات نامطلوب زیست محیطی ناشی ازسوختهای فسیلی، بخش قابل توجهی از تحقیقات و فعالیتهای پژوهشی در حوزه ی انرژی را به موضوع انرژی های نو و تجدید پذیر معطوف نموده است (Phillipson and Willis 1999, 123-156; Griffin et al 2000, 9; Zareipour, Bhattacharya and Canizares 2000, 9-10; Barker and De Mello 2000, 1645-1656 ). یکی از راهکارهای اساسی به منظور حل مشکلات مطرح شده استفاده از میکروگریدها است. میکروگرید شبکه ای با مقیاس کوچک درسطح ولتاژ توزیع است که از پیوستن تولیدات کوچک، مدولار و ذخیره انرژی در سیستمهای ولتاژپایین یا متوسط شکل میگیرد در واقع یک شبکهی میکروگرید با ترکیبی از انرژیهای تجدیدپذیر همراه با سوختهای فسیلی به تولید توان در سطح ولتاژ توزیع میپردازد، که ازطریق یک نقطهی کوپلنگ مشترک به شبکه توزیع متصل میشود (Hatziargyriou et al 2004, 12; Lasseter 2010, 225-234). منابع تولید پراکنده مورد استفاده در میکروگریدها بر خلاف نیروگاههای مرسوم در شبکه قدرت از نوع منابع ^[۱]DER می باشند که به کمک ادوات الکترونیک قدرت انعطاف لازم را به منظور تنظیم ولتاژ، فرکانس و توان در هنگام اتصال به شبکه داشته باشند.
تفاوت بین منابع مورد استفاده در میکروگریدها و نیروگاه های مرسوم در صنعت برق شامل موارد زیر میباشد:
منابع مورد استفاده در میکروگریدها دارای ظرفیت کمتری نسبت ژنراتورهای مرسوم در نیروگاههای بزرگ برق میباشند.
تولید انرژی الکتریکی در منابع میکروگرید بر خلاف ژنراتورهای مرسوم در شبکه ی برق، در سطح ولتاژ توزیع اتفاق میافتد.
منابع مورد استفاده در میکروگرید بر خلاف نیروگاههای بزرگ در نزدیکی مصرف کنندهها نصب می شوند تا بارها را با فرکانس و ولتاژ مناسب تامین نموده و باعث کاهش تلفات در خطوط انتقال شوند (Katiraei and Iravani 2006, 167).
از طرفی دیگر، ایران از لحاظ وضعیت جغرافیایی در شمار کشورهایی است که بهرهبرداری از منابع انرژیهای نو در آن ممکن میباشد. یکی از اهداف بلند مدت صنعت برق کشور بکارگیری بیش از پیش انرژیهای نو و منابع تجدیدپذیر انرژی برای کاهش انتشار آلایندههای زیست محیطی و کاهش مصرف سوختهای فسیلی میباشد. در طول یک دهه گذشته توسعه منابع تولید پراکنده به طور وسیعی رشد یافته است. در طی این فرایند شبکه توزیع به یک نگرانی بزرگ برای افراد تبدیل شده است. دلیل اصلی آن این است که این منابع تولید پراکنده در سطح ولتاژهای متوسط و بالا به شبکه توزیع متصل میشوند، و طوری طراحی شدهاند که بارها به صورت غیرفعال هستند و شارش توان فقط از پستها به سمت بار میباشد و نه برعکس. به همین دلیل مطالعات بسیاری برای اتصال میکرو گریدها به شبکه توزیع انجام شده است، از بحث های کنترلی گرفته تا حفاظت، پایداری ولتاژ، کیفیت توان و خیلی موارد دیگر. واحدهای تولید توان کوچک، که معمولاً در نزدیک بار قرار دارند، به عنوان یک گزینه برای تامین نیاز افزایشی به انرژی الکتریکی مشترکان، با تاکید بر قابلیت اطمینان و کیفیت توان و سایر ملاحظات مربوط به مسائل اقتصادی، زیستمحیطی ومزایای فنی، در نظر گرفته خواهند شد (Piagi and Lasseter 2006, 8).
با این حال، با توجه به نفوذ بیش از پیش منابع تولید پراکنده، شبکه توزیع فشار ضعیف را دیگر نمیتوان به عنوان یک عنصر غیرفعال متصل به شبکه انتقال در نظر گرفت که تنها شارش توان یکطرفه به سمت آنها برقرار باشد. همچنین تاثیر منابع تولید کوچک در شبکه فشار ضعیف بر روی تعادل توان و کنترل فرکانس بسیار مهمتر خواهد شد.
در پروژه های تحقیقاتی که تاکنون انجام شده است، میکروگرید این چنین تعریف میشود: تجمیع منابع تولید توان کوچک در شبکه فشار ضعیف در سطح وسیع.
یک تعریف کامل از میکروگرید به شکل زیر ارائه شده است:
میکروگرید شامل سیستم توزیع فشار ضعیف با منابع تولید پراکنده (میکروتوربین، سلول سوختی، فتوولتائیک و. . . ) به همراه ادوات ذخیرهساز (فلایویل، خازنهای انرژی و باتریها) است. چنین سیستمی میتواند به طور غیر مستقل زمانی که به شبکه متصل است و به طور مستقل زمانی که از شبکه جدا شده است، عمل کند. بهرهبرداری از منابع کوچک توان در شبکه در صورتی که به طور مناسب مدیریت و هماهنگی شود، میتواند مزایای زیادی را برای کل سیستم داشته باشد، ۳ نکته مهم در این تعریف وجود دارد:
۱- میکروگرید جایگاهی برای تجمیع منابع سمت تغذیه (منابع تولید کوچک) و منابع سمت مصرف (ذخیره کنندهها و بارهای کنترلپذیر) میباشد که در یک شبکه توزیع محلی قرار گرفته است.
۲- یک میکروگرید باید قادر باشد که هم در شرایط عادی (متصل به شبکه) و هم حالت اضطراری (جدا از شبکه) به کار خود ادامه دهد.
۳- تفاوت بین یک میکروگرید و یک شبکه غیرفعال که در آن ریزمنابع وجود دارند، به طور عمده در شیوه مدیریت و هماهنگی منابع موجود تولید توان میباشد.
یک میکروگرید میتواند در اندازه های متفاوتی باشد. مثالی از یک میکروگرید به عنوان یک شبکه فشار ضعیف، در شکل ۱-۱ نشان داده شده است. هرچقدر که سایز میکروگرید بیشتر باشد باید با خازنهای متعادلکننده و تجهیزات تولیدی بیشتر از توقف در سمت تولید و سمت مصرف جلوگیری شود، اما در حالت کلی، ماکزیمم ظرفیت میکروگرید (در حالت پیک بار مورد تقاضا) به چند MW محدود میشود. بیشتر از این مقدار ظرفیت به عنوان مفهوم میکروگرید چندگانه^[۲] تلقی میشود که با جدا کردن منابع به عنوان میکروگریدهای جدا از هم، بررسی میشود (Katiraei et al 2008, 54-65; Lasseter 2002, 305-308 ).
شکل ۱-۱- نمونهای از یک میکروگرید به عنوان یک شبکه فشار ضعیف
از لحاظ فنی میکروگرید از اتصال منابع تولید کوچک به شبکه فشار ضعیف به وجود میآید. که معمولاً به وسیله ادوات کنترلی مدرن و خصوصا واحدهای الکترونیک قدرت این منابع به شبکه توزیع متصل میشوند. بنابراین یک گروه کنترل شده از منابع انرژی متصل به شبکه فشار ضعیف، اما در عین حال قابل کار کردن به صورت مستقل از شبکه (جزیرهای) میتواند به عنوان یک تعریف از میکروگرید باشد.
بهرهبرداری هماهنگ و کنترل ریزمنابع با یکدیگر و با منابع ذخیرهساز مانند فلایویل، خازنهای انرژی، باتریها و بارهای کنترلپذیر مانند آبگرمکن و تهویه هوا، در قلب مفهوم میکروگرید جای دارد. از نقطه نظر شبکه یک میکروگرید میتواند به عنوان یک نهاد کنترل شده درون سیستم قدرت در نظر گرفته شود، که میتواند به عنوان یک بار تجمیع شده مستقل عمل کند.
۱-۲- اهمیت بحث بر روی میکروگریدها و ضرورت تحقیق
در بیش از نیم قرن گذشته توسعه سیستم قدرت بر اساس متمرکز سازی واحد های نیروگاهی با ظرفیت بالا در مکانهای محدودی استوار بوده است؛ که در این صورت، سطح ولتاژ برای انتقال به مکانهای دوردست از طریق خطوط انتقال بهHV ، EHV و UHV افزایش مییابد. سپس این سطح ولتاژ هنگام عبور از سیستم انتقال ولتاژ بالا^[۳] به سیستم توزیع ولتاژ متوسط^[۴] و سیستم توزیع ولتاژ پایین^[۵] کاهش مییابد تا اینکه توان الکتریکی به مصرف کنندهها برسد. در طول سالها، بروز مشکلاتی باعث گرایش روزافزون به استفاده از ژنراتورهایی با اندازه کوچک شده که به شبکه توزیع محلی متصل بوده و به آن ها منابع تولید پراکنده^[۶] اطلاق میشود. از مزایای استفاده از منابع تولید پراکنده میتوان به سازگاری با محیط زیست، رفع محدودیت ساخت و ساز خطوط انتقال جدید، افزایش قابلیت اطمینان شبکه توزیع، کاهش استفاده از منابع سوختهای فسیلی و کمک به خصوصیسازی شبکه برق اشاره نمود. واحدهای تولید پراکنده را می توان با استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر یا تجدیدناپذیر و با بهره گرفتن از تکنولوژی مدرن و یا متداول ساخت.
یک میکروگرید قسمتی از شبکه توزیع است که در برگیرنده منابع تولید پراکنده، ادوات ذخیره کننده انرژی و انواع بارهاست. از آنجا که در هر میکروگرید از چندین منبع تولید پراکنده استفاده میشود، ایجاد هماهنگی بین این منابع و مشخص کردن میزان تولید هر یک از آنها بسیار حائز اهمیت است. با رشد روزافزون تقاضای انرژی و پیشرفتهایی که در زمینه تولیدات پراکنده صورت گرفته است، استفاده از منابع تولید پراکنده که قسمت عمده میکروگرید ها را تشکیل میدهند در حال افزایش میباشد. میکروگریدها شبکه های فشار متوسط یا فشارضعیف توزیعی هستند که از دید شبکه فوق توزیع بصورت یک بار قابل کنترل، و از دید مصرف کنندههای محلی مانند منابع تولید نسبتا ارزان قیمت و پاک انرژی میباشند. استفاده از منابع تولید پراکنده در قالب میکروگریدها باعث کاهش توان عبوری از خطوط انتقال، به تاخیر افتادن توسعه بخشهای تولید و انتقال، کاهش مصرف سوختهای فسیلی و افزایش راندمان سیستم قدرت میگردد. در کنار فواید گفته شده، میکروگریدها باعث ایجاد مشکلاتی نیز میشوند. از آنجا که هر میکروگرید شامل انواع مختلفی از منابع تولید پراکنده میباشد، هماهنگی عملکرد این منابع و ایجاد یک روش مناسب جهت تولید بهینه میکروگرید الزامی است. در یک تقسیم بندی کلی میکروگریدها در دو حالت بهرهبرداری مورد استفاده قرار میگیرند. حالت متصل به شبکه که در این مود عملکردی میکروگرید توسط یک ترانس کاهنده به شبکه بالادست متصل بوده و با در نظر گرفتن مقدار تقاضای بار از سوی مصرف کنندهها و همچنین قیمت برق تولیدی منابع تولید پراکنده و قیمت بازار برق، انرژی به شبکه تحویل داده یا از شبکه میگیرد. در این حالت فرکانس مرجع همان فرکانس شبکه اصلی میباشد. دیگر مود عملکردی را حالت جزیرهای مینامند. در این حالت میکروگرید به صورت عمدی، جهت سرویس یا به دلیل بروز خطا از شبکه اصلی جدا میشود. با توجه به در دسترس نبودن شبکه جهت تامین بارها، منابع تولید پراکنده موجود در میکروگرید مسئول تامین بار و حفظ فرکانس میباشند. پایداری فرکانس معمولا توسط ذخیره چرخان و ابر خازنها صورت می پذیرد. پس از قطع میکروگرید از شبکه اصلی به دلیل به هم خوردن توازن تولید و بار و همچنین عدم وجود یک فرکانس مرجع، تغییراتی در فرکانس میکروگرید ایجاد میشود. میزان تغییرات ایجاد شده در میکروگرید پس از جدا شدن از شبکه اصلی را میتوان با درنظر گرفتن شرایط کنترلی ویژه تا حد مطلوبی کاهش داد (Lasseter 2002, 305-308).
۱-۳- تاثیرات ناشی از حضور میکروگریدها در شبکه های قدرت
۱-۳-۱ کیفیت توان
اکثر بارهای الکتریکی در معرض خطاهای گذرا، افت ولتاژها، هارمونیکها، قطعیهای لحظهای و غیره قرار دارند که به آنها بارهای حساس به کیفیت توان گفته میشود. بنابراین کیفیت توان و قابلیت اطمینان از اهمیت بسیاری برخوردار میباشد. کیفیت توان مفهوم جدیدی است که اخیراً مورد توجه قرار گرفته است. در گذشته افت ولتاژ برای یک یا دو سیکل پیوسته نادیده گرفته میشد در حالی که امروزه این امر منجر به قطع شبکه خواهد شد. به طور مشابه خطاهای گذرا، هارمونیکها و عدم تعادل فازها نیز در شمار تحقیقات کیفیت توان قرار گرفته است. اگر چه مشکلات کیفیت توان تاثیرات اقتصادی شدیدی بر فرآیندهای صنعتی دارند، اما با توجه به کاربردهای صنعتی مختلف و تنوع در اندازه گیریهای کیفیت توان محاسبه دقیق هزینه های ناشی از این مشکلات بسیار دشوار است. برخی از مشکلات کیفیت توان که به دلیل قطع شبکه منجر به تلفات اقتصادی میشوند عبارتند از:
مقدار و زمان تداوم یک رخداد مانند افزایش ولتاژ شدید
قطع و یا آسیب دیدن تجهیزات به طور طبیعی
مشکلات مرتبط با تغییر فرکانس
زمان ایجاد رخداد. اینکه به طور مثال آیا این رخداد در ساعات اوج مصرف اتفاق افتاده یا در ساعات کم مصرف.
میکروگریدها قابلیت کنترل کیفیت توان مطابق با نیازهای مشترکین راحتی به صورت ساعتی نیز نیز دارا می باشند. این در حالی است که کنترل کیفیت توان یک مشترک خاص برای شبکه برق سنتی بسیار دشوار است چرا که شبکه های برق سنتی معمولا سطح کیفیت و سرویس دهی معینی را برای کلیه ی مشترکین بدون توجه به نیازمندی یک مشترک خاص فراهم مینمایند.
در یک نمای کلی تمرکز زدایی از تولید و سازگاری مناسب بین عرضه و تقاضا و همچنین جلوگیری از قطعی های بلند مدت و کوتاه مدت باعث بهبود کیفیت توان در میکروگرید شده است (Hatziargyriou et al 2007, 78-94 ).
۱-۳-۲ تاثیرات میکروگرید بر بازار برق
به منظور احداث موفق یک میکروگرید می بایست انگیزههای مالی لازم برای مالکان میکروگرید و شبکه اصلی فراهم گردد. برای مشارکت میکروگریدها در بازار می بایست اصلاحاتی به منظور توسعه یک سیستم بازار برای توان تولید شده و سرویس های جانبی انجام گردد. قیمتها می بایست بر اساس شرایط موجود در شبکه تعیین گردند. بدین معنی که با تحت فشار قرار گرفتن شبکه، قیمتها افزایش مییابد و بالعکس. قیمت های بازار به عنوان مهمترین فاکتور در کنترل تولید انرژی می باشند. در حالی که فاکتورهای فنی از اهمیت کمتری برخوردا رند. سوددهی میکروگریدها از بازار کاملا به پاسخ دهی آنها به سیگنال های حاوی قیمت وابسته است. به طوری که اگر توانایی رقابت در بازار را نداشته باشند مجبورند که تنها نیازهای داخلی خودشان را برطرف نمایند. سیستم بازار می بایست با افزایش تولید و ذخیره و کنترل بارها از انعطاف بیشتری برخوردار باشد. این انعطاف پذیری سبب میشود که خریداران بر اساس مطالعات لحظه به لحظه بازار تصمیمگیری کنند. علاوه بر آن این امر منجر به بهینه سازی شبکه قدرت، و همچنین به حداقل رسیدن کنترل و برنامه ریزی مرکزی می گردد (Katiraei and Iravani 2006, 1821-1831 ). همچنین تعادل اقتصادی مناسب بین سرمایه گذاری و بهره برداری از DG در شبکه به کاهش قیمت برق در مصرف کنندگان در طولانی مدت منجر خواهد شد.
۱-۳-۳ صرفه جویی اقتصادی
اگر چه اهداف استفاده از میکروگرید ها را به دلیل تاثیرات مثبت آن بر روی محیط زیست و مزایای اقتصادی آن بیان کرده اند. اما در واقع اقتصاد اولین هدف در توسعهی میکروگریدها بوده است. استفاده از چندین منبع تولید توان در میکروگریدها در سطح ولتاژ توزیع برای تامین مصرف کننده بسیاری از هزینه های مربوط به احداث و راه اندازی نیروگاهها و همچنین خطوط انتقال را کاهش خواهد داد. به عبارت دیگر در برخی مناطق تامین بار در محل مصرف به صرفه تر از تولید توان توسط یک ژنراتور بزرگ در دور دست و انتقال آن به محل مصرف خواهد بود و واضح هست که در این صورت تلفات خطوط انتقال که در مسیر انتقال اتفاق میافتاده نیز از بین میرود (Dugan, McDermott and Ball 2001, 80-88).

بخش اول : متغیر مستقل ( فن آوری اطلاعات و ارتباطات)
بخش دوم : متغیر وابسته ( توسعه ارتباط الکترونیکی با مشتری در بانک ها)
بخش سوم : پیشینه تحقیق ( داخلی – خارجی )
۲-۱- مقدمه
امروزه کاربرد فناوریهای اطلاعاتی روز به روز در حال افزایش است. پیشرفت حاصل شده در فناوری های ارتباطات و کامپیوتر(اعم از مادر یا شخصی) به کارکنان یک سازمان این اجازه را می دهد که در حالیکه بیرون سازمان هستند،همچنان به سازمانشان متصل باشند وبرای سازمان مربوطه شان کار کنند . با بهره گرفتن از این فناوری ها کم کم به سمت مجازی شدن پیش می روند. عصر کنونی عصر انفجار اطلاعات است وچه بسا در این عصرکه اطلاعات وعلم ودانش به فور درحال گذر است، اگراشخاص به نحوی از وقت و مدیریت برآن بهره جویند بدون شک از علم ودانش وتکنولوژی روز بی بهره خواهند ماند، و براستی می توان گفت که رمز پیروزی در مدیریت برزمان است .توسعه وبهبود شگرفی که درسالهای اخیر رخ داده بیان مشابه توسعه بهره وری است. توسعه در بهره وری به مقدار زیاد بسته به توسعه تکنولوژی است ، لکن میزان تجهیزات وسرمایه هم حایزاهمیت فراوانی است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شروع هزاره جدید با الکترونیکی شدن همه چیز همراه بوده تحولات بنیادین در همه پدیده های اجتماعی شکل پیچیده ای به خود گرفته است. زندگی الکترونیکی شماری است که به واقعیت رسیده است . امروزه با توجه به پیشرفت های فناوری و افزایش رقابت ،اغلب سازمانها برای افزایش بهره وری خود وصرفه جویی ناشی از مقیاس ، سرمایه گذاری ها ی زیادی را در فناوری اطلاعات (IT ) دراشکال متفاوت (کامپیوتر، اینترنت و…)به عمل می آورند .
علی رغم سرمایه گذاریهای زیاد در فناوری اطلاعات، تعیین میزان تاثیرچنین سرمایه گذاریهایی بر عملکرد سازمان یک مسئله مهم بوده ومورد توجه اکثرمحققین دراین زمینه می باشد . اگرچه مدیران علاقمند به بکارگیری فناوری اطلاعات(IT) به طور گسترده در سازمانهای خود هستند اما در عین حال باید توجه داشته باشند که به کارگیری IT به تنهایی نمی تواند به عنوان ملاک بهبود عملکرد سازمان و افزایش بهره وری باشد، زیرا در این رابطه عوامل بسیار زیاد درون سازمان وبرون سازمان دخالت دارند .
۲-۲- فناوری اطلاعات
بررسی نظریه اندیشمندان سازمان ومدیریت دردودهه اخیر انباشته از مفاهیمی است که همگی تاکید بر تغییر در محیط سازمان وشرایط وشیوه های کسب وکار دارند . دوران کنونی را عصر اطلاعات نام نهاده اند که مبتنی بر دانایی است .
سازمانهای نوین درمحیط رقابتی پیچیده ای قرار دارند که ناشی از تغییرات محیطی ، سازمانی وفناوری است. این عوامل ،‌محیطی کاملاً رقابتی درکسب وکار بوجود آورده اند که مشتری درمحورآن قرار دارد . تغییرات محیطی آنچنان سریع و غیرقابل پیش بینی است که کوچکترین غفلت از آنها می تواند سازمان را از یک برتری رقابتی محروم وسازمان های دیگر را با فرصت های خاصی مواجه کند . سازمان در یک محیط رقابتی باید بتواند از فرصتها بهره برداری و از تهدیدات خود را بر حذر کند واز توانایی های خود جهت پاسخگویی مناسب به نیازهای بازار استفاده کند .واژه فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلردرسال ۱۹۸۵ به منظور بیان نقش رایانه درپشتیبانی از تصمیم گیریها و پردازش اطلاعات درسازمان بکارگرفته شد از فناوری اطلاعات برداشتهای مختلفی وجود دارد و همین برداشتها موجب گردیده تا تصاویر متفاوتی ازآن درمجامع مختلف ارائه شود .
درمفهوم رایج فناوری به مجموعه ای از سخت افزار وتجهیزات دلالت دارد . و بسیاری از محققان آن را نه تنها سخت افزاری که درانجام کارها مورد استفاده قرار می گیرد ، بلکه مهارت ودانش کارکنان یا حتی ویژگی های اشیائی که کاربرروی آن انجام می شود می دانند.
فناوری اطلاعات را مانند دیگر فناوریها می توان به روابط میان سخت افزار ، نرم افزار، شبکه وتوانایی ها واقداماتی که از این ابزارها ناشی می شود تعریف کرد . فناوری اطلاعات نه تنها به انجام پردازشهای دقیق وصحیح به رشد اتوماسیون کمک می کند بلکه ازطریق ارائه اطلاعات درزمینه های مختلف فعالیت سازمان ثروت جدیدی را برای سازمان به همراه می آورد . واین امروجه تمایز فناوری اطلاعات با سایر فناوریهای مورد بهره برداری در سازمان است . فناوری اطلاعات نه تنها به توانای های پردازش داده ها توسط رایانه بلکه به مهارتهای انسانی ومدیریتی در بهره برداری از آنها دلالت دارد .بنابراین فناوری اطلاعات نه تنها شامل رایانه بلکه تواناییها واقدامات در نحو انجام کار می شود . همانگونه که ملاحظه می شود با توجه به عمر نسبتا کوتاه فناوری اطلاعات ورشد وگسترش رعدآسای آن تعاریف و برداشتهای متفاوتی از آن وجود دارد . بررسی تعاریف ارائه شده نشان دهنده طیف گسترده ای از مفاهیم است که گاه به صورتی کاملا محدود ،‌ درحد پردازش رایانه ای عملیات و درمواردی نیز به صورت گسترده ، به عنوان یک فناوری تغییرازآن یادشده است . فناوری اطلاعات به تجهیزات به اشکال مختلف فناوری اطلاق می شود که پردازش ، نگهداری وارسال اطلاعات به شکل الکترونیکی می پردازد . تجهیزات فیزیکی برای این امر شامل رایانه ،‌ تجهیزات ارتباطی شبکه ها ، تجهیزات انتقال داده ،‌ مانند فکس ویا حتی موبایل است . ( صرافی زاده ، ۱۳۸۳،ص ۱۰)
۲-۳- به کارگیری فناوری اطلاعات
شواهد نشان می دهد که به کارگیری فناوری اطلاعات درمیان کشورهای توسعه یافته ودرحال توسعه در حال گسترش است مطالعه ای که از سوی مک مولن (۱۹۹۶) درکشور کانادا انجام شد ‌،‌موید این رشد است . مطالعه در سه مقطع زمانی ۸۵-۱۹۸۰، ۹۱-۱۹۸۶، ۱۹۹۴ انجام شد . و نتایج نشان داد که در مقطع اول ۱۶ درصد ،‌درمقطع دوم ۳۷درصد ودرمقطع سوم ۴۳ درصد از کارکنان درکارشان تحت تاثیر فناوری اطلاعات قرارگرفته اند . این رشد منطقاً درمیان کشورهای دیگر صنعتی بیشتر است .
مطالعه دیگری درسال ۱۹۹۶ نشان داد که ۴۸درصد از کارکنان درانجام وظایف شغلی شان از رایانه استفاده می کنند . این رقم نسبت به مطالعه سال ۱۹۸۹ که ۳۵درصد بود رشد قابل ملاحظه ای را نشان می دهد . لانک (۱۹۹۴) دریافت که ۷۱ درصد از سرپرستان یا دارای رایانه می باشند و یا از رایانه وترمینال در انجام کارخود استفاده می کنند . رشد به کارگیری رایانه های خانگی نیز بسیار قابل توجه بوده است . در سال ۱۹۹۱، ۱۹۹۴و ۱۹۹۶ به ترتیب ۱۹درصد ، ۲۵درصد و۲۹ درصد از خانوارهای کانادایی دارای رایانه بوده اند .فناوری اطلاعات می تواند از سوی افراد ، گروه های کاری ،‌سازمان ها به صورت اشتراکی به کارگرفته شود .مدیران ازفناوری اطلاعات به منظور تسهیل وظایف مدیریتی مانند طراحی سازمان ، تدوین استراتژی ها وتصمیم گیری استفاده می کنند . (صرافی زاده ، ۱۳۸۳، ص ۱۷)
۲-۴- مدیران وفناوری اطلاعات
طی دهه گذشته ۶روند اساسی به طور قابل ملاحظه ای روش استفاده سازمان ها از فناوری را تغییر داده است .
۱- بهره گیری از فناوری اطلاعات جهت دگرگون سازی سازمانها
۲- استفاده از فناوری پردازش اطلاعات به عنوان بخشی از استراتژی های سازمان
۳- فناوری به عنوان بخشی حیاتی ازمحیط کار سازمان
۴- بهره گیری از فناوری درحمایت و پشتیبانی ازکارکنان دانشی
۵- ارتقاء رایانه از ابزاری محاسباتی به رسانه ای ارتباطی جهت برقراری ارتباط
۶- رشد اینترنت وشبکه گسترده جهانی
این روند به مفهوم این است که مدیران باید توانایی درک وکاربرد فناوری اطلاعات را داشته باشند . کار با رایانه وتوانایی بهره برداری ازشبکه اینترنت ازضروریات مهارتهای مدیران درعصرنوین است . امروزه رایانه همان نقشی را ایفا می کند که تلفن ها در چند دهه گذشته داشته اند . بنابراین فناوری اطلاعات بخش تفکیک ناپذیراز مشاغل مدیران است . مدیران باید بتوانند کارشناسان فنی را به تفکروادارند تا از نوآوریهای فناوری درتغییر ماهیت مشاغل وامور سازمان درجهت بهره وری و اثر بخشی بیشتر استفاده کنند . مدیران ارشد باید ارزش فناوری اطلاعات را تحقق اهداف سازمان و موفقیت خود درنظر داشته باشند ( صرافی زاده ، ۱۳۸۳،ص ۲۲).
مدیران باید توانایی درک وکاربرد فناوری اطلاعات را داشته باشند . دردنیای کنونی نظام مدیریت سنتی دچار تحولات عمیقی شده است. جریان عظیم اطلاعات ، فرایند تصمیم گیری را نیازمند آشنایی کامل مدیران با نظامهای اطلاعاتی واستفاده بهینه ازآن ساخته است . چالش اطلاعات وتقابل مدیران سطح عالی سازمان با آن ، مستلزم تغییرات بنیادین سازمان و تطابق ساختارهای سنتی مدیریتی با تعاملهای محیطی است. نظام مدیریت سنتی سه منبع اصلی رابرای داشتن عملکرد مطلوب درسازمان لازم می داند. منابع فیزیکی،سرمایه ومنابع انسانی،میراث باقی مانده از نگرش سنتی است . با رشد فناوری از یک سو و خارج شدن فرایندهای سازمانی ازحالت ایستا ازسوی دیگر، سازمانها نیازمند بازنگری مجدد درعملکرد خود هستند تا با ایجاد زمینه های مساعد بتوانند به رشد وپویایی لازم برای تطبیق با تغییرات فناوری ومحیطی نایل آیند. (صرافی زاده، ۱۳۸۳، ص ۲۲)
امروزه یک مدیر موفق می تواند به نحوی مطلوب وشایسته ازفناوری اطلاعات درارتقاء نقش مدیریتی خود استفاده کند والگوهای جدید مدیریتی ایجاب می نماید که چنانچه تفکردیجیتالی لازم را ندارند ضمن آموزشهای فشرده با فناوری اطلاعات وکاربردهای آن آشنا گردند . جدول ذیل تاثیر فناوری اطلاعات را در ارتقاء نقش مدیران نشان می دهد . (غفوریان،۱۳۷۹،ص ۴۴)
جدول (۱-۲) : تأثیر فناوری اطلاعات در ارتقاء نقش های یک مدیر موفق

نقش مدیر
توصیف نقش
میزان تأثیر فناوری اطلاعات در ارتقاء نقش مدیر

رئیس تشریفاتی
Flguehead

در این نقش، مدیر بعنوان نماینده سازمان عمل می کند.شرکت در داخل، مجالس، مهمانیهای رسمی، اتحادیه ها و . . . از این جمله هستند.

رهبر
Leades

در این نقش، مدیر با زیر مجموعه ارتباط برقرار می کند و موجب رشد و انگیزه آنان را فراهم می آورد. این نقش بیشتر بر ابعاد اجتماعی و انسانی شناسی متمرکز و کمتر متوجه ابعاد مأموریتی سازمانی است.

۶۰%

رابط
Laision

در این نقش،مدیر اطلاعات مورد نیاز سازمان را از طریق شرکت در شبکه ارتباطات فراهم می آورد. مشارکت در انجمنهای حرفه ای، جلسات صرف نهار و باشگاه های مدیریتی برخی از این امور هستند.

۱۰۰%

نظاره گر
Monitor

در این نقش، مدیر با دریافت حساب شده اطلاعات داخلی و خارجی سازمان عملکرد سازمان و حوادث خارج از سازمان را نظاره می کند. مدیر برای ایفای این نقش می بایستی سیستم اطلاعات ایجاد نماید.

۱۰۰۵