کلمات قافیه در این غزل عبارتند از: (نگار، فگار، یادگار، غمگسار، روزگار، اعتبار).
ویژگی سبکی :
این غزل هم مانند دیگر غزلیات انوری ویژگی خاص توضیح و توجیه علت حال و مقام عاشق را در پی مصرع دوم دارد، شاعر بطور ساده و یکنواخت از ابتدای غزل، معلول و سپس در مصرع بعدی به بیان علت حال و مقام پرداخته است.

۴-۲-۲۶٫

یارم تویی به عالم یار دگر ندارم
تا در تنم بود جان دل از تو بر ندارم
دل بر ندارم از تو وز دل سخن نگویم
زان دل سخن چگویم کزوی خبر ندارم
دارم غم تو دایم با جان و دل برابر
زیرا که جز غم تو چیزی دگر ندارم
هر ساعتی فریبم دل را به عشوه تو
گویی که عشوه تو یک یک زبر ندارم
گفتی که صبر بگزین تا کام دل بیابی
صبر از چنان جمالی نشگفت اگر ندارم
صبرم چگونه باشد از عشق ماهرویی
کاندر زمانه کس را زو دوستر ندارم
درون مایه اصلی غزل:
روی سخن انوری در این غزل با معشوق است، انوری در مقام عاشق سخن می گوید و با شور و شیدایی خاصی با معشوق حرف می زند و از خواست و طلبش می گوید، از وفاداری و بی خبری از خویش در وادی عشق، از غم دائمی که با جان و دل خریدارش شده، و توجه کردن به عشوه گری و ناز معشوق که هر ساعت به گونه ای دیگر است و تمام شدن طاقت و صبر عاشق . انگار عاشق در این غزل می خواسته حرفها و در دل هایش را به گوش معشوق برساند. غزل روان و ساده ای است با ترکیباتی زیبا شناختی و دستوری خاص خود، زیبایی هنر انوری را به رخ کشیده است.
بافت معنایی و آرایه های ادبی:
بیت اول :
(عاشق می گوید:) معشوق من تویی در این دنیا. معشوق دیگری ندارم، تا وقتی که زنده هستم، از تو (ای معشوق) روی گردان نمی شوم (عاشقت می مانم). یار : جناس تکرار، منظور معشوق است. / به عالم : در دنیا/ دگر: دیگر/تن و جان و دل : مراعات نظیر/ دل از تو بر ندارم: کنایه است از تو روی گردان نمی شوم غزل دارای آرایه رد الصدر علی العجز است. دل از تو بر ندارم (آخر بیت اول و تکرار آن در ابتدای بیت دوم)/
بیت دوم :
از تو (ای معشوق)روی گردان نمی شوم و از دل هم حرفی نمی زنم، از آنچه دل چگونه حرف بزنم که از او خبر ندارم و بی خبرم. (عشق بی خبری می آورد). غزل دارای آرایه رد الصدر علی العجز می باشد یا به سخن پارسی، سر بنی گویند. (دل از تو بر ندارم) در آخر بیت اول و تکرار آن بیت دوم. /
دل : جناس تکرار/
بیت سوم :
همانطور که دل و جان را باهم دارم، غم تو را نیز با آن مدام دارم. بخاطر اینکه به غیر از غم عشق تو (ای معشوق)، بضاعت دیگری ندارم. غم : جناس تکرار / دایم : مدام، همیشه / جان و دل : مراعات نظیر / جز : قید استثناء .
بیت چهارم :
هر چند زمانی دوباره دلم را با کرشمه تو ای معشوق، از راه بدر می کنم و می فریبم، انگار که کرشمه و ناز تو را تک تک در خاطرم حفظ نیستم. (باید مدام عشوه و کرشمه معشوق را یک به یک برای دل گوشزد کنم)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

هر ساعتی : هر زمانی، هر وقتی، قید زمان/ دل را فریبم : دلم را گول بزنم/عشوه تو : جناس تکرار/ یک یک: تک تک، هر کدام یک / زبر : از حفظ/
بیت پنجم :
(ای معشوق) به من گفتی که صبر و تحمل را انتخاب کن تا به مراد دلت برسی، اگر نتوانم برای چنین زیبایی صبر و تحمل کنم، چه کار کنم؟صبر : جناس تکرار/ کام دل : آرزوی دل، اضافه تخصیصی/ بیابی : بدست بیاوری/
بیت ششم:
عاشق می گوید : چگونه تحمل کنم از عشق چنان زیبارویی؟ که در این روزگار کسی را از این (معشوق) بیشتر دوست ندارم. عشق ماهرویی : اضافه تخصیصی/ کاندر : مخفف که اندر آن/ زو : از او/
وزن غزل :
وزن غزل مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن می باشد و در بحر مضارع مثمن اخرب است.
قافیه :
در این غزل کلمات قافیه عبارتند از : (دگر، بر، خبر، دگر، زبر، اگر، تر)است و ردیف کلمه (ندارم) می‎باشد.
ویژگی سبکی :
کلمات در این غزل به ظاهر ساده و روان به کار رفته است اما هم در معنا و هم نوع قرار گرفتن خصوصیت پیچیدگی را دارد که توانسته ویژگی های زیباشناسی، دستوری و عروضی را بهره مند گردد. در جاهایی شاعر می پرسد و خود پاسخگو می شود، معلول می گوید و علت را عیان بیان می کند.

۴-۲-۲۷٫

دل رفت و این بتر بر دلبر نمی رسم
کان می کنم و لیک به گوهر نمی رسم
درویش حال کرد غم عشق او مرا
زان در وصال یار توانگر نمی رسم
باغ وصال را به همه حالهادرست
گُمره شدم زهجر بدان در نمی رسم
دارد وصال یار یکی پایه بلند
آری مرا چه جرم بود بر نمی رسم
هجران یار هست مرا گر وصال نیست
با او بساختم چو به دیگر نمی رسم
درون مایه اصلی غزل:
در این غزل شاعر فقط به وصف حال عاشق درباره هجران معشوق، می پردازد، بیت اول در واقع براعت استهلال و یا به سخن پارسی زبانان، شگرف آغازی است که می توان تمام بن مایه غزل را دریافت کرد. در این غزل کوتاه وصال را امری دست نیافتنی و دور تصور کرده خویش را قاصر از رسیدن به معشوق و چشیدن میوه شیرین وصال دانسته است. این غزل هم در وادی خودش از آرایه های ادبی متفاوتی بهره برده است. که قلم انوری آنها را برگزیده و از چشم اهل ادب دور نمی ماند.
بافت معنایی و آرایه های ادبی:

– رانچو (rancho) یا فاولا (favela) در امریکای لاتین؛
– بوستی (bustee) یا کامپونگ (kampong) در آسیا؛
– بی دونویل (bidonville) یا شانتی تاون (shanty town) در افریقا ( پیتر هاگت ، ۱۳۷۵ ، ۲۶۰ )
برخی از محققان ، حاشیه نشینی را برگرفته از کلمه‏ی slum می‏دانند ( زاهد زاهدانی ، ۱۳۶۹ ، ۹ ) و برخی میان حاشیه‏نشینی (squatter housing) و محله‏های فقیرنشین (slums) تفاوت قایل هستند و چنین اظهار می‏دارند:
اولی معمولاً ساخت و سازهایی را شامل می‏شود که به طور غیرقانونی ، با تخلف از مقررات ساختمانی و یا در زمینی بدون اجازه‏ی صاحب آن ، سربرافراشته‏اند و در مقابل ، دومی بناهای پایداری هستند که از طریق مجموعه‏ی عواملی مانند سن بنا ، مسامحه کاری و متروکه شدن بنا و تقسیم آن به بخش‏های فرعی (که فشار زیادی را بر روی تسهیلات و تجهیزات اساسی بنا تحمیل می‏کند) ، در وضعیت زیر استاندارد قرار گرفته‏اند ( دراکالیکس ، ۱۳۷۷ ، ۱۱۴ ).
یکی از اصطلاحاتی که در این خصوص به کار برده می‏شود «شانتی تاون» است. فرهنگ جدید جغرافیا درباره‏ی این اصطلاح می‏نویسد:
شانتی تاون به منطقه‏ی مسکونی زیراستاندارد گفته می‏شود ، که اغلب به طور غیرقانونی اشغال شده و خاص جهان سوم است. شانتی تاون یا در زمین‏های ناهمواری که در معرض سیل هستند و یا در داخل شهر ایجاد می‏شود ( احمدیان ، ۱۳۸۲ ،۲۷۹ )
بدین ترتیب معلوم می‏شود ، اصطلاح مزبور ، دربرگیرنده‏ی انواع اشکال حاشیه نشینی و زاغه نشینی، توأماً، می‏باشد.
۲-۳-۲- حاشیه‏نشینی و عناوین جایگزین
گستردگی دامنه پدیده حاشیه‏نشینی در اقصی نقاط جهان و تعداد فرهنگ‏ها و ادبیات‏های علمی در جوامع‏ مختلف سبب گردیده است تا اصطلاحات و عناوین مختلفی‏ برای حاشیه‏نشینی بکار گرفته شود.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

این تعداد اسمی را می‏توان به دو قسمت عناوین‏ آکادمیک و اساسی محاوره‏ای(محلی)تقسیم نمود:
تعداد عناوین آکادمیک در زمینه پدیده حاشیه‏نشینی‏ در عین آنکه به طریق مختلف خصوصیات مشترک پدیده‏ فوق را تبیین می‏نماید ، مباحث و مشخصات دیگری از حاشیه‏نشینی را هم بطور اخص روشن می‏دارد که عناوین‏ فوق را می‏توان در قالب رویکردهایی از قبیل مثبت‏گرایان‏ و مخالفان آنان و دیدگاه‏های بی‏طرف در زمینه حاشیه‏ نشینی مورد توجه قرار داد. این اصطلاحات عبارتند از: مساکن غیررسمی ، مساکن افراد کم درآمد ، مساکن نیمه‏دایمی ، حصیرآبادها ، مساکن خود به خودی ، مساکن برنامه‏ ریزی شده ، مساکن حاشیه‏ای ، مساکن خودساخته
درایران مساکن حاشیه‏نشین با توجه به مورفولوژی‏ خود و کیفیات کالبدی اجتماعی شان که خود نشات گرفته‏ از موقعیت جغرافیایی و اوضاع فرهنگی شهرهای مختلف آن‏ است ، دارای اسامی متعددی به شرح زیر می‏باشد:آلونک ، زاغه ، اطاق ، قمیر ، گرگین. دیوار کپری ، پاشلی، زمین بی‏ حصار و بی‏پناه، زیرزمین، مقبره، اتاق حلبی و… ( حاتمی:۱۳۸۷ ، ۲۷ )
۲-۳-۳- شرایط زندگی در مناطق حاشیه‏نشین
حاشیه نشینان ، به خصوص در کشورهای در حال توسعه ، با شرایط دشواری مواجه هستند. یکی از علل مهمی که در این زمینه باید مورد اشاره قرار گیرد آن است که حاشیه نشینان ، به دلیل تصرف غیرقانونی زمین و یا حضور در اراضی مسأله‏دار (مانند حاشیه‏ی مرداب‏ها ، زمین‏های ناهموار ، حریم رودخانه‏ها و غیره) ، که غالباً در خارج از محدوده‏های خدماتی نیز قرار دارند ، معمولاً در برنامه‏ی خدمات رسانی سازمان‏های شهری قرار نمی‏گیرند. لذا بسیاری از آنها از امکانات آموزشی و درمانی و خدمات زیربنایی ، مانند آب و برق و گاز و غیره محروم می‏مانند. بدین ترتیب است که بی‏سوادی ، بیماری و بزهکاری ، از خصوصیات عام این مناطق شمرده می‏شود.
واحدهای مسکونی نامناسب – که غالباً به صورت خلق الساعه و از مصالح کم دوام ساخته می‏شود – و تراکم بیش از حد جمعیت در بافت‏های حاشیه‏ای و زاغه‏ها ، یکی دیگر از ویژگی‏های این گونه مناطق به شمار می‏رود. بزرگ‏ترین مقیاس‏های حاشیه نشینی و زاغه نشینی را می‏توان در شهرهای بزرگ و به خصوص پایتخت‏های جهان سوم جستجو نمود. در مکزیکوسیتی بیشتر از ۳۱ جمعیت در ساختمان‏ها و محله‏هایی بدون آب زندگی می‏کنند و نزدیک ۴۱ این ساختمان‏ها ، فاقد شبکه‏ی دفع فاضلاب است (گیدنز، ۱۳۷۶ ، ۶۱۴ ).
در آنکارا ۳۲ جمعیت (یعنی قریب یک میلیون نفر) در مساکن «گئجه کوندو» که در ترکی به معنی «ساخت شبانه» است به سر می‏برند. ( دراکالیکس ، ۱۳۷۷ ، ۱۱۶ ) در کلکته‏ی هند ، حدوداً ۳۱ جمعیت به صورت حاشیه نشینی زندگی می‏کنند که از آن میان نیم میلیون نفر بی‏خانمان هستند. «این افراد شوربخت در کنار خیابان به صورت فشرده می‏خوابند ، می‏خورند و زندگی می‏کنند و در جوی کنار خیابان استحمام می‏کنند…هر روز صبح اجساد افرادی که در طی شب در اثر گرسنگی یا بیماری مرده‏اند ، جمع‏آوری می‏شوند (حاتمی نژاد، ۱۳۸۲،۲۷ )
در کشورهای توسعه یافته ، حاشیه نشینی از الگوهای خاص پیروی می‏کند. این الگوها ، همچنان که پیتر هاگتPeter Haggett خاطر نشان کرده است ، «از نظر فضایی با جهان سوم متفاوت و به صورت پدیده‏ی گتو (Ghetto) است (پیتر هاگت ، ۱۳۷۵ ، ۲۶۲ ). گتوها که معمولاً از اقلیت‏های مذهبی ، قومی و یا زبانی تشکیل شده‏اند ، وجوه تشابه زیادی با حاشیه نشینان دارند ، که مهمترین آنها جذب نشدن در متن شهرهای غربی است». گتوهای شهری در اغلب موارد به وسیله‏ی موانع فیزیکی یا انسانی از بقیه بخش‏های شهری جدا می‏شوند. ناهمواری‏ها ، رودها ، ایستگاه‏های راه‏آهن ، مانداب ، گورستان‏ها و فرودگاه‏های قدیمی از آن جمله است ( شکوئی:۱۳۵۴ ،۶۵ ).
بزرگ‏ترین گتوهای جهان ، که براساس تفاوت‏های نژادی شکل گرفته است ، در محله‏ی هارلم نیویورک قرار دارد و ساکنان آن را سیاه پوستان تشکیل می‏دهند. «در هارلم ۵۰ درصد واحدهای مسکونی، غیراستاندارد هستند. میزان بیکاری بین ۲۵ الی ۳۰ درصد می‏باشد… شب‏های جمعه و شنبه ، بیمارستان هارلم شبیه اردوگاه زخمی‏های خط اول جبهه می‏باشد. سیاهان با بطری، چاقو، شیشه و اسلحه‏ی گرم، یکدیگر را به سختی مجروح می‏کنند… در گتوی نیویورک مواد مخدر بیداد می‏کند ، همچنان که روسپی گری بسیار عادی است. (شکوئی: ۱۳۵۴ ، ۸۰ )
صرف نظر از گتوها ، به طور کلی در مناطق مرکزی شهرهای بزرگ کشورهای توسعه یافته ، شرایط نامساعدی برای اقشار کم‏درآمد وجود دارد که به مرور زمان بر تعداد آنها افزوده می‏شود. جیمز روبینشتاین (James Rubenstein) شرایط نامساعد زندگی در مناطق مرکزی شهرهای امریکا را توصیف نموده است. وی درباره‏ی بی‏خانمان‏های ایالات متحده امریکا می‏نویسد:
میلیون‏ها امریکایی شب‏ها در مقابل در خانه‏ها و یا روی شبکه‏های فلزی گرم خیابان‏ها و نیز در ایستگاه‏های اتوبوس و مترو می‏خوابند… دوسوم نوزادان مناطق مرکزی شهرها در ایالات متحده را مادران ازدواج نکرده به دنیا می‏آورند و ۹۰ درصد بچه‏های این مناطق نیز فقط با یکی از والدین خود زندگی می‏کنند… درصد کمی از افراد مستمند به خاطر توانایی برای مراقبت از فرزندان ، جدایی از همسر را انتخاب می‏کنند. اگر شوهری مجدداً به خانه برگردد ، ممکن است که همسرش ، مزایای امدادی را از دست بدهد و بدین طریق خانواده را از نظر اقتصادی ، در وضعیتی بدتر از دوره‏ی جدایی قرار دهد (جیمز روبینشتاین ، ۷۲ ).
خلاصه‏ی کلام آنکه بخش مهمی از ساکنان شهرهای بزرگ جهان که در مناطق حاشیه‏ای ، زاغه‏ها ، گتوها و امثال آنها به سر می‏برند ، با شرایط نامساعدی مواجه هستند. گزارشی از سازمان ملل متحد ، در سال ۱۹۹۸ ، اعلام نموده است: «درمناطق شهری پرتراکم ، هر ساله ، ۱۰ میلیون نفر به دلیل اوضاع و شرایط نابسامان زندگی ، نظیر مسکن غیراستاندارد و بهداشت نامناسب ، جان می‏سپارند ( احمدیان ، ۱۳۸۲ ، ۲۸۴ ).
۲-۳-۴- روند شکل گیری حاشیه نشینی
هنگامی که در جامعه ی روستائی ، شهری و یا ایلاتی و عشایری تغییرات بنیادی در زمینهء فعالیت های اقتصادی و روابط اجتماعی بوجود می‏آید ، مازاد نیروی انسانی به مراکز بزرگ‏ شهری که جایگاه تراکم و تمرکز ثروت هاست سرازیر می‏شود. اما از آنجا که شهرها امکانات کافی برای‏ جذب این نیروی انسانی را ندارد ، آن ها را پس زده و به حاشیه یا جائی که حداقل امکانات عرضه‏ می‏شود می‏کشاند. پس زمانی که روستائیان فاقد امکانات ، از انزوا گریخته و به حاشیهء شهرها روی‏ می‏آورند در حقیقت به نوعی انتخاب دست‏ می‏زنند. آنان فلاکتی را رها کرده و در فلاکتی‏ دیگر رها می‏شوند ، به تدریج بر تعداد آنان‏ افزوده می‏گردد کانونهائی با شکل فیزیکی خاص‏ که با فرم مساکن متعارف شهری متفاوت است‏ ایجاد می‏گردد که زمینه را برای بوجود آوردن‏ منطقهء حاشیه نشینی فراهم می‏کند.
برای هر حرکت که منجر به مهاجرت و نهایت به‏ حاشیه نشینی شود عواملی را می‏توان ذکر کرد که‏ عمده‏ترین آنها دو عامل اساسی«گریزاننده»و «جذب کننده»می‏باشد ، ( ۱۹۸۲(Lewis گروه های‏ مهاجر بیشتر بر اثر نیروی دافعه در روستا و در بعضی موارد عامل جذب کنندهء شهرها مهاجرت‏ می‏کنند. زمانی که عامل«پس ران»شهری(هزینهء سنگین زندگی) ، مختلف‏الجهت با دو نیروی‏ پیشین ، سدی بزرگ فراروی مهاجرین به متن‏ اصلی شهر قرار میدهد ، هسته‏های اولیهء تجمعات‏ حاشیه نشینی پی‏ریزی می‏شود ، ( حسین زاده‏ دلیر : ۱۳۶۱ ، ۵ ).
مایکل تودارو.( Todaro M ,1984) می‏گوید ، برخلاف نظر کسانی که معتقدند وجود اشتغال در شهر و بیکاری در روستا باعث مهاجرت هاست ، چرا زمانی که بیکاری در شهرها بیداد می‏کند هنوز مهاجرت‏ها ادامه دارد؟
مدلی که تودارو ارائه می‏دهد چنین است که‏ تصمیم به مهاجرت از روستا به شهر عملکرد دو متغیر اصلی دفع و جذب است:
۱) تفاوت فاحش درآمد شهر و روستا
۲) احتمال دست‏یابی به نوعی اشتغال در شهر
او می‏گوید صحیح خواهد بود اگر فرض کنیم‏ که در برابر امکان انتخاب بیکاری در شهر و یا روستا یک روستائی بیکاری در شهر را برگزیند چرا که آینده ی شهر چشم‏انداز روشن تری نسبت به روستا تصویر می‏کند. نظریه ی تودارو در تحقیقی‏ که Karpat بر روی مهاجرت‏های‏ روستا-شهری ترکیه انجام داده به اثبات می‏رسد. در بررسی حاشیه نشینان شهری پاکستان‏ انصاری می‏گوید که‏ بیش از ۷۰ درصد مهاجرین به طبقات پائین و کم‏ درآمد تعلق دارند.آنها درآمدشان کمتر از ۱۰ دلار در ماه است. (AbdAl-Rahim 1985 ) تأیید کرده است که تمرکز ثروت و امکانات در منطقهء خارطوم پایتخت سودان و عقب ماندگی شدید استان های شمالی کشور در سال های اخیر موجب‏ تشدید عوامل جذب و دفع شده و حرکت های عظیم‏ مهاجرتی را دامن زده است. (حسین‌زاده دلیر : ۱۳۷۰ ،۶۵).
۲-۳-۵- مشخصات فیزیکی و ویژگی های اجتماعی‏ مناطق حاشیه‏نشین
همان‏گونه که ذکر شد حاشیه‏نشینی یا زاغه‏نشینی اصطلاحاتی هستند که به محلات‏ مسکونی غیر متعارف شهری اطلاق می‏شوند. در آن مناطق خیابان ها و کوچه‏ها کثیف و نیمه ویران‏ بوده و از نظم رایج در بطن اصلی شهر خبری‏ نیست. زاغه‏نیشنی یا حاشیه نشینی در رابطهء مستقیم با کمبود زمین شهری و قحطی مسکن‏ است. CharlesAbrams ، ۱۹۶۹ برای نواحی‏ حاشیه‏نشین دو خصوصیت عمده ذکر می‏کند:
۱) جمعیت متراکمی در آنها جای گرفته‏اند.
۲) فاقد ابتدائی‏ترین و ساده‏ترین وسایل‏ بهداشتی ، خدماتی و فرهنگی هستند و در اکثر مناطق حاشیه‏نشین سه نفر و یا بیشتر در یک اطاق‏ زندگی می‏کنند.
مهمترین ویژگی منطقهء حاشیه‏نشین و نواحی‏ زاغه‏نشین در نوع ساختمان منازل و بافت‏ فیزیکی مناطق به چشم می‏خورد. این ویژگی ها را می‏توان به اشکال زیر تقسیم‏بندی نمود:
۱) زاغه ، در پائین‏تر از سطح معمول زمین قرار دارد و یا اینکه در دیوار گود یا کوه کنده می‏شود. در این سکونتگاه مصالح ساختمانی بکار گرفته‏ نمی‏شود(نمونه منطقه ی شرق تهران ).
۲) آلونک ، با مصالح کهنه مختلف از قبیل‏ قطعات بی مصرف اتومبیل ، وسایل منزل ، مقوا ، حلب و نایلون ساخته می شود (همدان ، تهران ، کرمان ).
۳) قمیر ، محل پختن خشت در کوره‏پزخانه‏ها (کوره‏پزخانه‏های شهرها).
۴)کپر ، جایگاه سکونتی که تقریباً اساس آن از حصیر ساخته می‏شود و در بعضی از نواحی‏ اسکلت آن را از نی ساخته روی آنرا با نمد می‏پوشانند(بلوچستان ، خوزستان ).
۵) زیرزمین ، پائین‏تر از سطح زمین با مصالح‏ ساختمانی ساخته می‏شود.
۶) چادر ، با پارچه و نایلون و مواد مشابه برپا می‏گردد.
۷) اتاق ، از خشت و گل و آجر بصورت‏ بلوک‏های ساختمانی و شکل و فرم یکسان ساخته‏ می‏شود(همدان، باختران ، تبریز ، تهران ).
۸) گرگین، دارای دیوار معمولی با مصالح‏ ساختمانی و سقف حصیری است (تهران ، خوزستان ، بندرعباس).
۹) اتاق حلبی ، این واحدهای سکونتی عمدتاً از پیت های حلبی ساخته می‏شوند(تهران ، تبریز )
مهمترین ویژگیهای اجتماعی حاشیه‏نشینان‏ به قرار زیر طبقه‏بندی می‏شود:
۱) مناطق حاشیه‏ دربر گیرنده ی مکان‏ جغرافیائی مشخص هستند.
۲) منافع مشترک ساکنین را بهم پیوند میدهد.
۳) لگوهای مشترکی بر روابط اجتماعی و اقتصادی ساکنین آنها حاکم است.
۴) تجانس گروهی و همبستگی نسبتاً بالائی‏ خاصه در مواجه با مسائل مشترک و افراد خارج از اجتماع خود بروز می‏دهند.
۵) نهادهائی خاص خود پدید آورده‏اند.
۶) یکدیگر را بخوبی کنترل می‏کنند ( پیران : ۱۳۶۶ ، ۳۲-۱۷ ).

اگر هزار بار دیگر (ای معشوق)دلم را بشکنی و بسوزانی و به من جفا بکنی، تا جایی که مربوط به من می‎شود، عکس العمل از جانب من همیشه دوستی و آشتی با توست و تو را می بخشم و از تو به دل نمی‎گیرم. هزار نوبت : هزار بار، کنایه از خیلی، بسیار زیاد، فراوان، قید مقدار /خاطرم بشورانی : مرا پریشان کنی، دلم را بشکنی و مرا آزار دهی /
بیت هفتم :
مغز من «عاشق» از دود آتش این سودا و جنونی که در سر دارم سوخت (مغزم از خیال محال وصال معشوق سوخت و تباه شد)عقلی برایم نمانده از خیال محال وصل یار)ولی همچنان نادانی من باعث می شود تصور کنم هنوز امیدی و معجزه ای هست و چاره ای برای وصل معشوق وجود دارد. دود، آتش، بسوخت : مراعات نظیر / دماغ و جهل : تضاد / ما خولیا : سودا جنون، در این جا مراد خیال محال است، توهّم /

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بیت هشتم :
به مراد دل نرسیدیم (به وصل معشوق دست نیافتیم)و وقت مرگ ما فرا رسید است ] حتی در هنگام جان دادن که (گویند روح از پاهای انسان به طرف دهان انسان رفته و از آنجا خروج می کند)اگر جان ما به لبهای ما برسد یعنی لحظه آخر زندگی ما باشد، باز هم فکر می کنیم که امیدی هست و می توان به مراد دل رسید. کام دل : کنایه از ترکیب اضافی آرزوی قلبی، مراد قلبی / کام در مصرع دوم : دهان و لب است . / کام وجان و حلق و دل : مراعات نظیر و تناسب معنایی دارند. / جان به حلق رسیدن : جان ” روح ” به گلو رسیدن برای عروج کردن و مرگ، آرایه تلمیح دارد به آیه ۸۳ سوره واقعه : فلو لا اذا بلغت الحلقوم، و به کنایه یعنی به حال احتضار افتادن، و در آستانه مرگ قرار گرفتن است / (برگ نیسی، ۱۳۸۰ : ۱۹۹)
بیت نهم :
سوگند به جان معشوق، که در عقیده و تفکر سعدی این مطلب وجود ندارد که در عالم به جُز از محضرخداوند، محضر دیگری وجود داشته باشد. همه عالم محضر خداوند است. جان دوست: اضافه تخصیصی / اعتقاد سعدی : اضافه توصیفی یا ترکیب وصفی / کوی دوست : اضافه ملکی / جهان : قید مکان / جهان و کوی دوست : مراعات نظیر
وزن غزل :
این غزل بروزن مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن و در بحر مضارع مثمن مقبوض مخبون اصلم سروده شده است .
قافیه :
کلمات قافیه در این غزل عبارتنداز : (ماجرایی، خطایی، جزایی، گدایی، آشنایی، دوایی، صفایی، کیمیایی، رجایی، جایی) و کلمه ردیف فعل (هست)می باشد.
ویژگی سبکی غزل :
سعدی در این غزل وفاداری و ثبات خود را در عشق به زیبایی به تصویر کشیده است، و در بیت بصورت متفاوت دریچه ای را رای مخاطب باز می کند، که خالی از آرایه های درونی و بیرونی نیست و همین خصوصیات و ویژگی های دیگر سبک عراقی، غزل را از نظر بافت معنایی پیچیده و از لحاظ زیبا شناسی سخن، شایسته بررسی ادبی گردانیده است .

۴-۱-۳۰٫

هرچه درروی تو گویند به زیبایی هست و آنچه در چشم تو از شوخی و رعنایی هست

• • سَروها دیدم در باغ و تأمُّل کردم قامتی نیست که چون تو به دلارایی هست

• • ای که مانند تو بلبل به سخندانی نیست نتوان گفت که طوطی به شکر خایی هست

• • نه تو را از من مسکین نه گل خندان را خبر از مشغله بلبل سودایی هست

• • راست گفتی که فرج یابی اگر صبر کنی صبر نیک است کسی را که توانایی هست

• • هرگز از دوست شنیدی که کسی بشکیبد دوستی نیست در آن دل که شکیبایی هست

• • خبر از عشق نبوده ست و نباشد همه عمر هرکه او را خبر از شُنعت و رسوایی هست

• • آن که تنهاست که با یاد تواُنسی دارد تا نگویی که مرا طاقت تنهایی هست

• • همه را دیده به رویت نگران است ولیک همه کس را نتوان گفت که بینایی هست

• • گفته بودی همه زرقند و فریبند و فسوس سعدی آن نیست ولیکن چو تو فرمایی هست

درون مایه ی اصلی غزل :
سعدی در این غزل با معشوق درد دل می کند، و از حُسن کمالات معشوق با او می گوید، و در میانه غزل در مورد صبری که معشوق به او برای وصالش گفته بود سخن می گوید و اینکه عاشق واقعی نمی تواند صبر کند، صبر در دل عاشق به همراه عشق معشوق نمی گنجد، عشق پریشانی و بی قراری می آورد ولیکن صبر کردن بر آن سخت وغیر ممکن است و نمی توان دل را آرام کرد به دوری معشوق، بلکه دل بی قرار عاشق فقط با وصال معشوق آرام می گیرد، و نیز کسی که مواظب حرفهای بدگویان عشق باشد، در راه عشق نمی تواند قدم بگذرد، زیرا عشق رسوایی به همراه دارد، یعنی کسی نمی تواند عاشق واقعی باشد و ادعا کند که آرام هستم و دلی در آسودگی دارم و حرکتی و همتی در راه عشق نکند .
و در بیت آخر سعدی به معشوق می گوید، ممکن است همه عاشق تو شوند و چشم همه به سوی تو باشد ولی همه آنها افرادی با بصیرت و معرفت به عشق تو نیستند و چشم دل ندارند (تو ای معشوق سعدی را در زمره همین افراد قرار دادی)، سعدی از این موضوع ناراحت است و لیکن می گوید اینطور نیستم ولی هرچه معشوق بگوید می پذیرم .
بافت معنایی و آرایه های ادبی:
بیت اول :
ای معشوق هر چقدر از حُسن جمال تو تعریف کنند حقیقت دارد و درست است و هر چه از عشوه گری و گستاخی تو و تکبر تو بگویند، می توان دید. زیبایی و رعنایی و شوخی : مراعات نظیر / چشم تو : اضافه تخصیصی / روی تو : اضافه تخصیصی / به زیبایی : از زیبایی
بیت دوم :
در باغ، سروها را دیدم و خواب در آن فکر کردم و اندیشه نمودم، در میان آنها قامتی نبود که در دلارایی و نشاط انگیزی مثل سرو قامت تو ای معشوق باشد. سروها : در این بیت استعاره از زیبا رویان خوش قد و بالاست / سرو و باغ : مراعات نظیر و تناسب معنایی /
بیت سوم :
ای معشوقی که مثل و شبیه تو از نظر سخنوری بلبل وجود ندارد، (حتی)نمی توان گفت و ادعا کد که طوطی که به شیرین سخن معروف است، مانند تو می باشد. بلبل و طوطی مراعات نظیر / سخندانی و شکر خایی: مراعات نظیر و تناسب معنایی / شکر خایی: شکر خوردن، کنایه از شیرین سخنی است، قند و شکر غذای محبوب طوطی ست. /
بیت چهارم :
مفهوم بیت چنین است : (هیچ عاشق و معشوقی از هم خبر ندارند .)معنی بیت : تو ای معشوق من از من «عاشق خود» خبر نداری و گل سرخ هم (که عاشق بلبل است) از فریاد معشوق خود «بلبل» خبر ندارد. گل خندان : اضافه توصیفی ـ قید حالت / من مسکین : اضافه توصیفی یا ترکیب وصفی / بلبل سودایی: اضافه توصیفی / گل خندان : استعاره از گل شکفته و کنایه از معشوق خندان مشغله بلبل : اضافه تخصیصی /
بیت پنجم :
ای معشوق من، تو درست و حقیقت به من گفتی که اگر صبر و تحّمل داشته باشی، به کام دل یعنی به وصل «معشوق» می رسی، این خیلی خوب است ولی برای عاشق صبر کردن خیلی سخت است و صبر در راه تو بسیار طولانی تر از توان و طاقت است و انگار تمامی ندارد . صبر : جناس تکرار / صبر و فرج : مراعات نظیر / صبر نیک است : ترکیب وصفی / بیت تلمیح دارد به این مثل و حدیث که : «الصبرُ مفتاح الفرج» صبر کلید گشایش است. فَرج یابی : یعنی گره از کارت باز می شود .
بیت ششم :
هرگز شنیده ای که عاشق تاب و طاقت تحمل دوری معشوق را داشته باشد ؟ (مسلماٌ نه، زیرا)عشق به دلی که بتواند شکیبایی کند، راه پیدا نمی کند (عشق و صبوری در یک دل نمی گنجد).
بشکیبد: (از مصدر شکیبیدن)شکیبایی کند. / شکیبیدن از دوست : یعنی دوری معشوق راتحمل کند . /شکیبیدن و شکیبایی : مراعات نظیر و آرایه تناسب و مترادف / دوست و دوستی : مترادف ـ جناس زاید مزیل /
بیت هفتم :
کسی که از سرزنش بد گویان و دشمنان تأثیر بپذیرد و توجه کند، در تمام عمر خود بویی از عشق نبرده است و نخواهد برد . شُنعَت : طعنه، سرزنش، / شنعت و رسوایی : مراعات نظیر و تناسب معنایی /
بیت هشتم :
ای معشوق کسی که با یاد تو خو گرفته و آرام می گیرد و یاد تو همدم اوست، تنها به حساب نمی آید، مبادا بگویی که من «عاشق» تنها هستم، زیرا یاد تو همواره با من و مونس من است . تنها و تنهایی: جناس زاید مزیّل است/ تا نگویی : «تا» در اینجا بیانگر هشدار و تحذیر است. /
بیت نهم :
ای معشوق همه کس به تو متوجه هستند و تو را می نگرند، ولی نمی توان ادعا کرد که همه آنها چشم بصیرت و دیده معرفت دارند . دیده، بینایی : مراعات نظیر و تناسب معنایی وجود دارد. / همه کس: قید / نگران رویت : کنایه از در حال نگاه کردن به تو هستند . /همه و همه کس : مراعات نظیر / بینایی : کنایه از بصیرت و بینش و معرفت است . /
بیت دهم :
ای معشوق من، گفته بودی که همه مردم اهل ریا کاری و دروغ و جادوگری هستند، سعدی هم در زُمره آنها قرار دارد، اما من می گویم که این گونه نیستم ولی باز اگر تو می گویی که این گونه هستم، باشد می‎پذیرم، هر چه تو بگویی. زرق : دورویی، ریا کاری، تزویر / زرق و فریب و افسوس : مراعات نظیر /
این بیت شبیه غزلی از حافظ است :صو فیان جمله حریفند و نظر باز ولی . . . زین میان حافظ دلسوخته بدنام افتاد.
وزن غزل :

نسبت x² به df که برابر با ۰۲/۳ است. بنابراین مدل از برازش خوبی برخوردار است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ریشه میانگین مجذور خطای تقریبی ^[۱۰۳] (RMSEA). که برابر با ۰۷۵/ ۰ است . بنابراین مدل از برازش لازم برخوردار است.
شاخص ^[۱۰۴]GFI که برابر با ۸۴/۰ است . پس مدل برازش لازم را ندارد.
شاخص^[۱۰۵] AGFI که برابر با ۷۸/۰ است. پس مدل برازش لازم را ندارد.
شاخص^[۱۰۶] NFI که برابر با ۹۰/۰ است. بنابراین مدل از برازش خوبی برخوردار است.
شاخص^[۱۰۷] NNFI که برابر با ۹۱/۰ است. بنابراین مدل از برازش لازم برخوردار است.
شاخص^[۱۰۸] CFI که برابر با ۹۳/۰ است. بنابراین مدل از برازش لازم برخوردار است.
شاخص^[۱۰۹] IFI که برابر با ۸۷/۰ است. پس مدل برازش لازم را ندارد.
شاخص^[۱۱۰] RFI که برابر با ۹۳/۰ است. بنابراین مدل از برازش لازم برخوردار است.
نتیجه
از ۹ شاخص ذکر شده برای آزمون خوبی برازش، ۳ شاخص نامناسب بود و ۶ شاخص تناسب را تأیید کرد. بنابراین مدل از لحاظ شاخص‌های برازش، مناسب می‌باشد.
شکل۱۶-۴ و ۱۷-۴، نتایج آزمون معادلات ساختاری مدل عوامل موثر بر ترجیحات مشتریان در انتخاب باشگاه ورزشی را پس از انجام اصلاحات صورت گرفته در مدل نشان می دهد.
شکل ۱۶-۴). خروجی نرم افزار لیزرل در حالت معنی داری: آزمون رابطه علی بین سئوالات و عامل ها
شکل ۱۷-۴): خروجی نرم افزار لیزرل در حالت استاندارد: آزمون رابطه علی بین سئوالات و عامل ها
وضعیت سوالات و عامل های عوامل موثر بر تصمیمات مشتریان
الف- وضعیت عامل ها.
فرضیه۴ : عوامل ۴ گانه آمیخته بازاریابی ومفهوم تصمیم گیری مشتریان از وضعیت قابل قبولی برخوردار است.
جدول ۲۲-۴، وضعیت عامل ها

ردیف

عامل

میانگین و انحراف استاندارد مشاهده شده

آماره t

درجه آزادی

سطح معناداری

۱

مولفه ۱
(ترویج )

۰۲/۱±۵۴/۳

۴۷/۸

۲۴۹

۰۱/۰

۲

مولفه ۲ (قیمت)

۹۶/۰±۵۳/۳

۷۱/۸

۲۴۹

۰۱/۰

مقدمه
فعالیت شرکتها و سازمانها، امروزه در محیطی به مراتب پیچیده‌‌تر از گذشته انجام می‌‌شود و سازمانهاییکه نتوانند زودتر و سریع‌تر از رقبا از خود عکس‌العمل نشان دهند و در مقابل تغییرات متعدد و تأثیر گذار محیطی از جمله قوانین و مقررات، تجارت خارجی و … از خود واکنش درست به موقع نشان دهند و دچار انفعال شوند، امیدی به بقا نخواهند داشت. علاوه بر عوامل مهم و تأثیرگذار محیط خارجی سازمانها، مجموعه مزیتها و نقاط ضعف آنها نیز نقشی تعیین کننده در دوام و بقای فعالیت آنها دارد.
در همین راستا سازمانها باید سیاست منظم و یکپارچه‌‌ای را در جهت برنامه‌‌ریزی و مدیریت استراتژیک مجموعه خود به نحوی اثربخش بعمل آورده و در قالب برنامه‌‌های بنیادین دست به ایجاد هماهنگی‌‌ها و رعایت اولویتها بزنند. در چنین شرایطی طرح برنامه‌‌ریزی و مدیریت استراتژیک با توجه به ابعاد وسیع و گسترده آن پاسخی به چگونگی برنامه‌‌ریزی مؤثر در بلند مدت می باشد.(دیوید،۱۳۸۲) برخلاف روش های معمول که تنها به عوامل داخلی می‌‌پردازند، این نوع برنامه‌‌ریزی نگاه به بیرون و عوامل محیطی نیز دارد. لذا می‌‌توان گفت محصول برنامه‌‌ریزی استراتژیک، برنامه‌‌ای راهگشا و آینده‏نگر و تحول‌ آفرین است که سازمان را در بستر شکار فرصت قرار داده و موجبات برتری و تعالی این سازمان را فراهم ‌سازد. ( حمیدی زاده، ۱۳۸۲) محصول نهایی این فرایند مجموعه رسالت و مأموریت سازمان ، اهداف کیفی و کمی آن برای یک دوره پنج ساله و بالاخره استراتژیها، برنامه های عملیاتی و اقدامات اصلی اجرایی برای نیل به اهداف تعیین شده می باشد . شرکت تجاری-گردشگری بهده به عنوان یکی از شرکتهای خصوصی در منطقه جنوبی کشور با نگرش جدید به برنامه های گذشته بایستی زمینه بهره وری خود را بیش از پیش بوجود آورد. شرایط جدید امروزی که در محیط داخلی و خارجی بوجود آمده ضرورت تدوین یک برنامه استراتژیک را به منظور مقابله با شرایط جدید ایجاب می کند. در این راستا شرکت تجاری-گردشگری بهده در نظر دارد ضمن شناسایی و برطرف ساختن نقاط ضعف و مقابله با تهدیدهای خود و با بهره‌‌گیری از ظرفیتها و مزیتهای بالقوه و بالفعل موجود، به بهره‌‌برداری هر چه بیشتر از فرصتهای محیطی در افق برنامه توسعه پرداخته و اهداف خویش را در راستای تحقق رسالت یا فلسفه وجودیش جهت‌‌دهی ‌‌نماید.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۴-۱: مدل SWOT
برای تدوین استراتژی سازمان مدلهای مختلفی توسط دانشمندان مدیریت ارائه شده است. این مدل ها هر کدام با توجه به شرایط و مقتضیات و دیدگاه محققان مربوطه ابعادی از برنامه ریزی استراتژیک را در نظر داشته اند. از میان مدلهای ارائه شده مدل SWOT علیرغم داشتن ایرادات و محدودیتهایی نظیر عدم ارائه توصیه و پیشنهاد مشخصی در مورد چگونگی تدوین استراتژیها و همچنین داشتن مفاهیم نظری و ذهنی مدل نسبتاٌ جامعی محسوب می شود که یک شناخت نسبی از وضعیت سازمان و توانمندیهای آن و تحولات و فرصتهای محیطی را به مدیر ارائه می کند. همچنین این مدل می تواند به مدیر یک دید استراتژیک دهد که همیشه اوضاع داخلی سازمان و تحولات محیطی خارجی آن را زیر نظر داشته باشد و برای تناسب بین آنها سعی نماید (دهکردی، ۱۳۸۴).
در مدل SWOT، S ناظر به نقاط قوت و W ناظر به نقاط ضعف درون سازمانی و O ناظر به فرصتها و T ناظر به تهدیدهای برون سازمانی است. بنابراین هدف این مدل ارزیابی فرصتها و تهدیدهای بیرونی از یک سو و نقاط ضعف و قوت داخلی سازمان از سوی دیگر می باشد. مدل SWOT از یک جدول دو بعدی تشکیل شده است. در یک بعد آن نقاط قوت و ضعف درونی و در بعد دیگر آن فرصتها و تهدیدهای خارجی لحاظ شده است. جدول زیر مدل مذکور را ترسیم می کند.
جدول ۱: مدل SWOT

فهرست نقاط قوت S
۱٫
۲٫
۳٫

فهرست نقاط ضعف W
۱٫
۲٫
۳٫

شرایط داخلی
شرایط محیطی

ST (Maxi-Mini)

WT (Mini- Mini)

فهرست تهدید ها T
۱٫
۲٫
۳٫

SO (Maxi-Maxi)

WO (Mini-Maxi)

فهرست فرصتها O
۱٫
۲٫
۳٫

علاوه بر خانه های فهرست نقاط ضعف و قوت و فهرست تهدیدها و فرصتها چهار خانه ی خالی وجود دارد که هر یک از آنها تلاقی دو تا از فهرستهای عوامل را با هم نشان می دهد که هر یک از خانه ها بیانگر یک استراتژی است. این استراتژیها عبارتند از:
WT (Mini-Mini) : در این استراتژی، هدف کاهش حتی الامکان نقاط ضعف و تهدیدها است. سازمانی که تمام عواملش در این خانه متمرکز شود وضعیت مطلوبی ندارد.
WO (Mini-Maxi) : در این استراتژی، هدف کاهش نقاط ضعف و افزایش فرصتها است. در این حالت ممکن است سازمانها بخاطر برخورداری از ضعفهای اساسی امکان استفاده از فرصتهای بدست آمده را نداشته باشند.
ST (Maxi-Mini) : در این استراتژی، هدف افزایش توانمندیهای موجود و کاهش تهدیدها است.
SO (Maxi-Maxi) : حالت مطلوب برای هر سازمانی آن است که بتواند با بهرگیری از توانمندیها، فرصتها را به حداکثر برساند.
بطور کلی هدف از این مدل کمک به سازمان برای ایجاد مطلوبترین سازگاری بین خود و محیط پیرامونی و به عبارت دیگر تدوین بهترین استراتژی برای سازمان است.
۴-۲: مدیریت استراتژیک
مدیریت استراتژیک تمرکز تازه سازمان بر دورنمای اجتناب ناپذیرآینده است. مدیریت استراتژیک یک فرایند مرتب، خطی و مرحله ای نیست. روندی است بی نظم و تکراری که به سخت کوشی و ایثار اکثر کارکنان یک سازمان نیاز دارد تا بتوانند آن را به سوی آینده به حرکت درآورند. در مدیریت استراتژیک، اولین قدم یافتن انگیزه برای آغاز کردن است و مقدمه آن نیز برنامه ریزی. مدیریت استراتژیک، فرآیندی مستمر است واز تدوین یک برنامه استراتژیک شامل برنامه مقدماتی و مراحل برنامه ریزی استراتژیک، فراتر می رود و استقرار، اجرای برنامه و سنجش و ارزیابی نتایج را نیز در بر دارد.
از لحاظ مفهومی مدیریت استراتژیک با تحول در تئوری‌های مدیریت همگامی دارد. مکاتب کلاسیک رفتاری و کمی مدیریت بر جنبه‌هایی از سازمان و عملکرد آن تأکید می‌کردند که توسط مدیریت قابل کنترل بود. مسایلی از قبیل برنامه‌ریزی تولید، رفتار زیردستان، بهبود محیط کار، نقش گروه های غیررسمی در بازدهی کار، مدل‌های کمی تصمیم‌گیری و غیره. لیکن هرگز فضای سیاسی جامعه ، احساس افراد و نهادهای خارج از سازمان، مسأله اصلی آنها نبود. چرا که محیط از ثباتی نسبی برخوردار بود و چنین نیازی هم احساس نمی شد. به تدریج با رشد مستمر اقتصادی، اوضاع قابل اطمینان محیطی از میان رفت و تغییرات و حوادث شتابنده ای در جهان اتفاق افتاد. لذا تغییرات و دگرگونی های سریع و پیچیده‌ جامعه و تأثیر آن بر رشد و توسعه‌ شرکت‌ها موجب شد که مدیران توجه خود را به محیط سازمان معطوف گردانند و مفاهیمی مانند سیستم، اقتصاد، برنامه‌ریزی بلند مدت، استراتژی و فرایند مدیریت استراتژیک مورد توجه صاحب‌نظران مدیریت قرار گیرد. این مفاهیم و نظریات پاسخ علم مدیریت به دگرگونی و تغییرات وسیع اقتصادی واجتماعی بود. توجه به محیط، آگاهی از تاثیر متغیرهای محیطی و ارائه‌ چشم اندازی از فعالیت آینده برای سازمان‌ها، لزوم آمادگی برای برخورد با تغییرات مداوم را توجیه می کند. وجود عدم قطعیت های محیطی^[۲] در مسایل سازمانی به لحاظ مبهم بودن و طبیعت احتمالی رخدادهای آتی و آمادگی سازمان‌ها جهت تغییر، برخوردی متفاوت با تغییر، نوع تصمیمات‌، عوامل جدید مؤثر بر تصمیم‌گیری و قطعیت در مورد تغییرات آینده، توجه به استفاده از مدل مدیریت استراتژیک را افزون تر می کند. یک مدیر استراتژیست باید هم به برنامه‌ریزی و هم به کنترل بپردازد،. لذا فرایند مدیریت استراتژیک به صورت زیر تعریف می‌شود: «مدیریت استراتژیک عبارت است از هنر و علم فرمول‌بندی، اجرا و ارزیابی تصمیمات چندبعدی-با تاکید بر یکپارچه‌سازی عوامل مدیریت ، بازاریابی، امور مالی، تولید یا خدمات، تحقیق و توسعه و سیستم‌های اطلاعاتی و غیره- جهت رسیدن به اهداف سازمانی.»