اما از طرف دیگر باید گفت جهان حقوق، جهان نیازها و ضرورت‌ها است. قانونگذار می‌تواند هر زمان که ضرورتی باشد، اثر امری را به گذشته خود سرایت دهد و به اراده اشخاص نیز چنین توانی بدهد .
در پاسخ به قیاس فسخ با اجازه باید گفت صحیح نیست که اجازه با فسخ مقایسه گردد. چون فسخ، حل عقد از زمان فسخ و نه از زمان عقد است و این ملازمه ندارد که رضا و اجازه هم از همان زمان مؤثر باشند. فسخ و اجازه دو مفهوم مقابل هستند.^[۵۸۵]
پس منافاتی ندارد که اثر فسخ از زمان اعمال آن باشد (همان طور که ظاهر ادله این است) و اثر اجازه از زمان عقد باشد.
۳-۲- نظریه کشف :
اول- معنا و طرح نظریه :
کشف در لغت، رفع ابهام، خفا و ستر است، بر اساس این نظر عقد تمام سبب است .
در اصطلاحات مدنی عناصر کشف از قرار زیر است:^[۵۸۶]
۱- وقوع یک عمل حقوقی؛ مانند عقد مکره (در موضوع مورد بحث این رساله) و یا ایقاع.
۲- وقوع یک عمل حقوقی فرعی که متفرع بر عمل نخستین است که اجازه نام دارد.
۳- عمل حقوقی اخیر دلالت بر نقل منافع از تاریخ گذشته (تاریخ وقوع عقد مکره) کند ..
در عقد مکره (و فضولی) کسانی که معتقدند اجازه از طرف مکره به گذشته برمی‌گردد یعنی از تاریخ عقد، اثر به وجود می‌آید، اجازه کاشفه نام دارد. مانند این که اجازه با عقد همراه است.
مشهور، نظریه کشف را پذیرفته است. نظریه کشف شامل نظرهای متفاوتی است که در عین حال همه معتقدند کشف، اثر قهقرایی و اعلامی و نه تأسیسی دارد.
دوم ـ اقسام کشف :
۱-کشف حقیقی، با این قید که اجازه به نحو شرط متأخر است . اجازه ناقل عین و منفعت موضوع عقد از تاریخ وقوع عقد است .
۲-کشف حقیقی، با این قید که تعقب اجازه و نه خود اجازه شرط است.
با وجود اجازه معلوم می شود عقد همراه با رضای مالک بوده است . تفاوت این نوع کشف با نظریه قبل، این است که اگر اطمینان به صدور اجازه باشد، می توان قبل از صدور اجازه در موضوع عقد تصرف کرد . چون آنچه که شرط است الحاق اجازه و نه خود اجازه است .
۳- کشف حکمی: «کشف حکمی» اصطلاحی است که برای فرار از اشکال تأثیر عقد در گذشته تمهید شده است تا اجرای آثار پدیده‌ای مانند اجازه در عقد مکره (فضولی و قبول در وصیت) در گذشته خود امکان یابد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تا قبل از اجازه اثر محقق نمی شود؛ اما در حکم اثر است. اجازه ناقل منافع از زمان وقوع عقد و ناقل عین از تاریخ وقوع اجازه است؛ یعنی آثار ممکن جاری می شود . برای مثال، در عقد بیع تا قبل از اجازه، مالکیت محقق نمیشود؛ اما در حکم ملک است و چون مانند عقد مؤثر است، منافع بین زمان انعقاد عقد و اجازه به مشتری تعلق دارد . این نظر، بین کشف و نقل قرار دارد. در مثال مذکور، ملکیت قبل از اجازه منتقل نمی شود؛ یعنی به خود فروشنده اختصاص دارد، از این جهت شبیه نقل است؛ از طرف دیگر منافع از ابتدا یعنی پس از عقد به مشتری منتقل می شود که این شبیه کشف است .
آنچه که مسلم است قانون مدنی (در ماده ۲۵۸) نظریه کشف را پذیرفته است. چون قانونگذار پیشبینی کرده است اجازه یا رد از روز عقد مؤثر است؛ اما چون فقط راجع به منافع این اثر را مطرح کرده است، معلوم می شود که نظر کشف حکمی را پذیرفته است^[۵۸۷] .
سوم- دلایل نظریه^[۵۸۸]:
۱- عقد سبب تام و کامل است؛ زیرا در قرآن کریم اشخاص ملزم به وفای عقد شده اند (اوفوا بالعقود). و عقد مکره (و فضولی) با آمدن اجازه کامل و لازم می شود؛ اما تمام بودن این علت در صورتی معلوم می شود که اجازه اعلام شود به همین علت اجازه کاشف علت تامه است؛ یعنی جزء نیست . در غیر این صورت صرف عقد لازم نیست .^[۵۸۹]
۲- عقد همه شرایط را جز اجازه دارد، با ورود اجازه مجموعه شرایط آن تکمیل
و مؤثر میگردد. اجازه رضایت به مضمون عقد است؛ به همین علت آثار عقد از هنگام اجرا بر آن مترتب می شود.
۳- اگر اجازه کاشف نباشد، باعث تأثیر معدوم در موجود میشود . یعنی عقد معدوم است اما سبب پیدایش موجود (مثل مالکیت در عقد بیع) می شود^[۵۹۰] .
۴- مبنای این نظریه عقل است، با این بیان که مقصود فرد انشاکننده این است که عقد از همان ابتدا اثر داشته باشد. شخص مکره هم از این قاعده مستثنی نیست. رضایتی هم که بعد از عقد اعلام می‌کند، مقصودش نقل از زمان عقد است؛^[۵۹۱] مجیز هم چیزی را امضا می‌کند که عاقد ایجاد کرده است.^[۵۹۲]
۵- مقتضای ادله نقلیه خاص این است که اجازه کاشف باشد، از جمله حدیثی است که درباره تزویج صغیرین است که یکی از دو صغیر قبل از اجازه فوت می‌کند. امام فرمودند شخصی که زنده مانده باید سوگند یاد کند که دلیل امضای عقد نکاح، ارث بردن نبوده است.^[۵۹۳]
چهارم- ایراد نظریه^[۵۹۴]:
در رد این نظریه گفته شده است:
۱ –( مر بوط به دلیل اول )اگر مقصود از این که عقد سبب تام است و با اجازه کشف می شود عقدی است که توأم با رضایت است قابل قبول است؛ اما مشکل این است که با اجازه ، این همزمانی بهدست نمی آید.^[۵۹۵] یعنی این که عقد قبل از اجازه به کمال خود نرسیده است
۲- (مربوط به دلیل دوم)
اول : ایجاب، انشا ء است و زمان حال نقشی در آن ندارد، هرچند که هر فعلی به ناگزیر در یک ظرف زمانی واقع می شود؛ مضمون عقد، صرف اثر است هرچند که زمان از لوازم آن است. برای مثال در عقد بیع وقتی گفته می شود «فروختم» به این معنا نیست که اکنون منتقل شود. بنابراین زمان، ظرف نقل و انتقال و نه قید آن است .
با توجه به این مقدمه، هر چیز که به عقد تعلق گیرد، مثل اجازه یا رد در همان زمان انجام می شود . یعنی در عقد بیع نقل از همان زمان اجازه واقع می شود .
مؤید این نظر چند دلیل است:
یک : ایجاب بایع اگر مقید به زمان باشد، باید اثر از همان زمان جاری شود؛ چون بایع از همان زمان مال خود را منتقل کرده و مشتری آن را پذیرفته است . در حالی که همه معتقدند اثر عقد بیع پس از قبول مشتری واقع می شود .
دو : فسخ، به مضمون عقد تعلق می گیرد، آثار عقد تنها از زمان عقد از بین می رود . اگر زمان در مضمون عقد دخالت کند، همان طور که انتقال از زمان ایجاب است، فسخ هم از همان زمان است .
سه: پس از عقد صاحب حق در صورت تمایل می گوید اجازه می دهم ، بدون این که اشاره به عقد و بلکه زمان آن کند.
خلاصه این که : عقد مؤثر، عقدی است که همراه با رضا باشد ، مقید بدون وجود قید ، مؤثر نمی شود.
دوم : در صورتی که اجازه شرط اصطلاحی نباشد و تقدم آن بر مشروط ضرورت نداشته باشد، همچنین پذیرفته شود اجازه جزء سبب نباشد و تنها نقشی که دارد این است که در گذشته اثر دارد، دلیلی بر تأیید آن وجود ندارد.
ممکن است گفته شود دلایلی چون «اوفوا بالعقود و احل الله البیع» چنین عقدی را شامل می شود. در پاسخ باید گفت این دلیل زمانی مطرح می شود که عقد کامل باشد یعنی اجازه وارد شده باشد.
سوم : علیرغم اشکالهای گذشته و پذیرفتن تأثیر اجازه مالک ، دو اشکال مطرح می شود و آن این است که :
۱- چرا عقد باید از روز عقد مؤثر باشد؛ در حالی که با قبول مشتری اثر از زمان ایجاب محقق نمیشود.
۲- عقد غیرمؤثری تشکیل شده است؛ چگونه میتوان مدعی بود که ماهیت شیء تغییر میکند. با توجه به این دو اشکال و در نظر گرفتن این که شارع اجازه مالک را مؤثر و نافذ در گذشته می داند، باید به استناد دلالت اقتضا، بیان شارع را توجیه کرد و گفت: پس از صدور اجازه مالک، با عقد انجام شده مانند عقد نافذ و مؤثر رفتار میگردد. . یعنی تا قبل از اجازه، اثر محقق نمیشود؛ اما پس از اجازه در حکم این است که از ابتدا آثار ممکن آن جاری میشود .این همان نظریه کشف حکمی است.
چهارم : شرط همواره قبل از مشروط محقق میشود.
۳- (مربوط به دلیل پنجم)
روایت در ارتباط با نکاح فضولی است و شاید بتوان به سایر معاملات فضولی تسری داد. زیرا تفاوتی میان نکاح فضولی و سایر معاملات از جهت فضولی بودن نیست؛ اما تعدی آن به بیع مکره (و معامله مکره به طور کلی) متعاقب به رضا ممکن نیست مگر اینکه دلیلی یافت شود.^[۵۹۶]
۴– ممکن است این ایراد مطرح شود که حکم به صحت عقد از اول، سببی نیست که ناشی از تراضی باشد، در حالی که سبب منحصر، تجارت ناشی از تراضی است.
۵-کشف مطابق قاعده نیست. برای مثال معنای ایجاب در بیع این نیست که نقل از زمان انشاءباشد. .
در تعریف بیع آمده است: «انشاء تملیک عین بمال» و نمی‌گویند از زمان بیع. بنابراین نتیجه عقد بیع، اصل نقل و انتقال و تملیک است. سخنی از این که عقد از زمان عقد باشد مطرح نمی‌شود؛ اما از آن جا که انشا ء به شکل لفظ از متکلم بیان می‌شود خودبهخود از زمان حال است.
انشا ء منشاء دارد، منشاء اصل نقل و انتقال است. اگر انشا ء کامل باشد منشاء هم به دنبال آن کامل است؛ یعنی در عقد بیع ملکیت حاصل می‌شود، اما اگر انشا ء کامل نباشد (مثل بیع فضولی که رضای مالک پس از عقد اعلام می‌شود) منشاء نیز بهطور کامل به وجود نمی‌آید و قانونگذار طرف مقابل را مالک نمی‌داند. بنابراین باید رضای متأخر الحاق شود تا مالکیت حاصل شود و این معنا با نظریه نقل سازگار است.^[۵۹۷]
پنجم : پاسخ ایرادات :

«اِعْمَلُوا- رَحِمَکُمُ اللهُ- عَمَلَ الصُّلَحاء، وَاکْدَحُوا لِمَعادِکُمْ کَدْحَ الْأَصِحّاء، وَ ارْدَعُوا أَهْواءَکُمْ رَدْعَ الْأَعْداءِ، وَأَعِدُّوا لِلرِّحْلَهِ إِعدادَ السُّعَداءِ، وَ ادَّرِعُوا حُلَلَ الْوَرَعِ، وَ داوُوا عِلَلَ الطَّمَعِ… وَ ادَّکِرُوا الْحِمامَ وَ سَکُرَۀَ مَصْرَعِهِ، وَ الرَّمْسَ وَ هَوْلَ مُطَّلَعِهِ، وَ اللَّحْدَ وَ وَحْدَهَ مُودَعِهِ، وَ الْمَلَکَ وَ رَوْعَهَ سُؤالِهِ وَ مَطْلَعِهِ».
ترجمه: «همانند عمل کردن نیکان، ]به دستوراتش[ عمل کنید- که امیدوارم خداوند شما را رحمت کند- و مانند تلاش و کوشش افراد تندرست، به خاطر معادتان، نهایت کوشش خود را به کار ببندید و خواهش‌های نفسانی خود را همانند برگرداندن دشمنانتان، از خود دور سازید و مانند آماده شدن سعادتمندان، آماده سفر آخرت شوید و جامه‌های پرهیزکاری را همچون زرهی بپوشید و دردها و بیماری‌های طمع را درمان کنید… . و مرگ و مستی]و سرگشتگیِ[ جایِ افتادنِ آن و خاک و قبر و ترسی که شما را ]در حال حیات[ از آن آگاه ساخته‌اند و لَحَد و تنهایی‌ای که در آن به ودیعه گذاشته‌اند و فرشته و ترس از سوال و ظاهر شدنش را به یاد آورید».
این جاری شدن کلمات زیبا و شیرین پی در پی ادامه می‌یابد تا اینکه آن را به صورت یک خطبه جالب و نو پی‌ریزی کند. شاید او در میان کارش به این فکر بود که بر خطیب مشهور سیف الدّوله، ابن نباته برتری یابد. وی در خطبه‌هایش مردم را به شگفتی وامی‌داشت و ادیبان و راویان از او]جملات زیبایی[ نقل کرده‌اند. حریری هم می‌خواست ثابت کند که از او در این موضوع کمتر نیست. البتّه او راه‌ها را برخودش، سخت و مشکل می‌کند و بر طبق عادت و خصلت وی]ابن نباته[ سخن نمی‌گوید، بلکه سجع و بدیع را رعایت می‌کند. به نظر او، آن مسأله برای نشان دادن مهارت بیانیش کافی نیست. بنابراین باید خودش را بیشتر به زحمت بیندازد و متعهّد شود که از کلمات خاصّی در زبان برای خطبه‌اش استفاده کند و آن، کلماتی با حروف بی‌نقطه است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

باید دانست که زمینه سخن گفتن در خطبه روز جمعه وسیع و باز است و به همین خاطر می‌بینیم که او فکر می‌کند درباره خطبه‌ای دشوار که در آن، این بازی‌ای که پسندیده است را تجربه کند. و کدام خطبه دشوارتر از خطبه ازدواج است؟ چرا که گوینده آن، در سختی و تنگنا است و ناگزیر باید درباره خواستگار سخن بگوید و اینکه او همتا و هم شأن نامزدش می‌باشد. این موضوع،چیزی بود که وی را در مقامه بعدی که مقامه «واسطیّه» نام دارد، به این سمت گرایش داد که این خطبه را طلب کند و در آن، هنر خود را عرضه کند و بضاعتش را بدین شکل نشان بدهد:
«اَلْحَمْدُلِلّهِ الْمَلِکِ الْمَحْمُودِ، اَلْمالِکِ الْوَدُودِ، مُصَوِّرِ کُلِّ مَوْلوُدٍ، وَ مَآلِ کُلِّ مَطْرُودٍ، ساطِحِ المِهادِ، وَ مُوَطِّدِ الأَطوادِ، وَ مُرْسِلِ الْأَمْطارِ، وَ مُسَهِّلِ الْأَوْطارِ، عالِمِ الْأسْرارِ وَ مُدْرِکِها، وَ مُدَمِّرِ الْأَمْلاکِ وَ مُهْلِکِها… طاوَعَ السُّؤْلَ وَ الْأَمَل، وَ أَوْسَعَ الْمُرْمِلَ وَ الْأَرْمَل، أَحْمَدُهُ حَمْداً مَمْدُوداً مَداهُ… وَ هُوَ اللهُ لا إلهَ لِلْأُمَمِ سِواهُ، وَلا صادِعَ لِما عَدَّلَهُ وَ سَوّاهُ، أَرْسَلَ مُحَمَّداً عَلَماً لِلْإسلامِ، وَ إِماماً لِلْحُکّامِ… إِعْمَلُوا – رَعاکُمُ اللهُ- أَصْلَحَ الْأَعْمالِ، وَ اسْلُکُوا مَسالِکَ الْحَلالِ، وَ اطَّرِحُوا الْحَرامَ وَ دَعُوهُ، وَ اسْمَعُوا أَمْرَاللهِ وَ عُوهُ، وَ صِلُوا الْأَرحامَ وَ راعُوها، وَ عاصُوا الْأَهْواءَ وَ ارْدَعُوها، وَ صاهِروا لُحَمَ الصَّلاحِ وَ الْوَرَع، وَ صارِمُوا رَهْطَ اللَّهْوِ و الطَّمَع، وَ مُصاهِرُکُمْ أَطْهَرُ الْأَحْرارِ مَوْلِداً، وَ أَسْراهُمْ سُؤْدُداً، وَ أَحْلاهُمْ مَوْرِداً، وَ أَصَحُّهُمْ مَوْعِداً… ».
ترجمه: «سپاس آن خدایی را که پادشاهی ستوده است و مالکی محبوب و دوستدار، و تصویرگر هر زاده شده، و پناه هر رانده شده، و گستراننده بستر]زمین[ و استوار کننده کوه‌ها و فرستنده باران‌ها و هموارکننده حاجات و دانای اسرار و دریابنده آن، و نابودکننده پادشاهان و هلاک‌کننده آنان ….. [خدایی که] با خواسته و آرزو [یِ بندگان] موافقت می‌کند و کسی را که توشه‌اش تمام شده و فقیر و مَردی را که همسرش مُرده‌است، بی‌نیاز می‌گردانَد. او را می‌ستایم، ستودنی که غایت و نهایتِ آن، کشیده و امتداد یافته‌است …. و اوست خدایی که هیچ خدایی جز او برای امت‌ها نیست، و برای آنچه راست و درست و برابر کرده [و آفریده] است، هیچ شکافنده‌ای وجودندارد. محمد(ص) را به عنوان عَلَم اسلام و پیشوایی برای حاکمان فرستاده‌است… . شایسته‌ترین کارها را انجام دهید- که امیدوارم خداوند شما را نگاه بدارد- و در راه‌های حلال، حرکت‌کنید و حرام را دور بیندازید و آن را رهاکنید و فرمان خداوند را بشنوید و حفظ‌کنید و صله رحم را به جای آورید و آن را مراعات کنید و از خواهش‌های نفسانی نافرمانی کنید و آن را از خود بازبدارید و با خویشاوندان صالح و پرهیزکار ازدواج‌کنید و از گروهی که لهو و طمع را پیشه خود می‌سازند، جداشوید. اما، این کسی که قصد دارد دامادتان شود^[۱۳] از نظر زادگاه، پاک‌ترینِ آزادگان است و درسیادت و مهتری، شریف‌‍‌ترین و جوانمردترین، و از نظرِ آبخورگاه، شیرین‌ترین و در [عمل کردن به] وعده، بی‌عیب و نقص‌ترین آن‌هاست…».
به همین صورت، این متن و بافتِ خالی از نقطه گذاری را می‌آفریند و ادامه می‌دهد.
معلوم می‌شود که او به این تجربه و تجربه‌های گذشته قانع نشده‌است و بازهم در مقامه چهل و ششم که مقامه «حلبیّه» است نمونه‌های جدیدی از شعر را به نمایش می‌گذارد که بعضی از آنها دارای نقطه و برخی هم بدون نقطه هستند. از نمونه‌های دارای نقطه این گفته اوست:

فَتَنَتْنی فَجَنَّنَتْنی تَجَنّی

بِتَجَنٍّ یَفْتَنُّ غِبَّ تَجَنّی

ترجمه: «تجنّی^[۱۴]، مرا شیفته خود ساخته و دیوانه خود کرده‌است، [آن هم] با ناز و کرشمه‌ای که گوناگون و متنوع است به دنبال جنایتی [که در حقّم روا داشته]».
گویا این نمونه‌ها را پایین‌تر از هدفِ خود می‌دید، پس نمونه‌ای ساخت که کلماتِ بیتهای آن، یکی نقطه‌دار و دیگری بدونِ نقطه پشتِ سر هم قرار گرفته‌اند، به این صورت:

إِسمَحْ فَبَثُّ السَّماحِ زَیْنٌ

وَ لا تُخِبْ آمِلاً تَضَیَّفْ

ترجمه: «بخشندگی کن که پراکنده ساختن نیکی و کَرَم، [مایه] زینت و آرایش توست و فردِ امیدواری را که میهمانت می‌شود ناامید نگردان!»
این نمونه هم برای او کافی نبوده‌است و به آن نمونه‌ای دیگر اضافه نموده‌است که به جناسِ خطّی بین کلمات می‌پردازد، به صورتی که اگر نقطه‌های آن حذف شود، کلمات کاملاً شبیهِ یکدیگر به چشم می‌خورند، مانند این بیت:

زُیِّنَتْ زَیْنَبٌ بِقَدٍّ یَقُدُّ

وَ تَلاهُ وَیْلاهُ نَهْدٌ یَهُدُّ

ترجمه: «زینب به قامتی آراسته ‌شده‌است که [دل‌ها را] می‌شکافد، و پستانی که
[دل عاشقم را] به شدت در هم می‌کوبد، [در دلربایی] از آن پیروی کرده‌است و بدا به حال او!»
چنین به نظر می‌رسد که این جناس، او را به تمام آرزوهایش نرسانده‌است، پس دو بیتِ دیگر سروده‌است که در آغاز و پایانِ ابیات، دارای جناس^[۱۵] می‌باشد، جایی که می‌گوید:

سِمْ سِمَهً تَحْسُنُ آثارُها

وَ اشْکُرْ لِمَنْ أَعْطی وَ لَوْ سِمْسِمَهْ

وینهون (۱۹۹۲) معتقد است به غیر از شادمانی فراگیر که توصیف آن گذشت ما با دو نوع شادمانی دیگر مواجهیم ؛ بنابراین سه اصطلاحی که برای انواع شادمانی استفاده می­ شود عبارت است از: ۱) شادمانی فراگیر؛ ۲) سطح عاطفی لذت­جویی؛ ۳)رضایت وخرسندی(موسوی،۱۳۹۲: ۳۹).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱. شادمانی فراگیر^[۳۰]: شادمانی فراگیر مفهومی است که پیش از این تعریف شد. این نوع شادمانی یک قضاوت کلی از زندگی است. اصطلاح کلی یا فراگیر، برای تأکید در مورد تفاوت با جزء محدودتر شادمانی که در قسمت بعدی می ­آید مورد استفاده قرار می­گیرد. این مسئله پذیرفته شده است که این اجزاء زیر مجموعه­هایی را در تخمین یا برآورد کیفیت کلی زندگی شخص تشکیل می­دهد.
۲. سطح عاطفی لذت­جویی^[۳۱]: میزان و درجه­ای است که شخص احساسات مختلف، به ویژه احساسات لذت­بخش را تجربه می­ کند. سطح عاطفی یا حسی لذت­جویی همان خلق­و­خوی نیست. ما انواع مختلفی از خلقیات را تجربه می­کنیم؛ خلق­های تعالی­طلب، خلق­های آرام، خلق­های بی­قرار، خلق­های بداخلاق و عبوس و غیره. هر یک از این خلقیات به وسیلۀ ترکیب خاصی از تجارب حسی متمایز می­ شود. یکی از این تجارب حسی، آهنگ یا ریتم لذت­جویی است. مفهوم سطح لذت­جویی تنها به لذت­هایی مربوط می­ شود که در احساسات تجربه می­ شود؛ یعنی لذت در احساس، هیجانات و خلقیات؛ بنابراین یک سطح لذت­جویی بالا ممکن است بر اساس هیجانات عشقی، گذرا و قوی، یا بر اساس خلقیات آرام­بخش، محکم و پایدار باشد.
۳. رضایت و خرسندی^[۳۲]: درجه و میزانی است که شخص احساس می­ کند آرزوهایش برآورده شده است. در این مفهوم فرض می­ شود شخص مقداری آرزوی هوشمندانه برای خودش به وجود آورده و یک باور و تصویر نیز در زمینۀ تحقیقشان تشکیل داده است. درستی واقعی این باور، در معرض خطر نیست، بلکه این مفهوم، با درک و فهم انتزاعی و ذهنی شخص ارتباط دارد؛ زمانی که میزانی از آرزوهایمان را که تا به حال رشد داده­ایم ارزیابی می­کنیم، چه بسا آنچه در آینده به ثمر می­رسد را تخمین می­زنیم. این مفهوم، مرتبط با این معناست که فرد، گذشته و آینده را در ارزیابی کردن با هم ترکیب می­ کند(همان: ۴۰).
۲-۱-۱-۱-۳. مفاهیم اساسی مرتبط با شادمانی
۲-۱-۱-۱-۳-۱. شادی،کیفیت زندگی، رضایت از زندگی و SWB (خوشبختی ذهنی)
شادمانی به معنی امروز آن، مفهومی است در درون مفهوم گسترده­ای مانند کیفیت زندگی، به ویژه در جایی که کیفیت زندگی باید از نگاه بیننده دیده شود(گالاتزر، ۲۰۰۰: ۶۰۳ ). SWB^[33] (خوشبختی ذهنی) از اواخر دهه ۱۹۵۰ میلادی برای جست­و­جوی شاخص مفید کیفیت زندگی که بر تغییرات اجتماعی و بهبود سیاست­های اجتماعی نظارت کند ظاهر شد. نقطه عطف این ادبیات کتاب­های اندروز و همکارانش در ۱۹۷۶ می­باشد. از نظر وی، اگر چه مردم در محیط­های عینی تعریف شده زندگی می­ کنند ولی با توجه به جهان ذهنی درک شده­شان واکنش نشان می­ دهند. در نتیجه SWB به عنوان یک شاخص مربوط به کیفیت زندگی برجسته شد. زمانی نفوذ آن بیشتر شد که برادبورن و همکارانش بر رضایت از زندگی و شادی به عنوان اجزای کیفیت زندگی تأکید کردند. رضایت از زندگی با توجه به تعریف کمپل و همکارانش (۱۹۷۶) فاصله درک شده افراد از آرمان­های خود است و شادی با توجه به تعریف برادبورن (۱۹۶۹) حاصل تعادل بین عاطفه مثبت و منفی است. رضایت یک ارزیابی بلند مدت از زندگی است در حالی که شادی بازتاب دلپذیر یا ناخوشایند دانستن تجربه آنی است که فرد تحت تاثیر آن قرار دارد. ساختار سه گانه رضایت از زندگی، عاطفه مثبت و عاطفه منفی به طور مکرر، بارها در مطالعات گوناگون مورد تأیید قرار گرفته است (کییز، ۲۰۰۲). در نتیجه شادمانی و رضایت از زندگی دو مؤلفۀ اصلی SWB که شادمانی به بعُد احساسی و رضایت از زندگی به بعُد شناختی خوشبختی ذهنی اشاره دارد. نتیجۀ پژوهش­ها نشان می­دهد که این دو مؤلفه به شدت با هم در ارتباطند و با این استدلال چه­بسا پژوهشگران زیادی فرض کرده ­اند این دو متغیر در عمل یک چیز را بررسی می­ کنند(موسوی، ۱۳۹۲: ۳۳).
بنا بر آنچه که ذکر شد نحوۀ محاسبۀ خوشبختی ذهنی به صورت زیر می­باشد:
رضایت از زندگی+(عاطفۀ منفی ـ عاطفۀ مثبت)= SWB(بوستیک، ۲۰۰۱: ۳۶۲).
در کل مؤلفه­ های خوشبختی ذهنی را می­توان بصورت زیر خلاصه کرد:
جدول شماره(۲-۱): مؤلفه­ های خوشبختی ذهنی

مؤلفۀ شناختی

مؤلفه عاطفی

حیطه

رضامندی

عاطفۀ مثبت

عاطفۀ منفی

خود

دیدگاه افراد مهم دربارۀ زندگی شخصی

شادمانی

افسردگی

خانواده

رضامندی از زندگی فعلی

شعف

اندوه

همسالان

دیدگاه افراد مهم دربارۀ زندگی شخص

سرخوشی

حسادت

سلامت

رضامندی از گذشته

افتخار

خشم

از مخاطب بخواهید لیست تمام مواد غذایی (وعده های غذایی و میان وعده) روز گذشته که در طول روز و شب خورده را بنویسد. شروع با اولین غذا/ مصرف نوشیدنی در دیروز صبح.
جستجو برای میان وعده های خورده شده بین غذای اصلی .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بررسی و جستجو برای غذاهای خاص داده شده به کودکان و زنان باردار .
بررسی برای غذاهایی که اضافه شده است مانند قند در چای، روغن در غذاهای مخلوط و یا غذاهای سرخ شده.
اگر یک ظرف غذای مخلوط شده خورده شده باشد ، همه مواد غذایی تشکیل دهنده ظرف را پرسیده شود.
پس از تمام شدن یاد آوری ها، با بررسی های انجام شده در گروه های غذایی عدد “۰” را در ستون سمت راست گروه هایی که در آن هیچ غدایی خورده نشده باشد قرار می دهیم.
لازم نیست نام دقیق مواد غذایی برای مخاطب خوانده شود ، اما اگر توسط مخاطب درخواست شد (برای مثال) در مورد میوه ها، سبزیجات و یا غده بهتر است خوانده شود..
روش یادآوری در مقایسه با روش خواندن در هر گروه مواد غذایی در پرسشنامه از چندین مزیت برخوردار است البته اگر توسط مخاطب خورده شده باشد:
۱) زمان کمتری طول می کشد،
۲) برای مخاطب کمتر خسته کننده است و از گفتن بله یا خیر در هر یک از گروه های مواد غذایی سریعتر است
۳) به طور فعال شامل مخاطب در فرایند مصاحبه می شود .
۳-۷- تجزیه و تحلیل داده ها در شاخص تنوع رژیم غذایی
امتیاز تنوع غذایی با جمع تعدادی از گروه های مواد غذایی مصرفی در خانواده و یا مخاطب فردی، در طول دوره یک فراخوان۲۴ ساعته یا هفتگی محاسبه می شود.
محاسبه شاخص رژیم غذایی فردی با خانواده متفاوت است، زیرا نمرات برای مقاصد مختلف استفاده می شود. شاخص رژیم غذایی خانواده به معنای ارائه نشانه ای از دسترسی اقتصادی خانواده به غذا، در نتیجه مواردی که خانواده برای به دست آوردن آن نیاز به منابعی از قبیل چاشنی، قند و غذاهای شیرین و نوشیدنی داشته که امتیاز آن شامل میشود. امتیاز شاخص تنوع غذایی فردی نشان دهنده کفایت مواد مغذی از رژیم غذایی و گروه های غذایی در نظر گرفته شده است در امتیاز دهی این شاخص تاکید بیشتر بر مصرف ریزمغذی ها است. برای محاسبه از شاخص های متفاوتی است استفاده می شود اما دو شاخص تنوع غذایی بری و آنتروپی کاربرد بیشتری دارد (استوارت و هریس ۲۰۰۵ ، تیله و ویس ۲۰۰۳ ، ون تریپ و استنکمپ ۱۹۹۲ ، لی ۱۹۸۷).
۳-۷-۱- شاخص بری
شاخص بری که به شاخص لیمپسون نیز معروف است توسط کاتانودا و همکاران (۲۰۰۶)، به منظور محاسبه شاخص تنوع غذایی و تغییرات سالانه آن مورد استفاده قرار گرفته است. شاخص بری (BI) با بهره گرفتن از رابطه زیر به دست می آید :
(۳-۱) BI = 1 – ∑ s_i²
که در این رابطه، BI شاخص بری و si سهم کالای i از مقدار کل غذای مصرف شده می‌باشد.
۳-۷-۲- شاخص آنتروپی:
پاتیل و تایلیه (۱۹۸۲)، در مورد شاخص های تنوع مختلف و خواص آنها بررسی هایی انجام داده اند. شاخص تنوعی که بیشترین کاربرد را داشته است توسط هاناه و کی (۱۹۷۷)، ارائه شده است. شکل عمومی این شاخص به صورت زیر می باشد:
(۳-۲) ^۱/(۱-α)
که در این رابطه، DTF شاخص تنوع غذایی، Si سهم i امین کالا در مجموع غذای مصرف شده و α پارامتر تنوع می‌باشد. مقدار ۰≤α و ۱≠α می‌باشد. در صورتی که مقدار α به ۱ نزدیک شود، رابطه (۱) به صورت شاخص آنتروپی درخواهد آمد که به صورت زیر نوشته می شود.
(۳-۳) EI = – ∑ S_i Ln S_i
که در آن، EI، شاخص آنتروپی و Ln لگاریتم طبیعی می‌باشد (تائور،۱۹۹۲). شاخص عمومی آنتروپی به شکل همزمان نشان دهنده تعداد آیتم های غذایی و سهم هر کدام از آیتم‌های غذایی در کل کالری مصرف شده می‌باشد (تائور و سلکا، ۱۹۹۴).
مقدار هردو شاخص بری و آنتروپی بین ۰ و ۱ قرار دارد. مقدار این شاخص‌ها در صورتی که تعداد غذاهای مصرف شده (n)، افزایش یابد، افزایش می‌یابد. مقدار برابر صفر، نشان دهنده این مطلب است که فرد تنها یک ماده غذایی را مصرف نموده و مقدار ۱، نشان دهنده وضعیتی است که فرد سهم برابری از همه مواد غذایی تحت بررسی را مصرف می کند (تیله و ویس، ۲۰۰۳).
۳-۸- چگونگی محاسبه امتیاز غذاهای ترکیبی
الف) ایجاد متغیر جدید گروه مواد غذایی برای گروه های مواد غذایی که نیاز به جمع آوری دارند . برای مثال در تنوع غذایی فردی گروه غذایی “نشاسته غنی شده” که ترکیبی از “غلات” و “ریشه سفید و غده” است یک متغیر جدید نامیده می شود. “نشاسته غنی شده” را باید به عنوان یک گزینه ترکیبی از “غلات” و “ریشه سفید و غده ” در نظر گرفت . این موضوع می تواند با بهره گرفتن از دستور منطقی زیر انجام شود :
نشاسته غنی شده = ۱ اگر q1(غلات) =۱ یا q2 (ریشه سفید وغده) =۱
نشاسته غنی شده = ۰ اگر q1(غلات) =۰ یا q2 (ریشه سفید وغده) =۰
جدول ۳-۷- مثال نمونه ای از یک پرسشنامه و محاسبه امتیاز آن :

شماره سوال

گروه غذایی

مثالها

بله=۱ خیر=۰

مقدارمصرف

۱

غلات

نان، رشته فرنگی، بیسکویت، کوکی ها و یا هر گونه مواد غذایی ساخته شده از ارزن، سورگوم، ذرت، برنج، گندم+ درج غذاهای محلی به عنوان مثال ، فرنی یا رب یا غلات دیگر که به صورت محلی در دسترس است

۱
(برنج)

۴۰۰ گرم

۲

عدم نیاز به اوزان از قبل تعیین شده

خاصیت جبرانی بودن

استانداردسازی

رتبهبندی واحدهای تصمیمگیرنده

تعیین تراکم و میزان آن در نهادهها

تخصیص بهینه منابع

تعیین پتانسیلهای عملکردی (کاربردی)

تحلیل حساسیت نهادهها و ستاندهها

ارزیابی با گرایش مرزی به جای گرایشهای مرکزی

تصویر نمودن بهترین وضعیت عملکردی به جای وضعیت مطلوب

ارائه واحدهای الگو و راهکارهای بهبود عملکرد

ارائه واحدهایی با بیشترین اندازه مقیاس بهره وری و تخمین بازده به مقیاس

ارائه راهکارهای توسعهای شامل انبساط و انقباض واحدها

هرچند تکنیک تحلیل پوششی داده ها دارای قابلیت‌ها و مزایای ذکر شده در بالا میباشد، اما محدودیتهایی را نیز دارا میباشد. از جمله این محدودیتها میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
روش تحلیل پوششی داده ها برای برآورد کارایی نسبی مناسب است، یعنی میتواند مشخص کند که واحد نسبت به بقیه واحدها چگونه عمل میکند ولی نسبت به عملکرد بهینه از نظر تئوریک، مقایسهای را ممکن نمیسازد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

چون DEA روش ناپارامتریک است، آزمون فرضیه بر روی آن مشکل است و امروزه موضوع پژوهش قرار گرفته است.
چون در حالت استاندارد، باید برای هر واحد تصمیمگیری یک برنامه خطی جداگانه تهیه شود، حل مسایل بزرگ، حتی با کمک نرم افزارهای رایانه ای، کار مشکلی است.
چون DEA روش است که مبتنی بر نقطهی حدی است، خطای اندازه گیری داده ها و ستادهها میتواند انحراف زیادی را در پاسخها به بار آورد (مومنی، ۱۳۸۷، ص ۱۷۳).
۳-۶ مدلهای اصلی تحلیل پوششی داده ها
مدل کلی برنامه ریزی خطی DEA به صورت مدل (۳-۱) است (Cooper et al, 2002) :
پارامترها شامل و و متغیرهای تصمیم شامل و بوده که متغیرهایی غیر منفی می باشند.

i: تعداد ورودی ها
r: تعداد خروجی ها
j : تعداد واحدهای تصمیم گیرنده
: مقدار ورودی iام در واحد jام
: مقدارخروجی rام درواحد jام
: وزن ورودی iام
: وزن خروجی rام
مدل (۳-۱)
واحد تصمیمگیری تحت بررسی را واحد صفر می نامند. یعنی اینکه میخواهیم کارایی واحد صفر را با کارایی واحدهای دیگر مقایسه کنیم.
مدلهای اصلی DEA به دو نوع مدل CCR و BCC تقسیم میشوند. هر کدام از این مدل ها را میتوان با بهره گرفتن از دو رویه ورودی محور^[۲۷] و خروجی محور^[۲۸]، بررسی کرد. مدلهای ورودی محور، مدلهایی هستند که با ثابت نگه داشتن خروجی ها، ورودی ها کاهش مییابند. مدلهای خروجی محور، مدلهایی هستند که با ثابت نگه داشتن ورودیها، خروجی ها افزایش مییابند. هرکدام از این دو رویه را نیز میتوان از دو طریق حل نمود. مدل اولیه که معمولا به صورت حداکثرسازی است به مدل مضربی معروف میباشد. مدل ثانویه هم که معمولا به صورت حداقل سازی است به مدل پوششی معروف می باشد Yinsheny, 2000)).
۳-۶-۱ مدل CCR
این مدل اولین بار توسط چارنز، کوپر و رودز در سال ۱۹۷۸ پیشنهاد شد که نام آن از حروف اول اسامی آنها اقتباس شده است. مدل CCR از نوع مدل های بازده ثابت نسبت به مقیاس هستند که اگر ورودی ها به یک نسبتی تغییر یابند، خروجی ها هم به همان نسبت تغییر می کنند Fukuyama, 2000)).
برای توضیح این مدل فرض می کنیم تعداد واحدهای تصمیمگیرنده یا DMU ها برابر n باشد. این DMU ها از m نوع ورودی برای رسیدن به s نوع خروجی استفاده می کنند. در اینصورت ورودی های واحد DMUj شامل ( ) و خروجی های آن شامل ( ) خواهد بود. در این حالت می توان ماتریس ورودی ها را با نمادI و ماتریس خروجی ها را با نماد O به صورت زیر نشان داد (Charnes et al, 1984) :