ظهور و بروز انواع مفاسد اخلاقی، اعتقادی، اقتصادی و آلوده شدن به آنها از آسیب‌های دیگر فرهنگ انتظار است.
رسول اکرم می‌فرماید: « ظهور مهدی هنگامی خواهد بود که دنیا آشفته و آکنده از هرج و مرج گردد و گروهی به گروه دیگر یورش برند، نه بزرگ به کوچک رحم کند و نه نیرومند به ضعیف ترحم نماید. در چنین هنگامی خداوند به او اجازه قیام می‌دهد.
شیعه دارای عقاید خاصی است و می‌تواند آنها را با استناد به متون صحیح و معتبر اثبات نماید، ولی همان عقاید محکم ممکن است گاهی مورد تحریف قرار گیرد، آسیب‌های کتب مهدویت به این شرح می‌باشد: ۱-اظهار ارادت به امام بدون داشتن توان علمی؛ ۲- سطحی نگری و قشری‌گری؛ ۳- تصاویر منتشر شده منسوب به صاحب الزمان (عج)؛ ۴- طرح مطالب سست، واهی و بی‌اساس.
گروهی از نویسندگان، سخنرانان، گردانندگان محافل و مجالس مذهبی برای جلب توجه عوام و جذب هر چه بیشتر آنها به موضوع مهدویت با به فراموشی سپردن فلسفه واقعی انتظار و کارکردهای اجتماعی آن مردم را صرفاً به نقل خواب و رویا و حکایت‌های ضعیف و بی‌اساس مشغول داشته و برداشت‌های سطحی خود از روایات را ملاک تحلیل و بررسی پدیده ظهور قرار داده‌اند و گروه دیگری از نویسندگان و سخنرانان که همه جهان پیرامون خود را با عینک مدرنیسم می‌بینند، به ارائه برداشت‌های روشنفکرانه از قیام و انقلاب مهدی پرداخته‌اند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با آسیب شناسی مسجد مقدس جمکران به این آسیب‌ها می‌رسیم: ۱- نمادگرایی افراطی: بسیاری از مشتاقان به اسم حضرت عازم مسجد جمکران می‌شوند امّا جنبه نماد بودن مسجد بر جنبه حقیقت و واقعیت آن غلبه دارد.
نمونه‌هایی از نمادگرایی: ۱-اصل شدن حضور در جمکران، ۲- عدم توجه به وظایف خود، ۳- غلبه زیبا سازی نماد بر محتوا و … است.
دومین آسیب در حیطه رفتارهای مهدی باوران در مسجد جمکران استفاده ابزاری از نام و یاد حضرت برای منافع دنیوی است.
فردگرایی، گرایش به چاه عریضه و عدم بهره‌مندی صحیح از آن مکان شریف از آسیب‌های قشری‌گری مسجد جمکران است همچنین ارتباط گسسته و مقطعی با امام زمان، روابط اجتماعی ناسالم مهدی باوران و تقدس زدایی از آسیب‌های مهم در مورد مسجد جمکران است.
جشن‌های نیمه شعبان به عنوان نماد فرهنگ انتظار نیز دچار آسیب‌های جدی شده است.
در سال‌های اخیر بسیاری از جشن‌های نیمه شعبان کارکرد اصلی خود را از دست داده و به مجالس خنثی و بی‌محتوا و گاه ضد انتظار و مروّج سکون و رکود تبدیل شده‌اند، در این جشن‌ها اعمالی صورت می‌گیرد که خلاف شرع آشکار و خواسته حضرت مهدی است. اعمالی چون پخش موسیقی مبتذل، اختلاط زن و مرد، اسراف و تبذیر اجرای نمایش‌های سخیف، نگاه‌های مسموم و …
اهمیت تحقیق در موضوع آسیب شناسی فرهنگ انتظار و سینمای غرب را می‌توان از وحشتی که به این وسیله در دل مستکبران عالم ایجاد می‌شود فهمید؛ اهداف آنها در مجموعه فیلم‌هایی که ساخته‌اند به وضوح دیده می‌شود، پیام این گونه فیلم‌ها این است که آمریکا، تنها سیستمی است که جهان را از خطراتی که در آینده رخ می‌دهد حفظ می‌کند.
آنان می‌خواهند چهره فردی که مظهر رحمت واسعه الهی است را خشن و خونریز جلوه می‌دهند تا مردم از آن بزرگوار فاصله بگیرند و زمینه ظهور فراهم نشود.
صدا و سیمای ایران در گذشته، با پخش نکردن برنامه‌های مربوط به مهدویت و یا پخش برنامه‌های فقط احساسی آسیبی در فرهنگ انتظار ایجاد کرده است. صدا و سیما به جای پر رنگ کردن مباحث احساسی باید تلاش کنند سهم مباحث عقلی و اعتقادی را بالاتر ببرند و حتی این مباحث را با توجه به مدل آیینی با مخاطبان به چالش بکشند تا موضوع مهدویت از حالت نمادین، سنتی و احساسی صرف خارج شود و مخاطبان در زمینه انتظار واقعی به باور و اعتقاد مشترکی رسیده، انتظار واقعی‌ای که سبب شود مخاطبان در همه ارکان زندگی خویش وجود امام را شاهد و ناظر اعمال خود ببینند به نحوی که این باور و انتظار اصیل در همگی شئون اجتماعی، سیاسی و … تجلی یابد.
راهکارهایی که می‌توان ارائه داد در دو سطح کلان و خرده فرهنگ‌ها مطرح می‌شود.
در سطح کلان بر اندیشمندان و فرهیختگان است که با تعیین استراتژی انتظار کار فرهنگی بسیار مهمی انجام دهند. استراتژی یعنی هنر توزیع و به کارگیری همه افراد و امکانات موجود برای نیل به هدفی کلان.
نکات مهمی که در طراحی استراتژی کلان انتظار مطرح است؛ نظر به آینده، تعیین هدف، پرهیز از طرح‌های منفعلانه می‌باشد. اصول استراتژی انتظار؛ شناسایی وضع موجود انسان معاصر، تصویر صحیح از وضع مطلوب و مدیریت و برنامه ریزی برای گذر از وضع موجود به وضعیت مطلوب می‌باشد.
توسعه فرهنگ انتظار در سطح خرده فرهنگ‌ها عبارت است از فراگیر شدن تمام ابعاد انتظار به تمامی قلمروهای فردی و اجتماعی به صورت معطوف شدن بینش، سکوت، رفتار، کنش و منش مردم و دولت به سوی مطلوبیت‌ها و آموزه‌های انتظار متناسب با مقتضیات زمان، مکان و شرایط جهانی که به دو صورت راهکار علمی و عملی قابل اجرا است.
راهکارهای علمی از قبیل: تفکر و اندیشه در فواید و نتایج انتظار، مطالعه و دقت در سختی‌ها و مشکلات عصر غیبت، تأمّل در فواید عصر غیبت، تقویت مثبت اندیشی و روحیه‌ امیدواری، شناخت انواع انتظار و تعریف صحیح و سازنده از آن، شناخت مهدی واقعی از مهدی نماها، تحکیم اصول عقاید، کاربردی ساختن آموزه‌های آخرالزمانی اسلام و … می‌باشد.
فرهنگ سازی عملی تحت تأثیر عوامل و زمینه‌های متعددی شکل می‌گیرد که شناخت و تبیین آن پدیده‌ها مستلزم درک هر یک از عوامل به طور مجزا و همچنین شناخت تأثیرات کلی و جمعی آنها که هر یک دارای زیر مجموعه‌ها و انشعابات قابل تفکیکی هستند از جمله: حاکمیت؛ مجموعه حکومت و دولت، وزارتخانه‌ها، صدا و سیما و رسانه‌ها، سازمانها و نهادهای دینی، دولتی یا حکومتی و مجموعه مردم مشتمل بر حوزه‌های علمیه و سازمان روحانیت، نهادهای دینی مستقل نظیر مسجد، سازمان‌ها و نهادهای غیر دولتی، نخبگان و روشنفکران دینی دانشگاهی و توده مردم.
راهکارهایی در قالب وظایف برای هر یک از نهادها و سازمان‌ها و اشخاص ارائه می‌گردد وظایف حاکمان و فرماندهان؛ عدالت، شقفت، شناسایی و ردیابی استراتژی غرب برای مقابله با اسلام در حوزه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی انتظار و … است.
از جمله وظایفی که می‌توان برای وزارتخانه آموزش و پرورش برشمرد: هفته‌ای یک بار دعوت از سخنران جهت آشنایی بچه‌ها با حضرت مهدی، قصه گفتن در کلاس‌ها در مورد مهدویت، خواندن دعای فرج در صبحگاه‌ها، گنجاندن مباحث مهدویت در کتب درسی و …
صدا و سیما با اختصاص دادن یک شبکه تلویزیونی به نام امام عصر، برگزاری پرسش و پاسخ و میزگردها ارائه برنامه کودک و نوجوان با محوریت مهدویت، جذاب کردن برنامه‌های مهدوی، پخش برنامه‌های پژوهشی و جذاب و … می‌تواند در احیای فرهنگ انتظار مؤثر باشد.
نویسندگان و مطبوعات حداقل بخشی از توان و امکانات خویش را به موضوعات مربوط به امام عصر اختصاص دهند.
مسؤلین و روحانیون کاروان‌های حج و سازمان حج و زیارت می‌توانند در شکل‌گیری فرهنگ دعا برای امام عصر در ایام حج و به جای آوردن اعمال به نیابت از آن حضرت توسط حجّاج مؤثر باشند.
وظایفی که سازمان تبلیغات دارد در قالب؛ بالا بردن سطح آگاهی مداحان، واعظان و سخنرانان، برگزاری نمایشگاه‌های مهدویت، کنفرانس‌ها و مباحث غرب شناسی و مهدویت و … می‌باشد.
در هر جامعه‌ای مبلغان و علما مسؤلیت سنگینی را به دوش می‌کشند، مبلغی که می‌خواهد اشاعه فرهنگ مهدویت را در سطح جامعه داشته باشد باید روحیه اطاعت پذیری را در خود پرورش داده و یک منتظر حقیقی باشد. ابتکار و خلاقیت در به کارگیری روش‌ها داشته باشد، صلاحیت‌های عاطفی، شناختی و عملکردی داشته باشد، از مطرح ساختن خواب و رؤیاهایی که پایه و اساس محکم و متقنی ندارد پرهیز کند و …
مداحان و هیئات مذهبی با بستن بیعت‌های دست جمعی با امام زمان، اعمال را به نیابت از آقا انجام دادن، تهیه کتابخانه‌ها و نوارخانه‌های مذهبی پرمحتوا و … در گسترش فرهنگ انتظار مؤثر می‌باشند.
از جمله مسئولان و نهادها که قشر زیادی از مردم زیر پوشش خود دارد و می‌تواند مؤثر واقع گردد شهرداری‌ها و فرهنگسراها هستند که وظایف آنان که می‌توان برشمرد: چراغانی و پخش شیرینی، تشکیل کانون‌های انتظار، برگزاری دوره‌های آموزشی حضوری و غیر حضوری معارف مهدویت برای مقاطع مختلف سنی و تحصیلی و …
مسئولان مسجد جمکران باید فضای غالب در مسجد جمکران را فضای دعا برای ظهور و کسب معارف مهدوی سازند.
دانشجویان و طلاب علوم دینی به عنوان قشر فرهیخته جامعه باید با تلاش در راه علم اندوزی، رغبت در کسب علم به شناخت فرقه‌های انحرافی پرداخته و فرهنگ انتظار را احیا نمایند.
هر کس با هر مرتبه و مقام اجتماعی و یا هر سطح سواد و هر شغل و حرفه‌ای می‌تواند نام و یاد حضرت را زنده کند و دیگران را به مسیر مهرورزی به امام و ارتباط با آن حضرت بکشاند.

تا کعبه مقصود رهی نیست، بتازید

تا جلوه معبود رهی نیست، بتازید

ای رهروان عطش عشق حسینی

تا کوثر موعود رهی نیست، بتازید

منابع و مأخذ

*قرآن کریم
* نهج البلاغه، ترجمه محمد شتی، انتشارات الهادی، چاپ بیست و نهم، ۱۳۸۵٫
آرمان، فریده، طاووس بهشتیان، ج۱،۲ ،۳، چاپخانه احمدی، چاپ اول، زمستان ۱۳۷۰٫
ابوالقاسمی، محمد جواد، به سوی توسعه فرهنگ دینی در جامعه ایران، چاپ دوم، تهران، انتشارات مؤسسه فرهنگی- هنری عرش پژوه، ۱۳۸۴٫

الف) فواید آموزش برای کارکنان

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

– روحیه کارکنان را بهبود می بخشد.
– به افراد کمک می کند تا اهداف سازمانی را بشناسند.
– به ایجاد تصویر ذهنی بهتری از سازمان کمک میکند.
– رابطه میان فرادست و زیر دست را بهبود می بخشد.
– به کارکنان کمک میکند تا با دگرگونی ها سازگار شوند.
– جو مناسبی برای رشد و ارتقاء به وجود می آورد.
– احساس مسئولیت نسبت به سازمان را برای توانمند شدن و با معلومات بودن گسترش می دهد.
– تعارضات را برطرف می کند و بدین ترتیب فشار روانی و تنش را از میان می برد (باقریزاده، ۱۳۷۸، ۵۴).
– کارکنان با بدست آوردن پاداش بالاتر و پیشرفت در داخل سازمان، رضایت شغلی بیشتری بدست می آورند.
– صلاحیت کارکنان را به وسیله تشویق و ترقیب آنان در شناخت و توصیف رسالت و اهداف سازمان بالا می برد.
– به افزایش سطح درک تغییرات اداری کمک نموده و دانش و مهارتهای لازم برای کارکنان را به منظور تطبیق با شرایط جدید مهیا می نماید (حاجی کریمی،رنگریز، ۱۳۷۹، ۲۷).
– کارکنان اعتماد به نفس بیشتری پیدا کرده، تمایل بیشتری به همکاری با سرپرست پیدا می نماید (کوانگ.هو.تان، ۱۳۷۸، ۵۴).
علاوه بر مواردی که ذکر گردید، صاحب نظران اعلام نموده اند چنانچه کارکنان آموزش ببینند، در انجام کارهای زیر مهارت و انعطاف پذیری زیاد تری خواهند یافت.
– تصدی مشاغل جدید در سایه کسب مهارتهای تازه
– انطباق با شرایط جدید و منحصر به فرد در محیط کار
– شناخت و قبول سیاست ها و مقررات سازمان
– آشنایی و استفاده از روش های متفاوت انجام کار در صورت لزوم
– استفاده از آموزشهای ارائه شده در جهت پیشبرد اهداف سازمانی
– برخورداری از امکان حفظ خود در سازمان و رقابت با نیروهای آموزش دیده تازه نفس
– بهره برداری از آموزش برای ترفیع و ارتقاء شغلی (دعائی، ۱۳۷۷، ۱۵۹).
ب) فواید آموزش برای مدیران
تعلیم و تربیت برای پرسنل تمام سطوح سازمان ضروری و واجب است. ولی به لحاظ اینکه قلمرو تصمیمات مدیران و سرپرستان وسیع و حیطه نظارت و نفوذشان فراگیرتر است و در ضمن وظیفه رهبری و هدایت کارکنان نیز به عهده آنهاست، برنامه های آموزش و پرورش آنها باید از محتوای متنوع تر و غنی تری برخوردار باشد (میرسپاسی، ۱۳۷۷، ۲۶۴).
برخی از فواید آموزش مدیران و سرپرستان عبارتند از:
– توجیه و آماده سازی کارکنان جدید و آنهایی را که از طریق انتقال به کار گمارده می شوند را ساده می کند.
– اطلاعاتی را برای اجرای قوانین استخدامی و ایجاد فرصث های استخدامی برابر فراهم می کند.
– اطلاعاتی را در زمینه سایر قوانین دولتی و سیاست های اداری فراهم می کند.
– اجرای سیاست ها و مقررات سازمانی را ساده می کند.
– جو مناسبی را برای یادگیری، رشد و هماهنگی به وجود می آورد. مدیریت مبتنی بر پیشگیری را پیش از آنکه فاجعه ای پدید آید، بر می انگیزد.
– به افزایش مهارت های رهبری، انگیزش، وفاداری، دیدگاه های بهتر و سایر ویژگی هایی که کارکنان و مدیران کامیاب به طور معمول ظاهر می کنند، کمک می کنند (باقری زاده، ۱۳۷۸، ۵۵).
– نیروی انسانی مورد نیاز را قادر به تأمین آنها از طریق بازار کار نیستند، تأمین می نمایند (سعادت، ۱۳۸۴، ۱۷۵).
ج) فواید آموزش برای مشتریان و افراد خارج از سازمان
روشن است که تأثیرات آموزش تنها محدود به داخل سازمان نمی شود. و بازتاب آن را می توان هم در درون و در بیرون سازمان مشاهده نمود. حتی در مواقعی سازمان ها بایستی جهت جلب و حفظ مشتریان خود (در حال حاظر که مشتری محوری، رویکرد غالب موسسات و سازمان هاست) به عمد و آگاهانه، برنامه های کارآمدی را به مرحله اجرا گذارند. با آموزش مشتریان می توان به نتایج سودمندی از قبیل موارد ذیل دست یافت.
– ارائه و ارتقاء آگاهی در مورد تولید و خدمات سازمان به مشتریان
– حفظ مشتریان به روش های علمی و مطلوب
– ایجاد حس وفاداری در مشتریان نسبت به سازمان
د) فواید آموزش برای سازمان
آموزش، هر تأثیر و فایده ای در هر سطحی که بگذارد نهایتاً تمامی این تأثیرات و فواید به سازمان بر میگردد. اصولاً از ابتدای کار نیز، هدف از طراحی کلیه برنامههای آموزشی و اجرای آنها نیل به همین هدف میباشد. در واقع می توان گفت فواید آموزش مدیران، کارکنان و مشتریان همگی واسطه و وسیله ای هستند تا سازمان به نحو بهتری اهداف و مقاصد خود را تحقق بخشد. پس تمامی فوایدی که برای سه گروه قبلی گفته شد فواید آموزش سازمان نیز محسوب می شود. با این حال، در ذیل به برخی دیگر از فواید آموزش برای سازمان به اختصار اشاره مینماییم.
– افزایش بهره وری سازمان ها با بهبود عملکرد فردی، تیمی و مشارکتی بر حسب ستاده، کیفیت و سرعت
– توسعه فرهنگ مثبت عملگرایی در سازمان در جهت بهبود عملکرد (حاجی کریمی و رنگریز، ۱۳۷۹، ۲۷۰).
– میسر نمودن پیشرفت سازمانی از درون
– کاهش هزینه در بسیاری از زمینه ها مانند تولید، منابع انسانی، امور اداری و …
– بهبود ارتباطات سازمانی
– ایجاد جو مناسب برای رشد و ارتباط (باقری زاده، ۱۳۷۸، ۵۳).
– اعتلاء کمی و کیفی سطح اثربخشی کار
– ایجاد امکان رشد در زمینه های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی به ویژه از جهت پیشرفت تکنولوژی و اقدام برای خودکفایی (کاظمی، ۱۳۷۶، ۱۰۶).
ضرورت و اهمیت آموزش سازمانی
در دنیای کنونی، از طرفی مشخصه بارز محیطهای سازمانی تغییراتی است که به طور شگرف در زمینه تکنولوژی اطلاعات، روش انجام وظایف و … بوجود آمده است و از طرفی رقابت تنگاتنگ بین شرکتها و سازمانها برای حفظ و تداوم خود وجود دارد. در این میان کیفیت تعیینکننده و محور اصلی این کشمکش میباشد. پس شرکتها و سازمانها ناگزیر از اتخاذ شیوه هایی جهت انطباق خود با این تغییرات می باشند و از آنجا که نیروی انسانی کار آمد، با ارزشترین منبع هر سازمانی به حساب می آید قسمت اعظم سرمایه گذاری ها معطوف به نیروی انسانی گردیده است. مهمترین ابزاری که به این منظور مورد استفاده قرار می گیرد آموزش است که با هدف ارتقاء کیفی سطح مهارت، دانش و نگرش افراد موجب توانمندی افراد در ایفای وظایف خود و کامیابی سازمان مورد استفاده قرار می گیرد.
آموزش و خودآموزی امروزه برای هر سازمانی از ضروریات است. زیرا تغییرات سریع محیطی را تنها با در اختیار داشتن کارکنان آزموده می توان تبدیل به فرصتهای رشد کرد. توجه به افزایش توان کارکنان همواره میتواند سرمایه گذاری صحیحی محسوب شود که نتیجه مطلوب در لحظات حساس برای سازمان خواهد داشت. پس ماموریت سیستم آموزشی، آماده سازی و پرورش نیروی کار و تجهیز تخصصی و فنی این نیرو در جهت انجام صحیح و موثر وظایف محوله و افزایش قابلیت انعطاف سازمان در مقابل تغییرات محیطی است (روشن و همکاران، ۱۳۷۵، ۹۱).
امروزه به سبب تغییرات سریع تکنولوژیکی و افزایش دانش و اطلاعات، آموزش بیش از پیش، در سازمان ها مورد توجه قرار گرفته و به عنوان محور توسعه ی جوامع قلمداد می شود. اگر منشور توسعه ی سازمان ها را یک هرم چهار وجهی در نظر بگیریم، وجوه آن عبارت خواهند بود از: توسعه آموزشی؛ توسعه فنی و تکنولوژیکی؛ توسعه فرهنگ سازمانی؛ توسعه مالی و اقتصادی رکن اساسی این منشور توسعه ی آموزشی است. چنانکه انتظار می رود هر یک از ابعاد توسعه دارای ارتباط تعاملی چند جانبه با یکدیگر هستند و توسعه ی کلی در مرکز هرم قرار دارد و هر یک از ابعاد توسعه ی سازمانی نیز وابستگی بنیادی به توسعه ی آموزشی دارند. بنابراین میزان توسعه ی آموزشی، از عوامل عمده ی تأثیرگذار و نیز تعیین کننده ی دیگر ابعاد توسعه و همچنین میزان توسعه ی کلی سازمان هاست (ابطحی، ۱۳۸۳، ۱۶۵).

رهبرعزیز، فرزانه وحکیم نظام مقدس جمهوری اسلامی
حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای (مُدظله العالی)
سپاسگزاری
﴿هَـذَا مِن فَضْلِ رَبِّی لِیَبْلُوَنِی أَأَشْکُرُ أَمْ أَکْفُرُ ﴾«نمل/۴۰»
«این از فضل پروردگار من است، تا مرا بیازماید که آیا سپاسگزارم یا ناسپاسى مى‌کنم»
پس ازحمدوسپاس بی کران ازخداوند رحمان برخود فرض می دانم به مصداق سخن گهربار سید الساجدین ،حضرت علی بن الحسین (ع) :«أَشْکَرُکُمْ لِلَّهِ أَشْکَرُکُمْ لِلنَّاس»از زحمات بی دریغ استاد بزرگوارم،سرکارخانم دکترفهیمه کلباسی اصفهانی که با ارائه ی طریق ،راهنمایی های ارزشمندو روشن گرایانه ی خود، بنده ی حقیررا در تهیه ی این پایان نامه یاری نمودندو از استادگرامی سرکار خانم ، دکترمریم حاج عبدالباقی که با حوصله ودقت نظر زحمت مشاوره و ارشاد اینجانب را متقبل شدند،صمیمانه سپاسگزاری نمایم.
ازکلیه ی اساتیـدی که درطول دوره ی تحصیل از محضرشان بصورت حضوری وغیر حضوری کسب فیض نمودیم وهمه ی عزیزانی که بنده ی حقیر رادرتهیه وتنظیم این مجموعه یاری نمودند صمیمانه تشکر می نمایم.سرافرازی وموفقیت همه ی این سروران را ازدرگاه خداوند منان خواهانم.
قاسم سعیدی
بهار ۱۳۹۴
چکیده
قانون علّت ومعلول یا اثرومؤثّر یکی از قوانین عامّ عالم طبیعت است واین قانون به معنای این است که هر پدیده‌ای درعالم علّتی دارد وامکان ندارد چیزی بدون علّت ومؤثر آفریده شده باشد و تمام رویدادهای عالم،ازجمله معاصی و نیکی ها هم درحیطه ی این قانون طبیعی قرار می‌گیرد وآثاروتبعاتی دارد که این آثار گاهی دردنیا ظاهر می‌شود و گاهی در آخرت. بنابراین کنش‏هاى نیک و بدآدمى درتعیین نیک‏بختى ونگون‏سارى انسان دردنیامؤثراست وبازگشت نتایج اعمال انسان اختصاص به سراى آخرت ندارد.لذاضرورت داردانسان باآثارشوم وناگوارگناه آشنا باشد،تا بتواند خودرا ازافتادن درورطه ی گناه حفظ کند،چون اغلب مشکلات،ازعدم آگاهی وشناخت کافی نسبت به اثرناگوارآن ناشی می شود.هدف اصلی این پژوهش،بررسی ومقایسه ی دیدگاه های آقای دستغیب وجوادی آملی درباره ی تاثیرگناه برعمل انسان وروش تحقیق به صورت کتابخانه ای – اسنادی و تجزیه و تحلیل داده ها ی آن، به صورت تحلیلی ـ استنباطی وگرد آوری اطلاعات جهت پاسخ گویی به سؤالات از طریق بررسی اسناد ومدارک کتابخانه ای ،استفاده از نرم افزارها وسایت های اینترنتی بوده است که با کنکاش درنوشته هاوآثار ایشان،مطالب لازم راستخراج نموده،سپس به دسته بندی ومقایسه ی موارد مذکورپرداخته و وجوه اختلاف واشتراک آنهارا بیان نموده ایم.یافته ها،بیانگر این است که اولاً،گناهان اثر داردو تأثیرآنها برعمل انسان،قهری ویقینی است.ثانیاً،پاره ای ازآن ها باعث حبط وابطال اعمال نیک انسان می گردد؛یعنی،نابودکننده ی حسنات انسان براثرسیئات آینده ی اوست. ثالثاً ،گناهان آثار دنیوی واُخروی داردودارای مکافات اند،که مکافات دنیوی آنها نسبت به اُخروی شان کم رنگ تروضعیف ترمی باشد.رابعاً،بین عمل وجزارابطه ی تنگاتنگی وجود داردتا حدّی که به عینیت واتحاد می رسد ودر آخرت انسان عین عمل وحقیقت آن را مشاهده می نماید.خامساً،با توجه به تفاوت دنیا وآخرت،بین پاداش وکیفردنیوی واّخروی اعمال نیز تفاوت های بسیاری وجود دارد که به عنوان؛مثال، کاهش عمر،کیفردنیوی وعدم دخول به بهشت ،کیفر اُخروی عاق والدین است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

واژگان کلیدی :قرآن- مقایسه – گناه – عمل – انسان- دستغیب – جوادی آملی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
تحـقیـق
فصل اول……………………………………………………………………………………………………………………………۱
کلیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….۱
۱-۱- مقدمه ۲
۱-۲- بیان مسئله ۳
۱-۳- سابقه و ضرورت انجام تحقیق ۴
۱-۴- اهداف ‌تحقیق ۶
۱-۵- فرضیه های تحقیق ۶
۱-۶- روش تحقیق ۶
۱-۷- تعــریــف مفاهیم وواژگان اختصاصی ۶
فصل دوم: ۸
شناخت گناه و راه های ارتکاب آن و تأثیرگناه برعمل انسان بر اساس دودیدگاه دستغیب و جوادی آملی ۸
*بخش اول- شناخت گناه وراه های ارتکاب آن ۹
۲-۱-۱- گناه درلغت ۹
۲-۱-۲- واژه هاى گناه در قرآن ۱۰
۲-۱-۳- راه های ارتکاب گناه در انسان ۱۴
۲-۱-۴- اقسام گناه ۱۹
*بخش دوم ؛ تا ثیر گناه برعمل انسان براساس د ید گاه دستغیب ۱۹
۲-۲-۱- گناه وآثارآن ۲۰
۲-۲-۲- تقسیم گناه به صغیره وکبیره ۲۴
۲-۲-۳- معیارگناه صغیره و کبیره ۲۴
۲-۲-۴- عوامل تبدیل صغیره به کبیره ۲۶
۲-۲-۵- اصرار برگناه چیست؟ ۳۱
۲-۲-۶- دروغ مصلحتی ۳۳
۲-۲-۷- موارد جوازدروغ ۳۳
۲-۲-۸- مکروهات وآ ثارآن ۳۷
۲-۲-۹- احباط وتکفیر ۳۸
۲-۲-۹-۱- «احباط» به چه معناست؟ ۳۸
۲-۲-۹-۲- «تکفیر» چیست؟ ۴۰
۲-۲-۱۰- تجسم اعمال ۴۱
*بخش سوم :تاثیر گناه برعمل انسان براساس دیدگاه جوادی آملی ۴۱

۲-۴ چه تعدادی از افراد ناتوانیهای یادگیری دارند؟……………………………………………………………………………………………….۱۹
۲-۵ انواع ناتوانیهای یادگیری…………………………………………………………………………………………………………………………….۲۱
۲-۶ نارساخوانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۲۲
۲-۷ اختلال ریاضی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..۲۵
۲-۸ نارسانویسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………۲۷
۲-۹ سبب شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۲۸
۱۰-۲ سبکهای یادگیری……………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۲
۲-۱۱ تسلط ربعهای مغزی………………………………………………………………………………………………………………………………….۳۹
فصل سوم: مواد و روش پژوهش
۳-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۴۹
۳-۲- روش شناسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۹
فصل چهارم: نتایج و یافته‌های پژوهش
۱-۴- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۵۳
۲-۴- یافته های جمعیت شناختی…………………………………………………………………………………………………………………………..۵۳
۳-۴- یافته های توصیفی……………………………………………………………………………………………………………………………………..۵۴
۴-۴- یافته های استنباطی…………………………………………………………………………………………………………………………….۵۵
فصل پنج: نتیجه‌گیری و بحث
فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………………………………………………………۶۸
فهرست جدولها

شماره و عنوان جدول
صفحه

جدول ۱ – ۱: جدول۱: نتایج میانگین، انحراف استاندارد مقایسه سبکهای یادگیری دانشآموزان با و بدون ناتوانی…………۵۳
جدول ۱ – ۲: نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه زیر مؤلفه های سبکهای یادگیری، دانشآموزان با و بدون ناتوانی……….۵۴

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جدول۱-۳ : نتایج حاصل از اثر مقایسه سبکهای یادگیری دانشآموزان با و بدون ناتوانی یادگیری……………………………….۵۴
جدول۱-۴: میانگین و انحراف استاندارد مقایسه ربعهای مغزی دانشآموزان با و بدون ناتوانی یادگیری…………………………..۵۵
جدول۱-۵: نتایج حاصل از آزمون مانوا مقایسه ربعهای مغزی دانشآموزان با و بدون ناتوانی یادگیری……………………………۵۶
جدول ۶: خلاصه مدل رگرسیون و مشخصه های آماری تسلط ربعهای مغزی بر دانشآموزان با و بدون ناتوانی یادگیری….۵۶
فصل اول:
کلیات پژوهش

مقدمه
به جرأت میتوان یادگیری را بنیادیترین فرایندی دانست که در نتیجه آن، موجودی ناتوان و درمانده درطی زمان و در تعامل و رشد جسمی، به فردی تحول یافته میرسد که توانایی های شناختی و قدرت اندیشه او حد و مرزی نمیشناسد. تنوع بسیار زیاد و گسترش زمانی یادگیری انسان که به وسعت طول عمر اوست باعث شده است علیرغم تفاوتهای زیادی که در یادگیری با هم دارند، برخی افراد در روند عادی یادگیری و آموزش دچار مشکل شوند. یک گروه از این افراد دانشآموزان مبتلا به ناتوانیهای یادگیری هستند. ناتوانی یادگیری^[۱] نوعی اختلال عصبی است که یک یا چند فرایند روانی اصلی در یادگیری یا حرف زدن یا نوشتن را تحت تأثیر قرار می دهد. ناتوانی ممکن است خودش را در یک توانایی ناقص در شنیدن، اندیشیدن، حرف زدن، خواندن، نوشتن، هجی کردن یا محاسبات ریاضی بروز دهد (خدایاری، ۱۳۸۷). این دانشآموزان علیرغم داشتن هوش عادی قادر به تحصیل یا ادامه آن بدون بهرهگیری از آموزشهای ویژه نمیباشند (میلانیفر، ۱۳۸۴). بسیاری از نظریه‌پردازان یادگیری معتقدند که سبک یادگیری باید با سبک آموزش منطبق باشد تا حداکثر موفقیت در یادگیرندگان بدست آید (باستابل^[۲]، ۲۰۰۶). علاوه بر سبکهای یادگیری عامل دیگری نیز در ترجیح شیوهی افراد برای پردازش اطلاعات و چگونگی درک آنها و جریان یادگیری تأثیر داشته باشد، سبک تفکر است، سبک تفکر یک رفتار عادتی و متمایز برای کسب دانش، مهارت‌ها یا نگرش‌ها از طریق مطالعه یا تجربه می‌باشد و یا به عنوان شیوه‌ای است که فراگیران در یادگیری مطالب درسی خود به سایر شیوه‌ها ترجیح می‌دهند (اسمیت^[۳]، ۲۰۰۵؛ سیف، ۱۳۸۴). در این پژوهش به دنبال مقایسه تسلط ربعهای مغزی و سبکهای یادگیری دانشآموزان عادی و ناتوانی یادگیری هستیم.

بیان مسأله
ناتوانیهای یادگیری را اولین بار ساموئل کرک در سال ۱۹۶۳، برای توصیف گروهی از کودکان که در تحول زبان، گفتار، خواندن مهارتهای ارتباطی دچار اختلال بودند پیشنهاد کرد و با این تعریف، کودکان معلول و از نظر حواس (مانند نابینایی و عقب ماندگی عمومی) را از کودکان ناتوان یادگیری گروه جدا کرد (مک شین و داکرال^[۴]، ۱۳۸۰).
ناتوانیهای یادگیری این گونه هم تعریف شدهاند: اختلال در یک یا چند فرایند روانشناختی پایه که در فهم یا به کارگیری زبان، صحبت کردن و نوشتن دخالت دارند. این اختلال ممکن است خود را به صورت نقص در توانایی گوش کردن، فکر کردن، صحبت کردن، خواندن، نوشتن، هجی کردن یا عملیات ریاضی نشان دهد. این اصطلاح وضعیتهایی چون ضعفهای ادراکی، آسیب مغزی، نارساکنشی جزئی مغز، نارساخوانی و زبان پریشی تحولی را شامل میشود، ولی مشکلات یادگیری ناشی از ضعف بینایی، شنوایی، حرکتی، عقب ماندگی ذهنی، اختلال هیجانی یا شرایط نامساعد محیطی، فرهنگی و اقتصادی را در بر نمیگیرد (لرنر^[۵]، ۱۹۹۲).
عوامل متعددی از جمله سبک یادگیری می‌تواند بر جریان یادگیری تأثیر داشته باشد، سبک یادگیری یک رفتار عادتی و متمایز برای کسب دانش، مهارت‌ها یا نگرش‌ها از طریق مطالعه یا تجربه می‌باشد و یا به عنوان شیوه‌ای است که فراگیران در یادگیری مطالب درسی خود به سایر شیوه‌ها ترجیح می‌دهند (اسمیت^[۶]، ۲۰۰۵؛ سیف، ۱۳۸۴). دنیای کنونی چنان در حال پیشرفت و توسعه است که پژوهشگران و متخصصان آموزشی آن را بر آن داشته تا راههایی بیابند که به وسیله آن بتوانند سرعت یادگیری را با سرعت پیشرفت هم گام کنند. انسان از راه یادگیری رشد مییابد و به توانایی های خود فعلیت میبخشد. درعصر حاضر که عصر سرعت و توسعه است برای اینکه بتوان اطلاعات را بهتر آموزش داد و از صرف وقت و هزینه جلوگیری کرد نیازمندیم که در امر آموزش به نحوه یادگیری دانشآموزان توجه شود (خنک جان، ۱۳۸۱).
بسیاری از نظریه‌پردازان یادگیری معتقدند که سبک یادگیری باید با سبک آموزش منطبق باشد تا حداکثر موفقیت در یادگیرندگان بدست آید (باستابل^[۷]، ۲۰۰۶). به اعتقاد کلب، در شیوهی تجربهی عینی، یادگیرنده بر احساسات خود متکی است و بیشتر از راه شهود یاد میگیرد و نسبت به امور انعطاف پذیری ندارد. افراد برخوردار از شیوهی مشاهدهی تأملی اطلاعات را از زوایای مختلف بررسی کرده، و از طریق ادراک یاد میگیرند. در شیوهی مفهوم سازی انتزاعی یادگیری از طریق تفکر منطقی صورت میگیرد و در شیوهی آزمایشگری فعال، فرد از طریق انجام دادن کارها موفق به کسب یادگیری میشود. از ترکیب دو به دوی این چهار شیوهی یادگیری چهار سبک یادگیری ایجاد میشود که عبارتند از سبک یادگیری واگرا^[۸] (از ترکیب تجربهی عینی و مشاهدهی تأملی بدست میآید)، سبک یادگیری جذب کننده^[۹] (از ترکیب مشاهدهی تآملی ومفهومسازی انتزاعی بدست میآید)، سبک یادگیری همگرا^[۱۰] (از ترکیب مفهومسازی انتزاعی و آزمایشگری فعال بدست میآید)، و نهایتاً سبک یادگیری انطباق یابنده^[۱۱] (از ترکیب آزمایشگری فعٌال و تجربهی عینی بدست میآید).
علاوه بر سبکهای یادگیری عامل دیگری نیز در ترجیح شیوهی افراد برای پردازش اطلاعات و چگونگی درک آنها و جریان یادگیری تأثیر داشته باشد، سبک تفکر است، سبک تفکر دیک رفتار عادتی و متمایز برای کسب دانش، مهارت‌ها یا نگرش‌ها از طریق مطالعه یا تجربه می‌باشد و یا به عنوان شیوه‌ای است که فراگیران در یادگیری مطالب درسی خود به سایر شیوه‌ها ترجیح می‌دهند (اسمیت^[۱۲]، ۲۰۰۵؛ سیف، ۱۳۸۴).
راجر وُلکات اسپری و همکاران (۱۹۸۱)، موضوع تفاوتهای عملکردی دو نیمهی مغز را عنوان نمودند (اسپری^[۱۳] و همکاران، ۱۹۶۴). در پی آنها پژوهشگران بسیاری از توانمندیهای متفاوت نیمکرهها در درک و پردازش اطلاعات خبر دادند (کاپلان، ۱۹۸۱؛ لوی، ۱۹۸۳؛ رستاک، ۱۹۸۴؛ کانی وکانی، ۱۹۹۰ و دین ورینولدز^[۱۴]، ۱۹۹۷). تحقیقات نشان میدهند که هشت خصوصیت کلیدی تفکرشخصیتی مغزی وجود دارد که طرز تفکر و یادگیری ما را تحت تأثیر قرار میدهد .ما این قدرت و توانایی را داریم که قسمتی از مغزمان را که در شرایط خاصی نیاز داریم، روشن کنیم و به کار بگیریم. قسمتهایی از مغز ما بر قسمت های دیگر تسلط پیدا میکنند. مغز ما آنچنان انعطافپذیر است که هیچ محدودیت ذاتی ندارد. تمام این خصوصیات به مغز کامل تأکید میکنند که همۀ به آن دسترسی دارند اما قسمتهای خاصی از مغز بر قسمتهای دیگر در تمایلات فکری و یادگیری تسلط پیدا میکنند (کالج میفلینهگتون^[۱۵]، ۲۰۰۸). ندهرمن از ترکیب تئوری نیمکره راست و چپ راجر اسپری، رابرت اُرنستین^[۱۶] (۱۹۹۷)، هنری مینتزبرگ و میچائل گازانیکا^[۱۷] (۱۹۹۸) با تئوری تثلیث مغز مک لین (مغز منطقی، مغز میانی و مغز اولیه) و ارتباطات فیزیکی بین نیمکره راست و چپ و رابطه بین قسمت‌های سربرال و لیمبیک مغز استفاده کرد تا مدل چهار ربعی از مغز را ارائه دهد (ندهرمن، ۲۰۰۸). ندهرمان پدر تکنولوژی تسلط مغز با تحقیق و تجارب خود به این نتیجه رسید که مغز نه فقط از جنبه فیزیکی بلکه از جنبه عملکردی نیز تخصصی شده است. وی معتقد است که افراد از نیم کرههای مغز به یک شیوه و با فراوانی برابری استفاده نمیکنند. در واقع افرادی برای حل مسئله از حالت مسلط مغز خود استفاده میکنند؛ برای مثال فردی که مسئلهای را به صورت تحلیلی و یا با نگاه به آمار و ارقام حل میکند و آن را در داخل فرمول منطقی یا فرایندی متوالی قرار میدهد در حال استفاده از نیم کره چپ خود است؛ برعکس اگر فرد به دنبال الگوها و تصاویری باشد که تأثیرات حسی دربردارند و ادراکی شهودی از کل یک پدیده به دست میهند از نیم کره راست مغز خود استفاده میکند (به نقل از حائری زاده، ۱۳۸۰)، چرا که تناسب تدریس معلمان با سبک یادگیری دانشآموزان باعث تقویت انگیزه یادگیری و نیز پیشرفت تحصیلی می‌گردد (رسولی نژاد، ۱۳۸۵). ون واینن معتقد است که اگر معلمین روش پردازش اطلاعات فراگیران را بدانند و روش‌های آموزش خود را متناسب با آن تغییر دهند، یادگیری فراگیران افزایش مییابد (ون واینن^[۱۸]، ۱۹۹۷).
حجم عظیمی از تحقیقات نشان از آن دارد که یکی از دلایل عمدهی اُفت تحصیلی عدم همخوانی سبکهای یادگیری همچنین سبک تفکر ترجیحی یادگیرندگان با شیوه های تدریس و روش های ارائه محتوای آموزشی توسط یاد دهندگان و برنامهریزان آموزشی میباشد (انتویسل، ۱۹۸۱؛ هانت، ایگل و کیچن، ۲۰۰۴؛ فلدرواسپورلین، ۲۰۰۵ مور^[۱۹]، ۲۰۰۷ ).
لذا ما در این پژوهش در صدد پاسخ به این سوال کلی مقایسه تسلط ربعهای مغزی و سبکهای یادگیری دانشآموزان عادی و ناتوانی یادگیری هستیم.

سؤالات پژوهشی
سؤال اصلی: آیا بین تسلط ربعهای مغزی و سبکهای یادگیری دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری تفاوت وجود دارد؟
سؤالات فرعی:
۱- آیا دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری در تسلط ربع مغزی A تفاوت دارند؟
۲- آیا دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری در تسلط ربع مغزی B تفاوت دارند؟
۳- آیا دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری در تسلط ربع مغزی C تفاوت دارند؟
۴- آیا دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری در تسلط ربع مغزی D تفاوت دارند؟
۵- آیا بین سبک همگرا یادگیری دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری تفاوت وجود دارد؟

۱-۱-مقدمه
مولتیپل اسکلروزیس (MS)^[1] یک بیماری مزمن و پیش رونده سیستم اعصاب مرکزی است که سومین عامل ناتوانی های عصبی محسوب می شود. در این بیماری، دستگاه ایمنی بدن فرد مبتلا، بر علیه بافت عصبی خود واکنش التهابی نشان داده و موجب میلین زدایی بافت می شود (بجارندتیر^[۲]و همکاران ۲۰۰۷، ۱۳؛ پنیچترا- مولکار^[۳] ۱۹۹۳، ۲۵). شیوع روز افزون بیماری های تخریب کننده میلین به خصوص شایع ترین شکل آن یعنی مولتیپل اسکلروزیس به یکی از مشکلات مهم درمانی کشور تبدیل شده است، به طوری که اکنون این بیماری در زمره بیماری های خاص به حساب می آید و مدتی است که انجمن ام اس نیز فعالیت خود را آغاز نموده است (بن^[۴]، روبرت^[۵]و روسن^[۶]۱۹۹۴، ۱۴). طبق گزارش انجمن ام اس ایران حدود ۴۰ هزار نفر بیمار در کشور وجود دارد که ۹۰۰۰ نفر آن ها ثبت شده اند (آقا باقری و همکاران ۱۳۹۱، ۱).
بیماری ام اس به علت مزمن بودن، می تواند تأثیر عمیقی بر فعالیت های روزانه زندگی شخص بگذارد، و از سوی دیگر چون در دورانی اتفاق می افتد که شخص مولد است، مشکلات عمده اقتصادی و اجتماعی نیز به بار می آورد (صافی، معین و سهامی ۱۳۹۰، ۳). عوارض بیماری به علت ماهیت ناتوان کننده آن، تمام جنبه های زندگی فرد مبتلا را در بر می گیرد و در نتیجه روند طبیعی زندگی خانوادگی بیمار را مختل می کند، از طرفی اکثریت قریب به اتفاق مبتلایان را جوانان تشکیل می دهند و این خود مشکل را تا محدوده وسیع اجتماع گسترش می دهد (ساداتنیا^[۷] ۲۰۰۵، ۹ ). وجود دو عامل مذکور یعنی درگیر کردن جمعیت جوان یک جامعه و ایجاد از کار افتادگی، این بیماری را در کانون توجهات علمی قرار داده است. به این ترتیب، هدف اکثر تحولات علمی و عملی در این حیطه، فراهم کردن شرایطی است که تا حد امکان کیفیت زندگی بیماران دچار افت نشود و خانواده بیمار و جامعه آسیب کمتری ببینند (مختاری^[۸] ۲۰۰۵، ۵).
۱-۲- بیان مسئله
مالتیپل اسکلروزیس (ام اس) بیماری با منشاء ناشناخته است و عمدتاً در دوره جوانی که مرحله سازندگی زندگی است روی می دهد، این بیماری سیر مزمن دارد و به صورت رفت و برگشتی (وجود علایم- بهبود ظاهری) است، در طول زمان می تواند سیری پیشرونده و رو به از کار افتادگی داشته باشد (صافی و همکاران ۱۳۹۰، ۳؛ قبایی، عمرانی و رستمی زاده۲۰۰۷، ۶۵؛ مختاری ۲۰۰۵، ۵). میزان ابتلا به این بیماری در ایران، به رغم آمار کمتر گزارش شده در بین آسیایی ها (۵-۳ در هر ۰۰۰/۱۰۰نفر) در حال افزایش است. دامنه سن شروع بیماری از ۹ سال و ۲ ماه الی ۶۷ سال و ۱۰ ماه گزارش شده است و طبق تحقیقات بیشتر افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند در فاصله سنی ۱۵ الی ۲۱ سال (۲/۶۲% بیماران) قرار دارند (حقیقت، رسول زاده طباطبایی و زادهوش ۱۳۸۸، ۲). مطالعات دیگر در ایران هم، تقریباً همین حدود را برای سن شروع به گزارش کردهاند (اعتمادی فر و مغزی ۲۰۰۷، ۱۲).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ادراک بیماران از بیماری خود و علایم آن، می تواند تحت تأثیر سیستم شناختی از پیش شکل گرفته بیماران باشد (مک اندرو^[۹] و همکاران ۲۰۰۸، ۱۳). (آقا یوسفی و همکاران ۱۳۹۰، ۱) به این نتیجه رسیدند که مشکلات روانشناختی منبع اصلی ناتوانی ها، آسیب های اجتماعی و پایین آمدن سطح زندگی افراد مبتلا به ام اس است.
یکی از عوامل عمده تأثیر گذار بر سیستم شناختی، طرحواره های ناسازگار اولیه^[۱۰] است. طرحواره های ناسازگار اولیه ساختار های پایدار و بادوامی هستند که به مثابه عدسی هایی بر ادراک فرد از جهان، خود و دیگران اثر میگذارد. این طرحوارهها در طی تجارب اوان کودکی شکل گرفته (که اکثراً در زندگی کودک نقش یک تروما را داشتهاند) و همچنین موضوعات ثابت، فراگیر و پایداری هستند که از خاطرات، هیجانها، شناخت ها و احساس های بدنی تشکیل شده اند. این طرحوارهها از طریق تعامل خلق و خوی کودک با تجربیات منفی و مداوم وی شکل می گیرند و به سازگاری فرد با خانواده یا محیطش کمک می کنند و پاسخ فرد به رخدادهای محیطی را کنترل می کند. اما این طرحواره ها در دوران های بعدی زندگی ممکن است ناسازگارانه باشند، زیرا طرحواره ها انعطاف ناپذیر و در مقابل تغییر مقاوم هستند (یانگ^[۱۱]، کلوسکو^[۱۲] و ویشار^[۱۳]۱۳۹۰، ۱:۹).
در مدل یانگ ۵ حوزه از طرحواره های ناسازگار اولیه وجود دارد که در کل شامل ۱۸ طرحواره می شود. اولین حوزه، حوزه طرد^[۱۴] و بریدگی^[۱۵] است و مطابق با ادبیات پژوهشی آسیب زننده ترین حوزه طرحواره ها است، بیمارانی که طرحواره های آن ها در این حوزه قرار دارد، نمی توانند دلبستگی ایمن و رضایت بخشی با دیگران برقرار کنند. چنین افرادی معتقدند که نیاز آن ها به ثبات، امنیت، محبت، عشق و تعلق خاطر برآورده نخواهد شد.
دومین حوزه، حوزه خودگردانی و عملکرد مختل^[۱۶] است، افرادی که در این طرحواره مشکل دارند انتظاراتی که از محیط دارند با توانایی آن ها برای جدایی، بقا و عملکرد مستقل یا انجام موفقیت آمیز کارها تداخل می کند. سومین حوزه، حوزه محدودیت های مختل^[۱۷] است، که به معنای نقص در محدودیت های درونی، احساس مسئولیت در قبال دیگران یا جهت گیری نسبت به اهداف بلند مدت زندگی می باشد. چهارمین حوزه، حوزه دیگر جهت مندی^[۱۸] است، به این معنی که تمرکز افراطی بر تمایلات، احساسات و پاسخ های دیگران است به گونه ای که نیازهای خود شخص نادیده گرفته می شود و آخرین حوزه، حوزه گوش به زنگی بیش از حد و بازداری^[۱۹] است یعنی تأکید افراطی بر واپس زنی احساسات و تکانه های خود انگیخته، برآورده ساختن قواعد و انتظارات انعطاف ناپذیر و درونی که منجر به از بین رفتن خوشحالی، آرامش، روابط نزدیک و سلامتی می شود (ذوالفقاری، فاتحی زاده و عابدی ۱۳۸۷، ۱۵).
از جمله عواملی که می تواند ادراک بیماری را تحت تأثیر قرار دهد، طرحواره های فرد می باشد. اساسی ترین عامل ایجادکننده طرحواره های ناسازگار، اختلال در ارضا نیازهای هیجانی است. در همین راستا و بر طبق ایده روانشناسان شناختی، شناخت های افراد قدرت تعیین عاطفه و رفتار آن ها را دارند، به معنای دقیق کلمه، نظریه های شناختی، چگونگی تفسیر افراد در مورد جهان و رویدادهای تجربه شده را تعیین می کند، وقتی تفسیر فرد از خود و جهان توأم با سوگیری منفی است، انبوهی از پیامدهای آسیب رسان به دنبال آن می آید که شامل عزت نفس پایین، کاهش سازگاری، افزایش آسیب پذیری نسبت به افسردگی و هیجانات منفی و دیگر آسیب ها می باشد (آخانی و دیگران ۱۳۹۱، ۷).
به نظر می رسد افرادی که دارای اینگونه طرحواره ها هستند در فرایند خودتنظیم گری^[۲۰] به صورت عام و خودتنظیم گری هیجانی به صورت ویژه مشکل دارند. لونتال^[۲۱] و نرنز^[۲۲] مدل خود تنظیم گری را که به تبیین بیماری در زمان تشخیص و در طول بیماری می پردازد، مطرح کردند. این مدل، رفتارهای سالم را نتیجه ادراک چند وجهی و پیچیده بیماری می داند. براساس این مدل، فرد نقشی پویا و فعال در ادراک بیماری خود ایفا میکند (شارپ^[۲۳] ۲۰۰۶، ۶۲؛ ادگار^[۲۴] ۲۰۰۳، ۲۸).
یکی از حوزه هایی که در خودتنظیم گری مطرح شده تنظیم هیجان^[۲۵] است (گروس^[۲۶] ۱۹۹۸، ۲). تنظیم هیجان را به صورت فرایندهایی تعریف کرد که از طریق آن، افراد می توانند بر اینکه چه هیجانی داشته باشند، چه وقت آن ها را داشته باشند، و چگونه آن ها را تجربه و ابراز کنند، تاثیر بگذارند. در این رابطه، (تامپسون^[۲۷] ۱۹۹۴، ۲۶) نیز معتقد است که تنظیم هیجان به منزله فرایندهای درونی و بیرونی است که مسئولیت کنترل، ارزیابی و تغییر واکنش های عاطفی فرد را در مسیر تحقق یافتن اهداف او بر عهده دارند. این مفهوم گسترده، فرایندها و راهبردهای تنظیمی بی شماری را در بر می گیرد که شامل ابعاد شناختی، جسمی، اجتماعی و رفتاری می شود (صالحی و دیگران ۱۳۹۰، ۱).
در رویکرد های نوین نیز، علت اختلالات هیجانی به نقص در کنترل های شناختی نسبت داده می شود. به طوری که ناتوانی در کنترل هیجان منفی ناشی از وجود افکار و باورهای منفی درباره نگرانی و استفاده از شیوه های ناکارآمد مقابله ای است (ویلز^[۲۸] ۲۰۰۷، ۳۹). مقابله^[۲۹] یکی از مفاهیم اصلی در پزشکی و روانشناسی سلامت است و رویکردهای کاربردی وسیعی را به وجود آورده است. اما از رویکرد آسیب شناسی تحولی – به مفهوم مقابله به طور عام و مقابله با بیماری مزمن به طور خاص- کمتر توجه شده است. مقابله فرایندی است که بر اساس آن افراد سعی می کنند تا مغایرت ادراک شده بین تقاضاها، الزام ها و منابع را که در موقعیت های استرس زا ارزیابی می کنند، مهار و مدیریت کنند (لازاروس^[۳۰] و فولکمن^[۳۱]۱۹۸۴، ۷۸). محققان راهبردهای مقابله^[۳۲] را به انواع مختلف تقسیم بندی کرده اند؛ راهبرد مقابله ای هیجان مدار^[۳۳]و راهبردهای مقابله ای مسأله مدار^[۳۴].
راهبردهای مقابله ای هیجان مدار عبارت است از تنظیم پاسخ هیجانی فرد در برابر مسأله. در صورتی که موقعیت یا رویداد، غیر قابل تغییر باشد و یا فرد چنین تصوری داشته باشد در این حالت از راهبرد هیجان مدار استفاده می کند و در مقابله مسأله مدار، تمرکز فرد بر عنصر استرس زا است و کوشش می کند تا با بررسی ابعاد و با بهره گرفتن از حل مسئله مانند کمک طلبی از دوستان، افراد متخصص و غیره رابطه استرس زا بین خود و محیط را تغییر دهد (علیپور و دیگران ۱۳۸۹، ۱۸؛ شارپ^[۳۵] ۲۰۰۶، ۶۲؛ ادگار^[۳۶] ۲۰۰۳، ۲۸؛ لازاروس^[۳۷]۱۹۸۴، ۷۸؛ دادستان^[۳۸]۲۰۰۷، ۳؛ توکلی ^[۳۹] ۲۰۰۷، ۴۰ ).
تنیدگی و حتی شدت آن به خودی خود بد و سازش نایافته نیست، بلکه مهم چگونگی مقابله با این شرایط است لذا، راهبردهایی که فرد برای مقابله انتخاب می کند جزیی از نیمرخ آسیب پذیری محسوب می شوند. اتخاذ خط مشی و راهبردهای نامناسب در مواجهه با عوامل تنیدگی زا می تواند موجب تشدید مشکلات شود در حالی که به کارگیری راهبرد صحیح مقابله می تواند نتایج مثبتی در پی داشته باشد (فرزین راد و دیگران ۱۳۸۹، ۱).
بیماری ام اس، بیماری مزمن و یکی از بیماری های خود ایمنی است که باتوجه به نظریاتی که وجود دارد نوسانات خلقی و هیجانی و عوامل استرس زا در ایجاد بیماری عود آن نقش دارد. از آن جایی که طرحواره های ناسازگار که براساس عدم ارضا نیازهای هیجانی و شناختی مطرح می شوند می توانند در این اختلالات هیجانی نقش داشته باشند، بنابراین در بیماری خودایمنی مانند ام اس این طرحواره ها استفاده شده و علاوه بر آن می توانند نوع راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله را نیز پیش بینی کنند. در همین راستا این پژوهش از میان مجموع عوامل و متغیرهای روانشناختی به دنبال پاسخ دادن به این سوال است که آیا بین طرحواره های ناسازگار اولیه و راهبردهای خود تنظیم گری در بیماران ام اس و افراد سالم تفاوت وجود دارد؟ به بیان دیگر این پژوهش علاوه بر شناسایی طرحواره های ناسازگار و راهبردهای خودتنظیمی در بیماران ام اس، این مولفه ها را در گروه بیماران و گروه افراد سالم مقایسه خواهد کرد.
۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش
با توجه به شیوع بیماری ام اس در سنین جوانی، این بیماری می تواند با کاهش عملکرد فردی و اجتماعی و مشکلات عاطفی و روانی همراه باشد و با سیر بیماری و عدم کنترل مناسب آن نگرانی، اضطراب و افسردگی را دو چندان کند، آنچه در برخورد با چنین بیماری ضروری به نظر می رسد پرداختن به مسایل روان شناختی بیماران مبتلا به ام اس و مشکلات عاطفی است که بیماران با آن روبرو هستند. بیشتر بررسی ها در مبتلایان به بیماری ام اس بر مشکلات مرتبط با بعد جسمانی تمرکز داشته و جنبه های شناختی و روان شناختی را نادیده گرفتند (آقا یوسفی و دیگران ۱۳۹۱، ۱). ماهیت ناتوان سازبیماری MS که زندگی فردی، اجتماعی، شغلی و سلامت جسمی و روانی بیمار را شدیداً تحت تأثیر قرار می دهد، هم از نقطه نظر خود بیمار به دلیل نگرانی ها جدی مربوط به بیماری حائز اهمیت است و هم از دیدگاه متخصصان و پژوهشگران که همچنان مغلوب ابهام ها و ناتوانی های نظری و عملی در زمینه های شناخت بیماری، مخصوصاً علت شناسی، پیشگیری، پیش آگهی و درمان این بیماری هستند (بشارت، براتی و لطفی ۱۳۸۷، ۱).
در فراتحلیل مطالعه های انجام شده در زمینه عوامل روانشناختی پیش بینی کننده سازگاری با مولتیپل اسکلروز، دامنه وسیعی از عوامل روانشناختی در رابطه با پیامدهای سازگاری بررسی شده اند. قوی ترین و با ثبات ترین یافته این است که استرس ادراک شده و راهبردهای مقابله هیجان محور باسازگاری بدتر با مولتیپل اسکلروز رابطه دارد. هم چنین، شواهد رابطه معنی داری را بین تعامل با دیگران، سوگیری های شناختی، شناخت مرتبط با بیماری، علایم و ادراک بیماری با سازگاری نشان میدهد (دینیسون^[۴۰] و همکاران ۲۰۰۹، ۲۹).
ضرورت انجام پژوهش به دنبال پژوهش های انجام شده در خارج از کشور به منظور بهره مند شدن بیماران ام اس از فواید و منافع تمرین به عنوان درمان مکمل امید تازه ای بر تخفیف دردهای جسمی و روحی بیماران ام اس می باشد. شیوع بیماری در نژاد هند و اروپایی بیشتر از سایر نژادها است در حالی که در نژاد سیاه و زرد شیوع چندانی ندارد (آنتنوسکی^[۴۱] و همکاران ۱۹۶۸، ۵۸). لذا با توجه به این واقعیت که نژاد کشور ما شاخه ای از نژاد هند و اروپایی می باشد ضروری است، بررسی بیشتر در خصوص این بیماری و راهکارهایی برای مقابله با عوارض آن مطرح گردد (سلطانی و دیگران ۱۳۸۸، ۱۷).
۱-۴- اهداف پژوهش
۱-۴-۱ هدف کلی
مقایسه طرحواره های ناسازگار و راهبردهای خودتنظیم گری (راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله)در بیماران مبتلا به ام اس و افراد سالم
۱-۴-۲- اهداف جزیی
بررسی نوع طرحواره های ناسازگار در بیماران مبتلا به ام اس
بررسی راهبردهای تنظیم هیجان در بیماران مبتلا به ام اس
بررسی راهبردهای مقابله در بیماران مبتلا به ام اس
۱-۵- فرضیه ها
بین طرحواره های ناسازگار در دو گروه بیمار و سالم تفاوت معنادار وجود دارد.
بین راهبردهای تنظیم هیجان در دو گروه بیمار و سالم تفاوت معنادار وجود دارد.
بین راهبردهای مقابله در دو گروه بیمار و سالم تفاوت معنادار وجود دارد.
۱-۶- تعریف واژه‏ ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی)
۱-۶-۱ طرحواره های ناسازگار
تعریف مفهومی: طرحواره^[۴۲] به طور کلی به عنوان ساختار^[۴۳]، قالب^[۴۴] یا چهارچوب^[۴۵] تعریف می شود. طرحوارههای ناسازگار الگوها یا درون مایه های عمیق و فراگیری هستند. از خاطرات، هیجان ها، شناخت واره ها و احساسات بدنی تشکیل شده اند،دردوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته اند. این نوع طرحواره ها در سیر زندگی تداوم دارند، درباره خود و دیگران هستند و به شدت ناکارآمدند (یانگ، کلوسکو^[۴۶] و ویشار^[۴۷] ۱۳۹۰، ۱:۱۲؛ یانگ ۱۳۸۳، ۱۰).
تعریف عملیاتی: نمره ای که آزمودنی از پرسش نامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ (فرم کوتاه) می گیرد.
۱-۶-۲ تنظیم هیجان
تعریف مفهومی: تنظیم هیجان وجه ذاتی گرایش های پاسخ هیجانی است (آمستادتر^[۴۸] ۲۰۰۸، ۲۲). تنطیم هیجان به اعمالی اطلاق می شود که به منظور تغییر یا تعدیل یک حالت هیجانی به کار می رود. در متون روانشناختی، این مفهوم اغلب به منظور توصیف فرایند تعدیل عاطفه منفی به کار رفته است. هر چند تنطیم هیجان می تواند در برگیرنده فرایندهای هشیار باشد، الزاماً نیازمند آگاهی^[۴۹] و راهبردهای آشکار^[۵۰] نیست (گروس^[۵۱] و مونوز^[۵۲]۱۹۹۵، ۲).
تعریف عملیاتی: نمرهای که آزمودنی از پرسشنامه راهبردهای تنظیم هیجان (گروس و جان ۲۰۰۳، ۸۵) میگیرد.
۱-۶-۳ راهبردهای مقابله
تعریف مفهومی: مجموعه ای از تلاش های شناختی و رفتاری فرد است که در جهت تعبیر و تفسیر و اصلاح یک وضعیت تنش زا به کار می رود و منجر به کاهش رنج ناشی از آن می شود. دو راهبرد اصلی مقابله عبارتند از: راهبرد مقابله ای هیجان مدار^[۵۳] که شامل کوشش هایی جهت تنظیم پیامدهای هیجانی واقعه تنش زاست و تعادل عاطفی و هیجانی را از طریق کنترل هیجانات حاصله از موقعیت تنش زا حفظ می کند و راهبرد مقابله ای مساله مدار^[۵۴] شامل اقدامات سازنده فرد در رابطه با شرایط تنش زا است و سعی دارد تا منبع تنیدگی را حذف کرده یا تغییر دهد (غضنفری و قدم پور۱۳۸۷، ۳۷).
تعریف عملیاتی: نمرهای که آزمودنی از پرسش نامه راهبردهای مقابله ای (کارور۱۹۹۷، ۴) فرم کوتاه می گیرد.
فصل دوم:
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه
در این فصل ابتدا به بررسی بیماری ام اس و انواع آن، و مشکلاتی که بوجود می آورد و سپس تعاریف هر کدام از متغییرها (طرحوارههای ناسازگار اولیه، تنظیم هیجان و راهبردهای مقابله) و دلایل بوجود آمدنشان و در آخر مروری بر پژوهش های انجام شده خارجی و داخلی خواهیم داشت.
۲-۲- بیماری مالتیپل اسکلروزیس
سیستم ایمنی بدن با هدف حفظ محیط داخلی بدن در مقابل تهاجم ارگانیزم های عفونت زا، دارای تأثیرات متقابل با سیستم های دیگر بدن می باشد، بنابراین اختلال در عملکرد سایر قسمت های بدن، سیستم ایمنی را نیز مختل نموده و ممکن است بر میزان مقاومت بدن نسبت به عفونت ها اثر بگذارد. از جمله عواملی که سیستم ایمنی را متأثر می نماید