جهانی(۱۳۸۴) در بررسی دقیق برنامهدرسی دوره دکتری برنامه ریزی درسی نشان میدهد که این برنامه(محتوا) تامین کنندهی نیازهای فعلی و آینده کشور در زمینهی برنامه ریزی درسی نیست و کمبود فرصت مناسب برای فراگیری مهارتها و نگرشهای پژوهشی چشمگیر است.

اما با نتایج پژوهش بیبارز و کوکاکولاه(۲۰۰۹ ) نشان داده، زمانی که برای تدریس یک واحد لازم بود کافی نبود یا معلمان نظرات یکسانی در مورد آن نداشتند. بنابراین نقش معلمان نباید در دستیابی به موفقیت در اجرای برنامه درسی نادیده گرفته شود. که با نتایج این پژوهش ناهمسو است.
آیا بین دیدگاه اساتید و دانشجویان در مورد کیفیت عنصر زمان در برنامه درسی رشته علوم تربیتی(گرایش مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی) در دانشگاه های دولتی شهر تهران تفاوت وجود دارد؟

۱۴۲ فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

با توجه به نتایج به دست آمده از جدول (۴-۵-۳) در فصل چهارم تفاوت معنی داری بین دیدگاه اساتید و دانشجویان در خصوص کیفیت عامل مورد نظر وجود داشت. نتایج این سوال پژوهشی با تحقیقات شفیعی(۱۳۸۴) یزدانی (۱۳۸۸)نا همسویی دارد.
سوال ششم پژوهش
مواد ومنابع در برنامه درسی رشته مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی ازدیدگاه دانشجویان واعضای هیات علمی از چه میزان مطلوبیتی برخوردار است؟
جهت پاسخگویی به این سوال ۵ ملاک برای اساتید و ۵ ملاک برای دانشجویان برای ارزیابی عامل مورد نظر انتخاب گردید و نتایجی که از این ارزیابی بدست آمده نشان میدهد که کیفیت عامل مواد و منابع آموزشی از نظر اساتید در سطح نسبتا مطلوب وبرای دانشجویان درسطح نامطلوب ارزیابی می شود که تا سطح مطلوب فاصله دارد.
در بحث از این یافته میتوان به این نکته اشاره داشت که در فرایند تدریس دروس از امکانات و منابع کمک آموزشی استفاده نمیشود، همچنین در برنامههای درسی این رشته دانش و تخصص تولید مواد و وسایل کمک آموزشی مرتبط با رشته به دانشجویان ارائه نمیشود. این در حالیست که استفاده از منابع و وسایل کمک آموزشی باعث یادگیری سریعتر، مؤثرتر و پایدارتر فراگیران میشود و کمبود منابع اطلاعاتی مناسب مثل اینترنت، کتاب، مجله و… در دانشگاه برای دانشجویان بطور صریح به چشم میآید همچنین ممکن است از منابع علمی معتبر و به روز هم به اندازه کافی استفاده نشده باشد در نتیجه لزوم توجه بیشتری برای بالا بردن کیفیت این عامل دربرنامه درسی رشته علوم تربیتی احساس می شود.
حوریه فلاح و همکارانش(۱۳۸۲) در ارزیابی انجام شده به این نتیجه رسیدند که حیطه فضاهای بخش آموزشی و تجهیزات با ۵/۵۱ درصد (وضعیت متوسط) و به طور کلی ارزیابی درونی گروه با۴/۶۴ درصد وضعیت متوسط قرار گرفته است. همچنین پژوهش شفیعی(۱۳۸۴) نشان داد که کیفیت مواد و منابع آموزشی در برنامهدرسی رشته آموزش بزرگسالان، در سطح متوسط قرار گرفته است که با نتایج این پژوهش همسواست.
.

۱۴۳ فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

آیا بین دیدگاه اساتید و دانشجویان در مورد کیفیت عنصر مواد ومنابع آموزشی در برنامه درسی رشته علوم تربیتی(گرایش مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی) در دانشگاه های دولتی شهر تهران تفاوت وجود دارد؟
با توجه به نتایج به دست آمده از جدول شماره (۴-۶-۳) در فصل چهارم تفاوت معنی داری بین دیدگاه دو گروه اساتید و دانشجویان در کیفیت عامل مواد و منابع آموزشی وجود دارد. نتایج این سوال پژوهشی با تحقیق یزدانی(۱۳۸۸) همسو میباشداما با تحقیق شفیعی(۱۳۸۴) ناهمسویی دارد
سوال هفتم پژوهش
گروهبندی در برنامه درسی رشته مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی ازدیدگاه دانشجویان واعضای هیات علمی از چه میزان مطلوبیتی برخوردار است؟
نتیجه کلی به دست آمده از ملاک های مورد ارزیابی در این عامل در جدول (۴-۷-۱) از دیدگاه اساتید در سطح نسبتا مطلوب (۴٫۲ >میانگین >2.6 )و از دیدگاه دانشجویان در سطح نا مطلوب ( ۳٫۴>میانگین> 2.6) ارزیابی شده است و این بیانگر آن است که کیفیت عامل گروه بندی در برنامه درسی رشته علوم تربیتی باسطح مطلوب فاصله دارد.
در تبیین این یافته هم میتوان گفت که در فرایند تدریس و یادگیری درس گروه های فعال یادگیری و تحقیق تشکیل نشده و یا جهت تقویت دانش علمی و تخصصی دانشجویان گروه های پژوهش و تحقیق در کلاس تشکیل نمیشود و نهایتاً در اجرای واحدهای درسی به کار گروهی دانشجویان اهمیت زیادی داده نمیشود.
شفیعی(۱۳۸۴) و یزدانی (۱۳۸۸) هم در ارزیابی کیفیت برنامه درسی رشته آموزش بزرگسالان و برنامه ریزی درسی به ترتیب در دانشگاه شهید بهشتی به این نتیجه رسیدهاند که از نظر اساتید کیفیت گروه بندی در سطح متوسط است و تا سطح مطلوب فاصله دارد.

۱۴۴ فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

همچنین با نتایج پژوهش جان مارتین و رابرت کاری(۱۹۹۸) در ارزشیابی روش تدریس و آموزش بالینی، به این نتیجه دست یافتند که دانشجویان به دنبال بهبود تجربیات یادگیری، مشارکت در پیشرفت تحصیلی خود، ایجاد فضای کار گروهی با استادان و افزایش کیفیت تسلط برخود هستند، همسو است.
آیا بین دیدگاه اساتید و دانشجویان در مورد کیفیت عنصر گروه بندی در برنامه درسی رشته علوم تربیتی(گرایش مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی) در دانشگاه های دولتی شهر تهران تفاوت وجود دارد؟
با توجه به نتایج به دست آمده از جدول () در فصل چهارم به طور کلی تفاوت معنی داری بین دوگروه اساتید و دانشجویان در مورد کیفیت عامل گروه بندی وجود ندارد. نتایج این سوال پژوهشی با تحقیق شفیعی(۱۳۸۴) همسویی دارد، اما با تحقیق یزدانی(۱۳۸۸) ناهمسو میباشد.
سوال هشتم پژوهش
مکان آموزشی در برنامه درسی رشته مدیریت وبرنامه ریزی آموزشی ازدیدگاه دانشجویان واعضای هیات علمی از چه میزان مطلوبیتی برخوردار است؟
جهت پاسخگویی به این سوال ۴ ملاک برای اساتید و ۴ ملاک برای دانشجویان برای ارزیابی عامل مورد نظر انتخاب گردید و نتیجه کلی این عامل با توجه به جدول (۴-۸-۱) از نظر اساتید در سطح نسبتا مطلوب واز دیدگاه دانشجویان در سطح نا مطلوب ارزیابی شده است و این بدین معنا می باشد که کیفیت عامل مکان در برنامه درسی رشته علوم تربیتی با سطح مطلوب فاصله دارد.
در بحث از این یافته هم میتوان به این مساله اشاره داشت که ممکن است فضای آموزشی دانشکده امکان اجرای برنامههای درسی رشته را به مدرسین و دانشجویان نمیدهد و با توجه به محتواهای مختلف درسی این رشته از مکانهای مختلف مثل مدارس، کتابخانه و… استفاده نمیشود و در نهایت اینکه ممکن است از فضاهای آموزشی متناسب با دروس رشته مدیریت وبرنامهریزی آموزشی استفاده نشده باشد و نیازمند اقداماتی برای بهبود کیفیت این عامل میباشد.
نتایج این سوال پژوهشی نیز همانند سوالهای قبلی با تحقیقات شفیعی(۱۳۸۴)، یزدانی (۱۳۸۸) و فلاح(۱۳۸۲) همخوانی دارد.

محسوسات

استعداد های فیزیکی، تجهیزات، پرسنل، موارد ارتباطی.

اعتبار و تصدیق

توانایی اجرا کردن خدمات، تجهیزات، پرسنل و موارد ارتباطی.

حساسیت

حساس بودن نسبت به انتظارات مشتریان و کمک به آنها به منظور انتخاب بهترین خدمت.

دانش و توانایی کارکنان

کارکنان مهارت کافی و دانش و تخصص لازم را درارائه خدمات داشه باشند.

تواضع و فروتنی

رعایت ادب و احترام و توجه دوستانه در برخورد شخصی با مراجعان.

قابلیت اعتماد

امانت داری، اعتقاد و درستی درارائه خدمات.

امنیت

آسودگی مشتری در پذیرش ریسک و خطر و یا تردید در دریافت خدمات.

دسترسی

قابلیت دسترسی خدمات و سهولت ارتباط در ارائه خدمات.

درک مشترک

کوشش در جهت درک مراجعان و نیاز های آنها.

ارتباطات

بر قراری ارتباط مناسب با مشتریان به زبانی که آنها می فهمند و گوش کردن به سخنان آنها.

Source:service quality model zethamel,1999.zethamel
۲-۲-۸-مدل لهتینن و لهتینن^[۶۶]
این دو محقق سه بعد برای کیفیت خدمات ارائه کرده اند،

کیفیت فیزیکی^[۶۷]: به محصولات یا موارد حمایتی از محصولات و خدمات اشاره دارد. محصولات مالی ابعاد فیزیکی محدودی داشته، بنابراین اکثرا شواهد فیزیکی دیگری به منظور ارزیابی کیفیت خدمات مورد استفاده قرار می گیرد، برای مثال مشتریان براساس دکوراسیون، امکانات و تسهیلات درون سامان و… کیفیت را مورد ارزیابی قرار میدهند.
کیفیت تعاملی : این کیفیت به تعاملات بین مشتریان و ارائه کننده گان خدمات اشاره دارد و ممکن است این تعاملات به طرق مختلفی رخ دهد.
مثلا می توان به صورت چهره به چهره و یا از طریق ابزار های دیگر مثل تلفن یا اینترنت و سایر موارد ارتباط برقرار نمود، لذا تعامل به هر شکل یا گونه ای که می خواهد باشد آنچه لازم و ضروری است این است که سازمان باید اطمینان حاصل نماید که به صورت اثر بخشی با مشتریان خود ارتباط بر قرار می کنند.
کیفیت سازمان^[۶۸]: کیفیت سازمان به تصویر ذهنی و ادارات کلی از سازمان بر می‌گردد. کیفیت سازمان یک بعد نامحسوس می‌باشد، بنابر این ادارات از کیفیت کلی سازمان به تمامی عواملی که در بالا ذکر شده مبتنی است. اینکه سازمان هر یک ازعوامل فوق الذکر تا چه اندازه بر اداراکات مشتریان از کیفیت کلی اثر می‌گذارد، متفاوت است. برای برخی از مشتریان، کیفیت عمومی(کلی) ممکن است بیشتر از کیفیت تعامل با کارکنان مطرح باشد در حالی که بعضی از مشتریان دیگر، کیفیت کلی ممکن است بیشتر تحت تاثیر قابل اعتماد بودن فن‌آوری (مثل تجهیزات رایانه ای) باشد.

چقدر روابط انسانی و ارتباطات بین سازمانی بهبود یافته است؟
۲-۹- شاخص‌های اثربخشی آموزش
بدون شک هدف از اجرای آموزش در سازمان‌ها، دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است. این اهداف که ممکن است در بعضی از دوره‌ها نیز تغییر نماید، شکل دهنده محتوای دوره آموزشی است.
سازمان انتظار دارد پس از طی دوره توسط شرکت‌کنندگان، به این اهداف دست یابد. لذا میزان رسیدن به اهداف تعیین شده، سطح اثربخش بودن آموزش را مشخص می کند. در ذیل به برخی از شاخصهای اثربخشی آموزش اشاره گردید:
موفقیت شغلی فراگیر؛
توانایی فراگیر در قبول مسئولیت‌های جدید؛
موفقیت فراگیر در انتقال مطالب آموخته شده به محیط کار (همکاران)؛
کاهش غیبت و جابجایی؛
کاهش حوادث ناشی از کار؛
افزایش تعداد پیشنهادها؛
کاهش تخلف‌های کاری؛
افزایش کیفیت خدمات؛
افزایش رضایت شغلی کارکنان؛
امکان جایگزین کردن متخصصین در شرایط اضطراری؛
ایجاد ثبات بیشتر در سازمان؛
کاهش میزان تفاوت‎ها و افزایش قدرت خودکاری.
۲-۱۰- ضرورت تعیین اثر‌بخشی برنامه‌های آموزشی
عوامل درگیر در دوره‌های آموزشی می‌تواند شامل فراگیران، سازمان مطبوع، مدرسان و طراحان دوره‌های آموزشی شود. بنابراین طبیعی است که برای مثال، فراگیران وقت و انرژی خود را صرف دوره می‌کنند و انتظار دارند دانش، مهارت‌ها و ارزش‌های مناسبی را کشف کنند. سازمان نیز هزینه‌ها و منابع آموزشی را فراهم می‌کند و انتظار دارد عملکرد شغلی و سازمانی بهبود یابد. مدرسان نیز وقت، انرژی و مهارت‌های خود را در اختیار آموزش قرار می‌دهند و انتظار حق التدریس، رضایت حرفه‌ای و… را دارند. طراحان دوره آموزشی نیز تخصص و وقت خود را صرف تدوین برنامه‌های آموزشی ضمن خدمت می‌کنند و مایلند ثمره تلاش‌های خود را مشاهده کنند (نیکولاس^[۱۶]، ۲۰۰۰).

به ‌طورکلی‌ ضرورت‌ تعیین‌ اثربخشی‌ برنامه‌های‌ آموزشی‌ عبارتند از:
۲-۱۱- اثربخشی
هدف اصلی تمام سازمان‌ها ارتقای کارایی و اثربخشی است. براساس عقاید صاحب نظران امروزه توجه به کیفیت باعث تقدم اثربخشی بر کارایی شده است. به خصوص در سازمان‌های آموزشی که دارای اهداف کیفی بوده و سود دهی جایگاه مهمی را اشغال نمی‌کند، اثربخشی عامل مهم و رکن اساسی در خور توجه است. بسیار دیده می‌شود که آموزشگاه‌های عالی با شرایط یکسان میزان اثربخشی و موفقیت متفاوتی دارند (کولانچی،۱۳۷۴). اثربخشی درجاتی دارد و نسبی است و هر چه سازمان به تحقق اهداف نزدیکتر شود و میزان تحقق اهداف بیشتر باشد سازمان اثربخش تراست.
۲-۱۱-۱- تعریف اثر بخشی
در مورد مفهوم اثربخشی تعریف جامع و مشخصی وجود ندارد زیرا فرایند دستیابی به آن، کار دشواری است. اما با این وجود در ادبیات مدیریت، اثر‌بخشی را انجام کاردرست و کارایی را انجام درست کارها تعریف کرده‌اند. مفهوم اثر‌بخشی در درون مفهوم کارایی جا دارد، البته اثر بخشی لزوماً در چارچوب برنامه خاصی که تحت ارزشیابی است باید تعریف شود. منظور از اثر بخشی در واقع بررسی میزان مؤثر بودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده است. به عبارتی ساده‌تر در یک مطالعه اثر بخش، میزان تحقق اهداف اندازه‌گیری می‌شود (زارعی، ۱۳۸۴).
در زمینه اهمیت اثربخشی، ترک‌زاده (۱۳۷۶) اظهار می‌دارد که، اثربخشی وجه اشتراک اصلی همه سازمان‌هاست به گونه‌ای که اکثر تحقیقات انجام شده در حوزه سازمان ومدیریت، آگاهانه یا نا آگاهانه، مستقیم یا غیر مستقیم به این مهم پرداخته‌اند.
منظور ازاثربخشی در واقع بررسی میزان مؤثر بودن اقدامات انجام شده برای دستیابی به اهداف ازپیش تعیین شده است (ابطحی، ۱۳۸۲).
از دهه ۱۹۵۰ میلادی تا کنون بخشی از ادبیات نظریه سازمانی، توجه به تعریف، تبیین و تحلیل اثربخشی سازمانی داشته است و اثربخشی سازمانی برای همه سازمان‌ها و مؤسسات، یک مسئله ضروری و اساسی شمرده می‌شود (آروجاس، ۲۰۰۰).
از نگاه پیتر دراکر^[۱۷] (۲۰۰۶) اثر بخشی کلید موفقیت سازمان محسوب می‌شود. اثر بخش، انجام دادن کار درست و مطابق با اهداف، مورد تاکید قرار گرفته و بر نتیجه کار توجه می‌شود. در تعیین اثربخشی، هدایت منابع به سوی اهدافی که ارزشمندترند در اولویت قرار می‌گیرد، بنابراین نتایج به دست آمده از مجموع اقدامات انجام شده اثر بخش نامیده می‌شود. برای مثال تمرکز بر نتایج، انجام کار صحیح درزمان مناسب، دستیابی به اهداف از جمله آن‌هاست. به طور کلی اثر بخشی سازمانی، دستیابی به اولویت‌ها و اهداف چندگانه درچارچوب نظام ارزشی مشترک با فرهنگ سازمانی است، به گونه ای که کسب اهداف از نظر هزینه و زمان بهینه باشد و رضایت خاطر افرادی را که درجهت کسب اهداف تلاش می‌کنند فراهم نماید. اما به نظر می‌رسد برای تعریف اثر بخشی آموزشی می بایست گامی فراتر نهاد، به این معنا که اثربخشی هنگامی دریک دوره آموزش حاصل خواهد شد که اولا نیازها ی آموزشی به روشنی تشخیص داده شود. ثانیاً برنامه مناسبی برای برطرف ساختن نیازها طراحی شود. ثالثاً برنامه طراحی شده به درستی اجرا گردد و رابعا ارزیابی مناسبی از فرایند آموزش و در نهایت دستیابی به اهداف انجام شود (زارعی، ۱۳۸۴) .
از نظر دفت^[۱۸] (۱۳۷۷) اثر بخشی سازمان عبارت است ازدرجه یا میزانی که سازمان به هدفهای مورد نظر خود نائل می‌آید. پیتر دراکر (۱۹۶۴)، صاحبنظر به نام مدیریت، اثر بخشی را انجام کار درست تعریف کرده است.
کاکت^[۱۹] (۱۳۷۳) معتقد است که اثربخشی انجام دادن کارهای صحیح با بهره گرفتن از شیوه‌های صحیح یا به تعبیری انجام صحیح کار یعنی این که چه باید کرد و درچه زمانی کار باید به انجام رساند.(به نقل از بیات، ۱۳۷۶)
در مدیریت، اثر بخشی مربوط به گرفتن حق چیز انجام گرفته است. پیتردراکر به ما یاد آوری می کند که اثر بخشی یک نظم و انظباط مهم است که می‌توان آن را یاد گرفت و باید کسب شود (ویکی پدیا)^[۲۰].
تعاریفی دیگر همچون اصلاح رویه‌های مدیریت، کسب موفقیت، تولید ایده‌های جدید، تقویت ارزش‌های سازمانی، تفکر گروهی، مشارکت و مواردی ازاین قبیل از جمله تعابیری هستند که در مدیریت معادل با اثر بخشی به کار می‌روند.
تعابیری که با توجه به مفاهیم بالا می‌توان برای اثر بخشی آموزشی ابراز داشت عبارتند از:
تعیین میزان تحقق اهداف آموزش؛ تعیین میزان قابل مشاهده از کارآموزان در آموزشهای اجرا شده؛ تعیین میزان انطباق رفتار کار آموزان با انتظارات نقش سازمانی آنها؛ تعیین میزان درست انجام دادن کار که مورد نظر آموزش بوده است؛ تعیین میزان توانایی ایجاد شده در اثر آموزشها برای دست‌یابی به اهداف، تعیین میزان ارزش افزوده آموزش؛ تعیین میزان بهبود شاخص‌های موفقیت کسب و کار (ابطحی،۱۳۸۲).
۲-۱۱-۳- مفهوم اثربخشی آموزشی
آموزش و بهسازی منابع انسانی در عصر کنونی به لحاظ شرایط خاص زمانی، یکی از وظایف اجتناب‌ناپذیر سازمانها و موسسات محسوب می‌شود. این مهم اصولاً در غالب برنامه‌های آموزشی مدون، کوتاه مدت یا درازمدت به اجرا در می‌آید.
از آنجا که هنوز دانشمندان علوم سازمانی از اثر بخشی سازمانی تعریف خاصی را ارائه نکرده اند، لذا بیان یک تعریف مشخص از اثر بخشی برنامه‌های آموزشی علمی نیست به بیان دیگر، چون مفهوم اثربخشی سازمانی در قالب رویکردها یا روش‌های پنجگانه (شامل رویکردهای نیل به اهداف، تأمین منابع، فرایندهای درونی، رضایت عوامل ذینفع و ارزش‌های رقابتی) مورد بحث و ارزشیابی قرار می‌گیرد، لذا برای تبیین مفهوم اثر بخشی برنامه‌های آموزشی می‌توان از این رویکردها بهره جست. ضمناً ارزشیابی کیفیت فعالیت‌ها، یکپارچگی و اثرات برنامه‌های آموزشی مطابق هر یک از رویکردهای مطروحه در خصوص اثر بخشی سازمانی، می‌تواند بینشها و اطلاعات خاصی را در اختیار متولیان امور قرار دهد.
به طور عام، تعیین اثربخشی سازمان در پی پاسخ به این سؤالها است که:
عملکرد فلان واحد یا سازمان تا چه اندازه تا چه اندازه خوب است و عملکرد فلان واحد یا سازمان تا چه اندازه باید بهتر شود؟
واحد یا فعالیت‌های آموزشی نیز از این امر مستثنی نیستند. بدین ترتیب از طریق تعیین میزان اثربخشی عملیات آموزشی می توان قضاوت کرد که عملکرد برنامه‌های آموزشی تا چه اندازه مطلوبیت دارد و تا چه اندازه باید بهبود یابد؟ به علاوه زمانی که جنبه‌های مختلف فرایند تدریس و آموزش ارزشیابی می‌گردد، تدوین معیارهایی که مبنای قضاوت باشند موضوعی با اهمیت است. همچنین ارزشیابی باید مبتنی بر اصول و روش باشد (برزگر، ۱۳۸۳)
به طور کلی مفهوم اثربخشی آموزش را می توان میزان انطباق رفتار دانش پژوهان با انتظارات، خواسته‌ها، اهداف، انجام درست کارها، میزان مهارت، دانش و نگرش کسب شده در اثرآموزش تعریف نمود.
در شکل شماره، (۲) انتظارات سازمان از آموزش تحت مفاهیم اثربخشی ارائه گردیده است.
شکل شماره ۲، مفاهیم اثربخشی آموزش. برزگر، ۱۳۸۳٫
۲-۱۱-۴- ارزیابی اثربخشی درونی
هدف اصلی ارزیابی اثربخشی درونی کمک به تدوین برنامه‌ای است که برای ایجاد تغییرات آموزشی و حصول به اهداف تعیین شده، در مرحله ارزیابی زمینه طراحی می‌گردد. امکانات مالی و انسانی، خط مشی‌ها، راهبردهای آموزشی، موانع و محدودیت‌های موجود در سیستم آموزشی جهت رسیدن به اهداف تعیین شده فراهم می‌گردد (کیامنش، ۱۳۷۶). ارزیابی اثربخشی درونی در ارتباط با قضاوت منابع و راهبردهای مورد نیاز برای تحقق اهداف کلی و جزئی است. اطلاعات گردآوری شده در خلال این مرحله از ارزیابی باید به تصمیم گیرندگان کمک کند تا بهترین راهبردها و منابع ممکن را با وجود محدودیت‌های خاص انتخاب کنند. ارزیابی اثربخشی درونی مستلزم این است که ارزشیاب، دانش وسیعی درباره راهبردها و منابع ممکن، همچنین پژوهش در مورد اثر‌بخشی آنها درمحقق ساختن بروندادهای مختلف برنامه داشته باشد (گال، ۱۳۸۳).
فتحی واجارگاه معتقد است که هدف اصلی ارزیابی اثربخشی درونی، فراهم سازی اطلاعات و داده های مورد نیاز برای تدوین برنامه درسی است. به عبارت دیگر در اینجا امکانات و برنامه های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد تا از میان آنها، برنامه‌ای که باتوجه به شرایط و امکانات، بهترین اهدف تعیین شده در ارزیابی زمینه را متحقق می سازد، انتخاب یا تدوین شود. وظیفه اساسی ارزیابان در اینجا آن است که اطلاعات لازم و قابل اعتمادی را برای برنامه ریزان فراهم سازند (فتحی و اجاره گاه، ۱۳۸۴).
ارزیابی اثربخشی درونی در جستجوی راه‌ها و روش‌هایی جهت اصلاح وبهبود راهبردها و استراتژیها است، و نیز در جستجوی ارزشیابی و سنجش هزینه‌ها و نقاط ضعف و قوت‌های آن استراتژی‌ها و طرح‌ها، و هدف آن اطمینان یافتن از اصلاح و بهبود مؤثر آن دسته از فعالیت‌هایی است که از طریق هزینه اثربخش و طرح‌ها و برنامه‌های بودجه‌بندی شده هدایت می‌شود. ارزیابی اثربخشی درونی، همچنین ممکن است شامل یک دوره بررسی و آزمایش را در برگیرد و نیز جهت و معیاری را برای تقویت طرحها و برنامه‌های رایج آموزشی فراهم کند. ارزیابی اثربخشی درونی، باید یک راه حل کلیدی جهت دستیابی به یک انتخاب بهتر را فراهم نماید.
می‌توان گفت که ارزیابی اثربخشی درونی به طور پیوسته و مداوم در جستجوی راه ها و روش های بهتری است، تا علاوه بر انجام کامل وظایف و کارکردها به تأمین آن بخش از منابع کمیابی که باید به طور مطلوب مورد استفاده قرار گیرد کمک نماید. ارزیابی اثربخشی درونی به سنجش و ارزشیابی و تقویت طرحها و برنامه ها در تمام سطوح اشاره دارد و از نظارت فردی طرح و برنامه کار سالیانه تا برنامه درس و تا استراتژیها و طرحها و نیز بودجه سالیانه را در بر می‌گیرد. عامل ارزیابی اثربخشی درونی، از طریق تعیین و تعریف واضح و روشن فعالیت‌های لازم جهت تدوین برنامه، به دست آوردن اطلاعات مناسب در زمینه آن فعالیت‌ها و فراهم ساختن اطلاعات به صورت یک گزارش کامل و ارائه آن به تصمیم‌گیرندگان به این افراد کمک می‌کند تا در مورد نوع و چگونگی استفاده از منابع مختلف آموزشی برای رسیدن به هدفهای تعیین شده تصمیم‌گیری کنند. مثلاً اگر هدف از آموزش یک موضوع خاص «ایجاد یادگیری در حد تسلط در یادگیرندگان آن موضوع باشد» عامل ارزیابی اثربخشی درونی وظیفه دارد که اطلاعات مربوط به منابع آموزشی لازم برای اجرای برنامه آموزشی، و همچنین چگونگی به کارگیری این منابع را در جهت رسیدن به هدف‌های آموزشی مورد نظر تعیین کرده و فراهم سازد. ارزیابی اثربخشی درونی، علاوه بر کمک به جریان تصمیم‌گیری، از طریق فراهم آوردن اطلاعات دقیق در مورد علت انتخاب و یا طراحی برنامه جدید و رد کردن برنامه‌های آموزشی موجود و همچنین نشان دادن ضعف‌ها و امتیازهای هر یک از برنامه‌ها، به امر پاسخگویی نیز کمک می‌کند. (کیامنش، ۱۳۸۱).
در این مرحله از ارزیابی اطلاعات مورد نیاز درباره چگونگی استفاده از منابع به منظور دستیابی به هدف‌های برنامه جمع‌ آوری می‌شوند. درضمن ارزیابی از درون داد، ماهیت توانایی‌های نظام آموزشی و استراتژی‌های بالقوه برای رسیدن به هدف‌هایی که در نتیجه ارزشیابی از بافت مشخص گردیدند تعیین می‌شود. همچنین دراین مرحله از ارزیابی به تصمیم گیرندگان کمک می‌شود تا روش‌هایی را انتخاب کنند که برای دستیابی به هدف‌های ضروری تشخیص داده شده‌اند (سیف، ۱۳۸۴).
بولا معتقد است که ارزیابی اثربخشی درونی، بیشتر در ارتباط با چگونگی استفاده از منابع برای نیل به اهدف برنامه است که ممکن است شامل ارزشیابی توانایی های سازمان، استراتژی‌هایی در جهت نیل به اهداف برنامه و طراحی یک استراتژی اجرایی عملیاتی گردد. یکی از اهداف عمده ارزیابی اثربخشی درونی تشخیص و تعیین منابع مالی و حمایتی مورد نیاز برای نیل به هدفها است. در این رابطه دو منبع مورد بررسی قرار می‌گیرد: الف) منابع ویژه و اختصاصی داخل سازمان، ب) امکان استفاده از منابع مالی و حمایتی خارج از سازمان، زیرا در بسیاری از موارد سازمانها و موسساتی آماده کمک برای نیل به برخی از هدف‌هایی که با مقاصد آنها سازگار است، هستند. تشخیص مؤسسات و آشنایی با امکانات آنها در این مرحله لازم است. به علاوه باید به دنبال راه هایی برای برقراری ارتباط و آشنایی با این سازمان‌ها و جلب حمایت آنها از سازمان مربوطه.
روش‌های مورد استفاده در ارزیابی اثربخشی درونی می‌توانند به صورت گام‌هایی پیشنهادی ذیل، انجام گیرند، مروری بر نوشته‌های تحقیقی مربوطه و بازدید از برنامه‌های مشابه که نیازها و هدف‌هایی هسمان با هدفها و نیازهای برنامه دارند. در این هنگام باید به جستجوی رهیاب‌های موجود و مناسب برای برنامه برآمده و سپس آنها را با هم مقایسه و درجه بندی کرد. هر گاه رهیاب‌های پیدا شده مناسب و مطلوب بودند از آنها استفاده کرد و درغیر اینصورت آنها را تغییر داده، آنها را در هم ترکیب کرده، و یا اصولاً رهیابی کاملاً جدید پدید آورد. علاوه بر این می‌توان از مؤسساتی که رهیاب‌های آنها پذیرفته شده، بازدید کرده و از نزدیک با طرز کار آنها آشنا شد. از کاربردهای دیگر ارزشیابی درونداد، می‌توان به آماده سازی طرحی برای ارائه به مؤسسات تأمین کننده و حمایت کننده مالی اشاره کرد. به علاوه می‌توان برنامه در حال اجرا را بررسی کرده و دریافت آیا این برنامه می‌تواند به نحوی مطلوب ومناسب و مورد نظر کار کند یا خیر. برای قضاوت در مورد کارکرد برنامه، می‌توان آن را با اجرای برنامه‌های مشابه در سایر جاها مقایسه کرد (مهجور، ۱۳۷۶).

• آیا سطح سفارشی سازی (اکنون) در موفقیت کسب و کار روزنامه های آنلاین موثر است؟

• آیا محیط بازار (اکنون) در موفقیت کسب و کار روزنامه های آنلاین موثر است؟

• آیا سطح سفارشی سازی (۱۳۹۴) در موفقیت کسب و کار روزنامه های آنلاین موثر خواهد بود؟

• آیا محیط بازار (۱۳۹۴) در موفقیت کسب و کار روزنامه های آنلاین موثر خواهد بود؟

۵-۱ هدف های تحقیق یا نتایج مورد انتظار
۱-۵-۱ هدف اصلی
بررسی عوامل موثر بر کسب و کار روزنامه­های آن­لاین
بررسی تفاوت بین روزنامه­های همشهری­­ آن­لاین، خراسان آن­لاین و جام­جم آن­لاین
۲-۵-۱ اهداف فرعی
بررسی رابطه بین محیط بازار و موفقیت کسب و کار روزنامه­های آن­لاین
بررسی وجود رابطه بین بکارگیری استراتژی سفارشی­سازی و موفقیت کسب و کار روزنامه­های آن­لاین
بررسی ویژگی­های محتوی سفارشی و رابطه آن با حفظ مخاطبان موجود و جذب مخاطبان جدید و نهایتا افزایش درآمدزایی.
بررسی ضمنی رابطه عوامل دیگر – که از پیشینه نظری موضوع برگرفته شده ­اند – بر موفقیت کسب و کار روزنامـــه­های برخط.
۶-۱ شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق
۱-۶-۱سفارشی­سازی انبوه
این دیدگاه نخستین بار توسط دیویس (۱۹۸۹) معرفی شد و این استراتژی را به عنوان توانایی فراهم ساختن محصولات و خدمات سفارشی­ساخته­شده برای هر مشتری از طریق فرایندی با قابلیت چابکی بالا، انعطاف و ادغام پیش­روی نهاد.

بسیاری از نویسندگان مفاهیمی مشابه اما محدودتر و کاربردی­تر را پیش می­نهند. آنها سفارشی­سازی انبوه را به عنوان نظامی تعریف می­نمایند که از فناوری اطلاعات، فرایندهای منعطف و ساختارهای سازمانی برای ارائه طیف وسیعی از محصولات و خدمات که نیازهای فرد فرد مشتریان را برآورده می­سازد، استفاده می­نمایند. نکته قابل توجه این است که این محصولات با قیمتی نزدیک به قیمت موارد استاندارد تهیه می­گردند (هارت، ۱۹۹۵؛ جونِیا و لی، ۱۹۹۸).
۲-۶-۱ الگوی کسب و کار
در اساسی­ترین حالت ممکن، یک الگوی کسب و کار عبارت است از روشی از اداره و اجرای کسب و کار که سازمان بتواند با آن به حیات خود ادامه دهد – یعنی بتواند تولید درآمد نماید (راپا^[۱۰]، ۲۰۰۲).
عبارت «الگوی کسب و کار» یک واژه مرتبط با تجارت و کسب و کار است. این الگو راهی را معرفی می­ کند که اجرا و اداره کسب و کار را با وجود تردید و ابهام در محیط بهبود می­بخشد. (پتروویچ^[۱۱] و همکاران، ۲۰۰۱)
الگوی کسب و کار منطقی را توصیف می­ کند که یک نظام کسب و کار به کار می­گیرد تا ارزش­آفرینی نماید، و در واقع در پشت فرایندهای واقعی قرار دارد (ایستوود، ۱۹۹۶؛ پاین و دیگران، ۱۹۹۳).
الگوی کسب و کار چیزی نیست جز شرح ارزشی که یک شرکت به یک یا چندین گروه از مشتریان ارائه می­دهد و ساختاری است از سازمان و شبکه­ ای از شرکا برای آفرینش، بازاریابی و ارائه چنین ارزشی و سرمایه مربوطه برای تولید منابع درآمدی سودبخش و پایدار. (وست­برووک، ۱۹۹۹؛ پاین، ۱۹۹۳؛ هارت، ۱۹۹۵).
الگوهای کسب و کار اجرای مفهومی استراتژی یک کسب و کار است که استراتژی، سازمان کسب و کار و سیستم­های اطلاعاتی را هماهنگ می­ کند و اساس اجرای فرایندهای کسب و کار و سیستم­های اطلاعاتی را نشان می­دهد. نقش مدیر هم سازگار ساختن الگوی کسب و کار سازمان با عوامل خارجی نظیر رقابت، قانون، تغییر و تحولات اجتماعی و فناورانه و تغییرات در تقاضای مشتری است (اوستِروالدر^[۱۲] و ییوز پیگنور^[۱۳]، ۲۰۰۳).
۳-۶-۱ محیط بازار
محیط بازاریابی یک شرکت از بازیگران و عواملی بیرون بازاریابی تشکیل شده است که توانایی مدیریت بازاریابی را برای توسعه حفظ معاملات موفق در تعامل با مشتریان هدف را تحت تاثیر قرار می­دهد. این محیط بازار هم تهدیداتی را داراست و هم فرصت­هایی را ایجاد می­نماید. (هارت، ۱۹۹۵).
۴-۶-۱ روزنامه چاپی و روزنامه آن­لاین
یک روزنامه یک نشر دوره­ای است که دارای محتوای خبری در باب وقایع ویژه یا تحلیل و گزارش درباره آن­ها و یا موضوعات عمومی و محبوب است. هر روزنامه به صورت جداگانه شماره­گذاری شده و یا بر اساس تاریخ ثبت می­شوند. این روزنامه­ها معمولاً به صورت دوره­ای چاپ می­گردند، معمولاً حداقل هفته­ای یک بار، هر چند ممکن است به­ صورت دوهفته­نامه یا ماهانه نیز منتشر گردد. (هارت، ۱۹۹۵؛ جونِیا و لی، ۱۹۹۸).
روزنامه الکترونیکی یا آن­لاین نیز با پیشرفت فناوری­های ارتباطی به ­وجود آمدند. این روزنامه­ها هم مانند روزنامه­های چاپی دارای ویژگی­های مشترکی هستند، با این تفاوت که روزنامه­های آن­لاین معمولاً در فرمتی تولید می­گردند که از طریق یک ماشین قابل خواندن هستند. این روزنامه­ها معمولاً اذ طریق رایانه یا دیگر ابزار الکترونیکی قابل دسترسی هستند. روزنامه الکترونیکی می ­تواند با پشتوانه یک روزنامه چاپی باشد و یا تنها به صورت آن­لاین منتشر گردد. (پاین، ۱۹۹۳)
از تفاوت­ها روزنامه چاپی و آن­لاین می­توان یه این اشاره کرد که دارای شماره­گذاری نیستند، اما از نظر تاریخی منظم می­گردند. این روزنامه­های قادرند از همان ابتدا آرشیوی از تمامی مطالب منتشره خود را ضبط نمایند تا همیشه در دسترس باشد. باید در نظر داشت که به سایت­هایی که توسط ناشران بدون ایجاد محتوی خاص یک روزنامه روزنامه آن­لاین گفته نمی­ شود. در ضمن به وب­سایت­هایی که تنها اخباری را از دیگر منابع خبری ارائه می­ دهند روزنامه آن­لاین گفته نمی­ شود. خبرگزاری­ها هم روزنامه آن­لاین محسوب نمی­گردند. (پالمر، ۲۰۰۲)
۵-۶-۱ کالای اطلاعاتی
کالای اطلاعاتی به هر چیزی اشاره دارد که بتوان آن را دیجیتالی نمود – نظیر کتاب، فیلم، صوت، مکالمه تلفنی. باید به­خاطر سپرد که این تعریف اشاره به هر چیزی دارد که قابلیت دیجیتالی شدن داشته باشد، نه اینکه در حال حاضر دیجیتالی باشند. مثلاً ارائه نسخه آنالوگ یک نوار ویدئویی دیجیتال نیست، اما به واقع قابلیت دیجیتالی شدن را داراست. در این پژوهش از اطلاعات به عنوان کالایی یاد می­گردد که می ­تواند در مبادلات اقتصادی خرید و فروش گردد. ( گالافر، ۲۰۰۱)
۷-۱ خلاصه فصل نخست
در این فصل از پژوهش حاضر، محقق در ابتدا مقدمه­ای از موضوع مورد بحث را ارائه نموده است. به دنبال آن، با توجه به موضوعی که در مقدمه مورد بحث قرار گرفت، محقق به بیان مسئله­ای پرداخته که قصد پژوهش در آن را دارد. در ادامه کار، بخشی در بیان اهمیت این موضوع اختصاص داده شده است. پس از بیان اهمیت موضوع مورد پژوهش، پرسش­هایی در دو بخش اصلی و فرعی بیان گشته که بن­مایه این پژوهش در نظر گرفته شده ­اند و تلاش محقق این است که هم برای این پرسش­ها پاسخی یابد و هم به اهداف اصلی و فرعی که در بخش بعدی مطرح شده دست یابد. در نهایت، برای روشن شدن واژه ­ها و اصطلاحات به­کار رفته در این پژوهش، محقق تعاریفی را از محققان داخلی و خارجی بیان کرده است.
۱-۲ مقدمه
ادبیات موضوع در زمینه روزنامه آن­لاین شامل مطالعات تجربی بسیار اندکی درباره عوامل تاثیرگذار بر موفقیت کسب و کار روزنامه­های آن­لاین می­ شود، هرچند منطق درآمدهای بسیاری پیشنهاد و ارائه گشته است. پژوهش پیشرو توسط گالافر^[۱۴] و دیگران (۲۰۰۱)، که پوشش­دهنده گونه­ های مختلف جریان درآمدی بوده، تنها قادر بوده است که پانزده درصد از واریانس در عملکرد صد مجله آن­لاین را توضیح دهد. از سوی دیگر، ایلهوستروم^[۱۵] و پالمر^[۱۶] (۲۰۰۲)، دیدگاه­ های مدیریتی کاربران و روزنامه­های آن­لاین را درباره رویکردهای درآمدی گوناگون مورد مقایسه قرار داده­اند.
علاوه­براین، در عمل، کل ادبیات موضوع روزنامه­های آن­لاین، توجه اندکی به تاثیر محیط بازار بر موفقیت کسب و کار داشته اند (آفوا^[۱۷] و توچی^[۱۸]، ۲۰۰۰). مطالعات پیشین توسط چای^[۱۹] و سیلویه^[۲۰] هم تنها برخی ابعاد تاثیر محیط بازار، نظیر ساختار بازار روزنامه آن­لاین (۱۹۹۸) و نقش جغرافیا (۲۰۰۱) را مورد بررسی قرار داده­اند، اما در واقع رابطه بین موفقیت کسب و کار و محیط بازار را مورد مطالعه قرار نداده­اند.
به­خصوص در عصر حاضر، پس از اینکه حباب اینترنت ترکید و ارزش­های بازار غیرواقع و انتظارات کسب و کار از میان رفت، ضروری به­نظر می­رسد که با در نظرگرفتن فاکتورهای محیطی، آنچه که یک روزنامه آن­لاین را موفق می­سازد، مورد ارزیابی قرار گیرد و بدین ترتیب دانش گردآوری شده تاکنون نیز گسترش یابد. به­هرحال، به اعتقاد کارشناسان سهام، روزنامه­های آن­لاین کسب و کاری هستند که پول­ساز خواهند بود.
در این پژوهش، بویژه برآنیم که بر اساس پیشنهاد ما، آیا با به­ کارگیری استراتژی سفارشی­سازی به جای تولید محصولات و خدمات ویژه، در موفقیت کسب وکار توفیقی حاصل می­گردد (پاین^[۲۱]، ۱۹۹۳؛ کالاکوتا^[۲۲] و وینستون^[۲۳]، ۱۹۹۶؛ ایلهوستروم و پالمر، ۲۰۰۲). علاوه­براین، با توجه به این امر که محصولات سفارشی نیازها و خواسته­ های فردفرد کاربران را درنظر می­گیرد و به این ترتیب ارزش برتری را به کاربران در مقایسه با محصولات استاندارد می­دهد، آیا استراتژی سفارشی­سازی به­کارگرفته شده احتمال جذب را افزایش می­دهد.
وقتی که هزینه­ های جابجایی از یک نام تجاری به نامی دیگر قابل توجه باشد، کاربران با پدیده جذب مواجه­ خواهند گشت (شاپیرو^[۲۴] و واریان^[۲۵]، ۱۹۹۸). آمیت^[۲۶] و زات^[۲۷] (۲۰۰۱) جذب را منبعی عمده برای خلق ارزش در تجارت الکترونیک^[۲۸] شناسایی نموده ­اند. هرچند جذب می ­تواند از راه­های گوناگون به­دست آید – نظیر برنامه ­های وفاداری^[۲۹] ( پاداش­های ویژه) یا به­ کارگیری استانداردهای اختصاصی برای محصولات و خدمات – اما سفارشی­سازی به عنوان یکی از مطمئن­ترین روش­ها برای پیشبرد جذب شناخته شده است. به ویژه در بعضی از کشورها – نظیر فنلاند – روزنامه­های چاپی مشتریان وفادار بسیار کمی دارند. با این وجود، حتی وفاداری مادام­العمر به یک نام تجاری – که از روزنامه چاپی مادر به ارث رسیده – در محیط دیجیتال، که رقبا تنها یک کلیک از ما فاصله دارند، روی لبه تیغ قرار دارد. به همین دلیل، تمامی خدمات آن­لاین نیازمند سازوکار جذب اثربخشی هستند تا از مهاجرت مشتریان به سوی رقیبان جلوگیری نموده و در عین حال کاربران وب را قانع سازد که مدام به آن سایت سربزنند.
علاوه­براین، در کنار سفارشی­سازی برآنیم که به­ صورت تجربی نحوه تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم عواملی که در پیشینه نظری مورد بحث قرار می­دهیم، بر موفقیت کسب و کار روزنامه­های آن­لاین مورد سنجش قرار دهیم. بنابراین، خروجی چنین پژوهشی می ­تواند برای فعالان این عرصه بسیارمفید و ارزشمند باشد، چرا که تغییرات الگوهای کسب و کار در محیط دیجیتال مستلزم سرمایه ­گذاری­های پایدار در فناوری است، و در بسیاری از موارد، نیازمند اِعمال تغییرات در روند نشر می­گردد که در واقع در اجرا بسیار چالش­برانگیز خواهند بود.
۲-۲ تعریف روزنامه آن­لاین
عبارت روزنامه آ­ن­لاین که برای توصیف خدمات نشر الکترونیک روزنامه چاپی بکار می­رود و از طریق اینترنت یا دیگر شبکه ­های الکترونیکی مانند GSM یا WAP توزیع می­گردد، در ادبیات این موضوع تعریف واحد و جامعی ندارد. در واقع، عبارات دیگری نیز وجود دارند که اساساً چنین خدماتی را توصیف می­نمایند، عباراتی چون «نسخه آن­لاین^[۳۰]»، «روزنامه دیجیتال^[۳۱]»، «روزنامه الکترونیکی^[۳۲]» و حتی «ئی-پیپر^[۳۳]».
به­همین ترتیب، نقش روزنامه آن­لاین در تقابل با نسخه چاپی، دارای یک تعریف مشترک نیست. تفاوت گسترده­ای در پیچیدگی محتوی گزینش شده، میزان محتویی که تنها آن­لاین باشد، و ویژگی­های فنی و ارتباطی اینترنت نیز وجود دارد. برخی از روزنامه­های آ­ن­لاین تنها مخزنی از مقالات بازیافت­شده چاپی هستند، مادامی­که دیگر روزنامه­ها، مخلوطی از روزنامه­های چاپی به همراه گلچینی وسیع از محتوی اصلی و خدمات اضافی که تنها از طریق خدمات آن­لاین قابل دسترسی است می­باشند (تالهایمر^[۳۴]، ۱۹۹۴؛ ماسِی^[۳۵] و لِوی^[۳۶]، ۱۹۹۹؛ لین^[۳۷] و جفرز^[۳۸]، ۲۰۰۱).
تاکنون تلاش­ های بسیاری برای تحلیل محتوی وب و ویژگی­های وب­سایت­ها شده است. مک­میلان^[۳۹] (۲۰۰۰) در مطالعه­ ای خود دریافت که در نوزده پژوهشی که با روش­های تحلیل محتوی در محیط وب انجام گرفت، هیچ لیست استانداردی مورد استفاده قرار نگرفته است. در عوض، دسته­بندی محتوی بیشتر بسته به اهداف خاص موارد مطالعه مربوط می­گشت. لین و جفرز (۲۰۰۱) تفاوت­ها و شباهت­های میان وب­سایت­های متعلق به روزنامه­ها، ایستگاه­های رادیویی و تلویزیونی را مورد مقایسه قرار داده­اند. آنها چنین دسته­بندی محتوی را معرفی نموده ­اند که در نظر ما نسبتاً به خوبی انواع خدمات روزنامه­های آن­لاین را شامل می­ شود:

• عناصر محتوی^[۴۰]: اخبار تبلیغاتی، خدمات اجتماعی و خودارتقائی

• عناصر ارتباطی^[۴۱]: نامه­ های الکترونیکی و فرصت­های بازخور، نامه به سردبیر، اتاق­های گپ، بولتن­ها یا فضای پیام­گذاری^[۴۲].

• عناصر فنی^[۴۳]: لینک­ها، موتورهای جستجو، تصاویر و دیگر ویژگی­های فناورانه.

البته از آنجا که در این پژوهش هدف ما نه تحلیل ساختار محتوایی روزنامه­های آن­لاین، بلکه بررسی میزان موفقیت موفقیت کسب و کار روزنامه­های آن­لاین با توجه به دو متغیر استراتژی سفارشی­سازی و محیط بازار است، این دسته­بندی را تنها در معرفی و توصیف روزنامه­های آن­لاین مطرح نموده­ایم.
۳-۲ تقابل روزنامه اینترنتی و روزنامه چاپی

: سود نقدی هر سهم سال جاری
F : هزینه های انتشار سهام( به درصد)
g : نرخ رشد سود نقدی سهام
DPS: سود نقدی هر سهم تقسیم شده سال جاری
EPS: عایدی سود هر سهم سال جاری
ROE: بازده حقوق صاحبان سهام
r: نرخ بازده سرمایه گذاری
WACC : میانگین موزون هزینه سرمایه^[۳۰۶]
: سود خالص عملیاتی پس از کسر مالیات در انتهای دوره t^[307]
: سرمایه به کار گرفته شده سال قبل
: سود ثابت سالانه هر سهم ممتاز
: هزینه سهام ممتاز
: :خالص قیمت فروش هر سهم (هزینه انتشار لحاظ شده است) اقتصاددانان مالی؛ ارزش افزوده اقتصادی را سود اقتصادی یا سود باقی مانده نامیده اند. ارزش افروده اقتصادی؛ شکل خاصی از سود اقتصادی است که تعیین می کند؛ آیا شرکت تمام هزینه ها، شامل هزینه های اقتصادی وجوه سرمایه گذاری شده را می پوشاند و سودی هم، اضافه بر آن بر جای می گذارد؟ در واقع، ارزش افزوده اقتصادی؛ معیاری مبتنی بر نظریه سود اقتصادی است. به این مفهوم که واحد تجاری علاوه بر پوشش هزینه های عملیاتی، هزینه سرمایه را نیز پوشش می دهد. از جمله دلایلی که موجب مطرح شدن، ارزش افزوده اقتصادی شده است؛ به ضعف های موجود در روش های ارزیابی عملکرد شرکت مربوط می شود. «استرن استوارت^[۳۰۸]» ادعا می کند که سود هر سهم و رشد سود، شاخص های گمراه کننده ای برای ارزیابی عملکرد شرکت ها می باشند و بهترین شاخص؛ ارزش افزوده اقتصادی است[۳۳]. بنابراین؛ با توجه به متغیرهای فوق، مدل مورد استفاده در این تحقیق؛ مدل رگرسیون خطی زیر می باشد:

= + + + +
= + + + +
= + + + +
= + + + +
= + + + +
: سود هر سهم برای شرکت i در سال t
بازده حقوق صاحبان سهام برای شرکت i در سال t
: بازده دارایی ها برای شرکت i در سال t
بازده سالانه سهام برای شرکت i در سال t
:ارزش افزوده اقتصادی برای شرکت i در سال t
: سرمایه فکری شرکت i در سال t
عرض از مبدأ مدل رگرسیون(عدد ثابت)
: ضرایب مدل رگرسیون و n = 1,2,3,4
: نرخ رشد سرمایه فکری برای شرکت i در سال t
: صنایع با تکنولوژی بالا برای شرکت i در سال t
لگاریتم طبیعی کل دارایی برای شرکت i در سال t
: سود هر سهم برای شرکت i در سال قبل
: بازده حقوق صاحبان سهام برای شرکت i در سال قبل
: بازده دارایی ها برای شرکت i در سال قبل
: بازده سالانه سهام برای شرکت i در سال قبل
: ارزش افزوده اقتصادی برای شرکت i در سال قبل
: خطای مدل رگرسیون
۳-۸-۳ متغیرهای کنترلی:
متغیرهای کنترلی این تحقیق عبارتند از:
۳-۸-۳-۱ اندازه شرکت
که از طریق به دست می آید. شرکت های بزرگ به علت منابع و امکاناتی که در اختیار دارند توجه ویژه ای به نوآوری و R&D دارند که می تواند منجر به افزایش سرمایه فکری این شرکت ها گردد. لذا اندازه شرکت به عنوان متغیر کنترلی در نظر گرفته می شود.
INDUSTRY: اگر شرکت های مورد نظر جزء صنعت با تکنولوزی بالا باشند؛ عدد۱ و در غیر این صورت عدد صفر، در نظر گرفته می شود.
۳-۸-۳-۲ عملکرد مالی سالهای گذشته
که در قالب بازده حقوق صاحبان سهام ، بازده دارایی ها و سود هر سهم سال های گذشته، اندازه گیری می شود. فرض بر این است که؛ گاهی اوقات عملکرد سال های گذشته؛ تمایل دارد، همانند یک مبنای اتکاء، عمل کند و در عملکرد سال های آتی، مجدداً ایجاد شود.
۳-۹ روش تجزیه و تحلیل داده ها
تجزیه وتحلیل داده ها فرآیندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که از طریق بکارگیری ابزار های
جمع آوری، در نمونه (جامعه) آماری فراهم آمده اند، خلاصه، کدبندی و دسته بندی شده و در نهایت پردازش می شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه ها فراهم آید.(خاکی،۱۳۸۴)
روش این تحقیق ،از نظر ماهیت و محتوا از نوع همبستگی است، که با بهره گرفتن از داده‌های ثانویه مستخرج از صورت های مالی وگزارش های موجود در آرشیو بورس اوراق بهادار تهران، نرم افزار ره آورد نوین،Codal.ir و Rdis.com استفاده گردید. تحقیق همبستگی یکی از انواع تحقیقات توصیفی است. در پژوهش حاضر، ابتدا همبستگی بین متغیرهای تحقیق را مورد آزمون قرار داده و در صورت وجود همبستگی بین متغیرهای تحقیق، اقدام به برآورد مدل‌های رگرسیونی چندگانه می نماییم. علت استفاده از روش همبستگی؛ کشف روابط همبستگی بین متغیر‌ها است. از سوی دیگر تحقیق حاضر از نوع پس رویدادی (نیمه تجربی) است، یعنی بر مبنای تجزیه و تحلیل اطلاعات گذشته و تاریخی (صورت‌های مالی شرکت‌ها) انجام می‌گیرد. تحقیق ازحیث هدف؛ کاربردی و از حیث روش؛ توصیفی- همبستگی قلمداد می­ شود.
در ضمن تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها با بهره گرفتن از نرم افزارهای Excel وEviews، صورت پذیرفته است تا تجزیه و تحلیل نهایی، انجام شود و در نهایت با تایید یا رد فرضیات تحقیق، با بهره گرفتن از نرم‌افزارهای مربوطه به تحلیل نتایج حاصله خواهیم پرداخت. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده از روش­های آمار توصیفی، آمار استنباطی و همچنین رسم جداول استفاده شده است. استفاده از آمار توصیفی با هدف تلخیص اطلاعات جمع آوری شده و شناخت بیشتر جامعه مورد بررسی، صورت پذیرفته است زیرا هدف آمار توصیفی، توصیف، استخراج نکات اساسی و ترکیب اطلاعات به کمک زبان اعداد است. هدف آمار استنباطی، به طور کلی انجام استنباط درباره پارامترهای جامعه از طریق تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود در داده‌های نمونه و هم چنین سنجش عدم اطمینانی است که در این استنباط ها وجود دارد.
آماره­ های توصیفی متغیرهای تحقیق در طی دوره مورد بررسی، نشان داده می­شوند. آمار توصیفی متغیر‌های تحقیق که با بهره گرفتن از داده‌های شرکت ها طی دوره آزمون (سال‌های ۱۳۹۲-۱۳۸۸) اندازه‌گیری می شوند، شامل: میانگین، میانه، انحراف معیار، کمینه و بیشینه ، چولگی و کشیدگی ارائه می گردد. به منظور تعیین مدل مناسب (تلفیقی یا تابلویی با اثرات ثابت یا تصادفی) برای آزمون فرضیات از آزمون های چاو و هاسمن استفاده شده است. در این راستا در اجرای اولیه مدل، نخست با بهره گرفتن از آماره های چاو و هاسمن؛ نوع مدل مناسب برازش رگرسیون(داده های تلفیقی یا پانل با اثرات ثابت و تصادفی) تعیین شد و سپس با بهره گرفتن از آماره های همچون ایم، پسران و شین و لین و لوین، پایایی متغیرها بررسی شده است. سپس در اجرای ثانویه مدل فروض کلاسیک رگرسیون شامل نرمال بودن توزیع متغیرها، استقلال توزیع خطاها، نرمال بودن توزیع خطاها، ناهمسانی واریانس ها و استقلال متغیرهای مستقل بررسی شده است.در نهایت در اجرای نهایی مدل با توجه به معناداری کل مدل و نیز معناداری تک تک ضرایب، مدل نهایی استخراج گردیده است.
۳-۱۰ مدل های رگرسیونی داده های ترکیبی^[۳۰۹]