مدل LD_cFR نسبت به سایر مدل­های موجود در تعیین ارزش مسافران از جامعیت بالاتری برخوردار بوده و می ­تواند در تعیین استراتژی­ های بازاریابی شرکت­های مسافربری نقشی کلیدی ایفا کند.
علیرغم آنکه مدل­های تعیین ارزش مبتنی بر مدل RFM از محبوبیت بالایی برخوردار می­باشند، اما بکارگیری آن‌ها به‌طور منفرد نمی­تواند کمک چندانی به صنایع نماید. دلیل این امر نیز تمایل شرکت­ها به تدوین استراتژی­ های محدود می­باشد. بر همین اساس، معمولاً مدل­های مختلف مبتنی بر RFM پس از تعیین ارزش نیاز به خوشه­بندی دارند. بر همین اساس در این تحقیق از الگوریتم رقابت استعماری که یکی از انواع الگوریتم­های تکاملی است در خوشه­بندی مسافران استفاده شده است. دلیل انتخاب ICA، سرعت و دقت بالای این الگوریتم بوده است.
نتایج حاصل از پیاده­سازی مدل توسعه داده شده بر روی داده ­های واقعی، نشان از دقت بالای مدل دارد. این مدل علاوه بر دقت بالا، به دلیل استفاده از ICA، از سرعت بالاتری نیز برخوردار می­باشد.
حال با توجه به مدل توسعه داده شده و نتایج بدست آمده، می­توان به سؤالات مطرح شده در بخش ‏۱-۵ پاسخ داد. در ادامه به این امر پرداخته شده است.
سؤال اول: آیا مدل تعیین ارزش مسافران الکترونیکی، با توجه به ویژگی­های خاص صنعت حمل­ونقل، یک مدل متمایز خواهد بود؟
بله؛ در تعیین ارزش مسافران در صنعت حمل­ونقل عواملی نظیر تعداد و فاصله سفر تأثیرگذار بوده که وجود همین عوامل سبب ایجاد تمایز در مدت تعیین ارزش مسافران شده است.
سؤال دوم: چه معیارها و یا عواملی در اندازه ­گیری ارزش مسافران الکترونیکی مطرح است؟
۴ عامل تعـداد سفر، فاصله سفر، تازگی و طول مدت ارتباط بیشترین تأثیر را در اندازه ­گیری ارزش مسافران دارند.
سؤال سوم: چگونه می­توان با توجه به معیارهای مطرح در اندازه ­گیری ارزش مسافران الکترونیکی، اقدام به دسته­بندی مناسب آن‌ها نمود؟
دسته­بندی مسافران با توجه به ویژگی­های تراکنشی آن‌ها و استفاده از الگوریتم­های خوشه­بندی این امکان را بوجود می ­آورد تا شرکت مشتریان خود را در قالب دسته­های همگن دیده و بتواند خدمات مناسب­تری به هر دسته ارائه کند.
سؤال چهارم: آیا تعیین ارزش مسافران و دسته­بندی آن‌ها موجب بهبود وضعیت کسب­وکار شرکت خواهد شد؟
مطالعات مختلف صورت گرفته در صنایع مختلف، نشان می­دهد که تعیین ارزش مشتریان یکی از تاثیرگذارترین و مهم‌ترین روش­ها در بهبود وضعیت کسب­وکار صنایع می­باشد. علت اصلی این تأثیرگذاری را می­توان در هدفمند شدن تخصیص منابع به مشتریان دانست.

نوآوری ها

نوآوری­های موجود در این تحقیق در ۲ دسته کلی “توسعه مدل LD_cFR” و “توسعه ICA” بوده که در ادامه شرح داده خواهند شد.
توسعه مدل LD_cFR: اولین نوآوری موجود در این تحقیق، توسعه مدل LD_cFR بوده که بر اساس ویژگی­های صنعت حمل­ونقل، مطالعات پیشین و نظرات خبرگان توسعه داده شده است. این مدل همان‌گونه که پیش­تر شرح داده شد، از دقت بالاتری نسبت به سایر مدل­های تعیین ارزش برخوردار بوده و می ­تواند به‌طور گسترده در شرکت­های ارائه­دهنده خدمات سفر مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه ICA: الگوریتم رقابت استعماری یکی از انواع الگوریتم­های تکاملی بوده که الهام گرفتن از فرایند اجتماعی-سیاسی دنیای واقعی مدل­سازی شده است. این الگوریتم با تقلید از روند تکامل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشورها و با مدل­سازی ریاضی بخش­هایی از این فرایند، عملگرهایی را در قالب منظم به صورت الگوریتم ارائه می‌دهد که می‌توانند به حل مسائل پیچیده بهینه سازی کمک کنند. یکی از توانایی­های ICA، انجام فرایند خوشه­بندی است. عملگرهای اصلی این الگوریتم را سیاست­های جذب، رقابت استعماری و انقلاب تشکیل می‌دهند. یکی از مشکلات موجود در پیاده­سازی سیاست جذب در ICA، استفاده از زاویه Ɵ است. اگرچه در تئوری الگوریتم رقابت استعماری، وجود زاویه Ɵ یک نقطه قوت بحساب می ­آید، اما وجود این زاویه در پیاده­سازی، مشکلاتی را بوجود می ­آورد. ازاین‌رو در توسعه­ای بر الگوریتم رقابت استعماری داده شد که نتیجه آن عدم وابستگی الگوریتم به زاویه Ɵ و مفاهیم هندسه برداری می­باشد. در این توسعه مفهوم جدیدی تحت عنوان “اقبال عمومی” معرفی گردید که اشاره به تمایل افراد جامعه به مستعمره شدن دارد. مفهوم “اقبال عمومی” عاملی در مستعمره شدن کشورهاست که تحت تأثیر ۲ عامل می­باشد:
۲-۱- میزان نارضایتی از نظام فعلی
۲-۲- میزان تمایل به یک استعمارگر خاص
از این ۲ عامل در ایجاد سیاست جذب جدید در الگوریتم رقابت استعماری استفاده شده است. نتایج حاصل از این تغییر نشان از بهبود عملکرد ICA داشته که در فصل ۳ نشان داده شده است.

پیشنهادات

در این بخش ۴ پیشنهاد کلی ارائه خواهد شد که می ­تواند مبنایی باشد برای تحقیقات آتی.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

پیشنهاد اول: جذب مسافر

همان‌گونه که در فصل ۲ عنوان گردید، از دیدگاه تعدادی از محققین، فرایند مدیریت ارتباط با مشتری یک فرایند ۴ مرحله­ ای بوده که از مراحل شناسایی، جذب، حفظ و توسعه مشتری تشکیل شده است. مدل­های تعیین ارزش عمدتاً در ۲ مرحله حفظ و توسعه مشتریان پیاده­سازی شده و در مراحل شناسایی و جذب کارایی ندارند.
پیشنهاد قابل ارائه در این بخش استفاده از مدل تعیین ارزش در شناسایی و جذب مشتریان است. بدین منظور بایستی در کنار اطلاعات تراکنشی مشتریان، اطلاعات دموگرافیک آن‌ها نیز در پایگاه داده ذخیره شود. ذخیره اطلاعات دموگرافیک مشتریان این امکان را بوجود می ­آورد تا پس خوشه­بندی مشتریان و تعیین خوشه­های باارزش، خصوصیات دموگرافیک مشتریان باارزش شناسایی شده و در شناسایی و جذب مشتریان جدید بکار گرفته شود.

پیشنهاد دوم: بهبود خوشه‏بندی

امروزه الگوریتم­های تکاملی به دلیل توانایی بالایی که دارند بسیار مورد توجه قرار گرفته و انواع گوناگونی از آن‌ها توسعه داده شده است. هر یک از این الگوریتم­ها بر مبنای یکی از فرآیندهای اجتماعی، زیستی و… بوجود آمده­اند. گونه­ های جدیدی از این الگوریتم­ها در سال­های اخیر توسعه داده شده که به دلیل جدید بودن می­توانند موضوع مناسبی برای خوشه­بندی باشند. ازجمله الگوریتم­های نو ظهور در زمینه الگوریتم­های تکـاملی مـی­توان به الگـوریتم­هایی نظیر الگوریتم سگ­های وحشی آفریقایی^[۱۶۰] و الگوریتم بازتولید غیرجنسی^[۱۶۱] اشاره کرد.

پیشنهاد سوم: تجزیه و تحلیل رضایت مسافر الکترونیکی

همانگونه که فرهنگ جامعه بر انتظارات و ادراک مسافران تاثیرگذار است، شیوه تعامل مسافران نیز می ­تواند بر رضایت آن­ها تاثیرگذار باشد. پیشنهاد سوم، بررسی و تجزیه و تحلیل عوامل موثر بر رضایت مسافران الکترونیکی در مقایسه با مسافران سنتی است. با توجه به گسترش تعاملات الکترونیکی مسافران و شرکت­ها، این تجزیه و تحلیل و شناسایی عوامل موثر بر رضایت مسافران الکترونیکی می ­تواند تاثیر بسزایی در تدوین استراتژی­ها و ارائه خدمات شرکت­ها داشته باشد.

پیشنهاد چهارم: پیش ­بینی ارزش آتی مشتریان

در این پژوهش از زنجیره مارکوف برای پیش ­بینی ارزش آینده مشتریان استفاده شده است. مدل­های دیگری نظیر شبکه ­های عصبی، رگرسیون، قوانین انجمنی و آنالیز بقا نیز قابلیت استفاده داشته که بعضا می­توانند نتایج دقیق­تری نیز تولید کنند.

منابع و مراجع

۱) Wang, Y., S. Sanguansintukul, and C. Lursinsap. The customer lifetime value prediction in mobile telecommunications. in Management of Innovation and Technology, 2008. ICMIT 2008. 4th IEEE International Conference on. 2008. IEEE.
۲) Srivastava, M. and D. Kaul, Social interaction, convenience and customer satisfaction: The mediating effect of customer experience. Journal of Retailing and Consumer Services, 2014(0).
۳) Freitas, A.L.P., Assessing the quality of intercity road transportation of passengers: An exploratory study in Brazil. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 2013. 49(0): p. 379-392.
۴) Jonghyeok, K., S. Euiho, and H. Hyunseok, A model for evaluating the effectiveness of CRM using the balanced scorecard. Journal of Interactive Marketing, 2003. 17(2): p. 5-19.
۵) Kotler, p., Marketing Management. 2003, New Jersy: Prentice Hall.
۶) Miguéis, V., et al., Modeling partial customer churn: On the value of first product-category purchase sequences. Expert Systems with Applications, 2012. 39(12): p. 11250-11256.
۷) Hawkes, V.A. The heart of the matter: the challenge of customer lifetime value. in CRM Forum Resources. 2000.
۸) Lewis, M., et al., Customer Relationship Management: Maximizing Customer Lifetime Value, in Wiley Encyclopedia of Operations Research and Management Science. 2010, John Wiley & Sons, Inc.
۹) Buttle, F., Customer relationship management: concepts and technologies. 2009: Routledge.
۱۰) Kumar, V. and W.J. Reinartz, Customer relationship management: A data based approach. 2006, New York: John Wiley.
۱۱) Parvatiyar, A. and J.N. Sheth, Customer Relationship Management: Emerging Practice, Process, and Discipline. Journal of Economic & Social Research, 2001. 3(2): p. 1-34.
۱۲) Chan, C.C.H., Intelligent value-based customer segmentation method for campaign management: A case study of automobile retailer. Expert Systems with Applications, 2008. 34(4): p. 2754-2762.
۱۳) Nagasawa, S.y. Customer experience management influencing on human Kansei to MOT. in Knowledge-Based Intelligent Information and Engineering Systems. 2006. Springer.
۱۴) Ngai, E.W.T., L. Xiu, and D.C.K. Chau, Application of data mining techniques in customer relationship management: A literature review and classification. Expert Systems with Applications, 2009. 36(2, Part 2): p. 2592-2602.
۱۵) Ellis-Chadwick, F., et al., Internet marketing: strategy, implementation and practice. 2009: Pearson Education.
۱۶) Rashid, M.H.A., F.S. Ahmad, and A.K. Othman, Does Service Recovery Affect Customer Satisfaction? A Study on Co-Created Retail Industry. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 2014. 130(0): p. 455-460.

۹۸۰۱۷۱/۱ D.W=

۷۳۲۰۴/۱۰ = F

۷۸۹۷۴۹/۰=

همان­طور که از جدول (۴-۱۰) مشاهده می­ شود، اثر سرمایه ­گذاری در بخش تحقیق و توسعه بر بهره­وری کل عوامل مثبت و در سطح ۹۵/۰ تأیید می­ شود یعنی، یک درصد افزایش در سرمایه ­گذاری در بخش تحقیق و توسعه سبب افزایش ۰۰۸۴/۰ درصد در بهره­وری کل عوامل می­ شود.
همچنین اثر الگوی تجاری بر بهره­وری کل عوامل نیز مثبت و در سطح ۹۵/۰ تایید می­ شود. یک درصد افزایش در الگوی تجاری که همان سهم فروش بنگاه i- ام نسبت به سایر بنگاههاست، موجب افزایش ۰۳۵۷/۰ درصدی در بهره­وری کل عوامل می­ شود. روند متغیرها نیز بصورت معنادار و منفی بر بهره­وری کل عوامل تأثیر داشته است.
نتایج به دست ­آمده حاکی از آن است که درصنایع خودرو سازی در ایران تغییر ساختار تجاری اثر مثبت و معنا­داری بر بهره­وری کل عوامل دارد. به عبارت دیگر تغییر در ساختار تجاری باعث افزایش بهره­وری کل عوامل تولید در صنایع خودرو سازی در کشور می­ شود. به این دلیل که، افزایش بهره وری موجب کاهش هزینه تولید و کاهش قیمت کالاهای نهایی تولیدی می­ شود و در نتیجه زمینه رقابت داخلی و خارجی کالاها را فراهم می سازد، که این باعث افزایش تولید کالا در مرحله بعدی است، بنابراین بنگاه­ها با افزایش بهره­وری که به افزایش تولید منجر می شود، تقاضا برای عوامل تولید را افزایش می­دهد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فصل پنجم

خلاصه و نتیجه ­گیری
۵-۱-مقدمه
در این فصل به بیان چکیده­ای از پایان نامه و مطالب فصول می­پردازیم و پس از آن با توجه به نتایج ارائه شده در فصل چهارم، نتیجه ­گیری ارائه می­ شود. در پایان فصل نیز پیشنهاداتی برای آینده ارائه می­دهیم.
۵-۲-خلاصه
هدف کلی و اصلی در این پژوهش، بررسی تأثیر جریانات تجاری بر بهره­وری کل عوامل در صنعت خودروسازی در کشور ایران می­باشد که برای دوره زمانی ۱۳۸۶-۱۳۷۶ مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل دوم مطالعات انجام شده داخلی و خارجی پیرامون موضوع تحقیق بیان شد. همچنین بیان کردیم که در برخی از این مطالعات صورت گرفته، به جای بهره­وری از عواملی چون تأثیر پیشرفت­های تکنولوژی و یا تأثیر فن­آوری اطلاعات و ارتباطات استفاده شده است. همچنین در این مطالعات بیان شد که، جریانات تجاری ممکن است به صورت غیرمستقیم بر بهره­وری تأثیرگذار باشند که، به عنوان مثال از تجارت خارجی یا میزان صادرات و واردات به جای جریان تجاری نام بردیم. در فصل سوم به بررسی مبانی نظری و ساختار الگو پرداختیم. در این بخش ابتدا به بررسی بهره­وری، تاریخچه و شاخص­ های آن و عوامل مؤثر بر بهره­وری و ساختار تجاری پرداخته، سپس ساختار الگو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در نهایت به بررسی کلی از آزمون­های تشخیص و آزمون ایستایی پرداخته شد. در فصل چهارم نیز ابتدا به تعریف متغیرها پرداخته و سپس بر اساس سرمایه ­گذاری بدست آمده از داده ­های مرکز آمار و پرسش­نامه جامع صنعتی و نرخ استهلاک سرمایه در بخش صنعت که در کشور ۰۵/۰ تعیین شده است، متغیر موجودی سرمایه را با روش روند نمایی بدست آوردیم. جهت بدست آوردن بهره­وری کل عوامل تولید نیز با بهره گرفتن از ساختار ارائه شده در تحقیق، ابتدا تابع تولید اولیه را برآورد نموده و سپس میزان مقادیر ثابت^[۹۴] و باقیمانده­های^[۹۵] بدست آمده از این برآورد را که بر اساس مدل سولو تخمین زده­ایم را با هم جمع نموده و با گرفتن لگاریتم طبیعی، آن را در معادله دوم قرار داده­ایم که همان بهره­وری کل عوامل می­باشد. متغیر جریان تجاری نیز بصورت نسبت سهم فروش قطعه­ساز i-ام به سهم فروش کل ۱۴ قطعه­ساز مورد نمونه گیری تعریف شد. جهت اطمینان از عدم همبستگی بین متغیرها از متغیر اتورگرسیون استفاده کردیم. بقیه متغیرها نیز با بهره گرفتن از پرسشنامه جامع صنعت و داده ­های مرکز آمار ایران بدست آمد. پس از بررسی آزمون ایستایی تمامی متغیرها به روش لوین، لین و چو و روش فیشر- کی دو و معناداری تمامی متغیرها، آزمون­های تشخیصی مورد نیاز را اعمال کرده و مشاهده نمودیم که در معادله تولید آزمون چاو به رد فرض صفر یعنی پذیرفتن ثابت بودن مدل انجامید و پس از اعمال آزمون بروش-پاگان نیز به رد فرض صفر و تصادفی بودن مدل انجامید و در نهایت با انجام آزمون هاسمن به این نتیجه رسیدیم که از میان تصادفی یا ثابت بودن مدل به رد فرض صفر منجر شد و در نهایت به ثابت بودن مدل انجامید. برای تابع بهره­وری کل عوامل نیز همین مراحل را انجام دادیم و به این نتایج رسیدیم که، در آزمون چاو معادله بهره­وری کل عوامل به رد فرض صفر یعنی پذیرفتن ثابت بودن مدل انجامید و با اعمال آزمون بروش-پاگان نیز به پذیرش فرض صفر و تصادفی نبودن مدل انجامید و در نهایت با انجام آزمون هاسمن به این نتیجه رسیدیم که از میان تصادفی یا ثابت بودن مدل به رد فرض صفر منجر شد و در نهایت به ثابت بودن مدل انجامید. پس از انجام آزمون­های تشخیص جهت هر دو مدل به این نتیجه رسیدیم که، روش اثرات ثابت جهت تخمین معادله تولید و معادله بهره­وری کل عوامل معنادار است.
۵-۳-نتیجه ­گیری
در این تحقیق تأثیر جریانات تجاری بر بهره­وری کل عوامل تولید در صنعت خودروسازی کشورمان با بهره گرفتن از الگوی پانل برای دوره ۱۳۸۶-۱۳۷۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از این رو ابتدا تابع تولید را تخمین زده و سپس اقدام به محاسبه بهره­وری کل عوامل تولید کرده و در ادامه به بررسی اثر نیروی کار و موجودی سرمایه بر تولید و همچنین اثر جریان تجاری و هزینه بنگاه در بخش تحقیق و توسعه بر بهره­وری کل عوامل تولید در قالب الگوی پانل مورد آزمون قرار داده و به این سؤال پاسخ داده شده است که، آیا متغیرهای مذکور بر تولید و بهره­وری کل عوامل تأثیر دارند یا خیر؟
نتایج تخمین معادله تولید، مؤید این مطلب است که متغیرهای نیروی کار، موجودی سرمایه، روند متغیرها اثر مثبت و معناداری بر تولید داشته و متغیرهای جریان تجاری، هزبنه بنگاه در بخش تحقیق و توسعه نیز اثر مثبت و معنادار و روند متغیرها نیز اثر منفی و معناداری بر بهره­وری کل عوامل داشته است. در ضمن متغیرهای نیروی کار و موجودی سرمایه و روند متغیرها بترتیب بیشترین نقش را در تابع تولید داشته و متغیرهای جریان تجاری و هزینه­کرد بنگاه در بخش تحقیق و توسعه نیز بترتیب بیشترین تأثیر را روی بهره­وری کل عوامل بنگاه داشته است، یعنی هر چه سهم بنگاه i- ام در میان بنگاههای دیگر بیشتر و میزان سرمایه ­گذاری که بنگاه جهت امر تحقیق و توسعه انجام می­دهد بیشتر باشد، بهره­وری بنگاه بیشتر و آن بنگاه موفق­تر خواهد بود. همچنین همانگونه که انتظار می­رفت، هر چه میزان موجودی سرمایه و نیروی کار هر بنگاه بیشتر باشد آن بنگاه میزان تولید بالاتری خواهد داشت. البته این میزان نیروی کار باید ماهر و کارآزموده باشند.
نیروی کار اثر مثبت و معناداری روی میزان تولید بنگاه می­ گذارد. همان­گونه که انتظار می­رفت، افزایش تولید به مهارت کارگران برمی­گردد و بنگاه­ها جهت افزایش سطح تولید، به استخدام نیروی کار و البته نیروی کار ماهر می­پردازند.
موجودی سرمایه نیز تأثیر مثبت و معناداری روی تولید داشت، که دلیل آن را می­توان مکمل بودن سرمایه و نیروی­کار ذکر کرد. افزایش موجودی سرمایه باعث می­ شود که بنگاه­ها در کنار بکارگیری سرمایه، تقاضای نیروی کار را نیز افزایش دهند. بنابراین افزایش موجودی سرمایه موجب افزایش تولید می­ شود.
هزینه تحقیق و توسعه نیز اثر مثبت و معناداری بر بهره­وری کل عوامل دارد، به عبارت دیگر با افزایش هزینه بنگاه در بخش تحقیق و توسعه، میزان بهره­وری کل عوامل تولید افزایش می­یابد. هزینه­کرد بنگاه در بخش تحقیق و توسعه، تمایل بنگاه­ها برای ثبت اختراع و نوآوری و در نهایت کسب قدرت بازاری در میان سایر بنگاهها را نشان می­دهد.
پس از محاسبه جریان تجاری به روش ارائه شده در فصل قبل، تأثیر آن بر روی بهره­وری کل عوامل بررسی شد. نتایج به دست ­آمده حاکی از آن بود که، درصنعت خودرو سازی در ایران جریان تجاری اثر مثبت و معناداری بر میزان بهره­وری کل عوامل تولید دارد. به عبارت دیگر تغییر مثبت و اثرگذار در جریان تجاری باعث افزایش بهره­وری کل عوامل تولید در صنعت مورد نظر می­ شود. در صنایع خودروسازی، در نتیجه رشد بهره­وری، هزینه­ها کاهش می­یابد که منجر به کاهش قیمت محصولات می­ شود و در نتیجه موجب افزایش رقابت داخلی و خارجی بنگاه شده و در نهایت تقاضا برای محصولات آن صنعت افزایش می‌یابد، که این موجب افزایش تولید در مراحل بعدی می­ شود.
۵-۴-توصیه­های سیاست­گذاری
جهت کاهش شکاف عمیق تکنولوژیکی، ایجاد رشد و توسعه پایدار اقتصادی و افزایش نقش بهره­وری کل عوامل در رشد اقتصادی کشور بایستی بر اساس برنامه تنظیم شده موارد ذیل انجام شود:
بهای بیشتری به فعالیت­های تحقیق و توسعه در داخل کشور و بخصوص در صنعت خودروسازی داده شود و با اتخاذ سیاست‌های صحیح سعی به ایجاد انگیزه برای بخش خصوصی در فعالیت­های تحقیق و توسعه نمود.
جهت استفاده بیشتر از فعالیت­های تحقیق و توسعه داخلی، توجه جدی و اساسی به سرمایه انسانی نمود.
۵-۵-پیشنهاد برای تحقیق آینده
در این تحقیق از نسبت سهم تولید بنگاه i- ام به تولید بنگاههای دیگر جهت اندازه ­گیری متغیر جریان تجاری استفاده شد که، جهت اندازه ­گیری جریان تجاری از شاخص­ های دیگری چون تعداد روابط تجاری سالانه تأمین‌کنندگان قطعات با بنگاهها نیز می­توان استفاده کرد. این احتمال وجود دارد که، با بهره گرفتن از سایر شاخص ­ها و آمارهای واقعی در کشور به نتایج بهتری رسید که با واقعیت نزدیکتر باشند.
برای بدست آوردن بهره‌وری کل عوامل تولید از شاخص‌های دیگری می‌توان استفاده کرد که در این تحقیق از شاخص پسماند سولو استفاده کردیم.
۵-۶-محدودیت­های تحقیق
در این تحقیق به علت فقدان داده ­های مربوط به موجودی سرمایه از روش روند نمایی سرمایه ­گذاری استفاده شد که این موجب می­ شود تا حدودی روی نتایج تحقیق تأثیر بگذارد.

شکل ۲۵: نمودار مقایسه‌ای زیرساخت تکنولوژیکی ICT همدان، ایران و سایر کشورها
همانطور که از جدول و نمودار مشخص می‌گردد، شاخص زیرساخت تکنولوژیکی در کشورهایی پیشرو به طور میانگین ۰٫۷۱ و در کشورهای همسایه ایران به طور میانگین ۰٫۱۳ می‌باشد. در مقابل این شاخص برای کشور ما ۰٫۱۷ و برای همدان ۰٫۲۸ محاسبه شده است. با توجه به این موضوع می‌توان گفت وضعیت زیرساخت فناوری اطلاعات در کشورهایی که از لحاظ فناوری اطلاعات و ارتباطات، توسعه یافته محسوب می‌شوند، ۴ برابر بهتر از کشور ما و ۲٫۵ برابر بهتر از شهر همدان و در کشورهای همسایه ایران، نزدیک به شاخص زیرساخت ایران می‌باشد. بنابراین می‌توان اینگونه بیان نمود که اگرچه وضعیت زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات در شهر همدان از میانگین کشوری بالاتر است اما در مقایسه با کشورهای پیشرو وضعیت خوبی ندارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

برای اطمینان بیشتر از وضعیت زیرساخت فناوری اطلاعات در کشور، از گزارش موسسه اکونومیست در زمینه آمادگی الکترونیکی ۷۰ کشور منتخب جهان، منتشر شده در سال ۲۰۰۸ نیز استفاده شد.
تعیین شاخص آمادگی الکترونیکی در این گزارش به کمک محاسبه پنج شاخص زیرساخت فناوری و اتصال^[۷۲]، محیط تجاری^[۷۳]، محیط فرهنگی- اجتماعی^[۷۴]، محیط (زیرساخت) قانونی^[۷۵]، خط مشی و نگرش دولت^[۷۶] و نهایتاً پذیرش مشتری و بنگاه^[۷۷] انجام می‌پذیرد. با توجه به این موضوع وضعیت شاخص زیرساخت کشورهای پیشرو و ایران و همچنین برخی دیگر کشورهای همسایه ایران در جدول ۱۹ ارائه شده است.
جدول ۱۹: وضعیت زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورهای منتخب و مقایسه با ایران
آمار موسسه اکونومیست^[۷۸] (پایش ۷۰ کشور)

کشور

رتیه آمادگی الکترونیکی

شاخص زیرساخت
(از ۱۰)

ایالات متحده

۱

۸٫۵۰

هنگ کنگ

۲

۹٫۰

سوئد

۳

۸٫۸

استرالیا

۴

۸٫۶۰

دانمارک

۵

۸٫۷۰

سنگاپور

۶

۷٫۷۰

هلند

۷

۹٫۲۰

در سایر مکاتب و رویکردهای غالب روان شناسی در دهه های اول قرن بیستم نیز هیجانات مثبتی همچون شادی و لذت، به طور اختصاصی، مورد تأکید و توجه قرار نداشتند. در طی این سال ها تمرکز اصلی بسیاری از رویکردهای روانشناسی که به مقوله ی هیجانات می‌پرداختند، بر حالات هیجانی منفی ناسالم مانند افسردگی و اضطراب، به خصوص در موقعیت ها و زمینه های بالینی بود (واتسون^[۸۰]، ۲۰۰۲). البته در این میان، رویکردهایی همچون رویکرد انسان گرایی با پیشگامی‌مزلو، برخلاف جریان غالب، با تمرکز محض بر آسیب شناسی روانی مخالف بودند و بر توجه به جنبه های مثبت انسان،‌ تمرکز داشتند، ولی در این رویکردها جریان پژوهشی منسجم، علمی‌ و نظام داری که به طور اختصاصی، حیطه ی هیجانات مثبت را هدف قرار دهد، راه اندازی نشد. تا اینکه در اواخر قرن بیستم با تغییراتی که در تعاریف ارائه شده از سلامت روان بوجود آمد (مک دونالد، ۲۰۰۶) و بویژه با شکل گیری رویکرد روانشناسی مثبت به پیشگامی‌سلیگمن، موج بی سابقه ای از اقبال پژوهشگران به حیطه ی هیجانات مثبت، بوجود آمد که بویژه از اوایل قرن بیست و یکم به طور بارزی در پژوهش های علمی‌روانشناسی، قابل مشاهده بود (شولتز و شولتز؛ ترجمه ی سیدمحمدی، ۱۳۸۷). امروزه این جریان پژوهشی به طور روزافزونی به رشد و گسترش خود ادامه می‌دهد و تأکید و تمرکز عمده ی آن، بویژه بر هیجانات شادی و لذت است (سلیگمن، ۲۰۰۲).
۲-۲-۲ هیجان شادی
۲-۲-۲-۱ ریشه های تحولی^[۸۱]
شادی به عنوان یک هیجان نخستین محسوب می‌شود که جزء الگوهای هیجانی مادرزادی است و تقریباً در تمام فرهنگ ها به صورت یکسان متجلی می‌شود (خداپناهی، ۱۳۸۷). نخستین تظاهرات هیجان شادی،‌ از همان هفته های اول بعد از تولد، در قالب لبخندهای نوزادان، نمایان می‌شود. این لبخندها در ابتدا در پاسخ به محرک هایی همچون نوازش کردن و تکان دادن، و در حدود یک ماهگی در واکنش به دیدنی های جالب، ایجاد می‌شود. در حدود ۶ تا ۱۰ ماهگی، نوزاد به چهره ی انسان، لبخند می‌زند و در حدود سه تا ۴ ماهگی برای نخستین بار، خنده نمایان می‌شود. این تظاهرات هیجان شادی در ماه های اول پس از تولد، بسیار حائز اهمیت است، زیرا والدین را ترغیب می‌کند تا به اندازه ی کافی پاسخدهی عاطفی داشته باشند و تحریکات محیطی لازم را برای نوزاد، فراهم آورند. بنابراین کارکرد حیاتی هیجان شادی در دوران نوباوگی و نوپایی، تقویت رابطه والد- کودک است که برای رشد جسمانی و روانشناختی سالم کودک، لازم است (برک، ترجمه ی سیدمحمدی، ‌۱۳۸۶؛ ماسن، کیگان، هوستون و کانجر؛ ترجمه ی یاسایی، ۱۳۸۷). از این دوران به بعد، تظاهرات شادی به موازات رشد توانمندی های شناختی، پیشرفت می‌کند و از کارکردهای اجتماعی بیشتری برخوردار می‌شود. به موازات پیشرفت سن در دوره های تحولی بعدی، فرد می‌تواند به طور هشیارانه از تظاهرات شادی خود برای تأثیر در روابط و تعاملات اجتماعی خویش بهره ببرد (محسنی، ‌۱۳۹۰).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۲-۲-۲ جنبه های ژنتیکی
مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها با مقایسه ی دوقلوهای یک تخمکی و دو تخمکی، نقش ژنتیک را در تجربه ی هیجانات مثبت، تأیید کرده اند. بر این اساس، این موضوع تأیید شده است که حداقل بخشی از تفاوت های فردی در تجربه ی هیجانات مثبت، به تفاوت در استعدادهای ژنتیکی مربوط می‌شود. این موضوع هم در مورد هیجان شادی و هم در مورد هیجان لذت، صدق می‌کند (کامپتون و هافمن^[۸۲]، ۲۰۱۳).
بعضی از نظریه پردازان، معتقد هستند که برای تجربه ی شادی، یک «حد نهایی^[۸۳]» وجود دارد. بر این اساس، همانطور که در مورد کنترل وزن، مطرح شده است که افراد، صرف نظر از اینکه چه رژیمی‌بگیرند، دارای یک حد نهایی برای میزان وزن خود هستند، برای تجربه ی شادی نیز مطرح می‌شود که شادی، ریشه ی ژنتیک دارد و هرفردی علی رغم تلاش در جهت تجربه ی شادی، بازهم به همان حد معین تجربه ی شادی بازخواهد گشت (رسنیک^[۸۴]، ۱۹۹۷). البته عده ای از نظریه پردازان از جمله سلیگمن (۲۰۰۲) با پذیرش مطلق و افراطی این رویکرد جبر گرایانه مخالف هستند. این نظریه پردازان، ضمن اذعان به اینکه شادی مبنای ژنتیک دارد، معتقدند که میزان تجربه ی شادی، تا حد زیادی در کنترل خود افراد است. در واقع رویکردهای واقع بینانه تر و متعادل تر بیان می‌دارند که اگرچه استعداد ژنتیک، در تعیین محدوده ی تجربه ی شادی،‌ تأثیر گذار است ولی عامل اصلی تعیین کننده در تجربه ی شادی، قضاوت ها و ارزشیابی های شناختی افراد از رویدادهای زندگی روزمره و نیز میزان تجارب هیجانات مثبت، همچون لذت است (رسنیک، ۱۹۹۷).
۲-۲-۲-۳ جنبه های فیزیولوژیک
براساس پژوهش های انجام شده به نظر می‌رسد که در بین مراکز مغزی، دسته ی تارهای جلویی میانی (ام- اف – بی)، سپتال و کرمینه مخچه که با سپتال رابطه دارد، می‌تواند در تجربه ی هیجان شادی، نقش داشته باشد. به علاوه، نقش هسته های دمی‌(بخشی از هیپوتالاموس و تالاموس) در تجربه ی هیجان شادی، تأیید شده است (خداپناهی، ۱۳۸۷). همچنین نتایج پژوهش های اخیری که در این زمینه انجام شده اند، نشان می‌دهند که قشر پیش پیشانی نیمکره ی چپ مغز،‌ به هنگام تجربه ی هیجان شادی، فعالیت قابل توجهی دارد. این یافته ها نشان می‌دهند که این قسمت از مغز با فرایند کاهش و بهبود هیجانات منفی نیز ارتباط داشته و فعالیت آن توسط بعضی از اعمال ارادی در جهت کاهش هیجانات منفی، قابل افزایش است (کامپتون و هافمن، ۲۰۱۳).
۲-۲-۲-۴ جنبه های شناختی
در مورد جنبه های شناختی هیجان شادی، آنچه که مورد توافق نظر نظریه پردازان هیجانات مثبت است، این است که این بعد، عمدتاً به ارزشیابی شناختی در مورد رضایت از حیطه های مختلف زندگی، اشاره دارد (کار، ۲۰۰۵). رضایت از زندگی، محصول ارزیابی فرد از کارکرد و شرایط زندگی خود است، به گونه ای که کیفیت این ارزیابی، به استانداردها و معیارهای هرفرد، مربوط می‌شود (وایتنک و همکاران^[۸۵]، ۲۰۰۴). بنابراین تحقق بعد شناختی هیجان شادی، هنگامی‌اتفاق می‌افتد که فرد براساس معیارهای درونی شده ی خود، ارزیابی مثبتی از کل زندگی و حیطه های اختصاصی آن داشته باشد و تجارب زندگی خود را در مجموع، خوب، معنادار و ارزشمند، تلقی کند (کالاهان، ۲۰۱۱). براین اساس، شادی یک مفهوم ذهنی است و هرکسی خود، بهترین قضاوت کننده در مورد سطح شادی خویش است. به همین دلیل است که به صرف وجود یا عدم وجود شرایط مثبت بیرونی و مادی نمی‌توان در مورد سطح شادی افراد، اظهار نظر قطعی کرد. این احتمال وجود دارد که افرادی با شرایط و امکانات محیطی محدود، سطح شادی بالایی را تجربه کنند و برعکس، افرادی حتی با فراهم بودن شرایط و امکانات مناسب، سطح مناسبی از شادی را تجربه نکنند. در واقع علت این تفاوت ها به ارزشیابی های شناختی افرد در رابطه با رضایت از حیطه های مختلف زندگی و نیز رضایت از کلیت زندگی خویش، مربوط می‌شود (کسبیر و داینر، ۲۰۰۸).
۲-۲-۲-۵ جنبه های اجتماعی
براساس مطالعات انجام شده در زمینه ی شادی، نمی‌توان این هیجان را در خارج از یک بافت بین فردی، تبیین نمود. میزان بالاتر اجتماعی شدن و همکاری بین فردی، از جمله مواردی است که همواره با سطوح بالاتر شادی همراه است. پژوهش ها نشان می‌دهد که کمیت و مهمتر از آن، کیفیت روابط بین فردی دوستانه، به طور مثبتی با شادی همبستگی داشته و احساس تنهایی، به طور قوی با افسردگی همبستگی دارد. اهمیت این موضوع تاحدی است که حتی مطرح شده است که روابط اجتماعی رضایت بخش، می‌تواند مهمترین منبع شادکامی‌محسوب شود (کسبیر و داینر، ۲۰۰۸). برای این یافته های پژوهشی، تبین های مختلفی مطرح شده است که سه مورد از مهمترین آن ها عبارتند از (کار، ۲۰۰۵):
۱- افراد شاد در نظر دیگران جذاب تر به نظر می‌رسند و به همین دلیل، بیشتر احتمال دارد که توسط دیگران برای روابط بین فردی و تعاملات اجتماعی، انتخاب شوند. همچنین افراد شاد، نسبت به افراد افسرده و ناشاد، که یبشتر بر خودشان متمرکز هستند و کمتر تمایل به درگیری با مسائل دیگران دارند، بیشتر تمایل دارند که به طور یاریگرانه با دیگران ارتباط برقرار نمایند و به آن ها کمک کنند.
۲- هر انسانی به لحاظ روانشناختی، نیازی اساسی به پیوند داشتن با دیگران دارد، لذا ارتباطات مطلوب با دیگران به دلیل تأثیر مثبتی که بر ارضای یکی از مهمترین نیازهای انسان می‌گذارد، به افزایش احساس رضایت و شادی منجر می‌شود. این موضوع در بسیاری از نظریه های مطرح شخصیت و روان درمانی همچون نظریه ی مزلو (شولتز؛ ترجمه ی خوشدل، ‌۱۳۸۵) و واقعیت درمانی گلاسر (اوندرا و گرینوالت^[۸۶]، ۲۰۰۷؛ گلاسر؛ ترجمه ی رحمانیان، ۱۳۸۵) بسیار مورد تأکید قرار گرفته است. درواقع بین شادی و روابط بین فردی، یک رابطه دوجانبه وجود دارد، به طوریکه از یکسو شادی به تجربه ی ارتباطات مؤثر کمک می‌کند و از سوی دیگر، ارتباطات مؤثر به افزایش شادی منجر خواهند شد.
۳- ارتباطات مؤثر با دیگران، شبکه ی حمایت اجتماعی مطلوبی را برای فرد تأمین می‌کند که می‌تواند با کمک به حل مسائل مختلفی که فرد با آن رو به رو می‌شود، به حفظ و تداوم احساس شادی کمک نماید.
۲-۲-۲-۶ جنبه های اقتصادی
ارتباط پول و درآمد، با شادی قابل انکار نیست، زیرا تحقق بسیاری از نیازهای اساسی انسان، همچون نیاز به غذا، امنیت، سرپناه و مواردی از این قبیل در گروی تأمین مناسب منابع مالی است (فرانکلین، ۲۰۱۰). این موضوع در دیدگاه صاحب نظرانی همچون گلاسر (گلاسر؛ ترجمه ی رحمانیان، ۱۳۸۵) و مزلو (شولتز؛ ترجمه ی خوشدل، ۱۳۸۵) که به بررسی نیازهای اساسی انسان پرداخته اند، نیز مورد تأکید است . البته باید توجه داشت که این به معنای آن نیست که ثروت، به عنوان یک منبع و عامل ایجاد کننده ی شادی محسوب می‌شود. بسیاری از افراد ناشاد هستند که هیچ مشکلی از جانب منابع مالی ندارند و اضافه شدن ثروت و دارایی، نمی‌تواند باعث افزایش شادی آن ها شود. بنابراین می‌توان گفت ثروت و دارایی، تاحدی که بتواند نیازهای اساسی انسان را برطرف نماید، می‌تواند تا حد زیادی شرایط لازم برای تجربه ی هیجان شادی را فراهم آورد، ولی لزوماً به شادی منتج نخواهد شد (فرانکلین، ۲۰۱۰). نتایج پژوهش های مختلف نیز نشان می‌دهد که میزان ارتباط بین ثروت و شادی بسیار پایین است (سلیگمن، ۲۰۰۲).
۲-۲-۲-۷ جنبه های هیجانی
یکی از نخستین نظریه پردازی های اختصاصی در مورد جنبه ی هیجانی شادی، که امروزه مورد توافق نظریه پردازان و پژوهشگران روانشناسی شادی قرار دارد، نظریه ی برادبرن^[۸۷] است که در اواخر دهه ی ۱۹۷۰ مطرح شد. براساس نظریه ی برادبرن، شادی به عنوان یک حالت تعادل هیجانی بین دو دسته هیجانات منفی و هیجانات مثبت، قلمداد می‌شود. بر این اساس، تجربه ی شادی، هنگامی‌تحقق می‌یابد که از یکسو هیجانات منفی در کمترین سطح ممکن تجربه شوند و از سوی دیگر هیجانات مثبت، به میزان قابل توجهی تجربه گردند (اشموتکین^[۸۸]، ۲۰۰۵). در میان هیجانات مثبت مرتبط با شادی، هیچ هیجانی به اندازه ی هیجان لذت، مورد تأکید قرار نگرفته است. امروزه این موضوع مورد توافق نظریه پردازان و پژوهشگران حیطه ی هیجانات مثبت است که هیجان لذت، جزئی تفکیک ناپذیر از هیجان شادی محسوب می‌شود و به عنوان مولفه ی هیجانی شادی به حساب می‌آید (دوک ورث، استین و سلیگمن^[۸۹]، ۲۰۰۵).
۲-۲-۳ هیجان لذت
۲-۲-۳-۱ ریشه های تحولی
ریشه های تحولی هیجان لذت نسبت به هیجان شادی، در متون مربوط به روانشناسی تحول، کمتر مورد بحث قرار گرفته است. شاید دلیل این امر، این باشد که اساساً لذت به عنوان مولفه ی هیجانی شادی، محسوب می‌شود و لذا می‌توان ریشه های تحولی شادی در بعد هیجانی را به نوعی به عنوان تحول هیجان لذت نیز در نظر گرفت (آرگایل؛ ترجمه ی گوهری انارکی، ۱۳۸۳).
لذت نیز همچون شادی از جمله هیجان های نخستین محسوب می‌شود (خداپناهی، ۱۳۸۷) که به اشکال مختلف، از بدو تولد، جلوه های مختلف‌آن قابل مشاهده است. این نشانه ها که جهان شمول هستند، معمولاً در طول دوره ی نوباوگی به صورت حالت انبساط عضلانی و بستن چشم ها در هنگام ارضای نیازهای فیزیولوژیک مانند تغذیه شدن، قابل مشاهده هستند (ماسن و همکاران؛ ترجمه ی یاسایی، ۱۳۸۷). با این حال، هیجان لذت در دوره های بعدی تحول، در همین سطح جسمانی باقی نمی‌ماند و به موازات رشد جنبه های شناختی، لذت های پیچیده تری که تحت تأثیر حواس فیزیولوژیک نیستند نیز پدیدار می‌شود که تحت عنوان لذت های برتر شناخته می‌شود (کار، ۲۰۰۵).
۲-۲-۳-۲ جنبه های فیزیولوژیک
پژوهش های نوروپسیکولوژی در مورد هیجان لذت، تاکنون بسیاری از جنبه های فیزیولوژیک مربوط به این هیجان را به خوبی شناسایی کرده اند. بویژه در بعد لذت های حسی، انتقال دهنده های عصبی خاصی در ارتباط با هیجان لذت، مشخص شده و مناطق مغزی مرتبط با این هیجان، دقیقاً شناسایی شده اند. در میان انتقال دهنده های عصبی، نقش دوپامین و سروتونین در تجربه ی هیجان لذت، بسیار برجسته است. همچنین پپتیدهای شبه افیونی که شامل آندروفین ها، آنکفالین ها و دینورفین ها می‌شود، علاوه بر اثر تسکینی و ضددرد، در تجربه ی هیجان لذت نیز نقش دارند (حائری روحانی، ۱۳۸۶).
در میان مناطق مغزی، نقش بعضی از ساختارهای دستگاه کناری و بویژه شکنج زاویه ای و سپتال، در رابطه با تجربه ی لذت های بدنی همچون لذت جنسی، مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین مشخص شده است که هیجان های مثبتی همچون لذت، بیشتر در نیمکره ی چپ، مورد بررسی قرار می‌گیرند (خداپناهی، ۱۳۸۸). علاوه بر مواردی که ذکر شد، مشخص شده است که بعضی از هورمون ها از جمله هورمون اکسیتوسین^[۹۰] نیز در تجربه‌ی لذت، نقش اساسی دارد (کامپتون و هافمن، ۲۰۱۳).
۲-۲-۳-۳ جنبه های غریزی
یکی از مهمترین منابع هیجان لذت، در بعد جسمی، ارضای نیازهای غریزی همچون خوردن و میل جنسی است (آرگایل؛ ترجمه ی گوهری انارکی و همکاران، ۱۳۸۳). این شکل از هیجان لذت، بویژه از دیدگاه تکاملی، بسیار حائز اهمیت است، زیرا تجربه ی لذتی که با ارضای نیازهای اساسی غریزی همراه است، افراد را به فراهم کردن شرایطی که به ارضای این نیازها بیانجامد برمی‌انگیزد که نتیجه ی آن، حفظ بقای آن ها خواهد بود (خداپناهی، ۱۳۸۸).
۲-۲-۳-۴ جنبه های شناختی
اگرچه جنبه های فیزیولوژیک و جسمی، جزئی اساسی از هیجان لذت هستند، اما لذت صرفاً به عنوان یک مولفه ی زیستی و بدنی محسوب نمی‌شود، بلکه اساساً این هیجان به یک حالت ذهنی خوشایند اشاره دارد که با بعضی از حواس و دریافت های بدنی همراه است (اگدن^[۹۱]، ۲۰۰۱). به عبارت دیگر لذت، علاوه بر ابعاد فیزیولوژیک، ابعاد پیچیده ی شناختی را نیز در بر می‌گیرد (پترسون، ۲۰۰۶). البته مطرح کردن بعد شناختی برای هیجان لذت، مانند آنچه که برای هیجان شادی، مطرح شد، به معنی معادل دانستن این دو هیجان نیست. در واقع تفاوت این دو هیجان، در این است که ارزیابی های شناختی مبتنی بر رضایت و خشنودی، یکی از مولفه های اصلی هیجان شادی است، که بدون تحقق آن، نمی‌توان سخن از تحقق هیجان شادی به میان آورد، ولی این مولفه های شناختی، جزء مولفه های اصلی هیجان لذت، محسوب نمی‌شوند، بلکه جزء عوامل تأثیر گذار بر تجربه‌ی این هیجان، محسوب می‌گردند. به همین دلیل است که امکان تجربه ی هیجان لذت، حتی بدون ارزیابی‌های شناختی مثبت، امکان پذیر است. به عنوان مثال، فردی که هیچ ارزیابی شناختی مثبتی از زندگی خود، به طور کلی و در حیطه های مختلف ندارد، با رفتارهایی مثل رابطه جنسی، کشیدن سیگار و مواردی از این قبیل که تجربه ی لذت حسی را فراهم می‌آورند، به طور موقت، هیجان لذت را تجربه خواهد کرد. با این حال، تجربه ی لذت پایدار در بلندمدت و در هردومقوله ی لذت های جسمی‌و برتر، بدون تحقق مولفه های شناختی مثبت و مؤثر، امکان پذیر نخواهد بود (کار، ۲۰۰۵).
۲-۲-۳-۵ جنبه های اجتماعی
به طور کلی رابطه هیجانات مثبت از جمله لذت، با روابط اجتماعی، دو جانبه است. یعنی افرادی که روابط اجتماعی مطلوبی دارند، میزان لذت بیشتری را تجربه می‌کنند و همچنین افرادی که سطح بالاتری از هیجانات مثبت همچون لذت را تجربه می‌کنند، روابط بین فردی مثبت تری دارند (جانسون، ۲۰۰۹). برخلاف هیجانات منفی مانند اضطراب که میزان درگیری افراد را در موقعیت های اجتماعی کمتر می‌کند و ممکن است مخل روابط بین فردی مطلوب شود، هیجانات مثبت مانند لذت، باعث می‌شود که افراد، بدون بازداری و کنار کشیدن از موقعیت های اجتماعی، با جنبه های مختلف موقعیت های بین فردی درگیر شوند و سطح بالایی از توجه و بینش را نسبت به ابعاد مختلف این موقعیت ها داشته باشند. این توجه گسترش یافته به افراد کمک می‌کند تا در موقعیت های اجتماعی، روی ایده ها، اعمال و فعالیت های جدید،گشوده باشند وخلاقیت بیشتری از خود نشان دهند. در نتیجه، این خلاقیت و گشودگی می‌تواند به ارتقاء و گسترش هرچه بیشتر روابط بین فردی ثمربخش و مفید برای سلامت روان منجر شود (کار، ۲۰۰۵).
همچنین روابط بین فردی نیز می‌تواند تأثیر بسزایی در تجربه ی لذت فراهم آورد. براساس نظریه ی انتخاب، بدون داشتن روابط رضایت بخش، تجربه ی هیجانات مثبت، به طور پایدار و در طولانی مدت، امکان پذیر نخواهد بود. زیرا هیجانات مثبت، هنگامی‌حاصل می‌شوند که یک یا چند مورد از نیازهای اساسی انسان، ارضا شده باشد و ارضای مطلوب و مناسب تمام نیازهای انسان حتی نیازهای فیزیولوژیک او، تنها در سایه ی روابط رضایت بخش، امکان پذیر است (اوندرا و گرینوالت، ۲۰۰۷). بنابراین تجربه ی هیجانات مثبت، که به دنبال روابط مطلوب ایجاد می‌شود، نشانگر این است که نیازهای جسمانی و روانشناختی فرد، به خوبی در حال ارضا شدن است و بنابراین سلامت روان او در وضعیت مطلوبی قرار دارد (گلاسر؛ ترجمه ی ملکیان و احمدی، ۱۳۸۶).
۲-۳ سلامت روان
۲-۳-۱ تاریخچه ی سلامت روان
تاریخچه ی نظریه پردازی های منسجم در مورد سلامت روان، به یونان و روم باستان بازمی‌گردد. یکی از نخستین نظریه ها در مورد سلامت و بیماری روانی، نظریه ی بقراط است. او معتقد بود که بدن انسان دارای چهار مایع مهم است به نام های سودا، صفرا، بلغم و خون (دم) که تعادل بین آن ها به منزله ی سلامت روانی و جسمانی و عدم تعادل بین آن ها به معنی بیماری روانی و جسمانی است. اگرچه مدلی که توسط بقراط ارائه شده بود، اساساً یک مدل سلامت بود، اما اکثر نظریه پردازی ها و مباحث مربوط به آن، حول مسائل و آسیب های جسمانی و روانشناختی متمرکز بود. سایر نظریه پردازانی هم که پس از بقراط، موضوع سلامت روان را مدنظر قرار دادند، عمدتاً روی مسائل و مشکلات سلامت روان و به عبارتی بیماری های روانی تمرکز داشتند. این نگرش تا روانشناسی علمی‌قرن بیستم نیز حاکم بود (هالجین و ویتبورن؛ ترجمه ی سید محمدی، ۱۳۸۷).
از زمان تأسیس رسمی‌علم روانشناسی در اواخر قرن نوزدهم، تا ده ها سال، مفهوم سلامت روان، به عنوان یک مفهوم مستقل از بیماری روانی، شناخته نمی‌شد. در واقع بسیاری از نظریه پردازان، به طور آشکار یا ضمنی چنین فرض می‌کردند که سلامت روان به معنای عدم بیماری روانی است (تنگلند^[۹۲]، ۲۰۰۱). بویژه در طی سال های جنگ جهانی دوم و پس از آن، روانشناسی بیش از حد روی مقولات آسیب شناسی روانی متمرکز شد، به طوریکه مشخصه ی اصلی روانشناسی، تشخیص و درمان اختلالات روانی در همکاری با متخصصین روانپزشکی بود (فیرس و ترال؛ ترجمه ی فیروزبخت، ۱۳۸۸). حتی در حیطه های پژوهشی، چه در مورد کودکان و چه در مورد بزرگسالان، اقبال پژوهشگران روانشناسی عمدتاً به سمت مقولات آسیب شناسی روانی و عوامل تأثیر گذار بر مسائل و اختلالات روانشناختی و یا درمان آن ها بود (سلیگمن؛ ترجمه ی کلانتری و همکاران، ۱۳۹۰).
در طول سال هایی که نگرش آسیب شناسی روانی بر علم روانشناسی، حاکم بود، چندین جریان نظریه پردازی سعی کردند تا تمرکز افراطی برمسائل و مشکلات روانشناختی به جای مقولات سلامت روان را به چالش بکشند. نظریه پردازانی همچون مزلو، راجرز و فرانکل، با نظریات متفاوت و متحولانه ی خود، گام بزرگی در جهت شکستن این جریان غالب، برداشتند (ساپینگتون؛ ترجمه ی حسین شاهی برواتی، ۱۳۸۷)، اما این نظریات نیز موفق به ایجاد یک جنبش علمی- پژوهشی مستقل در حیطه ی سلامت روان نشدند. علت این امر، آن بود که این نظریات، به طوراختصاصی مفهوم سلامت روان را به عنوان یک مفهوم مستقل، مورد بحث و بررسی قرار ندادند. همچنین بعضی از این نظریات همچون نظریه ی مزلو، بیشتر متمرکز بر افرادی بود که در اوج سلامت روان بودند و کمتر به درجه ی عمومی‌سلامت روان که در مورد اکثریت مردم، مصداق داشته باشد، پرداختند (تنگلند، ۲۰۱۰). با این حال، این نظریات، بستر لازم را برای تمرکز زدایی جریان روانشناسی از مسائل آسیب شناسی محض به سمت مباحث سلامت روان، که در اواخر قرن بیستم تحقق یافت، فراهم نمود. نظریات آنتونوسکی^[۹۳] در دهه ی ۱۹۸۰ یک گام مهم در جهت این تحول محسوب می‌شد. او مطرح می‌کرد که هدف درمان های روانشناختی، باید به جای تمرکز بر رفع نشانه های آسیب شناسی، ارتقاء توانایی های مقابله ای و مهارت های مؤثر در سلامت روان،‌ در جمعیت عمومی‌باشد (مک دونالد، ۲۰۰۶). این نظرات او به نوعی مقدمه ساز شکل گیری رویکرد روانشناسی مثبت، در اواخر دهه ی ۱۹۹۰ بود (گلانز و شوارتز، ۲۰۰۸).
با ایجاد جنبش روانشناسی مثبت توسط سلیگمن، موج جدیدی از جریان علمی‌و پژوهشی ایجاد شد که موضوع سلامت روان و افراد فاقد اختلالات روانی را به طور مستقل از مبانی آسیب شناسی روانی، مد نظر قرار داد. سلیگمن بیان کرد که هدف علم روانشناسی، لزوماً درمان اختلالات روانی نیست، بلکه توانمندسازی جمعیت عمومی‌به منظور پیش گیری از ناراحتی های روان شناختی، هدفی است که اهمیت آن کمتر از پرداختن به مقولات آسیب شناسی و درمان نیست (سلیگمن؛ ترجمه ی کلانتری و همکاران، ۱۳۹۰). تحت تأثیر این موج جدید در روانشناسی، امروزه بین نظریه پردازان و پژوهشگران سلامت روان، دیگر این موضوع مورد توافق عمومی‌است که سلامت روان، به معنی فقدان اختلال روانی نیست (مک دونالد، ۲۰۰۶).
۲-۳-۲ مولفه های سلامت روان
امروزه این بحث در بین پژوهشگران و نظریه پردازان سلامت روان، مطرح است که سلامت روان را نیز می‌توان همانند اختلالات روانی، در چارچوب یک نشانگان^[۹۴] مطرح کرد. به عبارت دیگر، سلامت روان نیز به حالتی اطلاق می‌شود که براساس آن، مجموعه ی مشخصی از علائم، در سطحی مشخص و برای دوره ی زمانی مشخصی، تحقق می‌یابند و منجر به عملکرد فیزیولوژیک، روانشناختی و اجتماعی متمایزی می‌شوند. بعضی از نظریه پردازان و پژوهشگران، معتقدند که بسیاری از مولفه ها و مفاهیم مرتبط با مفهوم خوب بودن ذهنی^[۹۵] می‌تواند به عنوان مجموعه نشانگان منعکس کننده ی سلامت روان، در نظر گرفته شود (کیس و لوپز^[۹۶]، ۲۰۰۲). داینر و کسبیر (۲۰۰۷) خوب بودن ذهنی را به عنوان قضاوت شناختی افراد در مورد رضایت از زندگی خود، و ارزیابی عاطفی آن ها از خلق و هیجاناتشان تعریف می‌کنند. همانطور که از این تعریف، مشخص است، مفهوم سازی خوب بودن ذهنی، بسیار مشابه مفهوم سازی شادی است. حتی پیشگامان مطالعات خوب بودن ذهنی همچون داینر، نیز این دو مفهوم را تقریباً معادل یکدیگر می‌دانند (داینر ، سوه، لوکاس و اسمیت^[۹۷]، ۱۹۹۹؛ لیوبومیرسکی، کینگ^[۹۸] و داینر، ۲۰۰۵؛ لیوبومیرسکی، شلدون و اشکید، ۲۰۰۵).
براساس پژوهش های متعدد انجام گرفته در زمینه ی خوب بودن ذهنی و سلامت روان، کیس (۲۰۰۷) ملاک های ۱۳ گانه ای را برای سلامت روان معرفی می‌کند که تحقق آن ها در یک فرد، می‌تواند به معنی بهره مندی مطلوب او از سلامت روان باشد. البته همانند آنچه که در مورد اختلالات روانی مطرح می‌شود، نگاه به سلامت روان، نباید صرفاً محدود به رویکرد طبقه بندی^[۹۹] و همه یا هیچ باشد، بلکه باید رویکرد پیوستاری^[۱۰۰] نیز در نظر گرفته شود. به عبارت دیگر، این ۱۳ مولفه، به صورت همه یا هیچ در افراد وجود ندارند، بلکه هرفردی ممکن است به میزانی از هریک از آن ها بهره مند باشد. براین اساس می‌توان گفت هنگامی‌که این مولفه ها حداقل در حد متعادل و متوسطی تحقق یابند، می‌توان از تحقق سلامت روان، سخن گفت. بنابراین حتی افرادی که دارای اختلال روانی تشخیص داده نمی‌شوند، خود می‌توانند در دو طبقه ی دارای سلامت روان و فاقد سلامت روان، قرار گیرند. این مولفه های ۱۳ گانه در جدول ۱-۲ ارائه شده اند (کیس، ۲۰۰۷).
جدول ۱-۲ مولفه های ۱۳ گانه ی سلامت روان براساس طبقه بندی ارائه شده توسط کیس (۲۰۰۷)

نوع ارتباطات سازمانی و سطوح وظایف هر یک از نهادهای مؤثر در مدیریت شهری را می‏توان در شکل ۲ مشاهده نمود.
شکل ۲: ساختار مدیریت شهری در ایران
]کاظمییان، غلامرضا. جزوه درسی درس برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۸۴[
۲-۴- جامعه اطلاعاتی
مفهوم جامعه اطلاعاتی^[۱۳] که در ابتدا در طول دهه‏های ۷۰ و ۸۰ مورد اشاره قرار گرفت و به ویژه از نیمه دوم دهه ۹۰ به بعد به کرّات مورد استفاده واقع شد، بازگوکننده ترکیب و همگرایی فناوری‌های نوین ارتباطی و تجدید ساختار نظام سرمایه‌داری و گشایش مرحله تازه‌ای در جوامع بشری است.
اصطلاح جامعه اطلاعاتی، بازگو کننده توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات^[۱۴] و تجدید سازمان جامعه پیرامون جریان اطلاعات است. واژه جامعه اطلاعاتی و مفاهیم شبیه به آن یعنی “عصر اطلاعات” و “عصر اقتصاد دانش” جامعه‌ای را توصیف می‌کند که برای تولید انواع کالاها و خدمات وابستگی زیادی به کاربرد تکنولوژی اطلاعات وجود دارد. اتکای روزافزون بر فعالیت‌هایی است که مستقیم با تولید، توزیع وکاربرد اطلاعات مرتبط است. در حقیقت این مفهوم نیز در ابتدا برای توصیف مشخصات نوین کشورهای فراصنعتی به کار رفته است، کشورهایی که در آنها همه چیز وابسته به اطلاعات است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یکی دیگر از تعاریف ارائه شده برای جامعه اطلاعاتی تعریفی است که بر اساس اعلامیه اصول جامعه اطلاعاتی، در اولین اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی^[۱۵] (در ژنو) به تصویب رسیده و مورد توافق جهانی قرار گرفته است. بنابراین اعلامیه جامعه اطلاعاتی اینچنین تعریف شده است:
جامعه اطلاعاتی جایی است که همه اشخاص به صورت آزادانه توان خلق، دریافت، تسهیم و بکارگیری اطلاعات و دانش را دارا هستند و تمامی افراد، جوامع و ملتها را قادر می‏سازد تا با در نظر گرفتن اهداف و اصول منشور ملل متحد^[۱۶] و احترام به اعلامیه جهانی حقوق بشر^[۱۷] به پتانسیل لازم برای ارتقاء توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی دست پیدا کنند. [WSIS^[18]]
در راستای بررسی و ارزیابی نقش‏ها و چالش‏های تکنولوژی‏های نوین اطلاعات و ارتباطات و نزدیک شدن کشورهای جهان به دیدگاه و خط مشی مشترک در مورد چگونگی انتقال جوامع معاصر به جوامع اطلاعاتی، مهمترین گردهمایی ارتباطی بین‏المللی تاریخ معاصر، تحت عنوان “اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی” و یا به اختصار “WSIS” برنامه‏ ریزی و برگزار گردیده است.
بعد از کوشش سازمانهای بین المللی در دهه ۹۰ میلادی در راستای ساماندهی دسترسی همگانی به شبکه های اطلاعاتی و ایجاد قوانین پایهای برای یکپارچهسازی اهداف جامعه اطلاعاتی و تکمیل پروتکلهای بین المللی، سازمان ملل متحد با همکاری اتحادیه بین المللی مخابرات تصمیم گرفتند تا اجلاسی را در سطح جهانی و با عنوان اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی در دو مرحله برگزار نمایند که مرحله اول آن سال ۲۰۰۳ در ژنو و مرحله دوم آن سال ۲۰۰۵ در تونس برگزار شد.
هدف از برگزاری اجلاس این است که: [WSIS^[19]]

1. 1. یک بیانیه اصول^[۲۰] تدوین شود که اصول و قواعد رفتار برای ایجاد یک جامعه اطلاعاتی مشارکت‌پذیر مبتنی بر روابط برابر در آن درج گردد.

1. 1. یک برنامه عملیاتی^[۲۱] شامل پیشنهادات عملی و اقدامات مشخص تدوین گردد که به واسطه اجرای آن، مردم در سراسر جهان بتوانند به تساوی از فرصت‏های فراهم شده توسط جامعه اطلاعاتی استفاده نمایند.^[۲۲]

هدف اصلی جامعه اطلاعاتی و نهایتاً هدف نهائی برگزاری اجلاسی با این عنوان، دسترسی به منابع اطلاعاتی و ارتباطی برای همه، در تمام اوقات و همه جا با شرایط مساوی میباشد.
اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی که طی دو مرحله در آذر ماه ۱۳۸۲ در ژنو و در آبان ماه ۱۳۸۴ در تونس برگزار شد و در نتیجه آن “اعلامیه اصول جامعه اطلاعاتی” تدوین و به امضاء بسیاری از کشورها رسید، نشان‌دهنده تغییر اصول جامعه سنتی بر پایه جامعه اطلاعاتی جهانی است.
دولت الکترونیکی^[۲۳] به عنوان یکی از عناصر جامعه اطلاعاتی مقوله‏ایست که در کنار تجارت الکترونیکی^[۲۴]، آموزش الکترونیکی^[۲۵] و بهداشت الکترونیکی^[۲۶] در اعلامیه اصول جامعه اطلاعاتی مورد تأکید قرار گرفته است.

۲-۵- دولت الکترونیک

همانطور که در بخش قبلی بیان شد امروزه دولت الکترونیک به عنوان یکی از عناصر جامعه اطلاعاتی شناخته می‏شود. با توجه به همین موضوع در حال حاضر بسیاری از دولت‏ها در حال استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، به خصوص اینترنت یا شبکه‏های مبتنی بر وب برای بهبود ارائه خدمات به شهروندان و آژانس‏های حکومتی، بنگاه‏های کاری، کارمندان و سایر سازمان‏های غیردولتی هستند. در واقع، دولت‏ها دچار تغییر و تحول بنیادین شده‏اند. برای آشنایی بیشتر با تحولات جاری دولت‏ها، مقوله دولت الکترونیک را مورد بررسی قرار می‏دهیم.

۲-۵-۱- تعریف دولت الکترونیک

تعاریف ارائه شده برای دولت الکترونیک متنوع و متعدد است اما همگی تقریباً مفاهیم یکسانی دارند. در ادامه برخی از این تعاریف ارائه شده است:

• • دولت الکترونیکی تلاش‏های دولت‏ها برای فراهم کردن شهرهایی با اطلاعات و خدمات مورد نیاز آنها با بهره گرفتن از یک سری از تکنولوژی‏های ارتباطی و اطلاعاتی است .

• • دولت الکترونیکی شیوه‏ای برای دولت‏ها به منظور استفاده از فناوری جدید است که تسهیلات لازم را جهت دسترسی مناسب به اطلاعات و خدمات دولتی با کیفیت بالاتر فراهم می‏نماید و فرصت‏های بیشتری را برای مشارکت مردم در فرآیندهای دموکراسی ایجاد می‏کند [Fang, 2002, p2].

• • دولت الکترونیکی بهینه ‏سازی مداوم ارائه خدمات و مشارکت ذینفعان و دولت از طریق دگرگونی ارتباط داخلی و خارجی به کمک تکنولوژی، اینترنت و واسطه‏های جدید است [ITU, 2001, p12].

• • دولت الکترونیکی به استفاده سازمان‏های دولتی از فناوری اطلاعات گفته می‏شود که توانایی ایجاد تغییر در نحوه ارتباط با شهروند، بخش تجاری و دیگر قسمت‏های دولت را دارد. .

• • طبق تعریف دولت کانادا، دولت الکترونیکی یک دولت دیجیتالی بدون دیوار است. دولت الکترونیکی سازمانی مجازی است که خدمات دولتی را به صورت برخط به مشتریان یا متقاضیان ارائه می‏دهد و موجب مشارکت آنها در فعالیت‏های سیاسی می‏گردد.

• • طبق تعریف دولت سنگاپور، دولت الکترونیکی ترکیب فناوری اطلاعات با فعالیت‏ها و فرآیندهای دولتی در جهت بهبود ارائه خدمات دولتی به شهروندان، نهادها و بخش‏های مختلف است.

• • دولت الکترونیک عبارت است از ارائه خدمات دولتی به مردم و سازمانها به صورت شبانه‏روزی با بهره گرفتن از فناوری اطلاعات [سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد، ۱۳۸۱[.

در سایر تعاریف ارائه شده, به جنبه‏ه ای پاسخگویی، مسئولیت‏پذیری و شفاف‏سازی توجه گردیده است. بنابراین با توجه به تعاریف مطرح شده، دولت الکترونیک راهی برای دولت‏هاست تا با بهره گرفتن از فناوری‏های جدید، دسترسی مناسب مردم به اطلاعات و خدمات دولتی فراهم شده، کیفیت خدمات بهبود یافته و امکانی فراهم شود تا مردم در جریانات و فعالیت‏های دموکراتیک شرکت کنند [طرح مطالعه و تدوین سند و برنامه توسعه دولت الکترونیکی، ۱۳۸۳، ص ۴۴[.
با توجه به تعاریف فوق مهم‌ترین گام در تحقق دولت الکترونیکی، بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در امور مدیریتی و اجرایی سازمان‌های دولتی و یا به عبارت دیگر دستیابی به سازمان‌های الکترونیکی است. در حقیقت دولت الکترونیکی متشکل از مجموعه سازمان‌های الکترونیکی دولتی است که در شکل ۳ نمایش داده شده است.
شکل ۳: مدل مفهومی دولت الکترونیک
]طرح جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات استان همدان، ۱۳۸۴[
دولت الکترونیک فرصتی را برای مخاطبان دولت (مردم، اشخاص حقیقی و حقوقی) فراهم می‏نماید تا با بهره گرفتن از روش‌های الکترونیکی با دولت ارتباط برقرار کنند. هدف نهایی و غایی دولت الکترونیک ارائه خدمات متنوع دولتی، با سرعت، کیفیت و هزینه‏ های مناسب در بیست و چهار ساعت شبانه‌روز است. با توسعه دولت الکترونیک نوع ارتباط مردم و دولت تغییر می‏کند و یک ارتباط غیر مستقیم ولی با حداقل محدودیت‌ها ایجاد می‏گردد.

۲-۵-۲- سازمان الکترونیکی و دولت الکترونیکی

سازمان‌های الکترونیکی، سازمان‌های سنتی هستند که در سایه استفاده از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی دگرگون شده‌اند. در سازمان الکترونیکی شیوه گردش کار، انجام فرآیندهای مختلف حرفه، ارتباطات بین افراد در درون سازمان، نحوه ایجاد ارتباط با افراد بیرون سازمان، ارتباطات بین‌سازمانی، داد و ستد، تدارکات، مدیریت و … تحت تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر پیدا کرده و به صورت یکپارچه‌تر، بهینه‌تر، مطمئن‌تر و در زمان کمتر و با خطای کمتر انجام می‌گردد. سازمان‌های الکترونیکی به دو نوع زیر تقسیم‌بندی می‌شود [Edmiston, 2003, p6]:

• • سازمان‌های الکترونیکی دولتی: این سازمان‌ها در هسته دولت الکترونیکی قرار دارند و در شکل‌گیری دولت الکترونیکی نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند.

• • سازمان‌های الکترونیکی تجاری: این سازمان‌ها در هسته کسب و کار الکترونیکی قرار دارند و در شکل‌گیری کسب و کار الکترونیکی نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند.

امروزه حوزه کسب و کار (کلیه حوزه‌ها و عرصه‌های مختلف غیردولتی که در آنها بر مبنای داد و ستد، درآمد حاصل می‌شود) نیز از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی تأثیرات فراوانی پذیرفته و دگرگون شده است. کسب و کار الکترونیکی در واقع حاصل این دگرگونی‌ها و تغییرات است. تأثیرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر حوزه کسب و کار از دیدگاه‌های مختلفی مانند موارد زیر قابل بررسی است:

• • فرایند بازاریابی

• • فرایند ساخت و تولید

• • فرآیندهای ارائه خدمات

• • سازماندهی و مدیریت نیروی انسانی

• • زیرساخت‌ها، ابزارها و تجهیزات

۲-۵-۳- اهداف دولت الکترونیک

با بررسی متون علمی و تخصصی مرتبط در زمینه دولت الکترونیک در می‏یابیم که همه دولت‏ها دارای اهداف تقریباً یکسانی در زمینه پیاده‏سازی دولت الکترونیک هستند. ایجاد و تقویت محیط تجاری، مشتریان بر خط^[۲۷] به جای مشتریان به خط^[۲۸]، تقویت حکومت، توسعه مشارکت عمومی، بهبود در بازده و بهره‏وری، خدمات‏رسانی الکترونیک، اطلاعات‏رسانی الکترونیک و پاسخگویی در مقابل نیازهای شهروندان به عنوان اهداف اصلی دولت الکترونیک شناخته می‏شوند.