۶- داشتن قابلیت حل در چربی به منظور ایجاد محیطی همگن
۷- مناسب بودن قیمت(اقتصادی بودن)
۸- سهولت در کاربرد
۹- غیرقابل جذب به وسیله بدن
۱۰- داشتن اثرات فیزیولوژی غیرمضر
علاوه بر موارد ذکر شده فعالیت آنتی اکسیدان ها ممکن است تحت تأثیر عواملی چون قابلیت حل شدن و فعالیت در سیستم های حاوی چربی، ثبات طی زمان فرآوری و به علاوه تطابق استانداردهای قانونی باشد(گیس، ۱۹۹۶؛ هولیهان^[۵۳]، ۱۹۸۵).
معروفترین آنتی اکسیدان های مصنوعی(سنتتیک) استفاده شده در صنایع غذایی شامل بوتیل هیدروکسی تولوئن^[۵۴]، بوتیل هیدروکسی آنیزول^[۵۵] و ترشری بوتیل هیدروکیون^[۵۶] می باشند(بوزکورت، ۲۰۰۶)^[۵۷] . با این وجود استفاده از آنتی اکسیدان های سنتیتک در چندین کشور به خاطر خطر سرطان زایی آنها ممنوع شده است(تانگ و همکاران^[۵۸]، ۲۰۰۱؛ وانسوندارا و شهیدی^[۵۹]، ۱۹۹۸).
همچنین اثرات نامطلوب آنتی اکسیدان های مصنوعی مانند جهش زایی، ایجاد مسمومیت و سرطان زایی سبب شده است تا استفاده از آنتی اکسیدان های طبیعی مانند ترکیبات پلی فنل، ویتامین های آنتی اکسیدانی شامل اسیداسکوربیک، توکوفرول، ویتامین A و – کاروتن و … که اثرات محافظتی در برابر بیماری های مزمن، سرطان، دیابت، بیماری های قلبی عروقی، آلزایمر، آب مروارید و جهش زایی دارند، توصیه شود. ترکیبات فنولیک مانند هیدروکسی آنیزول بوتیله^[۶۰] و استرهای آلی اسیدگالیک (گالات ها) به میزان وسیعی در مواد غذایی حاوی روغن ماهی استفاده می شوند(هی و شهیدی^[۶۱]، ۱۹۹۷؛ کالتارانتا^[۶۲]،۱۹۹۲؛ ساکاناکا و همکاران^[۶۳]،۲۰۰۵).آنتی اکسیدان های طبیعی می توانند به عنوان جایگزین آنتی اکسیدان های مصنوعی به کار روند این ترکیبات معمولاً ضرر کمتری نسبت به آنتی اکسیدان های مصنوعی دارند و همچنین به نظر می رسد دارای اثر برابر و یکسانی با اغلب آنتی اکسیدان های مصنوعی روی بازدارندگی اکسیداسیون بافت دارند(کائو و همکاران، ۱۹۹۶)^[۶۴]. در عین حال از طرفی دیگر هرچند غذا منبعی غنی از ترکیبات آنتی اکسیدانی طبیعی است، با این وجود محدودیت های نگران کننده ای در استفاده از این مواد وجود دارد که از جمله می توان به رنگ و مزه، تولید با هزینه زیاد و سم های ناشناخته در نسبت های طبیعی اشاره کرد(هولیهان، ۱۹۸۵؛ پوکورنی،۱۹۹۱)^[۶۵]. لذا جستجو برای پدیدا کردن منابع جدید آنتی اکسیدانی و بررسی تآثیر آن بر پروسه های نامطلوب ضرورت می یابد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فراوانی مزارع پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان^[۶۶] در دهه اخیر، ارزش اقتصادی و غذایی قزل آلای رنگین کمان، درصد بالای تولید، وجود مقادیر زیادی پروتئین و اسیدچرب غیراشباع و شیوه های نگهداری موقت سبب گردیده است تا بررسی کیفیت و تعیین عمرماندگاری این ماهی در دمای یخچال و تأثیرات بسته بندی های مختلف بر آن از جنبه های مهم مطالعات کیفی در بهداشت و تغذیه انسان به شمار می رود. قزل آلای رنگین کمان مانند سایر گونه های ماهیان چرب به طور ویژه ای به تغییرات اکسیداسیون طی مدت نگهداری حساسند و فساد کیفی این گونه ها در آغاز به وسیله میکروارگانیسم ها و اکسید شدن چربی رخ می دهد(ونوگوپال و شهیدی، ۱۹۹۶)^[۶۷] از این جهت هدف تحقیق حاضر به کارگیری آنتی اکسیدان های طبیعی در ساختار بسته بندی برای به تعویق انداختن فساد و افزایش عمرماندگاری این ماهی می باشد.
۱-۷ سوالات اصلی پژوهش
۱- آیا فیلم پلی آمید حاوی عصاره چای سبز منجر به بهبود خواص فیزیکی،شیمیایی و میکروبی ماهی قزل آلا در مدت زمان نگهداری می گردد؟
۲- ارتباط بین سطوح مختلف استفاده از عصاره چای سبز در فیلم پلی آمیدی با تغییرات شیمیایی، حسی و میکروبی ماهی قزل آلای رنگین کمان در طی نگهداری در دمای یخچال چگونه است؟
۳- آیا استفاده از عصاره چای سبز میتواند سبب حفظ کیفیت شاخص های ارگانولیپیتیکی (بو وطعم) محصول بسته بندی در بسته بندی حاوی عصاره در مقایسه با نمونه کنترل شود؟
۱-۸ اهداف تحقیق
هدف کلی
افزایش مدت ماندگاری ماهی قزل آلای رنگین کمان از طریق تیمار با عصاره چای سبز
اهداف جزئی:
۱) تهیه بسته بندی فعال پلی آمید ازطریق تلفیق عصاره بر فیلم پلی آمید
۲) بررسی تاثیربسته بندی فعال پلی آمید حاوی عصاره چای سبز بر خواص میکروبی و فیزیکو شیمیایی ماهی قزل آلا
۳) بررسی تاثیر بسته بندی فعال پلی آمید حاوی چای سبز بر عمرنگهداری ماهی قزل آلا
۱-۹ فرضیه های تحقیق
۱- عصاره چای سبز دارای خاصیت ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی می باشد.
۲- تلفیق عصاره چای سبز بر فیلم بسته بندی پلی آمید ممکن است باعث افزایش عمرنگهداری ماهی قزل آلا میگردد.
فصل دوم
مروری بر تحقیقات انجام شده
ماهی جزء گروه ­های غذایی فساد پذیر هستند، به طوری که عموما فساد در آنها سریعتر از دیگر غذاهای گوشتی صورت میگیرد (فن و همکاران، ۲۰۰۸). تلاش و تحقیق جهت به تاخیر انداختن و جلوگیری از فساد ماهی روز به روز در حال افزایش است و مطالعات زیادی به ویژه در زمینه استفاده از آنتی اکسیدانها جهت نگهداری فراورده­های شیلاتی انجام گرفته است. آنتی اکسیدانهای مصنوعی بوتیل هیدروکسی تولوئن^[۶۸]، بوتیل هیدروکسی آنیزول^[۶۹] و ترت-بوتیل هیدروکینون^[۷۰] و پروپیل گالات عموما در محصولات غذایی به کار میروند. با این وجود آنتی اکسیدانهای ذکر شده مضنون به ایجاد خطرهایی برای سلامتی انسان هستند و استفاده از آنها در صنایع غذایی توصیه نمیشود.بنابراین تحقیق جهت پیدا کردن آنتی اکسیدانهای موثر و ایمن از منابع طبیعی برای محققین و تولید کنندگان مواد غذایی مورد توجه قرار گرفته است.
شهیدی و واناسوندرا^[۷۱] در سال ۱۹۹۸ فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره های چای سبز را برروی روغن های دریایی مورد بررسی قرار دادند.آنها فعالیت عصاره چای سبز را در روغنهای تصفیه و بی رنگ شده دریایی ^[۷۲] در غلظت های ppm500 و ppm1000 بررسی کردند. در این آزمایش ها اکسیداسیون روغن ها را در حرارت C ْ۶۵ به مدت ۸۴ ساعت در نوبت های مختلف ۲۴، ۴۸، ۸۴ ساعت به وسیله اندازه گیری افزایش میزان ^[۷۳] TBARSبررسی نمودند. نتایج اثر آنتی اکسیداسیونی عصاره چای سبز ^[۷۴]را روی نمونه های روغن نشان داد. در مرحله بعد فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره چای سبز با اثرات آنتی اکسیدانی آنتی اکسیدان های معمولی مورد استفاده مانند هیدروکسی آنیزول بوتیله^[۷۵] هیدروکسی تولوئن بوتیله^[۷۶] و ترت-بوتیل هیدروکینون^[۷۷] در غلظت ۲۰۰ قسمت در میلیون و α- توکوفرول در غلظت ۵۰۰ قسمت در میلیون مورد مقایسه قرار دادند. اثرات آنتی اکسیدانی در سطوح ۵۰۰ و ۱۰۰۰ قسمت در میلیون نسبت به α- توکوفرول با غلظت ۵۰۰ قسمت در میلیون و هیدروکسی آنیزول بوتیله با غلظت ۲۰۰ قسمت در میلیون بالاتر بود. اما اثرات آنتی اکسیدانی آن از ترت-بوتیل هیدروکینون با غلظت ۲۰۰ قسمت در میلیون تا حدودی کمتر بود. همچنین تغییراتی در رنگ و بوی نمونه ها مشاهده نشد.
تنگ و همکاران^[۷۸] در سال ۲۰۰۰ اثر آنتی اکسیدانی کاتشین^[۷۹] چای بر ماهی (سفید و ماکرل) را مورد بررسی قرار دادند. در ابتدا استخوان پوست و چربی های زائد از آنها خارج شده و سپس گوشت آنها چرخ شد و نمونه هایی با اندازه ۴ میلیمتری تهیه گردید. تیمار S شامل گوشت ریز شده از هر نمونه به همراه یک درصد NaCl بود.تیمار TC شامل mg/kg300 کاتشین چای در گوشت چرخ شده بود.تیمار TCS شامل یکدرصد NaCl به همراه mg/kg 300 کاتشین چای در گوشت چرخ شده و تیمار شاهد که گوشت چرخ شده بدون Nacl و کاتشین بود. کلوچه های گوشتی^[۸۰] تهیه شده پخته وسپس در دمای محیط خنک شده، پس از آن در دمای یخچال و روشنایی ۶۱۶ لوکس( مقدار نوری که بر واحد سطح تابیده می شود، شدت روشنایی) تا ۱۰ روز نگهداری شدند. در فواصل زمانی ۱، ۴، ۷، ۱۰ روز میزان TBARS نمونه ها اندازه گیری شد. افزایش کلرید سدیم^[۸۱] به گوشت خام چرخ شده به طور معنی داری (P<0/05) اکسیداسیون لیپید را برای کلوچه پخته شده بدون توجه به نوع گونه افزایش داد. کاتشین های چای در سطح mg/kg300 در گوشت چرخ شده به طور معنی داری (P<0/05) از پرو اکسیداسیون ایجاد شده به وسیله کلرید سدیم و اکسیداسیون لیپید در همه کلوچه های گوشتی مورد آزمایش جلوگیری کرد. کاتشین های چای در غلظت های بالاتر از mg/kg300 در گوشت چرخ شده در کاهش اکسیداسیون کلوچه های گوشتی ماکرل که حاوی مقادیر بالای لیپید و اسیدهای چرب غیر اشباع اند، موثر بود.
هاول و الگازیر^[۸۲] در سال ۲۰۰۴ شکل گیری ۴- هیدروکسینونال که یکی از مهمترین آلدئیدهای سمی حاصل از اکسیداسیون چربی هاست در ماهی ماکرل منجمد^[۸۳] در حضور و عدم حضور چای سبز مورد مطالعه قرار دادند. آلدهید سمی ۴-هیدروکسینونال می تواند در ماهی ماکرل که به صورت منجمد نگهداری می شود تولید شده و به عنوان شاخص کاهش کیفیت بافت ماهی و مقدار مواد مغذی ماهی در نظر گرفته شود. نتایج این مطالعه نشان داد که میزان این آلدئید سمی در سراسر مدت ۲۶ هفته نگهداری ماهی ۱۰- سانتیگراد در نمونه های بدون آنتی اکسیدان افزایش یافته است. و افزودن چای سبز به ماهیان در ابتدای دوره نگهداری سبب افزایش ایمنی محصول و افزایش کیفیت آن می گردد.
لین و لین^[۸۴] در سال ۲۰۰۵ افزایش کیفیت نگهداری فیله های ماهی بونیتو به صورت منجمد با بهره گرفتن از عصاره های چای به روش لعاب دادن را مورد توجه قرار دادند. در این تحقیق فیله های ماهی مورد نظر با عصاره چای ها با درجه تخمیر متفاوت لعاب داده شدند و بلافاصله منجمد گردیدند که این چای ها عبارت از چای سیاه، سبز و پوچونگ (نوعی چای چینی با درجه تخمیر کم) بودند.در این تحقیق جهت تهیه محلول مورد استفاده جهت انجام عمل لعاب دادن عصاره چای های مذکور در سطح ۵%(وزنی – حجمی) به آب معمولی افزوده گردید.در تیمار شاهد نیز فیله ها با آب معمولی لعاب داده شدند، نتایج نشان داد که در بین عصاره های مورد استفاده چای سبز و پوچونگ فیله های ماهی بونیتو رادر برابر اکسیداسیون چربی و پروتئین بهتر از چای سیاه حفاظت کردند و همچنین تیمار کردن فیله ها ماهی بونیتو به صورت لعاب دادن با عصاره های چای سبز و پوچونگ در سطح ۵% و نگهداری آنها به صورت منجمد توانایی زیادی در افزایش کیفیت نگهداری محصول مورد نظر نسبت به نمونه شاهد داشت.
ستو و همکاران^[۸۵] در سال ۲۰۰۵ جهت به تاخیر انداختن اکسیداسیون چربی در ماهی اسپارت آبی از عصاره های چای استفاده کردند آنها برای انجام این تحقیق اقدام به عصاره گیری از ۵ نوع چای با درجات تخمیر متفاوت با بهره گرفتن از آب کردند که این چای ها عبارت از longjing، green tea، Shyjih chuen oolong، tungting oolong، pouching and black tea بودند. نتایج نشان داد که تمام عصاره های چای های ذکر شده دارای فعالیت آنتی اکسیداسیونی در برابر اکسیداسیون اسید لینولئیک موجود در عصاره گوشت حاصل از ماهی اسپارت آبی بودند و میزان فعالیت آنتی اکسیداسیونی هر کدام از عصاره ها با میزان کل کاتشین ها و بویژه اپی کاتشین گالات دارای همبستگی بالایی بود و از سویی دیگر با میزان کل پلی فنل های چای چنین رابطه ای ندارد و همبستگی پایینی را نشان داد. در میان عصاره های مورد آزمایش عصاره های چای های Tungting oolong، green tea نسبت دیگر عصاره ها به طور موثرتری فعالیت های پراکسیدهای موجود در گوشت و پوست ماهی اسپارت آبی را متوقف کردند و اکسیداسیون چربی را بیشتر به تاخیر انداختند.
بانجری^[۸۶]در سال ۲۰۰۶ بازدارندگی از فعالیت آنزیم لیپواکسیژناز را در عضله ماهی ماکرل با بهره گرفتن از پلی فنل های چای سبز بررسی شد. در این مطالعه تاثیر پلی فنل های چای سبز بر ممانعت از فعالیت آنزیم لیپواکسیژناز که یک اکسید کننده قوی چربی ها بویژه اسیدهای چرب غیر اشباع می باشد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که در بین کاتشین های چای سبز اپی کاتشین گالات بیشترین اثر بازدارندگی را بر فعالیت آنزیم لیپواکسیژناز دارد، به طوری که حداکثر غلظت برای ممانعت از نصف فعالیت آنزیم (IC₅₀) 13/0 نانو­مول بود که در مقایسه باآنتی اکسیدان­های مصنوعی همچون BHT و BHA این شاخص در دامنه ۰۲/۰ تا بیش از ۵۰ میکرومول قرار دارد، بسیار بهتر است.
بوزکورت^[۸۷]در سال ۲۰۰۶ استفاده از آنتی اکسیدان های طبیعی همچون عصاره چای سبز و روغن گیاه Thymbra spicata را در نگهداری سوسیس هایی که به صورت خشک شده تخمیر شده بود مورئ بررسی قرارداد. بر اساس نتایج به دست آمده مشخص شد که آنتی اکسیدان های طبیعی به کار رفته در مقایسه با آنتی اکسیدان مصنوعیBHT از افزایش TBARS و آمین های بیوژنی همچون پوترسین و تیرامین ممانعت بیشتری به عمل آوردند. شاخصهای حسی و pH طی دوره تخمیر در آنتی اکسیدان های مختلف زبیعی به کار رفته اختلاف معنی دار نشان ندادند. به طور کلی نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که آنتی اکسیدان های طبیعی نسبت به آنتی اکسیدان های مصنوعی در نگهداری کیفیت محصول موثرتر هستند.
کوموداوالی و همکاران^[۸۸] در سال ۲۰۰۸ امکان استفاده از عصاره چای سبز به منظور افزایش ماندگاری گوشت تازه گوسفند در دمای معمول (۲±۲۵)مورد بررسی قرار دادند . افزودن عصاره چای سبز به این گوشتها سبب ممانعت از فساد میکروفلور(اجتماع باکتری های و دیگر میکروارگانیسم ها ) موجود در گوشت شامل عوامل بیماری زای اسیدی شناخته شده تا مدت بیش از ۴ روز شد، به کاربردن عصاره چای سبز سبب هیچ تغییر زیان آوری در کیفیت فیزیکی و حسی گوشت ها نشد و گوشت مورد نظر تا بیش از ۴ روز از این لحاظ مقبولیت داشت. در حالیکه تیمار شاهد در این آزمایش در طی مدت ۲۰ الی ۲۴ ساعت فساد اولیه اش شروع شد و آمین های بیوژن(مواد حاصل از دکربوکسیلاسیون میکروبی) به شدت افزایش یافتند، بنابراین در این تحقیق ثابت شد که عصاره چای سبز به عنوان یک نگهدارنده طبیعی می تواند سبب افزایش ماندگاری گوشت گوسفند در شرایط آب وهوایی هند تا بیش از ۴ روز شود.
فن و همکاران ^[۸۹]در سال ۲۰۰۸ تاثیر استفاده از پلی فنل های چای سبز را به صورت غوطه وری بر ماندگاری ماهی کپور نقره ای طی نگهداری در یخ مطالعه کردند. بدین منظور پلی فنلهای چای سبز به صورت محلول (۲%) (وزنی- حجمی) جهت تیمار کردن ماهی ها استفاده شد، در ادامه طی یک دوره نگهداری ۳۵ روزه متغیرهایی نظیر TVB-N ، TBA ،pH، K-value جهت ارزیابی فساد اکسیداسیونی، شمارش کل باکتری ها برای بررسی فساد میکروبی و در نهایت ارزیابی حسی بررسی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که تیمار کردن این ماهی با پلی فنل های چای به صورت غوطه وری سبب افزایش ماندگاری نمونه های تیمار شده نسبت به نمونه های شاهد بدون غوطه وری در محلول مورد نظر طی نگهداری ماهی در یخ می شود.
استویز و همکارن(۲۰۰۷)^[۹۰]، به بررسی مقایسه تأثیرگذاری اسانس های گیاهی رزماری و گیاه مرموک (مریم گلی) به عنوان آنتی اکسیداسیون طبیعی با آنتی اکسیدان مصنوعیBHT بر روی جگر نگهداری شده در یخچال به مدت ۹۰ روز پرداختند. آنها با بررسی شاخص های پروفایل اسیدچرب وشاخص تیوباربیتوریک اسید^[۹۱] چنین گزارش کردند که این اسانس های گیاهی توانستند بهبود بیشتری را در پاریداری چربی و جلوگیری از کاهش اسیدهای چرب چند غیر اشباع^[۹۲] و افزایش تولید ترکیباتی همچون مالون دی آلدهید ^[۹۳] که ناشی از اکسیداسیون چربی می باشند، به نسبت به نمونه های حاوی آنتی اکسیدان مصنوعی و نمونه های شاهد ایجاد کنند و عمر ماندگاری آن ها را به طور معنی داری افزایش دهند.
جئورگانتیلیس و همکاران^[۹۴] (۲۰۰۷)، تأثیر آنتی کسیدانی عصاره رزماری را بر گوشت خوک نگهداری شده در دمای انجماد در یک دوره ۱۸۰ روزه مورد مطالعه قرار دادند و نتیجه گرفتند که این عصاره گیاهی باعث کاهش معنی داری در شاخص مالون دی آلدهید^[۹۵]، شاخص پراکسید^[۹۶] و کنژوگه های دی ان^[۹۷] شده است و باعث افزایش ماندگاری این ماده غذایی گردید.
کیکیدو و همکاران(۲۰۰۹)^[۹۸]، تأثیر آنتی اکسیدانی و آنتی باکتریایی اسانس آویشن را بر روی فیله شمشیر ماهی نگهداری شده در دمای ^oc4 مورد بررسی قرار دادند. آزمایشات میکروبی و شیمیایی و فیزیکی و حسی انجام شده در یک دوره ۱۸ روزه نشان داد که اسانس آویشن به طور معنی داری باعث کاهش TVB-N، TMA-N، باکتری های سرمادوست، باکتری های تولیدکننده سولفید هیدروژن و انتروباکتریاسه و باکتر ی های اسیدلاکتیک شد. هم چنین آنها عنوان کردند نمونه های حاوی اسانس گیاهی دارای وضعیت بهتری از لحاظ طعم، مزه، بو و پذیرش کلی محصولات در طی دوران نگهداری بودند.
آتری^[۹۹] و همکاران(۲۰۰۹)، اسانس نعنا را به عنوان آنتی اکسیدان و آنتی باکتریال طبیعی برای افزایش عمر ماندگاری در شرایط بسته بندی در خلاء و نگهداری در دمای ^oc4، برای گوشت اختاپوس مدیترانه^[۱۰۰] استفاده کردند، و نتیجه گرفتند که این اسانس گیاهی باعث تأخیر در فساد ماهی شده بطوریکه تعداد باکتری های سرمادوست و باکتریهای اسیدلاکتیک را بطور معنی داری کاهش داد و در مورد فساد شیمیایی هم باعث کاهش معنی داری در مجموع بازهای نیتروژنی فرار^[۱۰۱]، تری متیل آمین^[۱۰۲] شده و ماهی های تیمار شده از نظر حسی و هم دارای امتیاز بالاتری نسبت به ماهی های کنترل بودند.
در مطالعه ای دیگر گومز-استاکا^[۱۰۳] و همکاران(۲۰۰۹) از اسانس میخک به عنوان بازدارنده در یک فیلم ژلاتینی را برای گروهی از باکتری ها در محیط کشت بررسی کردند و مشاهده کردند که فیلم ژلاتینی به تنهایی فاقد خاصیت ضدمیکروبی می باشد ولی فیلم ژلاتینی حاوی اسانس میخک دارای خاصیت بازدارندگی قوی بر وی Pseudomonas flourescens، Lactobacillus acidophilis، Listeria innocua، Escherichia می باشد.
مکزیس^[۱۰۴] و همکاران(۲۰۰۹)، از اسانس نعنا برای حفظ کیفیت فیله قزل آلای رنگین کمان^[۱۰۵] به هنگام نگهداری در شرایط سرد ^oc4 استفاده کردند و نتیجه گرفتند که این اسانس باعث کاهش معنی داری در مجموع بازهای نیتروژنی فرار^[۱۰۶]، شاخص تیوباربیتوریک اسید^[۱۰۷]، شاخص پراکسید^[۱۰۸]، pHو افت آب^[۱۰۹] شده است. و همچنین در مطالعات میکروبی و حسی انجام شده گزازش کردند که اسانس نعنا به طور معنی داری باعث افزایش عمر ماندگاری نمونه های تیمار شده در مقایسه با نمونه های شاهد گردید.
آتوچی و سادوک(۲۰۱۰)^[۱۱۰]، اثر آنتی اکسیدانی اسانس آویشن را بر کیفیت ماهی باس دریایی در شرایط نگهداری سرد در یک دوره ۱۵ روزه با بررسی شاخص های تیوباربیتوریک اسید^[۱۱۱]، مجموع بازهای نیتروژنی فرار^[۱۱۲] و تری متیل آمین^[۱۱۳] مورد مطالعه قرار دادند. نتایج نشان دهنده تأثیر معنی دار عصاره آویشن بر اکسیداسیون چربی ماهی تون بود به طوری که شاخص های مورد مطالعه در نمونه های حاوی عصاره آویشن بطور معنی داری کمتر از نمونه شاهد بودند.
ساراح و همکاران(۲۰۱۰)^[۱۱۴]، از عصاره چای و آب پیاز به عنوان آنتی اکسیداسیون برای حفظ کیفیت فیله ماهی خاویار^[۱۱۵] به هنگام نگهداری در شرایط سرد ^oc4 استفاده کردند و نتیجه گرفتند که این مواد باعث تأخیر در فساد ماهی شده بطوریکه باعث کاهش معنی داری در pH، شاخص تیوباربیتوریک اسید^[۱۱۶]، پراکساید^[۱۱۷]، اسیدهای چرب آزاد^[۱۱۸] شده و ماهی های دارای پوششی از نظر حسی هم دارای امتیاز بالاتری نسبت به ماهی های کنترل بودند.
اجاق و همکاران(۱۹۸۳)، از پلی فنل های چای به عنوان آنتی اکسیدان طبیعی جهت حفظ کیفیت ماهی کیلکای معمولی^[۱۱۹] به هنگام نگهداری در یخ استفاده کردند. نتایج نشان داد که با وجود افزایش معنی داری PV و TBA با گذشت زمان، نمونه های حاوی آنتی اکسیدان در مقایسه با نمونه شاهد به طور معنی داری مقدار کمتری را نشان دادند و با توجه به آزمایش های حسی(رنگ، بو، بافت، طعم) انجام شده گزارش کردند که پلی فنل چای به طور معنی داری باعث افزایش عمر ماندگاری نمونه های تیمار شده در مقایسه با نمونه های شاهد گردید.
میراحمدی و همکاران در سال۱۳۸۴ اثر عصاره برگ سبز چای به صورت مجزا (در دو غلظت ppm200 و ppm500) و به صورت ترکیب با آلفا توکوفرول(ppm200 عصاره برگ چای سبز با ppm50 آلفاتوکوفرول) و آنتی اکسیدان های مصنوعی BHT و BHA(ppm500 عصاره برگ چای سبز با ppm200 از هر کدام از آنها) و همچنین در مقایسه با ۳ آنتی اکسیدان آلفا- توکوفرول (ppm200 و ppm500)، BHT و BHA (هر کدام در دو غلظت ppm100 و ppm200) در ۲ نوع روغن زرد آفتابگردان(دارای اسیدسیتریک به عنوان شلاته کننده و فاقد اسیدسیتریک) که در دمای۵۰ درجه سانتی گراد به مدت ۱۲ روز نگهداری شده بود را مورد بررسی قرار دادند ، در این مطالعه شاخص های مورد بررسی پراکسید و تیوباربیتوریک اسید بودند، نتایج نشان داد که اثر آنتی اکسیدانی عصاره برگ چای سبز به صورت مجزا در هر دو غلظت بهتر از سایر آنتی اکسیدان های به کار رفته بود. همچنین اثر ترکیبی مخلوط عصاره برگ سبز چای با BHT خاصیت سینرژیستی نشان داد در حالی که در بقیه مخلوط ها اثر مشخص تقویت کنندگی و یا سینرژیستی مشاهده نشد.

ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ← ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي

-0.95

– 10.73

ﺗﺎﯾﯿﺪ

ﺟﺪول : 34-4 ﺟﺪول ﻧﺘﺎﯾﺞ اﺟﺮاي ﻣﺪل ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﯿﺮ ﺳﻮم ﻣﯿﺎن ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي و ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ
ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ از ﺟﺪول ﻓﻮق ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻣﻘﺪار T-Values ﺑﺮاي ﻫﻤﻪ ﺳﺒﮑﻬﺎي رﻫﺒﺮي ﺑﺰرﮔﺘﺮ از 1.96 اﺳﺖ و ﯾﺎ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ از -1.96 اﺳﺖ. ﭘﺲ ﻣﯽ ﺗﻮان ﻋﻨﻮان ﮐﺮد ﺿﺮﯾﺐ ﻣﺴﯿﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي (ﻫﺮ ﺳﻪ ﺳﺒﮏ) ﺑﺮ ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺎ ارزش T=8.55)،T=5.22،-10.73
(T= در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎداري 0/05 ﻣﻌﻨﺎدار اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﺮض H0 رد ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻓﺮﺿﯿﻪ H1 ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ و ادﻋﺎ ﻣﻮرد ﭘﺬﯾﺮش ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﺿﺮﯾﺐ ﺗﺎﺛﯿﺮ دو ﻣﺘﻐﯿﺮ (ﺗﺤﻮل ﮔﺮا و ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا) ﻣﺜﺒﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺒﻮد ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺳﺒﮑﻬﺎي رﻫﺒﺮي (ﺗﺤﻮل ﮔﺮا و ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا) ﻣﯿﺰان ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﯿﺰ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. ﺿﺮﯾﺐ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﻣﻨﻔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﻣﯿﺰان ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. ﮔﻔﺘﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﺳﺎﺧﺘﺎري دوم ﻧﯿﺰ ﻣﻮرد ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ در اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎ ذﮐﺮ ﺟﺰﺋﯿﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮي از آن(ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺳﺒﮑﻬﺎي رﻫﺒﺮي ﺑﻪ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺑﺮ ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ) ﺑﺮرﺳﯽ و ﻣﻮرد ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ.
ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ -3-1 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي(ﺗﺤﻮل ﮔﺮا، ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا، اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ) ﺑﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
از ﻟﺤﺎظ آﻣﺎري ﻣﯽ ﺗﻮان ﻓﺮﺿﯿﻪ را ﺑﺪﯾﻦ ﺷﮑﻞ ﺑﯿﺎن ﮐﺮد:
=H0 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي (ﺗﺤﻮل ﮔﺮا، ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا، اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ) ﺑﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري ﻧﺪارد.
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ داده ﻫﺎ ١٣٩
=H1 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي (ﺗﺤﻮل ﮔﺮا، ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا، اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ) ﺑﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﺮﺿﯿﻪ 3-1 در ﺟﺪول 35-4 ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ.

®

t- value

ﻧﺘﯿﺠﻪ

ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ 3-1

ﺿﺮﯾﺐ اﺳﺘﺎﻧﺪارد

۲-۲-۱۱ روش‌های کاهش و درمان اعتیاد به کار:
روش‌ها متفاوت و مختلفی برای کاهش این نوع از اعتیاد وجود دارد که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره گردیده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

کنترل خود: منظور از کنترل خود این می‌باشد که به‌طور مثال اگر همکار یا مرئوس پیشنهادی کردند که به نظرتان مسخره آمد مقاومت نکرده و بگذارید آن کار انجام گردد اگرچه درست نباشد و یا اگر در کار نظر کم‌اهمیتی که به کار لطمه زیادی وارد نمی‌نماید پیشنهاد می‌گردد عقیده دیگری را جایگزین عقیده خودنمایید و قدرت را به کس دیگری دهید تا پروژه را بررسی نماید و به‌طورکلی پیشنهاد ندهید، توصیه نکنید و کار را دقیق کنترل نکنید.
پیدا کردن سرگرمی‌های جدید: سعی نمایید بازی ورزش نمایید.
پذیرفتن شکست: برای افراد معتاد به کار شکست بسیار دردناک است بنابراین سعی نمایید در مسیر درست، کار ها را به دوستان و همکارانتان واگذار نمایید.
همکاری با خانواده و دوستان در برنامه‌های سرگرمی: زمانی را در هفته با همسر، فرزندان و دوستان بگذرانید و ساعات کار را کوتاه‌تر نمایید.
تمجید از دیگران: این کار را چند بار در روز انجام دهید زیرا یکی از مشخصه‌ های افراد معتاد به کار توجه بیش از حد به خود است پس باید تمرین کنید با تحسین دیگران، به آن‌ها توجه کنید.
شناسایی بهانه‌هایی که اعتیاد به کار را تائید می‌کنند: مثل‌اینکه بگویید من برای خانواده‌ام سخت کار می‌کنم، شرکت نیاز دارد من ۱۸ ساعت در روز کارکنم. حقیقت این است که شرکت بدون کار شما هم به کارش ادامه می‌دهد ولی درنهایت خواهید دید که در پافشاری بر این روند این شمایید که خانواده‌تان را از دست می‌دهید.
نه گفتن: یاد بگیرید که نه بگویید.
بنابراین اگر به‌طورمعمول کارکنید منشأ ارزش‌هایتان، علائق و تمایل به گذراندن وقت بیشتر با خانواده در شما آشکار می‌گردد.(کهاری ۱۳۸۷، ۴۷)
۲-۳ بخش دوم: بهداشت شغلی
۲-۳-۱ مقدمه:
امروزه تلاش در جهت صنعتی شدن و گسترش شهرنشینی و زندگی ماشینی که لازمه آن پذیرفتن شیو ه های نوین زندگی است بر سلامت انسان اثر معکوس داشته که در ارتباط با مقوله سلامت ابعاد دیگری را آشکار می کند؛ یکی از این ابعاد، سلامت روان نیروی انسانی شاغل در سازمان‌ها می‌باشد؛ ابعادی که اگرچه تازگی ندارد اما به‌طور تخصصی زمان زیادی نیست که به آن توجه گردیده است. سلامت روانی کارکنان در راستای به‌کارگیری روش‌های مناسب، به‌منظور از بین بردن عوامل مخل سلامت روان و به‌کارگیری نیروهای کارآمد در سازمان‌ها، متأثر از ویژگی‌های شخصیتی آنان است.(میلانی فر ۱۳۷۸)
هنگامی‌که افراد شاغل بتوانند با توجه به ویژگی‌های شخصیتی خویش شغلی را انتخاب نمایند، می‌توانند با حسن سلوک و بردباری و بدون تحمل فشار روانی زیاد به کار پرداخته و سودمند باشند. سلامت روانی کارکنان که از عوامل بسیاری از قبیل شیو ه های نظارت مدیران، کیفیت زندگی، عملکرد مدیران و به‌ویژه ویژگی‌های شخصیتی که شامل روان آزرده گرایی، برونگرایی، انعطاف‌پذیری، دلپذیر بودن و باوجدان بودن می‌باشد تأثیر پذیرفته و به‌نوبه خود نقش بسزایی را در سلامت روانی کارکنان و به دنبال آن سلامت سازمان ایفا می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده است کارکنانی که از ویژگی‌های شخصیتی بیرونی برخوردار هستند، به‌مراتب رابطه بهتری با سایر کارمندان دارند و درنتیجه عملکردشان بهبودیافته و سیستم نیز از سلامت بهتری برخوردار می‌گردد.(صابر گرگانی ۱۳۷۷)
بهداشت روانی کارمندان عامل مؤثر و تعیین‌کننده‌ای در افزایش بهره‌وری آنان و ارائه خدمات بهتر و مؤثرتر توسط هر سازمان محسوب می‌گردد و عدم وجود راه‌کارهای مناسب برای ایجاد تعادل در مقابله با تنش‌های ایجادشده موجب عدم رضایت شغلی کارکنان و درنتیجه کاهش کیفیت خدمات می گرد لذا سازمان‌های بهداشتی و درمانی به علت اهمیت وظیفه‌ای که درزمینهٔ پیشگیری مراقبت و درمان بر عهده‌دارند از جایگاه ویژه‌ای در جامعه برخوردار می‌باشند (تابیلو و رنزی^[۳۸] ۲۰۰۶، ۵۲-۴۹)
۲-۳-۲ اهمیت بهداشت شغلی (حرفه‌ای):
امروزه محیط کار اهمیت زیادی یافته و به‌عنوان یکی از مکان‌های مناسب، جهت فعالیت‌های ارتقای سطح سلامت موردتوجه قرارگرفته است بنابراین محیط کار، فرصت و امکانات و ملزومات مناسب برای تأثیر بر شیوه زندگی فرد را فراهم می‌آورد و در محیط کار می‌توان میزان آسیب‌پذیری فرد در برابر بیماری‌ها را نیز مرد بررسی قرارداد. (بروکر^[۳۹] و همکاران ۱۹۹۶، مارموت^[۴۰] و همکاران ۲۰۰۸، مارموت و همکاران ۱۹۹۶)
ترقی و پویایی و اعتلای هر سازمانی جز در داشتن کارمندان و اعضایی سالم و کارآمد در آن سازمان نیست بنابراین افرادی که علاوه بر وضعیت جسمانی مناسب ازلحاظ وضعیت روانی نیز در حد تعادل و مطلوبی قرار داشته باشند، بدون تردید این تعادل و تقارن در دو بعد جسمانی و روانی، اصلی‌ترین نتیجه‌اش داشتن جامعه‌ای شکوفا و با آینده است. سلامت روانی مقول‌های بسیار حائز اهمیت است؛ و تأثیر روانی بر عملکرد جسمانی بر هیچ‌کس پوشیده نیست.(شعاری نژاد ۱۳۸۱)
برآوردهای سازمان جهانی بهداشت در سال ١٩٩٣ نشان داد حدود ۵٠٠ میلیون نفر در سراسر جهان مبتلابه یکی از اختلالات روانی می‌باشند که از این تعداد ۵٠ میلیون نفر مبتلابه اختلالات شدید روانی و ٢۵٠ میلیون نفراز آنان مبتلابه اختلالات خفیف روانی بوده و نیز ١٢٠ میلیون نفر از عقب‌ماندگی ذهنی، ۵٠ میلیون نفر از صرع و ٣٠ میلیون نفر از ابتلا به دمان رنج می‌برند.
همچنین یکی از پژوهش‌های انجام‌شده توسط محققان دانشکده بهداشت دانشگاه هاروارد در سا ل ١٩٩٠ نشان‌دهنده آن بود که حدود پنج میلیون نفر در جهان در اثر انواع مختلف صدمات جان خود را از دست داد ه اند که اکثر این مرگ‌ها در بین بزرگ‌سالان و جوان متمرکز بوده است، در این گروه سنی حوادث جاده‌ها، خودکشی، جنگ، آتش‌سوزی وخشونت به ترتیب در زمره ده علت اصلی مرگ به شمار می‌روند و این حوادث نیز کم‌وبیش با مقوله بهداشت روانی مرتبط هستند.
با توجه به مطالب یا د شده و نیز صدها مطالعه مشابه در نقاط مختلف جهان می‌توان پی برد که چرا به‌ خصوص در سال‌های اخیر مسئله بهداشت روانی خود را به‌عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی افراد و سازمان‌های مسئول امور بهداشتی در سراسر جهان و به‌ویژه سازمان جهانی بهداشت (WHO) مطرح نمود ه است تا آ ن جا که سال ٢٠٠١ میلادی از سوی WHO به‌عنوان سال بهداشت روانی و با شعار غفلت بس است، مراقبت کنیم (Stop-exclusion-dere-to-care) به‌عنوان سال بهداشت روانی تعیین و معرفی گردید. از طرف دیگر اهمیت ویژه‌ای که سازمان جهانی بهداشت برای این مسئله قائل گردیده سبب شد تا بهداشت روانی و مقولات مرتبط با آن، به‌عنوان یکی از محورهای اصلی و اساسی، موردتوجه محققان و صاحب‌نظران علوم بهداشتی قرارگرفته و آنان را وادار نماید، ضمن بهر ه گیری از ابزارهای موجود در عرصه پژوهش، به سنجش وضعیت بهداشت روانی جوامع انسانی و نیز ارائه راهکارهایی در جهت ارتقا و بهبود کیفیت سلامت روانی افراد جامعه بپردازند.(عبادی و همکاران ۱۳۸۱، ۴۶-۳۹)
همچنین تحقیقات نشان‌دهنده آن است که بهداشت روانی کارکنان یک عامل تعیین‌کننده در افزایش بهره‌وری نیروی کار و ارائه خدمات بهتر و مؤثرتر در هر سازمان می‌باشد و عدم وجود فرایندهای مناسب و کارا برای ایجاد تعادل در مقابله با تنش‌های ایجادشده در محیط کار باعث عدم رضایت شغلی کارکنان شده و درنتیجه موجب کاهش کیفیت خدمات می‌شود.(تابولی و همکاران ۲۰۰۶، ۵۲- ۴۹)
همان‌طور که می‌دانید مشاغل مختلف در محیط‌های متفاوت انجام‌گرفته و عوامل متعددی مثل رضایت کلی از شغل، رضایت از درآمد، رضایت از محیط فرهنگی شغلی و رضایت از روابط با همکاران که در محیط کاربر سلامت افراد مؤثر می‌باشد. همچنین عوامل متعددی نیز باعث بر هم خوردن سلامت روان افراد می‌شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به عدم رعایت عدالت، فراهم نبودن فرصت‌های شکوفایی برای افراد و وجود تبعیض‌های غیرمنطقی اشاره نمود. (هاشمی و همکاران ۲۰۰۷، ۶۴- ۵۶، کاپلان^[۴۱] و همکاران)
بنابراین توجه به‌سلامت روان در تمام عرصه‌های زندگی مانند زندگی فردی، اجتماعی و شغلی حائز اهمیت بوده و یکی از زمینه‌هایی که توجه به‌سلامت روان در آن حائز اهمیت می‌باشد، شغل و حرفه است. (ایلو ۲۰۰۸)
۲-۳-۳ تاریخچه بهداشت شغلی (حرفه‌ای):
اولین فردی که آثار ارزشمندی در مورد بهداشت حرفه‌ای از خود به‌جا گذاشته است طبیبی به نام اگریکولا از ناحیه ساکسونی ایتالیا بود که او کتابی دوازده جلدی راجع به اکتشافات و استخراج فلزات، ابزار کار، حوادث و بیماری‌های ناشی از کار و … نوشت که آن کتاب در سال ١۵۵۶ منتشر شد. بعد از او در سال ١۵۶٧ پزشک دیگری به نام پاراسلسوس اهل سوئیس کتابی درباره بیماری‌های وابسته به شغل در بین کارکنان معدن ذوب و فلزات منتشر کرد و در سال ١۶٣٣ پدر طب کار، رامازینی چشم به جهان گشود که وی یکی از پیش‌قدمان بزرگ قرن ١٧ درزمینهٔ بهداشت حرفه‌ای می‌باشد و کتاب معروفش درباره بیماری‌های حرفه‌ای در سال ١٧٠٠ میلادی منتشر گردید. ( سایت بهداشت حرفه ای قم ۱۳۹۳)
۲-۳-۴ خلاصه‌ای از وقایع‌نگاری سلامت شغلی درگذر تاریخ:
١٨١۵ میلادی: نخستین قانون ایمنی به‌وسیلهٔ ادارهٔ معادن در امریکا به تصویب رسید که بر پایه این قانون لازم شد هر معدن دارای دو راه خروج باشد تا در صورت ریزش و بسته شدن یکی از آن‌ها، راه خروج دیگر باز باشد.
١٨٣٣ میلادی: نخستین قانون صنایع در انگلستان به تصویب رسید. تا پیش از تصویب این قانون، ١٢ ساعت کار در روز اجباری بود.
١٨۶٧ میلادی: نخستین برنامهٔ بازرسی صنایع به‌وسیلهٔ مسئولان دولتی در ایالت ماساچوست امریکا تدوین شد.
١٩١۴: در امریکا، دفتر بهداشت و سلامت در صنایع، به‌وسیلهٔ اداره خدمات بهداشت همگانی تأسیس شد. این مرکز پس از چندین بار تغییر نام در سال ١٩٧٠ به نام موسسهٔ ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) نام‌گذاری شد.
١٩٣١ میلادی: نخستین الگوی علمی دربارهٔ علل بروز حوادث، به‌وسیلهٔ هانریش ارائه گردید.
١٩۵۶ میلادی: برنامه‌های پیشگیری از حوادث به‌وسیله اداره بهداشت همگانی امریکا ارائه گردید.
١٩۶٨ میلادی: جانسون، رییس‌جمهور وقت امریکا لزوم برپایی قوانین دولتی ایمنی و بهداشت را اعلام کرد.
١٩٧٠: در زمان ریاست جمهوری نیکسون، قانون یادشده به تصویب رسید که موجب ایجاد ادارهٔ ایمنی و بهداشت شغلی (OSHA) وموسسهٔ ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) گردید.(ارقامی ۱۳۸۵،۲۰- ۱۸)
۲-۳-۵ تعریف بهداشت شغلی (حرفه‌ای):
بهداشت حرفه‌ای به معنی علم و فن پیشگیری از بیماری‌های ناشی از کار و ارتقای سطح سلامتی افراد شاغل از طریق کنترل عوامل زیان‌آور محیط کار می‌باشد.
این رشته که در طول دو دهه گذشته اسامی متعددی از قبیل حفاظت و بهداشت‌کار، حفاظت فنی و بهداشت صنعتی را دارا بوده، در سال‌های اخیر به جهت گستردگی حوزه فعالیت‌های آن، همه مشاغل را اعم از تولیدی یا غیر تولیدی، صنعتی یا غیر صنعتی، تحت پوشش قرار داده و با نام بهداشت حرفه‌ای در چهار بخش کشاورزی، معدن، خدمات و صنعت فعالیت می کند به‌طورکلی می‌توان بیان نمود که اهداف بهداشت حرفه‌ای تأمین، حفظ و ارتقای وضعیت جسمی، روحی و روانی فردی و اجتماعی کارکنان همه مشاغل، پیشگیری از بروز بیماری‌ها و حوادث ناشی از کار و انتخاب کارگر متناسب با شغلی که قابلیت انجام آن رادار است، می‌باشد.
فعالیت‌های بهداشت حرفه‌ای در همه سازمان‌ها شامل دو بخش ایمنی و بهداشت محیط کار است که در بخش ایمنی، شناسایی خطرات محیط کار و چگونگی کنترل آن‌ها موردبررسی قرار می‌گیرد و شامل موضوعات متعددی از قبیل ایمنی کار در مشاغل جوشکاری، تراشکاری، نجاری، غواصی، کار در ارتفاعات، حفر چاه و تونل، ایمنی ساختمان و ساختمان‌سازی، ایمنی ماشین‌آلات و ابزار، ایمنی برق، ایمنی حریق، ایمنی معدن و غیره می‌باشد؛ و در بخش بهداشت محیط کار نیز باهدف پیشگیری از بیماری‌های ناشی از کار، عوامل زیان‌آوری چون عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، ارگونومیکی، مکانیکی و عوامل روانی محیط کار مورد شناسایی، اندازه‌گیری، ارزشیابی و درنهایت کنترل قرار می‌گیرد. در بحث عوامل روانی، به‌طورکلی کلیه عواملی که موجب بروز استرس‌ها و اختلالات روحی و روانی در محیط کار می‌شوند مورد شناسایی و کنترل قرار می‌گیرند. بنا به اهمیت تأثیر عوامل روانی در میزان کارایی و بهره‌وری افراد، در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و صنعتی، روانشناسی کار از اهمیت خاصی در جهت افزایش مهارت‌ها، سطح کارایی افراد و درنتیجه بهره‌وری، برخوردار است و فارغ‌التحصیلان آن پس از جذب در محیط‌های کار در غالب گروه بهداشت حرفه‌ای نقش مهمی را در افزایش بهره‌وری ایفا می‌نمایند. همچنین روانشناسان صنعتی علاوه بر تجزیه‌وتحلیل مشکلات اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی کارگران با ایجاد محیط کاری سالم و بانشاط، سعی می‌کنند تا از طریق ارائه و انجام تست‌های گوناگون، امکان جذب و استخدام نیروی کار مناسب را فراهم آورند، درواقع می‌توان این‌طور بیان نمود که این افراد سعی در کشف انگیزه‌ها، استعدادها و ویژگی‌های لازم هر شغل بوده و افراد را جهت استخدام متناسب با مقتضیات شغلی هر حرفه راهنمایی می‌کنند. (سایت بهداشت محیط ایران ۱۳۹۳)
بهداشت حرفه‌ای را می‌توان علم و هنر تأمین سلامت در محیط‌های شغلی تعریف کرد و همین‌طور یک مهندس بهداشت حرفه‌ای یا متخصص سلامت شغلی کسی می‌باشد که وظیفه شناسایی، ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطره‌آمیز شغلی را به عهده دارد.(تیگر و همکاران ۱۳۸۶، ۹)
مفهوم سلامت روانی، شامل احساس درونی خوب بودن و اطمینان از کارآمدی خود، اتکا به خود، ظرفیت رقابت، وابستگی بین نسلی و خود شکوفایی توانایی‌های بالقوه فکری و هیجان است (کامرون دی ۲۰۰۲).
بهداشت حرفه‌ای از طرف نخستین کمیته مشترک سازمان بهداشت جهانی و سازمان بین‌المللی کار که در سال ۱۹۵۰ تشکیل گردید، این‌گونه تعریف شد: تأمین و ارتقاء عالی‌ترین سطح سلامت جسمی، روانی و اجتماعی برای کارگران همهٔ مشاغل، پیشگیری از بیماری‌ها و حوادث ناشی از کار، بکار گماردن نیروی کار در محیط و شغلی که از لحاظ جسمی و روانی قدرت انجام آن را دارد و به‌طورخلاصه می‌توان آن را تطابق کار با انسان تعریف نمود. (تیگر و همکاران ۱۳۸۶، ۱۷)
و به‌طورکلی بهداشت حرفه‌ای رشته‌ای می‌باشد که به محیط کار برمی‌گردد. درواقع متخصصان در این رشته خطرهای بالقوه‌ای را که در محیط کار وجود دارد شناسایی کرده و در مراحل بعدی به اندازه‌گیری و ارزیابی این خطرات و همچنین کنترل آن‌ها می‌پردازند.(سایت وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی ۱۳۹۳)
۲-۴ بخش سوم: کیفیت زندگی کاری
۲-۴-۱ مقدمه:
کارکنان و نیروی انسانی، مهم‌ترین سرمایه هر سازمان و جامعه‌ای محسوب شده و به‌عنوان اساسی‌ترین منبع سازمان قلمداد می‌شوند بنابراین صاحب‌نظران معتقدند که باید این منابع ارزشمند به‌عنوان سرمایه اصلی هر جامعه در نظر گرفته‌شده و به‌طور مطلوب پرورش داده شوند پس می‌توان با به‌کارگیری سیاست‌های مناسب انگیزه کارکنان را بالابرده و تلاش و کوشش را به نحو احسن در آن‌ها ایجاد نمود، بنابراین استفاده مطلوب از منابع انسانی وابسته به اقداماتی می‌باشد که برای حفظ و نگهداری مطلوب از جسم و روح کارکنان سازمان به عمل آید، این اقدامات که شامل امکانات رفاهی و خدمات درمانی، طرح‌های تشویقی، تناسب شغلی، امنیت شغلی، طراحی شغل (غنی‌سازی و توسعه شغلی) توجه به اهمیت و نقش و جایگاه فرد در سازمان می‌باشد را باید فراهم نمود تا زمینه رشد و پیشرفت، آموزش کارکنان و مواردی از این قبیل ایجاد گردد که دانشمندان از آن تحت عنوان کیفیت زندگی کاری یاد می‌نمایند. بنابر اهمیت پیش‌گفته شده برای منابع انسانی و بخصوص کارکنان عملیاتی باقابلیت‌ها و توانمندی‌های بالقوه آنان چنانچه به‌خوبی موردتوجه قرار گیرند، می‌توانند نقش بسیار مهمی را در جهت نیل به رشد و توسعه‌سازمانی و درنهایت کل جامعه ‌ایفا نمایند؛ بنابراین با بهره گرفتن از فنون و روش‌های مختلف کیفیت زندگی کاری و همچنین برنامه‌های کیفیت زندگی کاری می‌توان موجب تحقق این امر مهم را فراهم آورد. (داوودی ۱۳۷۷، ۵)
لذا در حال حاضر توفیق سازمان‌ها در استفاده مؤثر از منابع انسانی بوده و مستقیماً بر پایه بکار گیری علوم رفتاری کاربردی است بنابراین نگرش جدیدی که در مدیریت نسبت به انسان پدیدار گشت نگرشی راهبردی می‌باشد و آن به این معناست که انسان، هم عامل کار و هم خالق آن است، بنابراین نقشی محوری در تحول سازمان داشته که تحولات عظیم سازمانی از توانمندی نامحدود فکری او سرچشمه می‌گیرد و به‌طورکلی می‌توان بیان داشت مفهوم کیفیت زندگی کاری مربوط به فلسفه‌ای در سازمان‌هاست که می‌خواهد شأن و منزلت کارکنان را افزایش دهد همان‌طور که نظرات ارزشی کیفیت زندگی، سرمایه‌گذاری بر روی افراد را به‌عنوان مهم‌ترین متغیر در معادلات مدیریت راهبردی موردتوجه قرارمی‌دهد و آبراهام مازلو مدینه فاضله اداره کارکنان را هنگامی ممکن می‌داند که سازمان‌ها از طریق کارکنان خودشکوفا و خطوط راهنمایی که خود شکوفایی آنان را تشویق نماید اداره شود. امروزه مدیریت کیفیت جامع TQM) ) توانمندسازی گروه‌های کاری خودکار و کیفیت زندگی کاری(QWL) ما را به سمت آموزش این نوع مدیریت و رهبری سوق می‌دهد.(خوشبختی و همکاران ۱۳۸۳، ۱۴۹-۱۲۹)
در واقع برنامه‌های کیفیت زندگی کاری دارای مؤلفه‌های خاصی ازجمله رعایت استانداردها در کار، دادن فرصت مساوی به افراد برای استخدام و ارائه قوانین عادلانه حقوق و دستمزد برای کارکنان (هاروی دونالد و برون دونالد،۱۳۷۷). کیفیت زندگی کاری مجموعه‌ای از شرایط واقعی کار در یک سازمان، مانند حقوق و مزایا، امکانات رفاهی، ملاحظات بهداشت و ایمنی، مشارکت در تصمیم‌گیری، روش مدیریت، تنوع و غنی بودن مشاغل می‌باشد کیفیت زندگی کاری طرز تلقی کارکنان از کار خود است که به‌طور خاص بیان می‌کنند (بیودوین و هاسلز^[۴۲] ۲۰۱۳، ۱۱۳-۱۰۶).
با توجه به این که در دو دهه اخیر اهمیت منابع انسانی توسعه فراوان یافته است لذا این امر باعث ایجاد چارچوب‌های فکری جدید و دگرگونی‌های عمیقی در حوزه منابع انسانی گشت و این به‌نوبه خود راه را برای بهره‌گیری بیشتر از توان و تخصص کارکنان سازمان‌ها هموار نمود اخیراً بسیاری از رخدادهایی که در چارچوب عدم تمرکز و کاهش لایه‌های سازمانی، مدیریت مشارکتی، مدیریت عملکرد و نظایر آن پدید آمده‌اند رمز افزایش بهره‌وری منابع انسانی محسوب می‌گردند و این بدان معنی است که نگرش سازمان‌ها نسبت به نیروی کار دگرگون‌شده است که از آن به‌عنوان”سرمایه‌های هوشمند” یا “دارایی پرارزش” یاد می‌کنند بنابراین بهره‌گیری از این منابع ارزشمند برای سازمان ارزش‌افزوده ایجاد می‌کنند.(بزاز جزایری و پرداختچی ۱۳۸۶، ۲)

– بین متغیرهای زمینه ای(سن، جنس، تاهل، طبقه اجتماعی- اقتصادی ) زنان و میزان پایبندی آنان به هویت فرهنگی رابطه وجود دارد.
فصل سوم: روش شناسی
۳ـ۱ـ مقدمه:
ورود به مرحله تجربی پژوهش، به امکانات، ابزارها و روشهایی نیاز دارد که باید پیش از آغاز بررسی تجربی، اندیشیده شود. بدیهی است که عواملی چون موضوع، امکانات و اهداف تحقیق درگزینش ابزارهای اندازه گیری، شیوه های گردآوری اطلاعات و به طورخلاصه، روش تحقیق سهم عمده‌ای دارند و در هر پژوهش به ناچار باید شیوه‌های خاصی برای بررسی تجربی واقعیت برگزیده و ابزارهای اندازه گیری معینی مدد گرفته وآزمونهای خاصی به کارگرفته شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در‌این فصل که به روش شناسی تحقیق اختصاص دارد، ابتدا به تعریف مفهومی‌و عملیاتی متغیرهای تحقیق پرداخته می‌شود سپس روش تحقیق و تکنیک جمع آوری داده‌ها، جامعه آماری، روش برآورد حجم نمونه و شیوه نمونه گیری بیان می شوند. سپس ابزار جمع آوری اطلاعات معرفی شده و سنجش اعتبار و روایی بررسی می شود. همچنین در‌این فصل نحوه تجزیه و تحلیل داده ها توضیح داده خواهد شد.
۳-۲- تعریف مفاهیم
در این بخش مفاهیم اصلی که در فرضیه های تحقیق آمده و می بایست سنجیده شوند بصورت نظری و عملیاتی تعریف می شوند. این مفاهیم شامل متغیرهای مستقل و متغیر وابسته می شوند که در ذیل به تعریف آنها پرداخته شده است:
۳-۲-۱- متغیرهای مستقل
۳-۲-۱-۱- پایگاه اجتماعی – اقتصادی
الف-تعریف مفهومی:
پایگاه اجتماعی – اقتصادی به تعبیری عبارت است از میزان دست یابی به منابع ارزشمندی مانند قدرت، مالکیت، ثروت، احترام، منزلت و غیره. بسیاری از جامعه شناسان تحت تاثیر ماکس وبر، موقعیت اجتماعی یک شخص را اکنون برحسب پایگاه اقتصادی-اجتماعی(ses) وی یعنی مجموعه ­ای از عوامل مانند درآمد، نوع شغل، سالهای تحصیل و گاه مسکن ارزیابی می کنند (رابرتسون، ۱۳۷۲: ۲۱۴).
ب- تعریف عملیاتی:
مقیاس های زیادی برای سنجش این متغیر ایجاد شده است، پرکاربردترین این مقیاس ها شاخص اجتماعی- اقتصادی دانکن است که عموماً در اکثر پیمایش های بزرگ از آن استفاده می شود. این مقیاس درآمد، تحصیلات و وجهه شغلی را به حساب می آورد(میلر،۱۳۸۰: ۳۸۴) برای رتبه بندی مشاغل از شاخص(HI) هولینگ شید^[۱۳۱] استاندارد استفاده شده است. بنابراین سنجه های این متغیر عبارت اند از: میزان تحصیلات، شغل فرد و سرپرست خانوار و میزان درآمد و هزینه ماهیانه خانواده.
۳-۲-۱-۲- برخورداری از ماهواره
الف – تعریف نظری
به دسترسی پاسخگو به تلویزیون های ماهواره ای گفته می شود.
ب – تعریف عملیاتی
در این پژوهش، میزان دسترسی پاسخگویان به تلویزیون های ماهواره ای به پنج طبقه زیر تقسیم می شود:۱- اصلاً، ۲- گاهی اوقات، ۳- تا حدودی، ۴- اکثر اوقات، ۵- همیشه. که برای تعیین برخورداری آن را به یک متغیر دو شقی برخوردار و غیر برخوردار تبدیل می کنیم

متغیر
گویه
دامنه پاسخ
سطح سنجش
برخورداری

چقدر برنامه ­های شبکه ­های ماهواره­ای را تماشا می­کنم

۱( اصلاً)، ۲(گاهی اوقات)، ۳(تا حدودی)، ۴(اکثر اوقات)، ۵( همیشه)

ترتیبی

۳-۲-۱-۳- میزان استفاده (مواجهه) از تلویزیون های ماهواره ای
الف – تعریف نظری
عبارت است از مدت زمانی است که پاسخگو به تلویزیون های ماهواره ای دسترسی دارد و از آن استفاده می کند.
ب – تعریف عملیاتی
در این پژوهش، مدت زمان دسترسی و استفاده پاسخگویان به تلویزیون های ماهواره ای رد کل و در شبانه روز طی سه سوال سنجیده می شود؟ که میزان استفاده را در طولانی مدت، کوتاه مدت و بصورت کلی اندازه می گیرد

متغیر
گویه
دامنه پاسخ
سطح سنجش

جمع

۴/۴۰

۸۹/۴۳

۷/۲۱۵

میانگین

۴۶/۱۳

۶۳/۱۴

۹/۷۱

همانطور که از آمارهای موجود بر می آید، میزان شاخص های سرمایه اجتماعی طی سال های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ کاهش یافته است به طوری که میانگین شاخص های گذشت، امانتداری، انصاف، کمک و نوع دوستی، صداقت و پایبندی به قول و قرار از ۲۲٫۵ درصد (حد زیاد) در سال ۱۳۷۹ به ۱۴٫۱ درصد (در حد زیاد) در سال ۱۳۸۲ رسیده است؛ یعنی در عرض ۳ سال ۱٫۵ برابر کاهش یافته است. براین مبنا، پیش بینی می شود اگر با دیدی خوشبینانه شرایط به صورت سال های ذکر شده باقی بماند در سال ۸۶-۱۳۸۵ این میزان به حدود ۶ درصد (در حد زیاد) کاهش یابد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همچنین میانگین شاخص هایی نظیر : دورویی، تقلب و کلاهبرداری تملق و چاپلوسی که همگی مانع از ایجاد اعتماد عمومی و تشکیل سرمایه اجتماعی در سطح جامعه می شوند، طی سال های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ در حد زیادی بین افراد جامعه رواج پیدا کرده است، به طوری که میانگین این شاخص ها از ۶۶٫۲ درصد (در حد زیاد) در سال ۱۳۷۹ به ۷۱٫۹ درصد (در حدزیاد) در سال ۱۳۸۲ افزایش یافته است؛ یعنی در عرض ۳ سال بیش از یک برابر افزایش یافته است. بر این اساس ، پیش بینی می شود اگر شرایط به صورت سال های ذکر شده باقی بماند تا سال ۸۶-۱۳۸۵ این میزان به بیش از ۷۷٫۵ درصد افزایش یابد و این نشان دهنده وجود بحران سرمایه اجتماعی در سال های آتی در سطح جامعه است.
۲-۲-۱۷-دیدگاه های مطرح در سرمایه اجتماعی :
به طور کلی چهار دیدگاه در سرمایه اجتماعی را می توان شامل موارد زیر دانست :
۱- دیدگاه اجتماع گرایی؛
۲-دیدگاه شبکه ای
۳-دیدگاه نهادی
۴-دیدگاه همیاری
۲-۲-۱۷-۱-دیدگاه اجتماع گرایی :
در دیدگاه اجتماع گرا سرمایه اجتماعی با سازمان های محلی چون باشگاه ها، انجمن ها و گروه های مدنی برابر انگاشته می شود. اجتماع گرایان که نگاه شان به تعداد و فشردگی این گروه ها در یک اجتماع ، معطوف است بر این اعتقادند که سرمایه اجتماعی ذاتاً خیر است و هر چند بیشتر باشد بهتر است و وجود آن همواره اثری مثبت بر رفاه اجتماع دارد. این دیدگاه با تاکید بر محوریت پیوند های اجتماعی در کمک به فقرا برای تدابیر دفع مخاطرات و آسیب پذیری طبقه فقیر کمک مهمی به تحلیل فقر کرده است. البته بسیاری از طرفداران چنین دیدگاهی از سرمایه اجتماعی وجه منفی آن را نادیده گرفته اند (پورتس ، لاندولت، ۱۹۹۶). شواهدی که از جهان در حال توسعه نشان می دهد که چرا صرف دارا بودن سطوح بالای همبستگی اجتماعی یا گروه های غیر رسمی لزوماً به رفاه اقتصادی نمی انجامد. در بسیاری از ممالک آمریکای لاتین، بارزترین صفت گروه های مردم بومی را غالباً برخورداری از سطح والای همبستگی ذکر می کنند، ولی این مردم بومی از نظر اقتصادی جزء بی بهرگان اند. چون منابع قدرت و امکان دستیابی بدان را که شرط لازم عوض شدن بازی به سود محرومان است، در اختیار ندارند (کاوسی و اصفهانی ، ۱۳۸۵).
۲-۲-۱۷-۲-دیدگاه شبکه :
در این دیدگاه سعی می شود هر دو جنبه مثبت و منفی سرمایه اجتماعی به حساب آورده شود. اهمیت پیوندهای عمودی و همچنین افقی در بین مردم و روابط درونی و فی مابین این قبیل هویت های سازمانی (منتج از این پیوندها) به عنوان گروه ها و بنگاه ها مورد تاکید قرار می گیرد. این دیدگاه می پذیرد که پیوندهای نیرومند «درون اجتماعی » به خانواده ها و اجتماعات حس هویت و مقصد مشترک می دهد. همچنین این دیدگاه تاکید دارد که پیوندهای قوی افقی بدون پیوندهای ضعیف « بین اجتماعی» از قبیل پیوندهایی که شکاف های گوناگون اجتماعی مبتنی بر دیدن، طبقه قومیت، جنسیت و شئون و موقعیت های اجتماعی اقتصادی را در می نوردند ممکن است به صورت مبنایی برای پی جویی منافع فرقه ای در آیند. دو خصلت برجسته این دیدگاه عبارتند از : اولاً سرمایه اجتماعی یک شمشیر دو لبه است که می تواند طیفی از خدمات گرانبها برای اعضای جامعه تامین کند که از نگهداری اطفال شیرخوار گرفته تا مواظبت از خانه و خانه داری و کار پیدا کردن و ….. را دربر می گیرد. ولی ضمناً هزینه هایی هم دارد؛ چه ، همان پیوندها می توانند به صورت دعاوی غیر اقتصادی قابل ملاحظه ای نسبت به افراد به استناد حس تکلیف و تعهد آنان به وجود آید و پیامدهای اقتصادی منفی نیز به وجود آورند. دوم آنکه باید بین منابع سرمایه اجتماعی و عوارض ناشی از آن تمایز قایل شد. عیب اینکه فقط نتایج مطلوب را به سرمایه اجتماعی نسبت دهیم یا سرمایه اجتماعی را معادل نتایج مطلوب بینگاریم این است که سبب می شود این امکان نادیده بماند که شاید این نتایج به زیان فردا برایمان خیلی گران تمام شود (کاوسی، همان).
دیدگاه نهادی دیدگاه سوم از سرمایه اجتماعی مدعی است که سر زندگی شبکه های اجتماعی عمدتاً محصو لمحیط سیاسی، قانونی و نهادی است. نگرش نهادی، سرمایه اجتماعی را به عنوان متغییر وابسته تلقی می نماید. استدلال طرفداران این رویکرد این است که خود ظرفیت گروه ها برای عمل کردن به خاطر نفع جمعی، وابسته به کیفیت نهادهای رسمی است که تحت آن ها قرار دارند(نورث ، ۱۹۹۰). همچنین تاکید دارند که چگونه عملکرد دولت ها و بنگاه ها نیز به نوبه خویش وابسته به انسجام درونی، اعتبار و صلاحیت درونی خودشان از یکسو و پاسخگویی آن ها در برابر جامعه مدنی از سوی دیگرند.
نقطه قوت دیدگاه نهادی در پرداختن به دغدغه سیاست گذاران کلان اقتصادی در واقع نقطه ضعف این دیدگاه در توجه به ابعاد اقتصاد خرد قضیه محسوب می شود. برای مثال ، آزادی ها و حقوقی که افراد جامعه بدان نیاز دارند باید از سوی دولت تضمین شود. ایجاد دیوان سالاری های منسجم و با کفایت ممکن است دهه های متمادی وقت بگیرد و در عین حال می تواند مزایایی به بار آورد که بسیار بیش از آن که به فقرا بهر ه ای برساند، منافع فوری تر شرکت ها را برآورده می سازد(همکاران).
۲-۲-۱۷-۳- دیدگاه همیاری :
این دیدگاه می کوشد، آثار قوی دو دیدگاه شبکه ای و نهادی را در یکدیگر ادغام کند. این دیدگاه ائتلاف های پویای حرفه ای و مناسبات ما بین دیوان سالاری های دولتی و کنشگران گوناگون جامعه مدنی و درون دیوان سالاری دولتی و جامعه مدنی را مورد بررسی قرار می دهد. سه نتیجه کلی حاصل از این دیدگاه عبارتند از : دولت و جوامع، هیچ کدام به طور ذاتی خوب یا بد نیستند. تاثیری که دولت ها، شرکت ها و گروه های مدنی بر تحقق اهداف جمعی می گذارند متغیر است :
الف) دولت ها و بنگاه ها و اجتماعات به تنهایی فاقد منابع لازم برای ترویج توسعه گسترده و پایداری هستند و لازم است هم در درون و هم ورای این بخش ها عوامل مکمل و موجد مارکت شکل بگیرند.
ب) در بین این بخش های مختلف ، نقش دولت در تسهیل نتایج مثبت توسعه ای از همه مهم تر و مسئله دارتر است. بنابراین، در یک نتیجه گیری که همیاری دولت و شهروندان مبتنی بر دو عامل مکمل بودن و اتکا است . منظور از مکمل بودن روابط حمایتی دو طرفه بین کنشگران بخش دولتی و خصوصی است و نمونه روشن آن چارچوب های قانونی است که از حق ایجاد تشکل دفاع می کنند و نمونه معمولی تر آن اتاق های بازرگانی است که موجبات تسهیل مبادله بین اصناف اجتماعی و گروه های تجاری را فراهم می آورند . منظور از اتکا ماهیت و گستره ی پیوند هایی است که در بین شهروندان و مقامات دولتی بر قرار می شود (اوانز، ۱۹۹۶).
۲-۲-۱۷-۴- سطح سرمایه اجتماعی :
برخی از نویسندگان ، سرمایه اجتماعی را در دو سطح سازمانی و ملی بررسی و مطالعه کرده اند :
۲-۲-۱۷-۴-۱-سطح ملی :
سرمایه اجتماعی در این سطح اشاره به شبکه ها، تعاملات و هنجار هایی دارد که کیفیت و کمیت تعاملات اجتماعی را شکل می دهد. سرمایه اجتماعی فقط مجموع نهادهایی که جامعه را تشکیل می دهند، نیست؛ بلکه سبب انسجام این نهادها نیز می شود (سازمان بانک جهانی ، ۲۰۰۱). سرمایه اجتماعی مجموعه ای از هنجارهای موجود در سیستم اجتماعی است که موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه می شود و موجب پایین آمدن سطح هزینه های تبادلات و ارتباطات می گردد (علوی ،۱۳۸۰ :۳۴). سرمایه اجتماعی شبکه ها و هنجارهای تشریک مساعی متقابلی است که ایجاد ارزش می نماید (رابرت پاتنام ، ۱۹۹۹).
۲-۲-۱۷-۴-۲-سطح سازمانی :
در تحقیقات کوهن و پروساک (۲۰۰۱) به ایده بررسی سرمایه اجتماعی در سطح سازمان ها اشاره شده است. افرادی مانند کوهن و پروساک اعتقاد دارند که سرمایه اجتماعی می تواند به توسعه اقتصادی کمک نماید. برخی از مزایای مورد اشاره توسط این افراد به شرح ذیل می باشد : به اشتراک گذاشتن بهتر دانش ، ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد ، ایجاد روح تعاون ، (درون سازمان، بین سازمان و مشتریان و شرکا) کاهش نرخ جابه جایی ، کاهش هزینه های استخدام، کمک به آموزش، ابقای دانش سازمانی، کاهش تغییرات نیروی کار، افزایش فعالیت های مرتبط با ثبات سازمانی و درک مشترک (کوهن و پروساک ، ۲۰۰۱).
سرمایه اجتماعی در تعریفی دیگر در سه سطح مطرح و بررسی شده است :
۲-۲-۱۷-۴-۳-سطح فردی :
مانند هنگامی که مادری از دوستش تقاضا می کند تا بچه او را برای مدتی نگاه دارد. این رابطه دوستی ناشی از سرمایه اجتماعی میان مادر و دوست خود است که اگر وجود نمی داشت، مادر مجبور بود پرستار بچه استخدام کند و هزینه بپردازد.
۲-۲-۱۷-۴-۴-سطح گروهی :