‌تبصره ـ اعضای موضوع این ماده تا زمانی که عضو هیأت‌مدیره اتحادیه یا هیأت ‌رئیسه اتاق اصناف شهرستان باشند، مشمول قانون تأمین اجتماعی می‌شوند.ماده۵۲ ـ ماده(۷۷) قانون به‌شرح زیر اصلاح می‌شود:ماده۷۷ـ به‌منظور حمایت از بافندگان فرش دستباف و حِرَف مشابه، به کمیسیون‌های نظارت اجازه داده می‌شود، حسب مورد، نسبت به تشکیل اتحادیه استانی و شهرستانی، جهت بافندگان و حرف مشابه مزبور اقدام کنند. این‌اتحادیه‌ها تحت نظارت کمیسیون نظارت مرکز استان و شهرستان‌های خود می‌باشند.ماده۵۳ ـ ماده(۸۶) قانون به‌شرح زیر اصلاح می‌شود:ماده۸۶ ـ فروشگاه های بزرگ چندمنظوره که مجموعه‌ای متنوع از کالاها و خدمات مورد نیاز عموم را در یک مکان مناسب عرضه می‌نمایند و فروشگاه های بزرگ زنجیره‌ای تحت مدیریت متمرکز و با نام تجاری واحد که حداقل در دو فروشگاه به عرضه کالا و خدمات مبادرت می‌کنند، مشمول این قانون می‌باشند و باید حداقل عضو یکی از اتحادیه‌های صنفی ذی‌ربط باشند و پروانه کسب دریافت نمایند.ماده۵۴ ـ ماده(۸۷) قانون به‌شرح زیر اصلاح و یک تبصره به آن الحاق می‌شود:ماده۸۷ ـ فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی(سایبری) مستلزم اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوطه است.تبصره ـ چگونگی صدور مجوز و نحوه نظارت بر اینگونه فعالیت‌های صنفی به موجب آیین‌نامه‌ اجرائی است که توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیأت‌ عالی نظارت و وزارتخانه‌های اطلاعات و ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه می‌شود و پس از تأیید هیأت‌عالی نظارت حداکثر ظرف سه‌ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این‌قانون به‌تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.ماده۵۵ ـ ماده(۹۱) قانون به‌شرح زیر اصلاح، تبصره آن به‌عنوان تبصره(۱) ابقاء و یک تبصره به‌عنوان تبصره(۲) به آن الحاق می‌شود:‌ماده۹۱ـ اشخاص حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی یا غیر‌دولتی که طبق قوانین جاری موظف به اخذ مجوز ‌فعالیت یا پروانه تأسیس، بهره‌برداری یا اشتغال از وزارتخانه‌ها، مؤسسات، سازمان‌ها یا‌شرکتهای دولتی و سایر دستگاه های دولتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است می‌باشند و همچنین نهادهای عمومی غیردولتی چنانچه به عرضه کالاها یا خـدمات به خرده‌فروشان یا مصرف‌کنندگان مبادرت ورزند، مکلفند علاوه بر دریافت مجوز فعالیت یا پروانه، به اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوط نیز اقدام کنند.تبصره۲ـ کلیه واحدهای صنفی مستقر در میادین میوه و تره‌بار شهرداری، پایانه‌های ورودی، خروجی، مسافربری، فرودگاهی، ایستگاههای راه‌آهن و مترو، مساجد و اماکن فرهنگی و مذهبی در صورتی‌که به عرضه کالا و خدمات به عموم بپردازند، مشمول این قانون می‌باشند و موظفند از اتحادیه‌های ذی‌ربط موضوع این قانون پروانه کسب اخذ نمایند.ماده۵۶ ـ یک ماده به‌عنوان ماده(۹۵ مکرر۱) به قانون الحاق می‌شود:ماده ۹۵ مکرر۱ ـ رسیدگی به تخلفات اعضای هیأت‌مدیره اتحادیه‌ها و هیأت‌رئیسه اتاقهای اصناف شهرستان حسب شکایات و گزارش‌هایی که با ذکر مشخصات شاکی و گزارش‌دهنده واصل می‌شود برعهده کمیسیون‌های نظارت است.ماده۵۷ ـ آیین‌نامه‌های اجرائی این قانون درمورد:۱ـ تعیین صنوف سیار موضوع ماده(۳)۲ـ نحوه صدور، تمدید و تعویض پروانه کسب موقت و دائم موضوع ماده(۱۲)۳ـ تبصره(۷) ماده(۲۱)۴ـ نحوه برگزاری انتخابات موضوع تبصره(۳) ماده(۲۲)۵ ـ شرح وظایف بازرس ازجمله نظارت بر عملکرد هیأت مدیره اتحادیه و نیز تهیه گزارش بازرسی برای اتاق اصناف شهرستان مربوطه موضوع ماده(۲۳)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۶ ـ میزان و نحوه دریافت منابع مالی، موضوع بندهای ماده (۳۷ مکرر)۷ـ شرح وظایف، نحوه برگزاری انتخابات و منابع مالی کمیسیون‌های موضوع تبصره (۴) ماده(۴۵)۸ ـ شرایط اعلام موجودی موضوع تبصره(۲) ماده(۶۰)۹ـ ماده(۹۱)ظرف سه‌ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیأت‌عالی نظارت تهیه می‌شود و پس از تأیید هیأت‌عالی نظارت به‌تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.ماده۵۸ ـ یک ماده به شرح زیر به عنوان ماده(۹۵مکرر۲) به قانون الحاق می‌شود:ماده ۹۵ مکرر۲ـ رسیدگی به تخلفات صنفی کلیه افراد صنفی به‌موجب احکام این قانون خواهد بود و کلیه قوانین عام و خاص مغایر، لغو می‌شود.ماده۵۹ ـ عبارت زیر به موارد لغو شده موضوع ماده(۹۶) قانون اضافه می‌شود:«مواد(۱۴)، (۱۵)، (۱۷) و (۲۲) قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان مصوب ۱۵/۷/۱۳۸۸»قانون فوق در تاریخ ۲۰/۶/۱۳۹۲ به تأیید شورای نگهبان رسید.^[۳]
مبحث ۲: قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی
به استنادماده واحده قانون اصلاح قانون تعزیرات حکومتی مصوب ۱۹/۷/۱۳۷۳ سازمان تعزیرات حکومتی مرجه صالح درخصوص رسیدگی به تخلفات موضوع قانون تعزیرات حکومتی اموربهداشتی ودرمانی مصوب ۲۳/۱۲/۱۳۶۷مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشدوشعب ویژه اموربهداشتی ودرمانی درحدود تخلفات مذکوردر۴۴ ماده و۹ تبصره قانون مزبورصالح به رسیدگی است واز ماده ۴۴قانون فوق الاشاره چنین برمی آیدکه هرگاه اعمال ارتکابی متخلف یا متخلفین عناوین دیگرجزایی هم داشته باشدبه عناوین دیگر درمراجع قضایی رسیدگی می شود.بنابراین به استنادماده ۴۴ نمی توان به سایرجرائم وتخلفات مزبور درقانون موادخوردنی،آشامیدنی وآرایشی بهداشتی ونیز قوانین دیگر تمسک ودرشعب ویژه تعزیرات حکومتی اقدام به رسیدگی وصدور حکم نمود.
قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی
(مصوب ۲۳/۱۲/۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام)
تعزیرات حکومتی خدمات تشخیصی و درمانی:
ماده ۱- ایجاد مؤسسات پزشکی غیر مجاز توسط اشخاص فاقد صلاحیت از نظر تخصصی جرم بوده و متخلف به مجازات‌های زیر محکوم می‌گردد:
مرتبه اول- تعطیل مؤسسه و ضبط کلیه ملزومات مؤسسه به نفع دولت.
مرتبه دوم- علاوه بر مجازات‌های مرتبه اول، جریمه نقدی به میزان یک میلیون تا ده میلیون ریال و اعلام نام در جراید.
مرتبه سوم- علاوه بر مجازات‌های مرتبه دوم، زندان از شش ماه تا یک سال.
ماده ۲- ایجاد مؤسسه پزشکی توسط افراد متخصص بدون پروانه کار جرم بوده و متخلف به مجازات‌های زیر محکوم می‌گردد:
مرتبه اول- تعطیل مؤسسه، توبیخ کتبی و درج در پرونده پزشکی.
مرتبه دوم- علاوه بر مجازات‌های مرتبه اول، جریمه نقدی به میزان یکصد هزار تا یک میلیون ریال.
مرتبه سوم- علاوه بر مجازات‌های مرتبه اول، جریمه نقدی به میزان یک میلیون تا ده میلیون ریال و ضبط اموال مؤسسه به نفع دولت.
ماده ۳- خودداری بیمارستان‌ها از پذیرش و ارائه خدمات اولیه لازم به بیماران اورژانس جرم محسوب شده و متخلف به مجازات‌های زیر محکوم می‌گردد:
مرتبه اول- جریمه نقدی از یکصد هزار تا پانصد هزار ریال، توبیخ کتبی و درج در پرونده پزشکی.
مرتبه دوم- جریمه نقدی پانصد هزار تا یک میلیون ریال، لغو پروانه مسؤول فنی مؤسسه، توبیخ کتبی و درج در پرونده پزشکی.

پروتستانتیسم انجیلی^[۳۸۵]در قرن نوزدهم بر برتری اخلاقی زنان بر مردان تأکید داشت. با توجه به این که بسیاری از زنان رهبر جنبش فمنیستی، در این دوره، مسیحیان مؤمن بودند، می توان تأثیر برداشت های نوین دینی را در گفتار «فمنیستی» مشاهده نمود. آن چه بیش از هر چیز در نوشته ها و گفته های رهبران جنبش در این مرحله دیده می شود، تأکید بر جوهره انسانی مشترکی است که صرف نظر از تفاوت های جنسی باید اساس رفتارها، شئون، حقوق و شخصیت افراد قرار گیرد و تقریباً همه حقوقی که آن ها طلب می کنند بر مبنای همین مفاهیم و به ویژه برابری است. این تأکید بر برابری تا حدی نیز متکی بر آموزه های دینی پروتستان در قرن نوزدهم بود. نامه ای که سارا گریمکی( ) در سال ۱۸۳۷ برای دوستش نوشت گواه بر این مطلب است. وی تأکید دارد که: « . .خداوند ما را برابر آفرید. . . او ما را کارگزارانی آزاد آفرید. . او قانون گذار ما،پادشاه ما و داور ما است و تنها در مقابل او است که زن باید منقاد باشد».^[۳۸۶]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بنابراین نادیده گرفتن حضور اجتماعی زنان، بی توجهی به حقوق برابر انسان ها و تأثیر دین بر تفکر بشر به عنوان عواملی بود که زمینه پیدایش موج اول را فراهم ساخت.
۱-۲-درخواست های موج اول:
جنبش اول فمینیسم‏‏ متشکل از گروههایی بود که هر یک به نحوی در پیشبرد موقعیت زنان تلاش می کردند. محورهای مورد توجه اندیشمندان و رهبران این جنبش متعدد و متنوع بود. برخی از درخواست های آنان عبارتند از:
۱-۲-۱-دستیابی یکسان به امکانات موجود در جامعه
سخنان عمده این موج، دستیابی یکسان زنان و مردان از امکانات موجود در جامعه بدون درنظر گرفتن هویت جنسی بود. در دیدگاه آنان، انسانیت حائز اهمیت می باشد که حقوق یکسانی در زمینه آموزش، کار و کارآموزی ایجاد می نماید.
۱-۲-۲-درخواست از زنان جهت تلاش در رشد قوای فکری
آگاهی زنان از تبعیض های موجود در جامعه و محدودیت های خاص به عنوان یک زن، موجب تلاش آن ها در برهم زدن موقعیت موجود، برای رسیدن به برابری با مردان در زمینه های اقتصادی، سیاسی، آموزشی و اجتماعی شد. رهبران جنبش با تأکید بر جوهره انسانی مشترک در تمام افراد به برابری آن ها در توانایی ها و مسئولیت های بشری اشاره نمودند که با توجه به آن، زنان باید در موقعیتی مشابه مردان در جامعه قرار گیرند. بر این اساس در این موج بیش از هر چیز بر تقویت قدرت تفکر و بینش زنان و در نتیجه رشد ظرفیت های انسانی آن ها اصرار شده است تا با پرورش آن از قیوداتی مانند تفاوت های زیستی و طبیعی خود را نجات دهند و مبنای جامعه در تمایزات اجتماعی را بر هم زنند و زن را از تظلم برهانند.
از افراد مشهور موج آغازین فمنیسم،از مری آستل(۱۷۳۱-۱۶۶۶)می توان یاد نمود.وی بر ظرفیت زنان برای تفکر منطقی تأکید داشت.^[۳۸۷]
۱-۲-۳-عدم وابستگی به مردان
آستل بانوان را اندرز می داد که از ازدواج بپرهیزند، ذهن شان را پرورش دهند و از زندگی عاری از وابستگی به مردان لذت ببرند. همو زنان را از توجه به زیبا و زنانه بودن به منظور پیداکردن شوهر باز می داشت و آن را مانعی جهت رشد فکری آن ها می دانست.^[۳۸۸]
۱-۲-۴-عدم تمایز حوزه عمومی و خصوصی
آن ها معتقدند فرهنگ پدر سالاری به زنان طبیعتی متمایز داده است و بر اساس آن عدم حضور زنان را در فعالیت های مهم و خلاق جامعه– سیاست، اقتصاد، علم . . . – توجیه می کند. این فرهنگ با تعریف زنان به عنوان اشیای جنسی، دلبران زینتی و مادران،رفتاری را در ایشان تقویت می کند که مردان از آنان برای انجام خدمات خانگی و جنسی منتفع می شوند. محدود کردن زنان به این «هویت زنانه» مانع رشد و توسعه ظرفیت های کامل انسانی آنان شده و از آن ها موجوداتی منفعل، وابسته و ضعیف می سازد تا زن را به بهانه این هویت طبیعی و ذاتی، مورد تظلم قرار دهند. بر اساس فرهنگ پدر سالارانه، قابلیت باروری یا خصیصه مادر شدن زنان، به عنوان تفاوت زیستی اساسی بین زن و مرد مطرح می شود و بدین ترتیب تمایزات اجتماعی میان این دو و ماندگاری زنان در خانه و نگهداری و تربیت کودکان را توجیه می کنند. بنابر این با تمایز میان حوزه خصوصی(خانواده) و حوزه عمومی(اقتصاد،‌سیاست،علم . .)تفاوت جامعه پذیری زن و مرد را نشان می دهند. ولی به نظر ایشان وظیفه مادری نباید انسان بودن آنان را تحت شعاع قرار دهد و ورود آن ها به حوزه عمومی را مانع شود.
۱-۲-۵-تغییر ساختار ازدواج و خانواده
در جنبش زنان مسأله رابطه زناشویی و تشکیل خانواده به انحاء مختلف مورد توجه بود و در مورد مرد، ازدواج و خانواده اتفاق نظری وجود نداشت و دیدگاه های متضادی ارائه شد؛
۱-۲-۵-۱- ازدواج وسیله اسارت و اطاعت زن.
برخی نسبت به تشکیل خانواده بدبین بودند و مردان را «ظالمانی» در طول تاریخ می دیدند که زنان را به انقیاد کشیده اند و ازدواج را ابزار ستم بر بانوان می انگاشتند. سوزان آنتونی در مورد ازدواج نوشت: «ازدواج همیشه مسأله ای یک جانبه بوده است که به شکلی شدید نابرابر بر دو جنس تحمیل می شود. مرد با ازدواج همه چیز را به دست می آورد و زن همه چیز را از دست می دهد، قانون استبدادی و حاکمیت شهوات از آن مرد است و انقیاد بردبارانه و فروتنانه و اطاعت محض صرفاً مناسب زن تلقی می شود».^[۳۸۹]
اِما گلدمن در مقاله ای با عنوان ازدواج و عشق نوشت: ازدواج در وهله نخست ترتیباتی اقتصادی است، نوعی بیمه نامه است. تفاوت آن با بیمه عمر معمولی تنها این است که بیمه لازم الاجراتر است. عواید ازدواج به نسبت سرمایه گذاری ها به شکل بارزی اندک است. فرد در اعمال یک قرارداد بیمه، دلار وسنت می پردازد و همیشه آزاد است که از ادامه پرداخت سرباز زند. اما اگر حق زن در مقابل بیمه، یک شوهر است. زن نام خود، زندگی خصوصی خود، احترام به نفس خود و کل حیات خود را بابت آن می پردازد. . به علاوه، بیمه ازدواج وابستگی مادام العمر اجباری را به دنبال دارد.^[۳۹۰] البته این گروه لزوماً مایل به براندازی کامل خانواده نبودند بلکه اصلاح آن را منوط به اصلاح مردان و روابط میان دوجنس می‌دیدند.
۱-۲-۵-۲-حفظ و دفاع از حریم خانواده.
در مقابل دیدگاه مذکور، بسیاری از زنان فعال در موج اول، حمایت مردان در رسیدن به آرمان های جنبش بانوان را ارج می نهادند و با تغییر ساختار خانواده مخالف بودند و خود را مدافع خانواده و ارزش های آن می دانستند و معتقد بودند اگر جنبش زنان بخواهد بر دگرگونی بنیادی در ساختار خانواده و ازدواج تأکید کند، موفق نخواهد شد بلکه لازم است با تغییر در روش های جامعه و تعلیم و تربیت یکسان زنان و مردان، به خصلت های انسانی مناسب دست یافت. بدین روی اصلاح قوانین حاکم بر خانواده را منوط بر اصلاح روابط دو جنس می دانستند.
۱-۲-۶-تفسیر مجدد از دین مسیحیت
اغلب مسئولان کلیسایی با دیدی منفی با زنان برخورد می‌کردند، آنان زن را موجودی اغواگر و خطاکار می‌دیدند که دین او را در انقیاد مطلق مرد قرار داده است. بانوان پس از آشنایی با محتوای انجیل به این نتیجه رسیدند که انجیل نیست که آن ها را تابع همسرانشان قرار می‌دهد بلکه قانون و افکار عمومی حاکم بر جامعه است که چنین برداشت‌هایی را بوجود می‌آورد. براین اساس آنان خواستار برداشت های نوین از دین شدند. از طرفی موفقیت آن ها در نیل به مقام کشیشی که از محورهای مورد توجه جنبش زنان در مرحله اول بود، امکان کسب تحصیلات دینی، رهبران جنبش را بر این داشت تا کماکان به دنبال توسعه آن در تمام کلیساها باشند. در ادامه تلاش های در دهه ۱۸۹۰ انجیل زنان نوشته شد که با واکنش های تندی مواجه گردید.
۱-۲-۷-درخواست خدمات رفاهی جهت حضور زنان در جامعه
برخی رهبران جنبش زنان در این دوره بیش از آن که به دنبال برابری برای زنان باشند، خواستار حمایت خاص قانونی از آن ها و بهبود شرایط کار برای زنان بودندتا امکانات رفاهی لازم برای کار در خارج از خانه فراهم شود. این امکانات می توانست از طریق ایجاد مهد کودک ها، نظافت حرفه ای خانه ها، سالن های غذاخوری. . صورت گیرد. برخی دولت را مسئول تهیه چنین امکاناتی می‌دانستند و عده ای دیگر معتقد بودند که از طریق مشارکت خود زنان است که می‌توان به چنین خواسته‌هایی جامه تحقق پوشاند، که در این بین سه ایده مطرح شد.
الف) اجتماعی شدن کارهای خانه، نظافت حرفه‌ای خانه، آشپزخانه‌ها و سالن‌های غذاخوری عمومی و مهد کودک روزانه.
ب) تأسیس مسکن تعاون
ج) تغییر فیزیکی الگوهای سازمان‌دهی زندگی خانوادگی، در نتیجه کارهای خانه و نگهداری از کودک و سایر فعالیت‌های خانگی به صورت جمعی صورت گیرد.
۱-۲-۸-درخواست خدمات رفاهی جهت زنان خانه دار
بسیاری از فمنیست ها در این دهه خواستار آن شدند که زنان بیوه و رها شده مورد حمایت خاص قرار گیرند. برخی تأکید داشتند زنان بچه دار باید توسط دولت حمایت شوند و حقوقی برابر با شاغلان داشته باشند.^[۳۹۱]
۱-۲-۹-برابری اقتصادی
گیلمن( ) معتقد بود ریشه همه نابرابری‌ها در نقش‌های مبتنی بر جنس استو تنها راه برابری زنان با مردان نیل به برابری اقتصادی است. به نظر او خانه زندانی است که زن را مقید می سازد تا نقش یک مستخدم را ایفا کند، آزادی زمانی بدست می آید که زنان به جهان بیرون روند و بتوانند خود را از نظر مالی تأمین کنند.^[۳۹۲] البته یکی از مهمترین طرفداران استقلال اقتصادی زنان، کارفرمایان بودند.
۱-۲-۱۰-توجه به هویت انسانی زنان
فمینیست های موج اول معتقد بودند، زنان نباید به عنوان «مادر، همسر، خواهر و دختر» مورد توجه قرار گیرند، آنچه زنان می‌خواهند آن است که به عنوان «شهروند به عنوان زن» تلقی شوند و به زن به عنوان یک انسان کامل به عنوان یک شخص و نه کالای جنسی نگاه شود.
۱-۲-۱۱-اصلاحات حقوقی
الف) تغییر قانون سلب مالکیت از زنان متاهل (قانونی بود که شخصیت حقوقی زن بعداز ازدواج را نفی می‌کرد، نظر رهبران جنبش اصولاً این اندیشه که زن موجودیت حقوقی خود را بعد از ادواج از دست بدهد پذیرفتنی نبود، هرچندکه عملا قانون مربوط به نفی حق مالکیت در اکثر موارد اجرا نمی‌شد اما به عقیده آن‌ها محتوای قانون زنان را تحقیر می‌کرد)
ب) نابرابری زنان و مردان شاغل از نظر سطح دستمزد و لزوم اصلاحات حقوقی که این نابرابری را مرتفع سازد.
ج)اصلاح حقوقی که فرصت‌های آموزشی برابر را برای زنان در پی داشته باشد.
در نتیجه خواست ها و محورهای اصلی زنان در این دوره نائل شدن به حقوق و امتیازاتی بود که مردان به آن ها دسترسی داشتند و نیز رها شدن از ساختارهایی که عرف و جامعه برای آن ها ساخته بودند.
۱-۲-۱۲-اصلاحات سیاسی
زنان تا قبل از این دوره اجازه شرکت در فعالیت های سیاسی را نداشتند. استنتون در سال۱۸۵۴ اعلام کرد: «. . ما شخص هستیم، شهروندانی بومی و آزاد، دارای مالکیت هستیم و مالیات می پردازیم، اما حق رأی دادن برای ما انکار می شود. . . ما تمامی خصوصیات لازم برای یک رأی دهنده قانونی را داریم به جز یکی و آن هم، جنسیت است».^[۳۹۳]بدین روی مهمترین درخواست موج اول، دستیابی بانوان به حقوق مدنی و سیاسی برابر با مردان به ویژه برخورداری از حق رأی بود.
همانطور که در عوامل شکل گیری موج اول گذشت با پایان جنگ داخلی زنان تأکید داشتندکه هم زمان با طرح حق رأی بردگان، باید حق رأی آنان نیز مطرح و تصویب شود. ولی با آن که تا پیش از اصلاحیه چهاردهم(مصوبه کنگره در سال ۱۸۶۶ و مصوبه ایالات در سال ۱۸۶۸)که بر اساس آن رعایت حقوق شهروندی همه اتباع ایالات متحده به رسمیت شناخته شد، در هیچ یک از اصول و اصلاحیه های قانون اساسی آمریکا به مذکر بودن رأی دهندگان به عنوان یک شرط اشاره نشده بود، اما در متن این اصلاحیه به صراحت از «رأی دهندگان مذکر» نام برده شد.زنان این اصلاحیه را «خیانت به کمک های زنان به جنبش الغای بردگی» می دانستند.^[۳۹۴]
در سال ۱۸۶۸ جمهورخواهان رادیکال، طرح اصلاحیه پانزدهم را برای «حق رأی» به کنگره بردند که بر اساس آن «نژاد، رنگ یا وضعیت قبلی بردگی» حق شهروندان برای رأی دادن را منتفی نمی ساخت. بدنبال این اصلاحیه کم کم در برخی ایالات زنان نیز توانستند به حق رأی دست یابند و با وجودی که در سال ۱۹۱۷ برخی دادن حق رأی به زنان را باعث گسست خانواده به عنوان واحد سازنده جامعه اعلام کردند، اما این استدلال ها مؤثر واقع نشد و در سال ۱۹۲۰ این حق به تصویب رسید. به این ترتیب زنان به موفقیتی در تاریخ جنبش دست یافتند. با آزاد شدن حق رأی، جنبش فمنیسم رو به افول گذاشت.
۱-۳-پیامدهای موج اول
موج اول فمینیسم‏‏ توانست پیامدهای مثبت و منفی از خود به جای گذارد که در این قسمت به برخی از این موارد اشاره می شود.
۱-۳-۱-پیامدهای مثبت موج اول

برخلاف مکاتب اخلاقی رایج و فلسفه اخلاق یونان که در آن بحث­ها و مجادلات سنگین فلسفی درباره جایگاه اخلاق و ماهیت گزاره­های اخلاقی شده است و برای مفاهیمی چون خیر و شر، سعادت و امر اخلاقی و غیر اخلاقی تعریف ارائه می‌شود، در این کتاب به صورت ساده و صریح دستورات اخلاقی بدون هیچ مطلب اضافی بیان شده است. برای مثال در ارمیا ۹: ‌۲۳ آمده است: «حکیم، به حکمت خود فخر ننماید و شخص نیرومند، به تنومندی خویش مفتخر نشود و دولتمند از دولت خود افتخار نکند. بلکه هر که فخر نماید از این فخر بکند که فهم دارد و مرا می‌شناسد که من یهوه هستم که رحمت و انصاف و عدالت را در زمین بجا می‌آ‌ورم زیرا خداوند می‌گوید در این چیزها مسرور نباشم. »

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این توصیه‌ها هیچ مفهوم غامض و مشکلی وجود ندارد. همه چیز برای مخاطبان روشن است. و در جایی دیگر یهوه با بیانی که برای این جماعت کاملا فهمیدنی است می‌گوید: «چون محصول خود را از مزرعه خویش دروکنی، و در مزرعه، بافه‌ای فراموش کنی، برای برداشتن آن برمگرد؛ برای غریت و یتیم و بیوه زن باشد با یهوه خدایت تو را در همه کارهای دستت برکت دهد. چون زیتون خود را بتکانی، برای بار دوم شاخه‌ها را متکان؛ برای غریت و یتین و بیوه باشد. چون انگور تاکستان خود را بچینی، برای بار دیگر آن را مچین، برای غریب و یتیم و بیوه باشد. و بیاد آور که در مصر غلام بودی. بنابراین تو را امر می‌فرمایم که این کار معمول داری. » (تثنیه ۱۹ : ۲۲-۲۴).
در این آیات به مفاهیمی چون درد غریبی، خوشه چینی انگور و زیتون از مزارع و باقی‌گذاشتن ته‌مانده‌ محصول برای مستمندان و انتظاری که مستمندان از کشاورزان متمول دارند، اشاره شده که همه فهمیدنی است و در این میان چیز مبهمی وجود ندارد.

1. 1. مخالفت با عزلت و گوشه‌گیری

از دیگر ویژگی­های این اخلاق، موافق نبودن آن با عزلت و گوشه­گیری و رهبانیت است. برای کسب فضایل اخلاقی مورد نظر عهد عتیق؛ انسان مؤمن باید در اجتماع بماند و در عین حال اخلاقی زندگی کند. اخلاق توارتی اخلاق دنیوی است و به هدف تنظیم زندگی فردی و اجتماعی او بیان شده است. برخلاف اخلاق بودایی و مسیحی، اخلاق یهودی طرفدار عزلت و گوشه‌گیری و ریاضت نیست (Mittleman, 2012, p27). کتاب مقدس یهودیان زندگی را آن‌گونه که هست می‌پذیرد و از‌این‌رو دستوراتش را بر‌پایه واقعیت‌های اجتماعی بناکرده است. از همین‌رو در اخلاق یهودی غایت اخلاق رسیدن به عدالت و انصاف و طهارت نفس در همین دنیا و بهره بردن از آن در زندگی دنیوی است.

1. 1. خدامحوری اخلاق عهد عتیق

تصویر خاص یهودیت از خداوند سیستم اخلاقی این دین را از سایر نظام‌های اخلاقی متمایز می‌کند. به عبارتی دیگر اعتماد کامل این اخلاق به خداوند و این که او صلاح و خوبی بشر را می‌خواهد و دستورات او در نهایت به سود انسان خواهد بود، مهم‌ترین مشخصه‌ اخلاق توراتی است. در بیان عهد عتیق خدا همچون پادشاهی است که بر تخت حکومت نشسته و برای کمترین رفتار انسان‌ها حکمی وضع می‌کند و برای کمترین نافرمانی‌اش سخت‌ترین کیفرها را در نظر می‌گیرد (Kellner, 2000, v5, p251). بر این اساس، خدای عهد عتیق در کانون تمام آموزه‌های این کتاب قرار دارد و تعلیم رفتار اخلاقی در این کتاب منحصراَ از آن خداست. اخلاق یهودیت نیز بر اساس همین جهان‌بینی و در ارتباطی تنگاتنگ با خداوند تصویر می‌شود. افعال اخلاقی به واسطه این که دستور یهوه است نیکو و لازم‌‌الاجرا هستند و نه به واسطه مصالح آن‌ها هرچند که به مصالح و فواید رفتارهای اخلاقی نیز اشاره شده است. وجه التزام به این اخلاق پیمانی است که این قوم با خدا بسته‌ است و بر اساس آن پیمان این قوم ملزم به تن دادن به کلیه خواست‌های آن خدا هستند.
در بیان دستورات اخلاقی و شریعتی، مدام خداوندی یهوه ذکر می‌شود تا بدین وسیله ارتباط این فرامین با خداوند و محوریت او مشخص گردد. نمونه‌هایی از این عبارات در عهد عتیق کم نیستند: «سنت‌های مرا نگه دارید، و مکان مقدس مرا محترم شمارید. من یهوه هستم. به اصحاب اجنه توجه نکنید و از جادوگران پرسش ننمایید تا خود را به ایشان نجس سازید. من یهوه خدای شما هستم. در پیش ریش‌سفید برخیز، و روی مرد پیر را محترم دار، و از خدای خود بترس. من یهوه خدای شما هستم. و چون غریبی با تو در زمین شما مأوا گزیند او را میازارید. غریبی که در میان شما مأوا گزیند، مثل متوطن از شما باشد. او را مثل خود محبت نما، زیرا که شما در سرزمین مصر غریب بودید. من یهوه خدای شما هستم. در عدل هیچ بی‌انصافی نکنید، یعنی در پیمایش یا دروزن و یا در پیمانه… پس جمیع فرایض مرا نگاه دارید و آن‌ها را به جا آورید. من یهوه هستم. » (لاویان ۱۹: ۳۰-۳۵).
همان‌گونه که در ادامه بیان خواهد شد، محور اصلی اخلاق عهد عتیق، موضوع مقدس بودن و تقلید از خداوند مقدس است. این موضوع دلیل دیگری بر خدامحوری اخلاق توراتی است. در ابتدای قوانین اخلاقی عهد عتیق این عبارت که: ‌»مقدس باشید زیرا من خداوند، خدای شما مقدس هستم. » (لاویان ۱۹: ۳). بارها تکرار شده است.

1. 1. اخلاق قومی

در عهد عتیق آمده است که یهوه تنها خدای بنی‌اسراییل است این قوم برگزیده اوست بنابراین اخلاق ارائه شده در این کتاب اخلاق قومی است و آموزه‌های اخلاقی کتاب مقدس مثل باقی محتوای آن در درجه نخست اسراییلیان را مخاطب قرار می‌دهد (Green, 2005, p167). با این همه، در برخی از موارد مشاهده می‌شود که دستورات اخلاقی این کتاب به همه انسان‌ها تعمیم داده شده‌اند: مثل قانون نوح: ‌»کشتن انسان جایز نیست، زیرا انسان شبیه خدا آفریده شده است. هر حیوانی که انسانی را بکشد باید کشته شود. هر انسانی که انسان دیگری را به قتل برساند باید به دست انسان کشته شود (پیدایش ۹: ‌۱-۷).

1. 1. پاداش و عقاب بر اساس عدالت خداوند

همان‌گونه که بیان شد اخلاق توراتی خدامحور است و اساس بایدها و نبایدهای آن اراده و فرامین خداوند است. با این حال، در چنین اخلاقی به پادش و جزای انسان‌ها بر اساس عملکردشان نیز توجه شده است. از نگاه این کتاب برای کمترین کار جزا و یا پاداشی وجود دارد. بر اساس این پیش‌فرض می‌توان فهمید که اخلاق توراتی بر فرض وجود خدایی استوار است که پاداش‌دهنده است. خدایی که به عدالت رفتار می‌کند و خریدارانه رفتار بنی‌اسرائیل را سنجش خواهد نمود و مزد هر کس را به فراخورد آن چه کرده است به او خواهد داد. فرض این که خدا عادل است و یا باید عادل باشد و درخواست پاداش از او مبنای پیام‌هایی است که مزامیر و پاره‌ای دیگر از رسایل انبیا بر آن استوراند (Green, 2005, p167).

1. 1. جداناپذیری دستورات اخلاقی از شریعت

همانند دیگر انواع اخلاق دینی، آموزه‌های اخلاقی کتاب مقدس را با هیچ معیاری نمی‌توان از آموزه‌های تشریعی و یا الاهیاتی آن تفکیک کرد. تمام این آموزه‌ها با ادبیاتی همسان ارائه می‌شوند. امر اخلاقی همانند امرتشریعی از خواست و اراده خدا ناشی شده است. همه‌ این آموزه‌ها «از یک شبان صادر شده‌‌اند. » (جامعه ۱۲: ۱۱) و روش آن‌ها یکی است و نیز غایت آنان سامان دادن به حیات دنیوی انسان‌هاست. و موضوع همه این تعالیم رفتار انسان‌هاست. در نهایت، در این کتاب امر غیر اخلاقی در واقع همان امر نامشروع است (Kellner, 2000, v5, p259).
شاید دلیل این درآمیختگی و پیوند آن باشد که درآن روزگار میان وظایف انسان در قبال خدا و وظایف او در برابر انسان‌ها تمایزی در نظر نبود. انسان‌ گرچه در تعامل با دیگران در واقع در برابر خدا مسئول بود اما بعدها و در زمانی که حاخام‌ها وظایف انسان‌ها را به دو دسته: ‌تکالیف او در برابر خدا و تکالیف او در برابر دیگران، دسته‌بندی کردند، اخلاق نیز از آمیختگی با سایر حوزه‌ها درآمد (Green, 2005, p147).

1. 1. گستردگی و فراگیری

اخلاق تورات از نظر گستره تمام زندگی و فعالیت‌های انسان را دربرمی‌گیرد. از این سبب است که تورات را وسیله‌ای برای تقویت و تفوق اراده مقدس الهی بر همه جزئیات زندگی انسان دانسته‌اند. هیچ بخشی از حیات انسانی از توصیه‌های اخلاقی تورات دور نمانده است. توصیه‌های بهداشتی عهد عتیق و راهنمایی کاهنان برای درمان بیماران جذامی تا قرن‌های متمادی در اروپا برای درمان این بیماران به کار گرفته می‌شد. احکام اخلاقی تورات در زمینه‌های آموزشی، آیینی، کار و فعالیت، نیایش، کشاورزی، خانواده و ازدواج، جنگ و صلح، دام پروری و باغ‌داری، معبد و بسیاری موارد جز این‌ها صادر شده است.

1. 1. بی‌نظمی و نامرتبط بودن

بی­نظمی مطالب اخلاقی عهد عتیق از مهمترین مشکلات بر سر استخراج آموزه‌های اخلاقی این کتاب است. متن عهد عتیق دارای لایه های بسیاری است که در طول زمانی طولانی انباشته گشته و حجم بسیاری از مطالب به ظاهر نامرتبط و بی نظم را در حوزه اخلاق به یکدیگر پیوند داده است از این روست که اندیشمندان معاصر برای فهم مبانی و مفاهیم اخلاقی عهد عتیق درگیر حجم وسیعی از مطالب می شوند که تخصص‌های ویژه خود را می‌طلبد، مانند زبان‌شناسی زبان‌های باستانی، آشنایی و تخصص در فرهنگ‌های و ادیان باستان، و متدهای مختلف در تحلیل داده‌ها و همچنین آشنایی با نظریه ها و تفاسیر معاصر و دیگر چیزها. این مشکلات برای اخلاق دانان عهد جدید هم وجود دارد اما مشکل در عهد عتیق بیشتر است چون عهد عتیق طولانی‌تر و قدیمی‌تر از عهد جدید است و دارای شمار بسیاری از جوانب و موضوعاتی است که فهم هرکدام از آن ها متدهای تفسیری ویژه‌ای را می طلبد که درگیر غوامض تاریخی، ادبی و اجتماعی این متن نیز هست. به همین جهت اخلاق دانان معاصر سعی می کنند در نظریه پردازی در حوزه اخلاق الهیاتی خویش را از این متن دور نگه دارند و درگیر چنین مباحثی نشوند (Barton, 2003, p38).

1. 1. تضادهای درونی نظام اخلاقی عهد عتیق

از مهمترین چالش‌های این اخلاق این است که نمی‌توان به یک سیستم منسجم اخلاقی در این کتاب دست پیدا کنیم، شاید دلیل عمده این اشکال این باشد که عهد عتیق کتاب اخلاقی نیست؛ بلکه در طول قرن‌ها سعی شده است از خلال مطالب متفرقه آن تعالیم اخلاقی استخراج گردد. برای مثال رویکرد غالب در اخلاق توراتی، تبیین اخلاق در شکل دستور خداست و این به آن معنی است که اخلاق از نگاه کتاب مقدس نمی‌تواند اخلاقی سودگرایانه باشد. با این حال، در شماری از نوشته‌های کتاب مقدس می‌توان رویکردهای متفاوتی در تبیین اخلاق دید. کتاب امثال از آن دسته نوشته‌هایی است که انسان را در کانون اخلاق قرار می‌دهد و ادبیات اخلاقی‌اش کاملا ادبیاتی حکمی و سودگرایانه است. ویژ‌گی این ادبیات حکمی عبری آن است که جهان بر پایه اخلاق بنیان نهاده شده است و در این ادبیات خیر و شر نتایج لازم و اجتناب‌ناپذیر خود را دارند.
در مقابل رویکرد امثال، کتاب جامعه در بخشهایی که از ادبیات کلیشه‌‌ای حکیمانه فاصله گرفته است، در فایده ادبیات سودگرایانه همچنین در سودمندی آموزه‌های اخلاقی که در کتاب امثال وجود دارد تردید ایجاد کرده است (Ibid, p45).

1. 1. این که عهد عتیق مربوط به دورانی کهن است و به این جهت برای انسان معاصر و امروزی عجیب به نظر می رسد. در عهد عتیق با اصول و قوانینی مواجه می شویم که نشان از خاص بودن آن‌ها در زمان‌ها و مکان‌ها و موقعیت‌های ویژه‌ای دارد. تعداد کمی از فقرات عهد عتیق تعالیم اخلاقی را به عنوان کانون اصلی اخلاق ذکر می کند . فرامین اخلاقی، نواهی، تماثیل و حکایت‌ها، سنت‌های اجتماعی و نیز اسوه‌ها و الگوهای شخصیتی عهد عتیق که از خداوند متابعت و یا نافرمانی می کرده‌اند همه به شکلی جزئی و خاص و در زمان و مکان و یا شرایط خاص عنوان شده‌اند. این شیوه بیان تعالیم اخلاقی باعث گردیده است که فیلسوفان اخلاق معاصر در مورد مفید بودن تعالیم اخلاقی عهد عتیق برای انسان دوران مدرن تردید جدی داشته باشند (Ibid).

۳-۱-۴-۲- محتوای اخلاقی عهد عتیق
اگر‌چه کتاب مقدس و به ویژه عهد عتیق آن به جهت ساختار و محتوا ماهیتی اخلاقی ندارد و نمی‌توان آن را جزء کتب اخلاقی به حساب آورد، ولی تلاش الاهی‌دانان و فیلسوفان اخلاق مسیحی و یهودی از قرون وسطی تا کنون بر این بوده است که با تحلیل گزاره‌های شرعی، حکایت‌ها، موعظه‌ها و حکمت‌های آن به یک نظام اخلاقی مشخصی دست یابند. همان‌گونه که گفته شد، از آن‌جا که به دلائل مختلف با یک نظام اخلاقی منسجم و مشخص در سراسر این کتاب مواجه نیستم، در ادامه به ویژگی‌های اخلاقی عهد عتیق براساس کتب مختلف آن اشاره می­ شود:

1. 1. سفر پیدایش: اخلاق جهان شمول و آفرینش انسان بر صورت خداوند

سفر پیدایش دست‌مایه اصلی اخلاق جهان‌شمول و فراقومی یهود است. در این کتاب در ابتدا هدف کلی خداوند از آفرینش بشر بیان شده و در این مقام صرفاَ به ذکر خلقت بنی‌اسراییل بسنده نشده است. این دست‌مایه را می‌توان در جاهای دیگر کتاب مقدس به ویژه در کتاب‌های پیامبران، نیز مشاهده کرد (Kaiser, 1983, p45). برای مثال در کتاب اشعیاء فصل ۲ آیه ۳ آمده است که مأموریت اسراییل این است که همه مردم جهان را برای عبادت ذات خداوند و فراگیری اصول اخلاقی متعال آموزش دهد: ‌»در روزهای آخر، کوهی که خانه خداوند بر‌آن قرار دارد، بلندترین قله‌دنیا محسوب خواهد شد و مردم از سرزمین‌های مختلف به آن‌جا روانه خواهد گردید. آ‌نان خواهد گفت: بیایید به کوه خداوند که خانه خدای اسرائیل بر آن قرار دارد برویم تا او قوانین خود را به ما یاد دهد و ما آن‌ها را اطاعت کنیم. زیرا خداوند دستورات خود را در اورشلیم صادر می‌کند. »
در اندیشه یهودی، اخلاق جهان شمول، در آیه ۲۷ از فصل ۱ در سفر پیدایش مورد تأکید قرار گرفته است. در این آیه می‌خوانیم: «خداوند انسان را به صورت خود آفرید. » البته از این آیه برداشت‌ها و تفسیرهای گوناگونی در طول تاریخ شده و از آن پیام‌های اخلاقی، فلسفی و عرفانی به دست آمده است ولی براساس همه تفسیرها و در نظر همه سلیقه‌ها این آیه اشاره صریحی به این موضوع دارد که بر انسان لازم است با انجام دستورات اخلاقی خود را شبیه پروردگار کند. بنابراین مراد از صورت الهی انسان که در این آیه آمده پذیرش اخلاق الهی و متعبد شدن به دستورات رهایی‌بخش خداوند است. علاوه‌بر‌این، این آموزه باعث می‌شود که همه انسان‌ها محترم و مقدس باشند و بر همگان لازم باشد که به هم‌نوعان خویش رفتاری عادلانه و اخلاقی داشته باشند.
بنابراین، قانون میشنایی که می‌گوید بر همه انسان‌ها لازم است که جان و آبروی افراد دیگر را حفظ کنند، چرا که، اگر کسی انسانی را از بین برد گویا همه جهان را نابود کرده و هر کس انسانی را از مرگ نجات دهد مثل این که همه انسان‌ها را نجات داده است، (Janzan, 1994, p68). از همین فرمان عهد عتیق و آموزه اخلاقی کتاب مقدس نشأت گرفته است. این نگاه جهان‌شمول به انسان و تکریم همه انسان‌ها قطع نظر از قومیت و ملیت را می‌توان در کتاب‌های دیگر یهودی نیز مشاهده کرد. در کتابی که به موضوع خروج بنی‌اسراییل می‌پردازد آمده است که خداوند فرشتگان خود را به خاطر شادی کردن برای غرق شدن مصریان مؤاخذه می‌کند: ‌»فرزندان من در حال غرق شدن در دریا هستند و شما آواز می‌خوانید» (Ibid, p70). در کتاب‌های دیگر حاخامی آمده است که تکریم و احترام مخصوص همه انسان‌هاست و هرگونه توهین و تحقیر انسان‌های دیگر ممنوع است (Ibid).
فیلسوفان یهودی در مورد این که آیا در سنت یهودی نیز مفهوم قانون طبیعی (Natural Law) آن‌گونه که در سنت اخلاقی مسیحیت کاتولیک مطرح است، وجود دارد یا نه، بحث کرده‌اند. برخی از این فیلسوفان معتقدند که در یهودیت نیز این مفهوم وجود دارد و برای اثبات آن به گزارش‌های سفر پیدایش و بحث‌‌های حاخام‌ها که از وجود هفت قانون فرزندان نوح خبر می‌دهند استناد کرده‌اند (Rathreif, 2007, p126). آن‌گونه که در تلمود گفته شده است این هنجارهای اخلاقی پیش از قوانین خاص عهد عتیق وجود داشته و ناظر به همه انسان‌هاست. این قوانین شامل یک درخواست ایجابی بوده که عبارت است از ایجاد بخش قضا و داوری در جامعه و شش وظیفه سلبی که عبارتند از دوری از کفر، بت‌پرستی، پایان دادن به زندگی انسان‌ها، زنا، زنای با محارم، هم‌جنس‌گرایی، وطی‌ حیوانات، دزدی و خوردن گوشت حیوانات زنده بر اساس تفسیر حاخام‌ها این قوانین به گونه‌ای است که قابلیت مدیریت هر جامعه انسانی متمدن را دارد (Rogerson, 1995, p234). ‌این قوانین طبیعی در حکم پیش‌شرط‌هایی برای قوانین وحیانی عهد عتیق هستند که در اخلاق یهودی از اهمیت محوری برخوردارند.
آموزه‌های اخلاقی عهد عتیق در سفر پیدایش با آفرینش انسان آغاز می‌شود و با عطا کردن هنجارهای اخلاقی به انسان‌ها قبل از بستن عهد با او ادامه می‌یابد و سرانجام با دادن قوانین الهی در کوه سینا به پایان می‌رسید. داستان آفرینش انسان با پرداختن به موضوع جنس زن و مرد و جایگاه جنسیت در نظام هستی موجب ارائه تعالیم اخلاقی بیشتری برای یهود می‌شود. همانند متفکران مسیحی، حکمای یهودی با بهره گرفتن از این گزارش‌ها که درباره‌ خلقت آدم و حوا وجود دارد مسائلی همچون علاقه به جنس مخالف، ازدواج و خانواده را استخراج کرده و از آن‌ها به عنوان الگوهای تربیتی در مسائل اخلاقی استفاده کرده‌اند.
با این‌حال برخلاف مسیحیت، اخلاق یهودی به تقدیس و تکریم نظم موجود در طبیعت و عدم دخالت در آن روی نیاورد. متفکران یهودی بر این باور بودند که تغییر و اصلاح طبیعت به منظور بهبود بخشیدن به زندگی انسان لازم و اخلاقی است و از این‌رو علی‌رغم این باور عمومی که شفای بیماری از طرف خداوند است، یهودیان دخالت‌های پزشکی برای درمان بیماری‌ها را اجازه می‌دادند. در همین راستا هرچند که اقدام پیش‌گیرانه حاملگی از طرف مرد را به واسطه‌ اتلاف شدن اسپرم ممنوع می‌دانند ولی پیش‌گیری از حاملگی توسط زن را مجاز می‌شمرند (نگاه شود به پیدایش باب ۳۸ آیات ۸تا۱۰). کامل نبودن آفرینش انسان در آیین سنتی ختنه کردن به خوبی نشان داده شده است. این مطلب را حاخام‌ها در ذیل آیه «هر‌آنچه که در شش روز اول آفریده شد نیازمند آماده‌شدن بیشتر است» توضیح داده‌اند. همچنین در آموزه‌های یهود حفظ جان و دوری از مرگ چنان اهمیتی دارد که بر همه احکام دینی یهود رجحان دارد. برهمین اساس حفظ سلامتی بر رعایت حرمت روز شنبه و یا برگزاری روزه‌ سالیانه یوم کیپور مقدم است (Green, 2005, p223).

خرده بورژوازی:
معمولا منظور از خرده بورژوازی طبقه ای است که در جامعه ی سرمایه داری بورژوایی، در فاصله میان طبقات سرمایه دار و طبقه کارگر قرار دارد و شامل دارندگان وسایل تولید کوچک مانند افزارمندان و پیشه وران می شود که گرچه همانند سرمایه داران بخشی از وسایل تولید را در مالکیت خود دارند اما طبقات دیگر را استثمار نمی کنند. حتی اگر خرده بورژوازی از کارمزدی هم استفاده کند باز هم این میزان از استثمار آن را از شرکت در فرایند کار تولیدی بی نیاز نمی سازد. به نظر بیشتر مارکسیستها، خرده بورژوازی در اوایل توسعه ی سرمایه داری، گسترده ترین طبقه ی اجتماعی است لیکن این طبقه با تمرکز سرمایه در دست بورژوازی بزرگ رو به ضعف می گذارد و در جامعه سرمایه داری پیشرفته به طبقه ای کوچک تبدیل می شود. مارکس و انگلس در مانیفست کمونیست استدلال کردند که سرانجام خرده بورژوازی در درون پرولتاریا جذب خواهد شد.به نظر آنها خرده بورژوازی از نظر ایدئولوژیک و سیاسی مواضعی مقطعی و متحول اتخاذ می کند.
مارکس در هجدهم برومر لوئی بناپارت می گوید که ویژگی شاخص خرده بورژوازی نه کوشش برای الغای سرمایه یا کارمزدی بلکه کوشش در جهت تخفیف تعارض و ایجاد هماهنگی میان آن دو است. لنین می گفت که خرده بورژواز ی با توجه به موقعیت خاص اجتماعی و اقتصادی اش همواره میان انقلاب و ضد انقلاب در نوسان خواهد بود. تا وقتی سرمایه داری هست خرده بورژوازی در معرض تهدید و سلطه ی اقتصادی است لیکن به علت ترس از دست دادن سرمایه ی کوچک خود نمی تواند با تمام قلب به انقلاب ضدسرمایه داری بپیوندد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

از نظر ایدئولوژیک و سیاسی، خرده بورژوازی می تواند جنبشی انقلابی بر ضد سرمایه داری به راه بیندازد، لکن هیچگاه تا آخر انقلابی باقی نمی ماند و در وسط راه دچار تزلزل می شود و به بورژوازی می پیوندد. به نظر خرده بورژوازی در لحظه ی حساس انرژی انقلابی را نابود می کند. در نزد لنین خرده بورژوا دشنامی سیاسی به شمار می رفت . وی جنبش هایی مانند پوپولیسم در روسیه، انقلابیون اجتماعی، منشویکها و بخشهایی از روشنفکران را با لحن تحقیر آمیزی به عنوان خرده بورژوازی مورد خطاب قرار می داد.
خرده بورژوازی به ویژه در برخی شرایط ساختاری و تاریخی خاص نقش سیاسی بارزی ایفا کرده است. در کشورهای غربی که شاهد روند نوسازی دموکراتیک بودند، وقوع انقلابهای خشونت بار و پیروزی سریع انقلاب صنعتی ساخت جامعه ی سنتی را کاملا در هم شکست و در نتیجه خرده بورژوازی همراه با دیگر طبقات سنتی دچار تحول شد و سازمان و هویت خود را از دست داد. در کشورهایی مانند فرانسه، انگلستان و امریکا پس از عصر انقلاب، جنبش های خرده بورژوازی تکوین پیدا نکرد. اما در شرایط ساختاری دیگر یعنی در کشورهایی که شاهد وقوع انقلابهای سیاسی خشونت بار و انقلاب صنعتی خود جوش نبودند و خود به منظور نیل به سطح کشورهای پیشرفته تر دست به اصلاحات و نوسازی از بالا زدند، شرایط تاریخی برای فعالیت سیاسی خرده بورژوازی فراهم شد. در کشورهایی مثل آلمان، ژاپن و ایتالیا به دلایل مختلف تاریخی انقلابی نظیر انقلاب فرانسه و انگلستان به رخ نداد. در برابر دولتهای اشرافی اصلاح طلب و ملی گرایان در آن کشورها از طریق اصلاحات اداری و مالی و اقتصادی مقدمات گذار آرام و آهسته کشورهای خود را از شرایط ماقبل سرمایه داری به شرایط سرمایه داری و نوگرایی و صنعت فراهم کردند. در نتیجه با آنکه اصلاحات محدودی صورت گرفت لیکن ساخت جامعه ی سنتی کم و بیش دست نخورده باقی ماند. نتیجه ی این فرایند پیدایش ساخت جامعه ی دوگانه ای بود که در آن وجوه تولید و ساختهای اجتماعی قدیم و جدید در کنار یکدیگر قرار گرفتند.
خرده بورژوازی به طور بالقوه طبقه ای ضد نوگرایی و سرمایه داری و از این رو به مفهومی راستگرایانه انقلابی و رادیکال بوده است . در شرایطی که دولتهای نوساز اصلاح طلب دچار ضعف و بحران شدند، زمینه ی مبارزات و جنبشهای اجتماعی بر ضد آنها تقویت شد و در این زمینه گروه های برخاسته از خرده بورژوازی سنتی با عرضه ی ایدئولوژی جدیدی که معمولا آمیزه ای از ایدئولوژی های سنتی بود به معاوضه با نوگرایی،اصلاح طلبی، سرمایه داری و سوسیالیسم برخاستند. خرده بورژوازی در همه جا یکی از طبقات اصلی حامی جنبشهای راست رادیکال ضد نوسازی یعنی جنبشهای فاشیستی بوده است و یا به عبارتی بهتر پایگاه اجتماعی جناح چپ یا رادیکال جنبشها و رژیمهای فاشیستی را تشکیل داده است.
بسیاری از پژوهشگران حمایت خرده بورژوازی از جنبشهای فاشیستی را به روشنی نشان داده اند. در اوایل قرن بیستم در اروپا خرده بورژوازی با نیروهای سازمان یافته بورژوازی و طبقات کارگری مواجه شده بود و در نتیجه احساس نا امنی و بی قدرتی می کرد. گرایش خرده بورژوازی به جنبشهای راست افراطی واکنشی در مقابل رشد عقلانیت سرمایه داری بود. در هر کشوری که خرده بورژوازی به دلایل تاریخی نیرومند باقی مانده بود، در شرایط بحران اقتصادی نظیر بحران پس از جنگ اول این طبقه از نظر سیاسی فعال شد. فاشیسم اساسا ایدئولوژی خرده بورژوازی رو به افول و زیان دیده از نوسازی سرمایه دارانه بوده است. خرده بورژوازی همواره در فعالیت های سیاسی خود از حمایت دیگر نیروهای سنتی و محافظه کار به ویژه اشرافیت و دهقانان نیز برخوردار بوده است . در حقیقت فاشیسم در کشورهایی مجال بروز پیدا می کند که نیمه سنتی و نیمه صنعتی باشند و در آنها نیروهای جامعه ی سنتی همچنان پابرجا باقی مانده باشند.
سیمون مارتین لیپست در کتاب انسان سیاسی نشان می دهد که فاشیسم، جنبش خرده بورژوازی در حال افول و زیان دیده از فرایند صنعتی شدن بود که در مقابل جنبش دموکراسی، نوگرایی و سکولاریسم قیام کرد. احساس عدم امنیت خرده بورژوازی و طبقات متوسط رو به افول اساس روانی جنبش توده ای در المان را تشکیل می داد.
اریش فروم در کتاب” گریز از آزادی” زمینه های رواج گرایش خرده بورژوازی به فاشیسم را روشن کرده است. به نظر او ایدئولوژی اقتدارگرایانه نازیسم برای خرده بورژوازی المان از نظر روانی بسیار جذاب بود. خرده بورژوازی در مقایسه با دیگر اقشار با شور و اشتیاق قلبی از ایدئولوژی نازیسم استقبال کرد. به نظر وی ویژگیهای روانشناختی خرده بورژوازی المان از جمله قدرت طلبی همراه با احساس ناتوانی، اطاعت پذیری، شخصیت اقتدار طلب،رهبر پروری و جز آن محصول تاریخ تحولات اجتماعی آن کشور بود . خرده بورژوازی از رشد و گسترش سرمایه داری انحصاری و مدرن دچار اضطراب و وحشت شده بود و برای انتقام گرفتن طالب قدرت بود. در حقیقت خشونت طلبی ایدئولوژی نازیسم و فاشیسم، وحشت و نفرت و خشم خرده بورژوازی را منعکس می کرد. در دولت فاشیستی المان هزاران خرده بورژوازی از ثروت و مکنت قابل ملاحظه ای برخوردار شدند و تلافی زمانی را که احساس ناچیز بودن می کردند به خوبی در آوردند.( حسین بشیریه، ۱۳۸۷،ص ۱۶۶)
اما خرده بورژوازی در شهرهای عمده ایران از نیروهای سیاسی سنتی به ویژه علما و روحانیون حمایت کرده و عمدتا داری گرایش مذهبی بوده است. خرده بورژوازی از اواخر قرن نوزدهم یکی از پایگاه های اجتماعی عمده واکنش بر ضد نفوذ اقتصادی و فرهنگی سرمایه داری غرب در ایران به شمار می رفته و از جنبش های فرهنگی، اقتصادی و مذهبی نظیر تنباکو و انقلاب مشروطه حمایت کرده است.(حسین بشیریه،۱۳۸۷،ص ۱۶۸)
در واقع روحانیون از آغاز موفق شدند تحت شعارهای مذهبی و ضداستعماری، بورژوازی را بسیج کنند. به طور کلی خرده بورژوازی بازار در ایران به واسطه ی نفوذ اقتصادی و فرهنگی غرب از اواخر قرن نوزدهم رو به زوال گذاشت. به ویژه افزارمندان، پیشه وران و صنعتگران از وابستگی فزاینده ی اقتصاد محلی به اقتصاد سرمایه داری جهانی زیان دیدند. به علاوه خرده بورژوازی را باید یکی از پایگاه های عمده جنبش سیاسی اسلام در ایران که از اواخر قرن نوزدهم مقابل نفوذ غرب تکوین یافت به رسمیت شمرد زیرا طبقه متوسط سنتی همواره پایگاه اصلی مقاومت در مقابل نفوذ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی غرب در ایران بوده است .
نتیجه:
در جمع بندی نظریه ها و تعاریف مطرح شده در این بخش می توان این گونه بیان کرد که هر تصمیمی تحت تاثیر دو گونه عامل، آگاهانه و ناآگاهانه است که دسته دوم به ویژگیهای شخصیتی تصمیم گیرنده باز می گردد.و از آنجا که شخصیت یک نظام پیچیده، مرتبط و تعاملی است یافتن ارتباط موثر میان شاخصه های شخصیت و کنش سیاسی افراد کاری بسیار دشوار و پیچیده به نظر می رسد لذا به بررسی پایگاه اجتماعی و سایر متغیر های دموگرافیک که مشهود هستند می پردازیم.در واقع اینکه فردی از چه طبقه اجتماعی برخاسته و منزلت اقتصادی اجتماعی خود را چگونه تصور می کند و اینکه آیا تصورات وی با واقعایت عینی هم خوانی دارد یا نه، در تصمیم سازی وی بسیار موثر است. برای مثال شخصی که از مناطق حاشیه ای داوطلب مشارکت سیاسی می شود علاوه براینکه تنها با محیط پیرامون خود احساس نزدیکی می کند، در مقایسه با شخصی که ساکن مرکز بوده و در معرض مستقیم اطلاعات و منابع و دارای مهارت و شایستگی های بیشتری است تفاوت دارد لذا تصمیم هایی که از سوی وی اتخاذ می شود نیز متفاوت است. علاوه براین هر چه درآمد پایین تر میزان تحصیلات کم تر در نتیجه شان اجتماعی پایین تر و نهایتا احساس تاثیر گذاری کمتر می شود. ارتباط این امر با پایگاه اجتماعی در این است که به منظور بررسی ویژگی های روحی و شخصیتی افراد، باید عواملی از قبیل سطح تحصیلات، نوع شغل و بیوگرافی فرد مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس می توان گفت پایگاه اجتماعی افراد در تصمیم گیری آنان نقش دارد.
به طور خلاصه، فردی که از طبقه دهقانان برخاسته دارای ویژگی های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خاصی است برای مثال محافظه کاری، واپس گرایی، دستورپذیری و در مجموع روحیه سلطه پذیری و پرخاشگری دارد. این ویژگی ها ممکن است به صورت آشکار قابل رویت نباشد،لکن در پس هر تصمیمی از سوی افراد این عناصر به شیوه ای نامحسوس خودنمایی می کنند. به طوری که ممکن است بخش دهقانی در تعقیب اهداف خود به طور ناخوداگاه بر ضد منافع طبقه سرمایه داری عمل کند. به همین شکل خرده بورژواها گرایش رهبرپروری، اطاعت پذیری و گرایش به فاشیسم دارند که در تحلیل واکنش های ایشان نسبت به استعمار بسیار حائز اهمیت است.
طبقه سرمایه دار نیز که در حقیقت صاحب منافع به حساب می آیند سعی در حکمرانی و انحصار منابع، دارای حس تاثیر گذاری سیاسی و اعتماد به نفس بالا هستند. بر اساس این دیدگاه پایگاه اجتماعی ذهنیت افراد را می سازد که تا آخر عمر با فرد همراه است حتی اگر آن را انکار نماید در ناخودآگاه ذهن او باقی می ماند و تاثیر خود را بر تصمیم های وی بر جای می گذارد. لذا به منظور دستیابی به ذهنیت نمایندگان مجلس هفتم شورای اسلامی در فصل آتی به بررسی ویژگی های نمایندگان به منظور نیل به پایگاه اجتماعی ایشان می پردازیم . در نهایت در فصل سوم به بررسی لوایح و طرح های مورد بررسی این دوره قانونگذاری پرداخته و نتایج حاصل از آن را به منظور رد یا تایید فرضیه مورد استفاده قرار می دهیم.

فصل دوم: وضعیت اجتماعی- اقتصادی نمایندگان

در این فصل به بررسی اطلاعات آماری شاخص های پایگاه اجتماعی نمایندگان مجلس هفتم شورای اسلامی می پردازیم . این شاخص ها عبارتند از شغل نمایندگان پیش از انتخاب شدن به عنوان نماینده مجلس، حرفه پدر نمایندگان، محل تولد و میزان تحصیلات نمایندگان .به منظور دستیابی به این اطلاعات از منابعی که روابط عمومی مجلس شورای اسلامی منتشر کرده بود و همچنین مصاحبه حضوری و تلفنی با نمایندگان به علاوه پرسشنامه استفاده شده است.

شغل نمایندگان:

در مطالعه و بررسی نقش و جایگاه نخبگان سیاسی، دستیابی به منشا اجتماعی و خاستگاه طبقاتی آنان یکی از مهمترین اهداف هر محقق و جامعه شناس است. در واقع میزان موفقیت و کارآمدی هر نخبه سیاسی به وابستگی طبقاتی و پایگاه اجتماعی او مربوط می شود، چراکه منشا طبقاتی و کارکرد اجتماعی فرد نخبه، نقش مهمی در مشارکت مردم و رای دهندگان در فرایند توسعه سیاسی دارد. ضمن اینکه نخبگان و شخصیت هایی که به نمایندگی از اقشار و طبقات گوناگون انتخاب می شوند، می توانند بنیادهایی هنجاری را برای سیاستگذاری های عمومی فراهم آورند .
و اما اینکه چگونه باید به جایگاه طبقاتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی پی برد، می توان از مطالعه و بررسی شغل پدران نمایندگان و شغل قبل از نمایندگی بدست آورد.که در این قسمت به بررسی شغل نمایندگان می پردازیم.
یکی از شاخص های شناخت منشا اجتماعی نمایندگان مجلس و نخبگان سیاسی جامعه ایران شغل شخص نماینده و نخبه قبل از حضور در مجلس است . از تعداد ۲۹۱نفر نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی، ۴۹ درصد مسئولیت های دولتی داشته و در پست های اجرایی، کشوری و لشکری مشغول بوده اند. ۲۱ درصد (۶۵ نفر) نمایندگان به تدریس در دانشگاههای کشور اشتغال داشتند، ۵/۶ درصد نمایندگان در مدارس مشغول به تدریس بوده اند، ۲/۷ درصد حدود ۲۱ نفر از ۲۹۱ نفر نماینده در بخش خصوصی فعالیت داشتند، ۸ نفر از نمایندگان پزشک بوده، ۸ نفر نظامی، ۳ نفر روزنامه نگار، ۴/۳ درصد حدود ۱۰ نفر امام جمعه یا مشغول به کار در حوزه بوده اند، ۶ نفر به امر وکالت یا قضاوت مشغول بوده اند، ۴ نفر به امور فرهنگی می پرداختند و ۴ نفر شغل پیشین خود را تحقیق و پژوهش ذکر کرده اند.
در مجموع آنچه در نمودار شماره یک بیش از همه خودنمایی می کند درصد بالایی مسئولیت های دولتی،پست های اجرایی، کشوری و لشکری است که نمایندگان این دوره قانون گذاری پیش از حضور در این مجلس بر عهده داشته اند. در واقع مشاغل حدود ۱۴۳ نماینده قبل از ورود به مجلس هفتم عبارت بود از وزارت، معاونت و مشاورت وزیر، مدیریت کل ادارات، مامور عالی رتبه حکومتی و امرای لشکری .هر چند از لحاظ جامعه شناسی قرار دادن این نوع نمایندگان در طبقه فرادست و یا متوسط بالا جای بحث دارد و بدون تردید نیازمند بررسی دقیق تر آماری _ تحلیلی است، در عین حال می توان نمایندگان مجلس را جزو گروه ها و نیروهای اجتماعی رسمی حکومتی تلقی کرد. به عبارت دیگر کسی خارج از حاکمیت امکان ورود به مجلس را پیدا نخواهد کرد .لذا رفتار سیاسی نمایندگان در جهت هماهنگی و همگرایی با سیاست های جمهوری اسلامی امری دور از انتظار نیست.
جدول شماره ۱- شغل نمایندگان پیش از ورود به مجلس

دوره هفتم مجلس شورای اسلامی

شغل

درصد

فراوانی

۴۹

۱۴۳

بخش دولتی

۲/۷

۲۱

بخش خصوصی

۲۲

۶۵

دانشگاه

مطابق با شکل شماره ۱-۵ کارواکرول یک ترکیب فنلی منوترپنوئیدی است که با فرمول بسته(C₆HCH₂(OH)(C₃H₇ دارای بوی تند و گرم است و به طور طبیعی در گیاهان تیره نعنا از جمله مرزه ، مرزنجوش، آویشن و آویشن شیرازی^[۳۷] وجود دارد. همچنین درشکل۱-۵ به دیگرخصوصیات کارواکرول به اختصار اشاره شده است.
خواص و توانمندی‌های بیولوژیکی: کارواکرول از فعالیت سوش‌های متعددی از باکتری‌ها جلوگیری می کند و دارای اثر ضدباکتریایی است. اثر سمیت پایین همراه با طعم مطبوع و عطر، این ماده را به عنوان یک افزودنی نگهدارنده مواد غذایی مطرح می کند تا از آلودگی‌های میکروبی مواد غذایی جلوگیری نماید. بنظر می‌رسد که اثر ضدمیکروبی آن مربوط به از بین بردن غشاء سلول باکتری باشد. در موش براساس آزمایش‌های انجام شده کارواکرول سریعاً متابولیزه شده و از بدن خارج می‌شود. مسیر اصلی شامل استریفیکاسیون گروه فنلی با اسید سولفوریک و اسید گلیکورونیک است. یک مسیر کوچک نیز اکسید اسیون گروه متیل انتهایی به الگل‌های اولیه است که بعد از ۲۴ ساعت مقدار کمی از کارواکرول یا متابولیت‌های آن در ادرار دیده می‌شود که نشان دهنده دفع کامل آن است(آساگولن و همکاران^[۳۸]، ۱۹۸۷).
کارواکرول دارای خاصیت آنتی اکسیدانی است و پراکسیداسیون لیپیدی را کاهش می‌دهد (آساچاباچ و همکاران^[۳۹]، ۱۹۹۴).
شکل۱-۵- کارواکرول ( نقدی بادی و همکاران، ۱۳۸۲).
۱-۱۲-۲- تیمول
مطابق با شکل شماره ۲-۲ تیمول یک ترکیب منوترپرن فنلی است که فرمول بسته آن C₁₀H₁₄O می‌باشد و با نام ۲- ایزوپروپیل– ۵- متیل فنل^[۴۰]نیز نامیده می‌شود؛ به صورت ماده بیرنگ کریستالی استخراج می‌گردد. نقطه ذوب آن حدود ۵۱ درجه سانتی‌گراد است و عطر مطبوع و تندی دارد و به مقدار خیلی کم محلول در آب است ولی به مقدار خیلی زیادی در الکل و سایر حلال‌های ارگانیک حل می‌شود. به نام‌های هیدروکسی سیمین^[۴۱] و یا ایزوپروپیل–ام – کروزول^[۴۲] نیز نامیده می‌شود. همچنین درشکل۱-۶ به دیگرخصوصیات تیمول به اختصار اشاره شده است.
شکل۱-۶– تیمول ( نقدی بادی و همکاران، ۱۳۸۲).
تیمول وایزومر فعال آن کارواکرول یا ایزوتیمول و ترکیب‌های مشتق شده از آن‌ها شامل بورنئول و پارا–سیمین، آلفا-پینن و کامفن معمولاً در اسانس آویشن‌ها با درصدهای متفاوت وجود دارند. ترکیب ساخته شده از این شش ماده دارای اثر ضدباکتری کمتری از اسانس گرفته شده از گیاه آویشن، از خود بروز داده است. این امر نشان می‌دهد که ترکیب ها با غلظت پایین در اسانس نقش مؤثری در فعالیت بیولوژیکی دارند(لتاوی و همکاران^[۴۳]، ۱۹۹۴).
مصریان باستان تیمول و کارواکرول را از آویشن به شکل خاص آماده و در مومیایی‌ها مورد استفاده قرار می دادند و این بدلیل خواص ضدباکتری و ضدقارچی این ترکیب‌ها بوده است، تیمول برای کنترل موفق verroa mites و جلوگیری از تخمیر و رشد قارچ در کلنی‌های زنبور عسل به کار برده شده است. مورد مصرف کم آن در صحافی کتاب می‌باشد. قبل از صحافی مجدد، کتاب‌هایی را که بر اثر قارچ آسیب دیده‌اند در کیسه حاوی کریستال‌های تیمول قرار داده و آن را کاملاً مسدود می‌کنند. محلول الکلی تیمول و نیز پودر آن دارای اثر کرم‌کشی می‌باشد. تیمول همچنین به عنوان یک ماده نگهدارنده در هالوتان^[۴۴] که یک ماده بیهوش کننده است و به عنوان ماده ضدعفونی کننده^[۴۵] در دهانه شویه‌ها استفاده می‌شود. تیمول ماده اولیه فعال در فرمول دهان شویه‌های مدرن است. چای تهیه شده از گیاه آویشن برای بیماری‌های دهان و گلو مورد استفاده قرار می‌گیرد. تحقیقات جدید پزشکی روی موش‌های صحرایی نشان داد که محلول‌های حاوی تیمول دارای اثر آرام‌بخشی در اندام‌های حاوی گیرنده‌های b2)b2-receptors) (مثلاً کلیه‌ها و ریه) می‌باشد(وینکوتر و همکاران^[۴۶]، ۲۰۰۷).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در صورتیکه تیمول به طور غیر صحیح استفاده شود ممکن است مضراتی داشته باشد زیرا پروپوفول ماده‌ای فوق العاده خطرناک است و استفاده مقادیر زیاد آن خطر آفرین است(پریستلی و همکاران^[۴۷]، ۲۰۰۳).
اثر اسانس آویشن باغی برای درمان زگیل و میخچه کشف شده و به ثبت رسیده است. البته این اثر در اسانس گونه Lavandula spica نیز به ثبت رسیده است(دوپنت^[۴۸]، ۱۹۹۵).
۱-۱۲-۳- بورنئول
یک ماده ترپنوئیدی دو حلقه ایست. گروه هیدروکسی این ترکیب در موقعیت انتهایی قرار گرفته است. بورنئول به آسانی اکسیده شده و به ترکیب کتونی به نام کامفور تبدیل می‌شود. بورنئول ظاهری جامد دارد وفرمول بسته آن C₁₀H₁₈O و نقطه ذوب آن ۲۰۸ –۲۰۴ درجه سانتی‌گراد است. بورنئول در چرخه بیوسنتز بعد از تیمول و کارواکرول تولید می‌شود. در طب سنتی چین با نام موکسا^[۴۹] کاربرد دارد و به عنوان دور کننده حشرات شناخته شده است(جم‌زاد، ۱۳۸۸).
۱-۱۲-۴- کامفور
ماده جامد سفید براق با عطر قوی است یک ترکیب منوترپنوئیدی دو حلقه با فرمول بسته C₁₀H₁₆O و نقطه ذوب حدود ۱۷۹ درجه سانتی‌گراد است. این ماده به مقدار زیاد در چوب درخت کافور^[۵۰] و در تعدادی از گیاهان علفی تیره نعنا از جمله در جنس‌های آویشن، مرزه و ریحان یافت می‌شود. دارای خواص ضدمیکروبی است و به دلیل بوی مطبوع در عطر درمانی برای افسردگی و دیپرشن عصبی و بیماری‌های سایکوسوماتیک^[۵۱]مورد استفاده قرارمی‌گیرد (جم‌زاد، ۱۳۸۸). این باور نیز وجود دارد که کامفور مار و سایر خزندگان را دور می کند. همچنین برای حشرات سمی بوده و گاهی به عنوان دور کننده حشرات به کار برده می‌شود. کامفور کاربرد زیادی در آئین مذهبی هندو دارد و دود آن نقش مهمی در آئین‌های مذهبی دارد.
یکی دیگر از مصارف آن در صنایع غذایی است که در آسیا به عنوان طعم دهنده شیرینی‌ها به کار برده می‌شده، و همچنین در اروپا در زمان‌های گذشته به عنوان یکی از ترکیب‌های شیرینی‌ها بوده اما اکنون بیشتر به مصارف دارویی می‌رسد. یکی از مصارف دارویی آن برای درمان سرفه است. مقدار مصرف زیاد آن می‌تواند اثرهای سمی داشته باشد و انجمن غذا و داروی آمریکا مصرف میزان بیش از ۱۱%، آن را در محصولات مختلف ممنوع کرده است.
۱-۱۲- ۵- ترپینن ۱- ایزوپروپیل – ۴- متیل – سیکلوهگزا – ۱ و ۴ دین^[۵۲]
با فرمول بسته C₁₀H₁₆، ترپینن دارای سه ایزومر الفا، بتا، و گاما، است که براساس جایگاه باند دوگانه کربن – کربن، تشکیل می شود. این ترکیب غالب اسانس موجود در میوه مرکبات است. دارای عطر لیمو است و دارای طعم نسبتاً تلخ است. یکی از ترکیب‌های مهمی است که برای طعم دادن به غذاها و در صابون‌ها، مواد آرایشی، داروها، تنباکو، شیرینی‌پزی و صنعت عطرسازی کاربرد دارد.
ترپینن‌ها از جمله (آلفا و گاما ترپینن ) منوترپن‌هایی هستند که برروی استیل کولین استرآز دارای اثر مهارکنندگی دارند. سایر منوترپن‌های موثر در این مورد عبارتند از: لیمونن^[۵۳]، پارا – سیمین^[۵۴] وترپینن فور- اول^[۵۵] که در آویشن‌ها حضور دارند. استیل کولین نشان داده است که نقش مهمی در سیستم اعصاب مرکزی^[۵۶]و در پیشرفت بیماری آلزایمر دارد.
۱-۱۲-۶ – لینالول لینالیل استات، ژرانیال، نرال، نرودیال و ژرانیول
از منوترپن‌های غیرحلقوی هستند که در بعضی از گونه‌های آویشن حضور دارند. ترپنوئیدهای غیر حلقوی اثر بازدارندگی قوی بر روی فعالیت تیروزین دارند. منوترپن‌های الکلی مانند سیتروتلول^[۵۷] اثر بازدارندگی قویتری از ترپن‌های الکلی غیرحلقوی بالاتر مانند فیتول^[۵۸]دارند( ویلد و مک لوری^[۵۹]، ۱۹۹۴).
اثر بازدارندگی سیترونلول و ژرانیول روی تیروزیناز با بهره گرفتن از تولید ملانین^[۶۰]در سلول‌های ملانوما^[۶۱] به اثبات رسیده است( ویلد و مک لوری، ۱۹۹۴٫، لی و همکاران^[۶۲]، ۱۹۸۴).
آنزیم تیروزیناز که یک پلی‌فنل‌اکسیداز است، به طور وسیعی در طبیعت گسترده شده است و نقش مهمی برای تغییر رنگ(قهوه ای شدن) میوه‌ها وپوست اندازی^[۶۳] حشرات دارد. بنابراین بازدارندگی اثر تیروزیناز می‌تواند از قهوه‌ای شدن و پوست اندازی حشرات جلوگیری نماید با این فرض، مهارکننده‌های تیرویناز می‌تواند در محصولات آرایشی و دارویی برای سفید کردن پوست و حذف لکه‌های قهوه‌ای آن کاربرد داشته باشند(آتا اور رحمن^[۶۴]، ۲۰۰۰).
لینالول به علاوه به عنوان عطر در محصولانی مانند صابون و شامپو و لوسیون به کاربرده می‌شود. لینالول همچنین توسط متخصصان حشرات به عنوان یک حشره کش^[۶۵] شناخته شده است. لینالول دارای خاصیت آنتی اکسیدانی قوی بخصوص در حضور ترکیب‌های فنلی است( کوبو و ناکاتوسا^[۶۶]، ۱۹۹۰).
۱-۱۲-۷- ۱و۸- سینئول
مایعی بیرنگ و جزء منوترپنوئیدهای حلقوی است. فرمول بسته آن C₁₀H₁₈O و نقطه ذوب آن ۵/۱ درجه سانتی‌گراد است. نام دیگر آن اوکالیپتول^[۶۷] می‌باشد و بیش از ۹۰%، اسانس را در اکالیپتوس تشکیل می‌دهد. علاوه بر آن، این ترکیب در تعدادی از گیاهان تیره نعناع یافت می‌شود. بدلیل بوی خوش این ماده برای طعم دادن و معطر کردن غذا و محصولات آرایشی به کار برده می‌شود. به علاوه یکی از اجزای انواع دهان شویه‌ها و داروهای ضدسرفه است و خواص ضدالتهابی و ضددرد برای آن شناخته شده است اثرهای مثبت آن روی مهار قارچ‌ها نیز ثابت شده است ولی روی باکتری‌های گرم مثبت بی اثر بوده است. (مولر ریبا و همکاران^[۶۸]، ۱۹۹۵).
۱-۱۲-۸- پارا-سیمین
یک ترکیب هیدورکربنی منوترپنوئیدی است که در ساختمان آن یک حلقه بنزن است که به طور موازی جانشینی عوامل متیل و ایزوپروپیل را دارد. سیمین در اسانس تعدادی از گیاهان از جمله آویشن، مرزه، و زیره وجود دارد. فرمول بسته آن C₁₀H₁₄ است.
فصل دوم
سوابق تحقیق
۲-۱- سوابق تحقیق داخلی در مورد اسانس گونه‌های آویشن
آخوند زاده بستی و همکاران (۱۳۸۳) در آزمایشی نتیجه آنالیز ترکیب‌های اسانس آویشن شیرازی مورد بررسی قرار دادند به این نتیجه رسیدند که بیشترین ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس کارواکرول (۱۲/۷۱ درصد) است.
مشاک و همکاران (۱۳۸۷) بیان داشتند در اسانس آویشن شیرازی کارواکرول (۱۲/۷۱درصد) بیشترین ترکیب موجود در اسانس را داراست. سایر ترکیب‌های اسانس عبارت بود از گاماترپینن(۳۴/۷ درصد)، آلفاپینن(۲۶/۴ درصد)، اکالیپتول(۳۷/۳ درصد)، گلوبولول(۳۲/۲درصد)، بتا میرسین(۸۵/ درصد)، لینالئول(۶۸/درصد)، تیمول متیل اتر ( ۴۷/درصد) و سایر ترکیبات فرعی.
نتایج بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که زمان برداشت، شرایط اکولوژی و اقلیمی منطقه کشت می‌تواند بر میزان عملکرد و ترکیب‌های اسانس آویشن باغی تأثیرگذار باشد(مزوجی و همکاران، ۲۰۱۰).
سرشاخه هوایی آویشن شیرازی حداقل ۶% اسانس، اسیدهای چرب، اسید الئانولیک، بتا سیتوسترول و بتولین دارد. اسانس گیاه به طور متوسط حاوی۶۹% فنل و غالباً کارواکرول بوده و پاراسیمن جزء اصلی ترکیب‌های غیر فنلی آن است. ترکیب‌های عمده موجود در اسانس گیاه ایرانی کارواکرول و تیمول و پس از این دو، لینالول و پاراسیمن است که به ترتیب حدود ۲۹/۶۱، ۱۸/۲۵، ۹۶/۱، ۹۰/۱، درصد از اسانس حاصل از نمونه خشک گیاه را تشکیل می‌دهد(گشسبی و همکاران، ۱۳۹۰).
دافررا و همکاران (۲۰۰۰)، روی اثر بازدارندگی اسانس(مرزنگوش، آویشن و مریم گلی) و ترکیب‌های مختلف اسانس از جمله کارواکرول، تیمول و آلفا – ترپینول روی کپک پنیسیلیوم دیجیتاتوم مطالعه کردند، مشخص شد که تمام این اسانس‌ها در غلظت ۲۵۰ پی پی ام تولید اسپور را به طور کامل مهار نمودند. میزان MIC این اسانس‌ها به ترتیب ۳۰۰، ۲۵۰، ۳۰۰ پی‌پی‌ام و برای کارواکرول و تیمول به ترتیب ۱۶۰ و ۲۰۰ پی‌پی‌ام به دست آمد.
آویشن دنایی(Thymus daenensis Celak) یکی ازگیاهان دارویی متعلق به ‌خانواده نعناع است. سرشاخه‌های گلدار این گیاه علفی و چند ساله کاربرد وسیعی در تهیه دارو و درمان انسان در طب سنتی دارد. مهم‌ترین ماده موثره آن، تیمول و کارواکرول می‌باشد. شرایط اکولوژی نقش عمده‌ای در ‌رشد، نمو، کیفیت ‌و ‌کمیت ماده موثره‌ گیاهان دارویی دارد، تحقیقی به‌ منظور‌ بررسی اثر عوامل اکولوژیکی ‌بر میزان ماده موثره عصاره این‌ گیاه توسط ‌کریمی و همکاران (۱۳۹۰) به ‌مرحله اجرا در‌آمد. در این ‌تحقیق گیاه آویشن دنایی از ۲۲ منطقه استان‌های اصفهان و چهارمحال وبختیاری جمع‌ آوری گردید. پس از ‌عصاره‌گیری و‌ تزریق نمونه‌ها به دستگاه HPLC، کروماتوگرام‌های حاصل از دستگاه، درصد تیمول و‌ کارواکرول هر منطقه را مشخص نمود. نتایج نشان داد که ارتفاع از سطح دریا بر میزان تیمول اثر معنی‌دار و مثبت دارد و بر میزان‌ کارواکرول اثر معنی‌داری ندارد.
به‌منظور بررسی میزان و درصد اسانس سه‌ گونه آویشن دنایی (Thymus daenensis)، آناتولی و باغی (Thymus fallax) و (Thymus vulgaris) در زمان‌ گلدهی‌ کامل، آزمایشی توسط گشسبی و همکاران در زمان‌ گلدهی‌ کامل، آزمایشی توسط گشسبی و همکاران (۱۳۹۰) انجام شد. در این آزمایش نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که در زمان گلدهی ‌کامل اختلاف معنی‌دار بین این سه ‌گونه از نظر میزان اسانس ‌وجود داشت (p ≤۰/۰۵) اما از لحاظ درصد اسانس اختلاف معنی‌دار بین سه‌ گونه مشاهده نشد و همه در یک ‌گروه آماری مشترک قرارگرفتند. مقایسه میانگین انجام شده نشان داد که گونه دنایی (Thymus daenensis) از نظر میزان ‌اسانس تولیدی در سطح بالاتری نسبت به دو گونه دیگر قرار داشت.
اکبری‌نیا ‌و‌ میرزا (۲۰۰۸) تعیین ترکیبات اسانس در آویشن دنایی در منطقه قزوین‌ را‌ انجام دادند. ترکیبات معطر در وزن‌ خشک اسانس آویشن‌ دنایی ‌جمع‌ آوری شده از قزوین۱±۸/۲ بود. ۲۴ ترکیب شناسایی شد و از ترکیبات اصلی:‌ تیمول، پارا-سیمن، گاما-ترپینن، متیل‌کارواکرول،‌ سیتولول، بورنئول و کارواکرول می‌باشد. آویشن دنایی غنی از مونوترپن‌های فنولی به‌ویژه تیمول است.
مزوجی و همکاران (۲۰۱۰) مطالعه‌ای روی ترکیبات شیمیایی و اسانس آویشنThymus kotschyanus Boiss انجام دادند. آنالیز توسط روش‌های GC and GC/MS انجام شد و ۱۰ ترکیب معطر فرار از این گونه به‌دست آمد. در مجموع ۳۸/۹۸% اسانس روغنی به‌دست آمد. از‌ ترکیبات عمده‌: تیمول (۰۸/۸۹%(، گاما-ترپینین (۶۲/۴%( ‌و ‌سه ‌ترکیب‌ شیمیایی ‌معمول ‌به ‌نام‌های ‌آلفا-پینین، بورنئول، تیمول از میان ۶ جمعیت پیدا شدند. کارواکرول در این گونه وجود نداشت.
گونه‌های مورد مطالعه توسط پیر‌قانعی و همکاران (۲۰۱۲) nus‌Thymus pubescens and Kotschy بود. این محققین با بهره گرفتن از روش آنالیز ترکیبات اسانس را استخراج و درصد آن را مشخص کردند که این میزان به‌صورت ‌زیر بود: کارواکرول (۴۹/۱۶، ۳۳/۳۰%)، تیمول (۱۹/۱۶، ۱۴/۱۵%)،‌ اینالول (۷۶/۱۴، ۱۵/۱۳%)، استات‌ژرانیل (۵۹/۸، ۹/۹%)، لینالول(۴/۶، ۱۷/۱۰%)، بورنئول-تیمول (۴۸/۱۳%)، کارواکرول (۳۷/۳۴ %)، ۱,۳,۸ : T.pub-Fمنتاترین (۸۷/۸ %) و پنین (۴۸/۸%).
میزان ترکیبات گونه آویشن‌دنایی توسط تیموری (۲۰۱۱) به‌ قرار زیر بود: تیمول
(۸/۲۹%)، کارواکرول (۶/۱۳%)، پارا-سیمن ( ۳/۱۱%)، بورنئول (۸/۶%)، سینئول ( ۸۹/۵%).
علوی (۲۰۱۰) در پژوهشی تیمار دما روی اسانس آویشن‌دنایی را انجام داد، که این سه تیمار‌۸۰ ،۱۲۰ و۱۸۰ درجه سانتی‌گراد در مدت زمان‌های۱، ۲ و ۳ ساعت بود. ترکیبات شامل‌:‌ تیمول (۷/۵۷%)، کارواکرول (۵%)، لینالول (۹/۱%)، ۱-استون-اُل (۶/۱%)، پارا-سیمن (۳/۱۱%)، ترپین۴اُل (۵/۱%)،‌ گاما-ترپینین (۹/۱۲%)، آلفا-ترپینین (۲%)، میرسین (۱/۱%)، بتاکاریوفلن (۶/۲%)، بورنئول (۱/۱%).
سفیدکن و عسکری (۱۳۸۱)، ترکیب‌های عمده اسانس گیاه T. kotschyanus را کارواکرول (۷/۴۰%)، تیمول (۹/۲۶%) و گاما–ترپینن (۳/۷%)، گزارش نمودند.
ابراهیمی‌نژا‌د و همکاران (۲۰۰۸) ترکیبات ‌اسانس‌ آویشن کرمانی‌ (ThymuS caramanicu) در مراحل مختلف فنولوژی بررسی‌ کردند. این ‌گونه از گونه‌های بومی ایران است و تنوع کیفی و‌ کمی این‌گونه در جمعیت‌های مختلف دیده می‌شود. ترکیبات اسانس در مراحل مختلف رشد متفاوت است مرحله گل‌دهی (۵/۲%)، بذر‌دهی (۲%) و به‌صورت سبز (۹/۱%) بود. آنالیز توسط GC و ۳۵ ترکیب تعیین شدند. کارواکرول از عمده‌ترین ترکیبات در این نمونه‌ها بود. کارواکرول ‌(۹/۶۸-۹/۵۸%)، پارا-سیمن (۹/۸-۳%)، گاماترپین (۸-۳/۴%)، تیمول (۶-۴/۲%)، بورنئول (۴-۳/۲%).
مکی‌زاده تفتی و همکاران (۱۳۸۹) در پژوهشی خصوصیات گیاه شناسی، بازده و اجزای اسانس اکوتیپ‌های آویشن‌کرمانی را مورد ارزیابی قرار دادند. بازده اسانس سرشاخه خشک اکوتیپ‌های کرمان-راین، کرمان-سیرچ، یزد، شاهرود و اصفهان به‌ترتیب برابر‌۵/۲، ۹/۱، ۲، ۸/۱، ۵/۱ درصد بود. همچنین‌ کارواکرول (۷/۸۰،۴۲%)‌، تیمول‌ (۸/۱۱،۱/۴%)، پارا-سیمن (۸/۱۲،۵/۲%)، گاما-ترپینین (۳/۷،۷/۳%) و بورنئول (۳/۸،۱/۳%) از ترکیب‌های اصلی اسانس اکوتیپ‌ها بود و کارواکرول ترکیب عمده در همه اکوتیپ‌ها بود.
طبق پژوهشی که در استان همدان روی آویشن دنایی (T. daenensis Celak) صورت گرفت چهل و سه ترکیب در اسانس آویشن دنایی شناسایی شد که ۵ ترکیب تیمول (۹/۷۳%)، کارواکرول (۷/۶%)، پارا-سیمن (۶/۴%)، بتا-بیسابولن (۵/۱%) و ترپنین-۴-ال (۴/۱%) دارای بالاترین درصد بود ( Sajjadi and Khatamsaz, 2003).
به‌منظور‌ بررسی‌ اثر‌ زمان برداشت ‌بر صفات مورد نظر آویشن‌دنایی، آزمایشی توسط گل‌پرور ‌و همکاران(۱۳۹۰) در زمان‌های برداشت (شامل دوره‌ رویشی، ظهور آغازه‌های گل، ظهور ۲۹ درصد‌ گل‌آذین‌ها، گلدهی کامل و زمان تشکیل ‌بذر بود) انجام شد. بیشترین ارتفاع بوته ۸۳/۳۱ سانتی‌متر از مرحله بذردهی به‌دست آمده تفاوت معنی‌داری با اکثر مراحل، داشت. از‌طرفی، بیشترین وزن‌تر بیوماس ۱۰۶۳۱ کیلوگرم در هکتار و بیشترین وزن ‌خشک بیوماس ۴۲۴۳ کیلوگرم در ‌هکتار (از مرحله بذردهی) و کمترین وزن‌ تر بیوماس ۵۵۴۵ کیلوگرم در هکتار و کمترین وزن ‌خشک بیوماس ۲۰۳۵ کیلوگرم‌ در ‌هکتار (از مرحله رویشی) حاصل شد. بیشترین درصد اسانس (۴۱/۱%)، از مرحله ۵۰% گلدهی و بیشترین میزان تیمول (۱/۸۴%) از مرحله رویشی حاصل شد. با توجه به نتایج این تحقیق، می‌توان مرحله بذردهی را به‌عنوان مناسب‌ترین زمان برداشت به‌منظور حصول حداکثر عملکرد وزن‌ تر ‌و‌ خشک بیوماس آویشن دنایی معرفی نمود اما برای دستیابی به ‌بیشترین میزان تیمول مرحله رویشی را معرفی نمود.
رسولی و میرمصطفی (۲۰۰۳)، ترکیب‌های عمده اسانس گیاه T. Persicus را کارواکرول (۹۶/۳۸%)، تیمول (۴۸/۶%)، پارا-سیمین (۵۱/۷%)، نرال (۶۶/۱۵%)، و گاما–ترپینن (۱۱/۶ %)، گزارش نمودند.
میری و همکاران (۲۰۰۲)، ترکیب‌های عمده اسانس گیاه T. transcaspicus را تیمول (۴/۵۶%)، کارواکرول (۶/۷%)، پاراسیمین (۳/۶%) و گاما-ترپینن (۷/۷%) گزارش کردند.
عسکری (۲۰۰۳)، در پژوهشی میزان و ترکیب‌های موجود در اسانس آویشن دنایی(T. daenensis Celak) را در گیاهان رویش یافته در زیستگاه طبیعی‌شان از استان همدان مشخص نمود. بیشترین ترکیب‌های موجود در اسانس را تیمول (۷/۴۹%)، کارواکرول (۲/۱۵%)، پارا-سیمن (۴/۶%)، گاما-ترپینن (۴/۵%)، ا و۸ سینئول و لیمونن (۲/۳%) اعلام نمود.