معادله ‏۳‑۳۳

Vomel در [۲۱] چارچوبی را برای ساخت استراتژی­ های تصمیم برای انتخاب سوال بعدی در زمان مدل سازی سیستم آزمون انطباقی کامپیوتری با بهره گرفتن از BBN فراهم کرد. بعد از فراگرفتن BBN از حوزه مورد علاقه، جستجویی برای بهترین استراتژی تصمیم انجام می­ شود. Vomlel راهکارهای گوناگون را برای ساخت استراتژی­ های مورد نظر مقایسه کرد و تابع آروینی پذیرفتنی­ای را که می­شد در ساخت یک آزمون انطباقی استفاده شود، پیشنهاد کرد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نقایص BBN
اگرچه BBN راهکاری مناسب را برای اداره عدم قطعیت تامین می­ کند، هنوز هم محدودیت­هایی در این راهکار وجود دارند. بعضی از آنها در ادامه آورده شده ­اند [۸۵].
به اندازه معناداری از داده نیاز دارد تا درست کار کند.
کارامدی آن تا حد زیادی متکی به فرض­های گوناگونی است که برطبق آنها مدل­های مورد نظر ایجاد می شوند.
طراح را ملزم به داشتن دانش خوبی از هر دوی خواص داده و قابلیت مدل ( قبل از اینکه بشود مدل­ها را بطور موفقی اعمال کرد) می­ کند.
مدل­های BBN بعضی وقت­ها نامناسب و ناتوان در مطابق شدن با داده تشخیص داده می­شوند. بعلاوه، شکل­ گیری مدل­های گرافیکی نیاز دارند تا از بازه­های پیچیده ای بگذرند.
استفاده از شبکه های بیزین در آزمون انطباقی ​​کامپیوتری
به منظور استفاده از شبکه ­های بیزین به عنوان پایه­ای برای انجام آزمون­های انطباقی​​، در مدل ساختاری،گره ها و روابط باید تعریف شوند. گره ها که در این رویکرد در نظر گرفته شده اند، که شامل دو گره آشکار^[۳۷]و گره دانش^[۳۸]می­باشد[۲۲]. گره های آشکار، که توسط P آن­ را نشان می­ شود. در آزمون انطباقی​​، گره آشکار سوال­­های آزمون است که می تواند پاسخ آن درست یا نادرست باشد. گره­های دانش، که در سه سطح مختلف گرانولیته شامل مفاهیم^[۳۹] ©، مباحث ^[۴۰](T)، و موضوع^[۴۱] (A) تعریف می­ شود. سطوح مختلف گرانولیته فرصت به دست آوردن اطلاعات دقیق در مورد سطح آزمون­دهنده از دانش، که به عنوان سیستم های آموزش خودکار مورد نیاز است، خواهد داد. این ساختار برنامه درسی را قادر به دانستن دقیق بخش هایی از حوزه تسلط یا تسلط نداشتن توسط آزمون­دهنده خواهد کرد.
روابط بین گره­ها
روابط بین گره­ها شامل دو رابطه یکی روابط میان مفاهیم و مورد آزمون و دیگری روابط تجمع است. در روابط میان مفاهیم و مورد آزمون، تسلط یا تسلط نداشتن بر یک مفهوم تاثیر سببی در درستی پاسخ دادن مربوط به آزمون مورد بررسی داده خواهد شد. در روابط تجمع، روابط تجمیع بین یک گره دانش و گره دانش در سطح قبلی در سلسله مراتب گرانولیته ایجاد شده است. در شکل ‏۳‑۱۳ شبکه بیزین تعریف شده، نشان داده شده است. شکل ‏۳‑۱۳ شبکه ­های بیزین دو بخش را نشان می­دهد، که در گره مفهوم با هم تداخل دارند. بخشی شامل گره مفهوم و سوال آزمون، که برای انجام فرایند تشخیص استفاده می شود. هدف از این مرحله پی بردن به پاسخ آزمون­دهنده به مجموعه ­ای از مفاهیم تسلط­های آزمون­دهنده است.

شکل ‏۳‑۱۳: شبکه بیزین برای آزمون انطباقی.
بخشی شامل گره­های دانش، برای به دست آوردن برآورد چگونگی احتمال دانستن آزمون­دهنده از هر یک از مفاهیم (به دست آمده در مرحله قبل) در هر مبحث و موضوع ، استفاده می شود. پس از این که مدل ساختاری تعریف شد، پارامترهای مورد نیاز باید مشخص شود. به خوبی شناخته شده است که مشخصات پارامتر یکی از سخت­ترین مشکلات در هنگام استفاده از شبکه ­های بیزین است. در ادامه، پارامترهای مورد نیاز بر شمرده می­شوند و روش ساده کردن مشخصات آنها پیشنهاد داده خواهد شد.
احتمال استقرایی دانستن هر یک از مفاهیم
در صورتی که برخی از اطلاعات در مورد آزمون­دهنده خاصی که آزمون می­دهد وجود دارد، این اطلاعات را می توان برای تعیین احتمال استقرایی تسلط بر مفاهیم مورد استفاده قرار داد. در غیر این صورت، توزیع یکنواخت می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
احتمال شرطی هر گره دانش با توجه به والدین خود
برای مشخص کردن این احتمال، رویکردی که اساساً شامل محاسبه احتمالات شرطی مورد نیاز از مجموعه ­ای از وزن­ها که اندازه ­گیری اهمیت هر گره دانش در گره تجمیع دانش شده، پیشنهاد می­ شود. یعنی، برای هر مبحث T_j، {۱,…,n_j C_ij, i=} تعریف می­ شود، که مجموعه ­ای از مفاهیم مرتبط، و w_ij نشان دهنده اهمیت مفهوم C_i در مبحث T_J، i=1,…,n_j. سپس، برای هر { i=1,…,n_j}S ⊆ توزیع احتمال شرطی لازم در معادله ‏۳‑۳۴ نشان داده شده است.

معادله ‏۳‑۳۴: توزیع احتمال شرطی برای هر مبحث T_j

برای هر موضوع A_j، {۱,…,s T_j, i=} مجموعه ­ای از موضوعات مرتبط، و a_j نشان­دهنده اهمیت موضوع T_i در موضوع A. سپس، برای هر { i=1,…,s}S ⊆ توزیع احتمال شرطی در معادله ‏۳‑۳۵ نشان داده است.

معادله ‏۳‑۳۵: توزیع احتمال شرطی برای هر موضوع A_j

به منظور نشان دادن این رویکرد یک مثال ساده ارائه داده شده است. فرض کنید که دامنه موضوع دارای سه مبحث مختلف T1، T2 و T3می­باشد. هر یک از این متغیرها یک گره باینری در شبکه ­های بیزین است که در شکل ‏۳‑۱۴ نشان داده شده است.

شکل ‏۳‑۱۴: شبکه بیزین برای موضوع و مباحث آن.
وزن های مباحث a1=20 ، a2=30 و a3=50 قرار داده می­ شود. پس از آن، احتمال شرطی P (A|T1,T2,T3) با بهره گرفتن از عبارات فوق محاسبه می­ شود، به عنوان مثال:
رفتار مکانیسم استنتاج بیزین در این مورد به شرح زیر است:
اگر تمام مباحث نمونه­ها، «مسلط» باشد، است. این به این معنی است که دانش ­آموز ۱۰۰% از موضوع A می داند.
اگر، برای مثال، گره T1 و T2 نمونه­های برای «مسلط» و T3 گره «تسلط ندارد» باشند، است، به این معنی است که تسلط دانش ­آموز از این موضوع ۵۰% است.
با بهره گرفتن از یک تابع که مفاهیم در یک راه هموار احتمال پاسخ درست و زمانی که هیچ یک از مفاهیم مرتبط مسلط نیست، (که البته آن ۱/n است که n تعداد پاسخ­های درست ممکن است) با احتمال دادن پاسخ صحیح به سوال وقتی که آزمون­دهنده به همه مفاهیم مرتبط مسلط است، حدس زده شود. (۱-s، که در آن s نشان­دهنده احتمال لغزش ناخواسته است و به طور معمول یک عدد کوچک می­باشد).
شبکه های عصبی
مقدمه
یک شبکه عصبی مصنوعی (ANN) یا همانطور که عموماً گفته می­ شود شبکه عصبی (NN) یک الگوی پردازش اطلاعات است که توسط شیوه­ای که سیستم­های عصبی بیولوژیکی، همچون مغزهای انسان­ها، اطلاعات را پردازش می کنند، الهام گرفته است. شبکه عصبی متشکل از تعداد زیادی از عناصر بین المتصل است که به آنها نرون می­گوید که آنها متحدانه برای حل مشکلات خاصی کار می­ کنند. تشابهات بسیاری بین کار یک مغز و ANN یافت می­ شود. انسان با آموزش و مثال یاد می­گیرد. بهمین نحو، یک ANN نیز برای کاربردی خاص همچون شناخت الگو یا رده­بندی داده، از طریق یک فرایند یادگیری، پیکربندی می شود. هرچه قدر مثال ها بیشتر باشند، همانقدر هم ANN بهتر آموزش یا آموزش داده می­ شود. نمی­ توان آن را برنامه­ ریزی کرد تا کار مخصوصی را انجام دهد. بعلاوه، یادگیری در مغز دربرگیرنده سازگاری با اتصالات سیناپسی­ای می­باشد که بین نورون­های موجود در مغز قرار دارند [۲۳, ۲۴]. این برای یک ANN و همچنین برای جاهایی که وزن­ها، که مقدارهای عددی همبسته با نرون­ها هستند، به عنوان فواید آموزش تنظیم می­شوند. از این رو، ANN ابزاری کارآمد است که پردازش مغز را تقلید کرده و برای رده­بندی، تقریب تابع، رگرسیون، و تخمین و غیره، استفاده می­ شود. ثابت شده که در مقایسه با دیگر رده­بندها، دارای عملکرد بهتری از لحاظ خصوصیات بسیار می­باشد.

۵-۲- تبیین یافته های جانبی پژوهش

در این مطالعه بر اساس عوامل روان شناختی (کمال گرایی، احساس تنهایی، و حساسیت به اضطراب) سعی شده تا متغیر هایی که می توانند عضویت در دو گروه بیمار افسرده و بیمار وسواسی را پیش بینی کنند، مشخص شوند. بنابراین برای آنالیز این هدف از تحلیل رگرسیون لوجستیک استفاده گردید. که نتایج نشان داد فقط کمال گرایی به طور پایایی وسواسی شدن یا افسرده شدن را پیش بینی می کند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همانطور که به نظر می رسد نتایج پژوهش حاضر در زمینه کمال گرایی در راستای نتایج پژوهش های دیگر در این زمینه قرار می گیرد. چنانکه پژوهش ها ارتباط میان اختلالات اضطرابی و کمال گرایی را تایید کرده اند. پژوهش های انجام شده در زمینه کمال گرایی و نشانه های عمومی اضطراب در نمونه های غیر بالینی (فلت و همکاران، ۱۹۸۹، میناریک و آرنس^۱[۱۴۴]، ۱۹۹۶) این رابطه را تایید کرده اند. در پژوهش های بالینی کمال گرایی با نشانه های اضطراب در بیماران دارای اختلالات روان شناختی متفاوت (هویت و فلت، ۱۹۹۳) و اختلالات اضطرابی (آنتونی^۲[۱۴۵]و همکاران، ۱۹۹۸، هیمبرگ^۳[۱۴۶]و همکاران، ۱۹۹۵) مرتبط بوده است. نتایج تحقیقات روی هم رفته رابطه بازخوردهای کمال گرایانه، مخصوصا کمال گرایی خودمدار و جامعه مدار را با اضطراب و اختلالات اضطرابی تایید می کند.
در مطالعه ابراهیم زاده (۱۳۸۵) کمال گرایی دیگر مدار و جامعه مدار در بیماران وسواسی بالاتر از سایر گروه های بالینی بود و در پژوهش بشارت (۱۳۸۱) نیز کمال گرایی جامعه مدار در افراد مضطرب بالاتر از گروه افسرده گزارش شده است. چنانکه در تحقیق کولز، فروست، هیمبرگ و هیوم^۴[۱۴۷] (۲۰۰۲) نشان داد افراد دچار اختلال وسواس تمایل به داشتن چیزهای کامل و قطعی و کاملا قابل کنترل دارند که این منعکس کننده احساسات کمال گرایانه آنها می بخشد. در نتیجه در برخورد با مسائل غیر قابل کنترل و موقعیت های مبهم، نگرانی غیر انطباقی بالایی از خود نشان می دهند و این مساله عدم تحمل بلاتکلیفی بالای آنها را نشان می دهد. در نتیجه برای رهایی از احساس تنش در این موقعیت ها به جای برخورد منطقی به انجام اعمال تکراری و آیینی در جهت کاهش تنش می پردازند.
در مورد ابعاد کمال گرایی بیماران مضطرب تبیین های متفاوتی صورت گرفته است. طبق تبیین کانفر و هاگرمن^۱[۱۴۸] (۱۹۸۱) می توان بیان کرد که معیارهای شخصی کمال گرایانه و تحقق ناپذیر از طریق افزایش تجربه های شکست، خود سرزنش گری و درماندگی را به فرد تحمیل می کنند. برای کمال گرایی خود مدار که ارزش، معادل عملکرد می باشد (پیچ^۲[۱۴۹]، ۱۹۸۴). ترس از ارزشیابیهایی که از نقطه نظر بیمار متوجه خود آرمانی و احتمال عدم تحقق معیارهای کمال گرایانه می باشد، نگرانی و اضطراب مداوم را بر فرد تحمیل می کند. همچنین در چهار چوب روابط کودک-والدین، سخت گیری های والدین با تحمیل ترس و نگرانی از فقدان، مخصوصا از دست دادن والدین، اساس اختلالات اضطرابی بویژه وسواس ذکر شده است (فروید، ۱۹۲۶؛ کلاین، ۱۹۴۸).
همچنین در متغیر بعدی یعنی احساس تنهایی باید گفت که احساس تنهایی و انزوا به عنوان یکی از علایم مشخصه بیماران افسرده می باشد (روکاچ و بروک^۳[۱۵۰]، ۱۹۹۷؛ شیرر و دیوید هیزار^۴[۱۵۱]، ۱۹۹۹). همچنین در مطالعه کاشیوپو و هاگز^۵[۱۵۲] (۲۰۰۶) و نالن،هاکسمن و اهرن^۶[۱۵۳] (۲۰۰۲) همبستگی مثبت و معناداری بین احساس تنهایی با بسیاری از علایم افسردگی بدست آمد. بنابراین بالا بودن میزان احساس تنهایی در بیماران افسرده نسبت به بیماران وسواسی دور از انتظار نیست. چرا که بر اساس نظریه های تقویت، بیماران افسرده به علت انزوا شانس تقویت شدن را از دست می دهند و در نتیجه عدم تقویت شدن انان از سوی دیگران منجر به انزوای بیشتر و احساس تنهایی در آنان می گردد (سید محمدی، ۱۳۸۲).
در مجموع می توان گفت که کمال گرایی و احساس تنهایی متغیر هایی هستند که نقش مهمی در اختلالات اضطرابی بالاخص وسواس و افسردگی دارند.

۵-۳- محدودیت ها

۱- پژوهش علی- مقایسه ای است و الزاماً، دراین متغیرها رابطه علی – معلولی و جود ندارد.
۲- ضعف کتابخانه ها دردسترس در زمینه پژوهش.
۳- ممکن نبودن اجرای پرسشنامه ها در یک مکان و زمان که باعث به طول انجامیدن اجرای پرسشنامه ها شد.

۵-۴- پیشنهادات:

۵-۴-۱- پیشنهادات پژوهشی

۱- پیشنهاد می شود رابطه این متغیرها با سایر اختلال های روانی مقایسه شود و نتایج با پژوهش حاضر مقایسه گردد.
۲- پیشنهاد می شود برای افزایش تعمیم این نتایج و بررسی دوباره متغیر ها، این پژوهش در شهرهای دیگر ایران تکرار شود و تفاوت های فرهنگی هم مورد بررسی قرار گیرد.
۳- هرچند در پژوهش حاضر سعی شده از معتبر ترین پرسشنامه های موجود استفاده شود، اما پیشنهاد می شود تا حد امکان در صورت تعداد زیاد متغیر ها از فرم های کوتاه پرسشنامه ها استفاده شود.
۴- پیشنهاد می شود در پژوهش های بعدی به مقایسه ی متغیرهای مورد بررسی در پژوهش حاضر درتعامل با جنسیت پرداخته شود.

۵-۴-۲- پیشنهادات کاربردی

۱- با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می شود در رابطه با تشخیص علائم اختلال های وسواس و افسردگی روی متغیرهای حاضر در این پژوهش دقت بیشتری شود.

الف) منابع فارسی

اسلامی نسب، علی (۱۳۸۹). روان شناسی اعتماد بنفس. تهران انتشارات مهرداد.
ابراهیم زاده، صدیقه (۱۳۸۵). بررسی مقایسه ای باورهای فراشناختی، ابعاد کمال گرایی و مهارتهای حل مسئله اجتماعی با توجه به سطوح بلاتکلیفی در بیماران مبتلا به وسواس، پانیک و استرس پس از سانحه. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی. دانشگاه محقق اردبیلی.
بریس، نیکلا؛ کمپ، ریچارد؛ سنگلار، رزمری. تحلیل داده های روان شناسی با برنامه اس پی اس اس (ویرایشهای ۸، ۹، و ۱۰). خدیج علی آبادی و علی صمدی (۱۳۸۲) تهران. نشر دوران.
بشارت، محمد علی (۱۳۸۱)، ابعاد کمال گرایی در بیماران افسرده و مضطرب، مجله علوم روانشناختی، دوره اول شماره ۳، صفحه ۲۶۲ و ۲۴۹٫
بشارت، محمد علی (۱۳۸۳). کمال گرایی و مکانیسم های دفاعی. مجله پژوهشهای روانشناختی، دوره ۸، شماره ۱ و ۲٫
پریرخ، دادستان (۱۳۷۸). روان شناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی جلد دوم. تهران، انتشارات سمت.
پورافکاری، نصرت الله (۱۳۸۰). چکیده روانپزشکی بالینی، (مولفان: بنیامین سادوک و ویرجینیا سادوک، ۲۰۰۱). تهران، انتشارات آزاده.
تاد، جودیت و بوهارت، آرتورسی (۱۹۹۹). اصول روانشناسی بالینی و مشاوره. مترجم: مهرداد فیروز بخت (۱۳۷۹). تهران؛ موسسه خدمات فرهنگی رسا.
دادستان، پریرخ (۱۳۷۶)، روانشناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی جلد اول، تهران، انتشارات سمت.
دلاور، علی (۱۳۸۲)، مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی: تهران، انتشارات رشد.
روزنهان، دیوید ال و سلیگمن، مارتین ای پی (۱۹۹۹). روان شناسی نابهنجاری، آسیب شناسی روانی (جلد دوم). مترجم: یحیی سید محمدی (۱۳۸۰). تهران، نشر ارسباران.
سادوک، بنیامین و سادوک، ویرجینیا (۲۰۰۱). چکیده روانپزشکی بالینی. مترجم: نصرت الله پورافکاری (۱۳۸۰). تهران، انتشارات ازاده.
ساراسون، ایروین جی و ساراسون، بارابارا آر (۱۹۸۷). روان شناسی مرضی جلد دوم. مترجمان: بهمن نجاریان، علی اصغر مقدم و محسن دهقانی (۱۳۷۸). تهران: انتشارات رشد.
سید محمدی، یحیی (۱۳۸۲)، آسیب شناسی روانی (تالیف سلمگین و روزنهان)، جلد دوم، تهران، نشر ارسباران.
سیف، علی اکبر (۱۳۷۹)، روانشناسی پرورشی، تهران، انتشارات آگاه.
شریفی، حسن پاشا و نجفی زند، جعفر (۱۳۷۶)، مبانی پژوهش در علوم رفتاری (مولف، کرلینجر)، تهران، انتشارات آوای نور.
شریف، حسن پاشا و نیکخو، محمد رضا (۱۳۷۴)، راهنمای سنجش روانی (مولف، مارنات)، تهران، انتشارات رشد.
شیخ، محمود؛ یوسفی، بهرام؛ حسنی، زهره؛ زیویار، فرزاد (۱۳۸۵). بررسی و مقایسه منبع کنترل (درونی –بیرونی) و احساس تنهایی در بین دختران ورزشکار و غیر ورزشکار. پژوهش در علوم ورزشی، شماره دهم، ص ۱۳۵-۱۲۵٫
فتحی آشتیانی، علی (۱۳۸۲)، روانشناسی سلامت (تالیف آنتونی جی، کریتس)، تهران، انتشارات بعثت.
فرگوسن، جرج و ویوشو، تاکانه (۱۳۸۰). تحلیل اماری در روان شناسی و علوم تربیتی. تهران؛ انتشارات ارسباران.
کاپلان، هارولد (۱۹۹۴). خلاصه روانپزشکی علوم رفتاری-روانپزشکی بالینی جلد دوم. مترجم: نصرت اله پورافکاری (۱۳۷۹). تهران: انتشارات امید انقلاب.
کاپلان، هارولد و سادوک، بنجامین (۱۹۹۴). خلاصه روانپزشکی. ترجمه: نصرت الله پورافکاری (۱۳۷۰). جلد ۱، تبریز: موسسه تحقیقاتی و انتشاراتی ذوقی.
کدیور، پروین (۱۳۷۹)، مجموعه مقالات در روان شناسی، تهران، نشر منشور امید.
کریمی، یوسف (۱۳۷۴). روانشناسی شخصیت. تهران: انتشارات ویرایش.
نجاریان، بهمن خدا رحیمی، سیامک (۱۳۵۷)، روان شناسی کمال گرایی. مجله علمی و پژوهشی علوم انسانی. دانشگاه الزهراء (س) سال ششم، شماره ۲۰٫
نجاریان، بهمن و اصغری مقدم، محمد علی (۱۳۷۳)، روانشناسی مرضی (تالیف ساراسون)، جلد دوم، تهران، انتشارات رشد.
نجاریان، بهمن؛ عطاری، یوسفعلی؛ زرگر، یداله (۱۳۷۸). ساخت و اعتبار یابی مقیاس کمال گرایی. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره ۳، سال ۵، شماره ۳ و ۴٫
هرمزی نژاد، معصومه (۱۳۸۰) رابطه ساده و چند گانه متغیر های عزت نفس، اضطراب اجتماعی و کمال گرایی با ابراز وجود در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

ب) منابع انگلیسی

Alden, L. E., Bieling P. J., Wallace, S. T. (1994). Perfectionism in an interpersonal context : A self – regulation analysis of dysphoria and social anxiety. Cognitive Therapy and Research, 18, 297-311.
Antony, M. M., Purdon, C. L., Huta, V. Swinson, R. P. (1998). Dimensions of perfectionism across the anxiety disorders. Behaviour Research and Therapy. 36, 1143-1154.

بررسی حاشیه‌نشینی وعلل و نتایج آن در استان فارس از کریم منصوریان و علیرضا آیت اللهی- مرکز جمعیت شناسی دانشگاه شیراز، ۱۳۵۶٫”^[۲۳]
پدیده اسکان غیررسمی در ناحیه شهری قم: مورد محمدآباد- رضا پایان- دانشگاه شهید بهشتی- ۱۳۷۸
بررسی ساختار قشربندی اجتماعی حاشیه‌نشینان ولی آباد و صالح آباد از دکتر تنهایی- سازمان برنامه و بودجه استان مرکزی-۱۳۷۵
در مقاله و نمونه‌کارهای تحقیقاتی نیز در مجله شهرداری‌ها با موضوع حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی به چاپ رسیده است که به شرح زیر است:
اجتماعات آلونکی، پدیده‌ای فراتر از حاشیه‌ و حاشیه نشینی- گفتگو با پرویز پیران- شماره ۳۲ ماهنامه شهرداری‌ها – دی ۱۳۸۰
توانمندسازی و ساماندهی اسکان غیررسمی، تجربه زاهدان نوشته علی صفوی- شماره ۴۶ ماهنامه شهرداری‌ها – اسفند ۱۳۸۱
مالکیت رسمی، راه حل ارتقای زندگی حاشیه‌نشینان پرو نوشته لوسی کانگر- شماره ۲۶ ماهنامه شهرداری‌ها- تیر ۱۳۸۰
مسئله بنام اسکان غیررسمی، راه حلی به نام توانمند‌سازی نوشته مظفر صرافی- شماره ۶۶ ماهنامه شهرداری‌ها- آبان ۱۳۸۳
در کتب، نشریات، مقالات و تحقیقات شهرسازی، برنامه ریزی شهری، مسکن و مهاجرت اغلب اشاره‌ای نیز به پدیده اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی شده است برخی از این مجموعه‌ها به قرار ذیل است:
مهاجرت از دکتر حبیب اله زنجانی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها(سمت)-۱۳۸۰
مهاجرت و شهرنشینی- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مرکز آمار ایران-۱۳۸۲
شهرنشینی در ایران نوشته فرخ حسامیان، گیتی اعتماد و محمدرضا حائری- آگاه -۱۳۶۳
منابع انسانی، جمعیت، اشتغال و مهاجرت از فرهاد ماهر- موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی-۱۳۷۸
خلاصه مباحث اساسی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و طراحی شهری تدوین شهرام جنگجو- پردازش گران- ۱۳۸۱
در فصلنامه هفت شهر نیز به اسکان غیررسمی پرداخته است که از جمله می‌توان به مقالات و کارهایی که در شماره هشتم این فصلنامه و حتی شماره‌های بعدی آن اشاره نمود:
از حاشیه‌نشینی تا متن شهرنشینی از مظفر صرافی
حاشیه‌نشینی شهری و فرایند تحول آن (قبل از انقلاب اسلامی) از علی حاج یوسفی
نقش و جایگاه مجموعه‌های زیستی پیرامون شهرهای بزرگ در نظام اسکان کشور نمونه مطالعاتی: اسلام شهر از سید محسن حبیبی
فرایند شکل‌گیری و دگرگونی سکونتگاه های خودرو پیرامون کلانشهر تهران نمونه مطالعاتی اسلام‌شهر، نسیم شهر و گلستان نوشته محمد شیخی
توانمندسازی در اسکان غیررسمی- تجربه زاهدان از فرزین خضرایی
شناخت و ارزیابی مقدماتی اسکان غیررسمی در قوانین شهری ایران از غلامرضا کاظمیان
سیاست‌های بانک جهانی درخصوص توانمندسازی مترجم زهرا افتخاری راد- زهرا اسکندری دو رباطی
سکونتگاه‌های ناپایدار اقشار کم درآمد شهری از مهرداد جواهری و بابک داور پناه
۱-۹- مشکلات تحقیق
بر سر راه انجام هر پژوهش و تحقیق به طور مسلم موانع و مشکلاتی وجود دارد خصوصاً وقتی که انجام تحقیق به دلیل مشکل و معضل و به جهت راه حلی برای رفع مشکل باشد. بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی از آن دسته پژوهش‌هایی است که برای بیان مشکل و نهایتاً راه حل‌هایی برای رفع مشکل انجام می‌شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

وقتی یک مشکل و مساله شهری در شهر وجود داشته باشد و مدیریت شهر کمتر به آن توجه کند برای شهروندانی که با مشکل دست به گریبان هستند، یک نوع عدم اطمینان و اعتماد نسبت به هر فعلی برای خود به وجود می‌آید حتی اگر این کار انجام یک پژوهش باشد.
در این بین، بایستی پژوهشگر همیشه با صبر و بردباری و در عین حال مقاومت و تلاش و بی طرفانه به پژوهش خود بپردازد و با مشکلات مبارزه نماید تا موضوع تحقیقش به نتیجه برسد.
مشکلاتی که بر سرراه انجام پژوهش بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی در محله قلعه کامکار شهر قم وجود داشت به قرار ذیل است:
عدم وجود اطلاعات مستند و قابل جمع‌ آوری
به دلیل عدم وجود سابقه پژوهشی در محله مورد نظر با موضوع تحقیق، اطلاعات قابل استناد و مکفی برای جمع‌ آوری و پردازش وجود نداشت.
حساسیت و نوعی بدبینی در ساکنان محله برای انجام پژوهش
قشر ساکن در محله به دلیل بی‌مهری‌هایی که از سوی مدیریت شهری و عوامل دست‌اندرکار دیده اند نوعی بی‌اعتمادی و بدبینی به هر گونه اقدام در محله خود دارند. لذا انجام پژوهش‌، آمارگیری و عکس برداری در این منطقه با مشکلاتی همراه است.
عدم همکاری قابل انتظار از سوی دستگاه‌های اجرایی مرتبط در دادن اطلاعات:
دستگاه‌های اجرایی مانند سازمان مسکن و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط‌زیست، شهرداری‌و. .. برخی اطلاعات مورد نیاز با موضوع این پژوهش را در اختیار دارند و همکاری مورد انتظار برای دادن اطلاعات و سایر همکاریها، از سوی آنان لازم می باشد.
عدم حفاظت فیزیکی برای آمارگیرها:
با توجه به جو اجتماعی منطقه، آمارگیری در این محلات بسیار مشکل و گاهاً ممکن است با حادثه و برخورد فیزیکی منجرشود و حمایت نیروی انتظامی و شورای محله از اهمیت بسیاری برخوردار است.
محدوده موضوع پژوهش:
موضوع پژوهش از محدوده بسیار بزرگی برخوردار است که شامل اطلاعات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی، حقوقی می‌باشد.
عدم پاسخگویی صحیح به سئوالات آمارگیر:
معمولاً کسانی که مورد پرسش قرار می‌گیرند از سطح سواد بالایی برخوردار نبوده و معمولاً بیسواد یا کم سواد هستند از طرفی نوعی بدبینی و شک و تردید در انجام پژوهش و سئوالاتی از این قبیل دارند لذا پاسخ به سئوالات را بدرستی انجام نمی‌دهند و نیاز به صبر و حوصله و دقت خاصی در آمارگیری دارد.
مسائل مالی و هزینه‌های پژوهش:
برای یک پژوهش خصوصاً اگر پایان‌نامه باشد و نیاز به آمارگیری و جمع‌ آوری اطلاعات داشته باشد حمایت مالی لازم نمی‌شود.
فصل دوم: اسکان غیر رسمی در جهان وایران
۲-۱-اسکان غیررسمی در جهان
بنا به اعلام مرکز اسکان بشر ملل متحد(Habitat) در سال ۱۹۹۶ یک پنجم جمعیت جهان فاقد خانه ای در شان زندگی انسان بودند که دامنه گسترده‌ای از بی‌سرپناه‌ها و خیابان خواب‌ها تا آلونک نشینان را در بر می‌گرفت. نگران کننده‌تر اینکه این نسبت و تعداد برای کشورهای “جنوب”^[۲۴] در حال افزایش بوده به طوریکه در منطقه با رونق اقتصادی آسیا- اقیانوسیه حدود ۶۰ درصد جمعیت شهری در سال ۲۰۰۰ طبق برآورد اسکاپ (ESCAP) بدین‌گونه مسکن گزیده اند.^[۲۵] و در آخرین گزارش مرکز اسکان بشر ملل متحد برآورده شده است که بین یک سوم تا یک چهارم جمعیت شهری جهان در فقر مطلق به سر می‌برند و امروزه در آسیا تعداد فقرای شهری بیش از نیمه دهه ۹۰ میلادی است. ^[۲۶] در همین ارتباط کمیسیون جهانی آینده شهرها در قرن بیست ویکم میلادی نیز هشدار داده است که به موازات رشد آبرشهرها(Mega Cities) فقر شهری در کشورهای “جنوب” افزایش یافته و بخش عمده‌ای از رشد شهرنشینی بر پایه اقتصاد غیررسمی و همراه با گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی صورت خواهد گرفت و این گرایش را “غیررسمی شدن شهرنشینی” (In formalized Urbanization) نامیده است.^[۲۷] از این رو اسکان غیررسمی، مساله‌ای گذرا و با ابعاد محدودنبوده و توافقی بر بقاء، باز تولید و بسط آن وجود دارد که حاکی از عدم کفایت راه حل‌ها و سیاست‌های شهری متداول است و رهیافت‌ها و اقدامات نوینی را می‌طلبد.^[۲۸]
این پدیده مختص منطقه یا ناحیه شهر خاصی نبوده و بسیاری از شهرهای کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته و حتی معدودی از شهرهای کشورهای توسعه‌ای دست به گریبان آن هستند این پدیده در اشکال و به دلیل مختلف در شهرها خصوصاً شهرهای بزرگ رخ می کند گاهی به دلیل بیکاری و فشار ناشی از آن بر زندگی به جهت دستیابی به کار حتی شغلی غیررسمی به سمت شهرها رو آورده و اولین مشکل نداشتن سرپناهی برای خود خانواده است، گاهی به دنبال و توصیه اقوام، خویشان، نزدیکان و طایفه خود به حاشیه شهری رو آورده و در آنجا با حمایت یکدیگر سرپناهی برای خود ایجاد می‌کنند و دلایل دیگر که در مباحث بعدی به آن پرداخته خواهد شد.
برای میلیون‌ها فقیر ساکن در کشورهای در حال توسعه، مناطق شهری همواره وسیله‌ای برای بهبود کیفیت زندگی و محیط می‌باشد. این موضوع همراه با بدتر شدن شرایط زندگی در مناطق روستایی، جریان قابل ملاحظه‌ای از مهاجرت از روستا به شهر را به ویژه در سه دهه گذشته به وجود آورده است. مسائل و مشکلاتی که مهاجران شهری با آن روبه‌رو هستند، در زمان‌ها و شرایط مختلف متفاوت است. ولی اولین و پیچیده‌ترین مشکلی که از بدو ورود به شهر و تا مدت زمان طولانی با آن مواجه هستند، دسترسی به مسکن مناسب می‌باشد. تا قبل از دهه ۱۹۶۰ سرمایه‌گذاری‌های دولتی در بخش مسکن از اهمیت زیادی برخوردار نبوده و غیر اقتصادی تلقی می‌شد. اغلب سرمایه‌گذاری‌های دولتی در دیگر بخش‌های اقتصادی و اجتماعی متمرکز گردیده و انتظار می‌رفت مساله مسکن اقشار فقیر شهری به خودی خود و با بهبود وضعیت همه و از طریق بازار حل گردد. از دهه ۱۹۶۰، رشد بی‌سابقه شهرنشینی و افزایش فقر و تشدید مساله مسکن در اغلب شهرهای کشورهای جهان سوم، توجه به ویژه سازمان‌های دولتی و غیردولتی را به این مساله و مشکل شهری معطوف نمود. فقر کاملاً بر توسعه بین‌المللی قرن بیست و یکم تاثیر گذاشته و بیشتر مناطق شهرنشین جهان را متاثر کرده و با بی‌تفاوتی سازمان‌های مختلف دولتی پیچیده‌تر خواهد شد. آنها عقیده دارند که هجوم گروه‌های مهاجر روستایی و سکونت غیرمجاز در اراضی شهری یک زبان اجتماعی است و بایستی آنها را از بین برد و ریشه کن کرد. چنین اشتباهی و عکس العمل شدیدی در مورد این سکونتگاه‌های شهری به سئوال اصلی یعنی مسکن مناسب برای همه پاسخی نداده است.
تعاریف، ویژگی‌ها، اصطلاحات، کیفیت و نمونه‌های سکونتگاه‌های محروم شهری بسیار گوناگون می‌باشد. اما تلاشی لازم است تا شاخص‌های کلیدی که در چنین مناطقی مشترک هستند شناسایی شده و آنها را از یکدیگر متمایز گرداند.^[۲۹]
از عوامل تعیین کننده ساختاری در رشد شهرنشینی که رشد سریع آن در کشورهای جهان سوم ناهنجاری‌های را به وجود می‌آورد در کتاب حاشیه‌نشینی و راهکارهای ساماندهی آن در جهان با ترجمه و تدوین خانم مریم‌هادی‌زاده بدین گونه بیان شده است.

بررسی حاشیه‌نشینی وعلل و نتایج آن در استان فارس از کریم منصوریان و علیرضا آیت اللهی- مرکز جمعیت شناسی دانشگاه شیراز، ۱۳۵۶٫”^[۲۳]
پدیده اسکان غیررسمی در ناحیه شهری قم: مورد محمدآباد- رضا پایان- دانشگاه شهید بهشتی- ۱۳۷۸
بررسی ساختار قشربندی اجتماعی حاشیه‌نشینان ولی آباد و صالح آباد از دکتر تنهایی- سازمان برنامه و بودجه استان مرکزی-۱۳۷۵
در مقاله و نمونه‌کارهای تحقیقاتی نیز در مجله شهرداری‌ها با موضوع حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی به چاپ رسیده است که به شرح زیر است:
اجتماعات آلونکی، پدیده‌ای فراتر از حاشیه‌ و حاشیه نشینی- گفتگو با پرویز پیران- شماره ۳۲ ماهنامه شهرداری‌ها – دی ۱۳۸۰
توانمندسازی و ساماندهی اسکان غیررسمی، تجربه زاهدان نوشته علی صفوی- شماره ۴۶ ماهنامه شهرداری‌ها – اسفند ۱۳۸۱
مالکیت رسمی، راه حل ارتقای زندگی حاشیه‌نشینان پرو نوشته لوسی کانگر- شماره ۲۶ ماهنامه شهرداری‌ها- تیر ۱۳۸۰
مسئله بنام اسکان غیررسمی، راه حلی به نام توانمند‌سازی نوشته مظفر صرافی- شماره ۶۶ ماهنامه شهرداری‌ها- آبان ۱۳۸۳
در کتب، نشریات، مقالات و تحقیقات شهرسازی، برنامه ریزی شهری، مسکن و مهاجرت اغلب اشاره‌ای نیز به پدیده اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی شده است برخی از این مجموعه‌ها به قرار ذیل است:
مهاجرت از دکتر حبیب اله زنجانی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها(سمت)-۱۳۸۰
مهاجرت و شهرنشینی- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مرکز آمار ایران-۱۳۸۲
شهرنشینی در ایران نوشته فرخ حسامیان، گیتی اعتماد و محمدرضا حائری- آگاه -۱۳۶۳
منابع انسانی، جمعیت، اشتغال و مهاجرت از فرهاد ماهر- موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی-۱۳۷۸
خلاصه مباحث اساسی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و طراحی شهری تدوین شهرام جنگجو- پردازش گران- ۱۳۸۱
در فصلنامه هفت شهر نیز به اسکان غیررسمی پرداخته است که از جمله می‌توان به مقالات و کارهایی که در شماره هشتم این فصلنامه و حتی شماره‌های بعدی آن اشاره نمود:
از حاشیه‌نشینی تا متن شهرنشینی از مظفر صرافی
حاشیه‌نشینی شهری و فرایند تحول آن (قبل از انقلاب اسلامی) از علی حاج یوسفی
نقش و جایگاه مجموعه‌های زیستی پیرامون شهرهای بزرگ در نظام اسکان کشور نمونه مطالعاتی: اسلام شهر از سید محسن حبیبی
فرایند شکل‌گیری و دگرگونی سکونتگاه های خودرو پیرامون کلانشهر تهران نمونه مطالعاتی اسلام‌شهر، نسیم شهر و گلستان نوشته محمد شیخی
توانمندسازی در اسکان غیررسمی- تجربه زاهدان از فرزین خضرایی
شناخت و ارزیابی مقدماتی اسکان غیررسمی در قوانین شهری ایران از غلامرضا کاظمیان
سیاست‌های بانک جهانی درخصوص توانمندسازی مترجم زهرا افتخاری راد- زهرا اسکندری دو رباطی
سکونتگاه‌های ناپایدار اقشار کم درآمد شهری از مهرداد جواهری و بابک داور پناه
۱-۹- مشکلات تحقیق
بر سر راه انجام هر پژوهش و تحقیق به طور مسلم موانع و مشکلاتی وجود دارد خصوصاً وقتی که انجام تحقیق به دلیل مشکل و معضل و به جهت راه حلی برای رفع مشکل باشد. بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی از آن دسته پژوهش‌هایی است که برای بیان مشکل و نهایتاً راه حل‌هایی برای رفع مشکل انجام می‌شود.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

وقتی یک مشکل و مساله شهری در شهر وجود داشته باشد و مدیریت شهر کمتر به آن توجه کند برای شهروندانی که با مشکل دست به گریبان هستند، یک نوع عدم اطمینان و اعتماد نسبت به هر فعلی برای خود به وجود می‌آید حتی اگر این کار انجام یک پژوهش باشد.
در این بین، بایستی پژوهشگر همیشه با صبر و بردباری و در عین حال مقاومت و تلاش و بی طرفانه به پژوهش خود بپردازد و با مشکلات مبارزه نماید تا موضوع تحقیقش به نتیجه برسد.
مشکلاتی که بر سرراه انجام پژوهش بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی در محله قلعه کامکار شهر قم وجود داشت به قرار ذیل است:
عدم وجود اطلاعات مستند و قابل جمع‌ آوری
به دلیل عدم وجود سابقه پژوهشی در محله مورد نظر با موضوع تحقیق، اطلاعات قابل استناد و مکفی برای جمع‌ آوری و پردازش وجود نداشت.
حساسیت و نوعی بدبینی در ساکنان محله برای انجام پژوهش
قشر ساکن در محله به دلیل بی‌مهری‌هایی که از سوی مدیریت شهری و عوامل دست‌اندرکار دیده اند نوعی بی‌اعتمادی و بدبینی به هر گونه اقدام در محله خود دارند. لذا انجام پژوهش‌، آمارگیری و عکس برداری در این منطقه با مشکلاتی همراه است.
عدم همکاری قابل انتظار از سوی دستگاه‌های اجرایی مرتبط در دادن اطلاعات:
دستگاه‌های اجرایی مانند سازمان مسکن و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط‌زیست، شهرداری‌و. .. برخی اطلاعات مورد نیاز با موضوع این پژوهش را در اختیار دارند و همکاری مورد انتظار برای دادن اطلاعات و سایر همکاریها، از سوی آنان لازم می باشد.
عدم حفاظت فیزیکی برای آمارگیرها:
با توجه به جو اجتماعی منطقه، آمارگیری در این محلات بسیار مشکل و گاهاً ممکن است با حادثه و برخورد فیزیکی منجرشود و حمایت نیروی انتظامی و شورای محله از اهمیت بسیاری برخوردار است.
محدوده موضوع پژوهش:
موضوع پژوهش از محدوده بسیار بزرگی برخوردار است که شامل اطلاعات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی، حقوقی می‌باشد.
عدم پاسخگویی صحیح به سئوالات آمارگیر:
معمولاً کسانی که مورد پرسش قرار می‌گیرند از سطح سواد بالایی برخوردار نبوده و معمولاً بیسواد یا کم سواد هستند از طرفی نوعی بدبینی و شک و تردید در انجام پژوهش و سئوالاتی از این قبیل دارند لذا پاسخ به سئوالات را بدرستی انجام نمی‌دهند و نیاز به صبر و حوصله و دقت خاصی در آمارگیری دارد.
مسائل مالی و هزینه‌های پژوهش:
برای یک پژوهش خصوصاً اگر پایان‌نامه باشد و نیاز به آمارگیری و جمع‌ آوری اطلاعات داشته باشد حمایت مالی لازم نمی‌شود.
فصل دوم: اسکان غیر رسمی در جهان وایران
۲-۱-اسکان غیررسمی در جهان
بنا به اعلام مرکز اسکان بشر ملل متحد(Habitat) در سال ۱۹۹۶ یک پنجم جمعیت جهان فاقد خانه ای در شان زندگی انسان بودند که دامنه گسترده‌ای از بی‌سرپناه‌ها و خیابان خواب‌ها تا آلونک نشینان را در بر می‌گرفت. نگران کننده‌تر اینکه این نسبت و تعداد برای کشورهای “جنوب”^[۲۴] در حال افزایش بوده به طوریکه در منطقه با رونق اقتصادی آسیا- اقیانوسیه حدود ۶۰ درصد جمعیت شهری در سال ۲۰۰۰ طبق برآورد اسکاپ (ESCAP) بدین‌گونه مسکن گزیده اند.^[۲۵] و در آخرین گزارش مرکز اسکان بشر ملل متحد برآورده شده است که بین یک سوم تا یک چهارم جمعیت شهری جهان در فقر مطلق به سر می‌برند و امروزه در آسیا تعداد فقرای شهری بیش از نیمه دهه ۹۰ میلادی است. ^[۲۶] در همین ارتباط کمیسیون جهانی آینده شهرها در قرن بیست ویکم میلادی نیز هشدار داده است که به موازات رشد آبرشهرها(Mega Cities) فقر شهری در کشورهای “جنوب” افزایش یافته و بخش عمده‌ای از رشد شهرنشینی بر پایه اقتصاد غیررسمی و همراه با گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی صورت خواهد گرفت و این گرایش را “غیررسمی شدن شهرنشینی” (In formalized Urbanization) نامیده است.^[۲۷] از این رو اسکان غیررسمی، مساله‌ای گذرا و با ابعاد محدودنبوده و توافقی بر بقاء، باز تولید و بسط آن وجود دارد که حاکی از عدم کفایت راه حل‌ها و سیاست‌های شهری متداول است و رهیافت‌ها و اقدامات نوینی را می‌طلبد.^[۲۸]
این پدیده مختص منطقه یا ناحیه شهر خاصی نبوده و بسیاری از شهرهای کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته و حتی معدودی از شهرهای کشورهای توسعه‌ای دست به گریبان آن هستند این پدیده در اشکال و به دلیل مختلف در شهرها خصوصاً شهرهای بزرگ رخ می کند گاهی به دلیل بیکاری و فشار ناشی از آن بر زندگی به جهت دستیابی به کار حتی شغلی غیررسمی به سمت شهرها رو آورده و اولین مشکل نداشتن سرپناهی برای خود خانواده است، گاهی به دنبال و توصیه اقوام، خویشان، نزدیکان و طایفه خود به حاشیه شهری رو آورده و در آنجا با حمایت یکدیگر سرپناهی برای خود ایجاد می‌کنند و دلایل دیگر که در مباحث بعدی به آن پرداخته خواهد شد.
برای میلیون‌ها فقیر ساکن در کشورهای در حال توسعه، مناطق شهری همواره وسیله‌ای برای بهبود کیفیت زندگی و محیط می‌باشد. این موضوع همراه با بدتر شدن شرایط زندگی در مناطق روستایی، جریان قابل ملاحظه‌ای از مهاجرت از روستا به شهر را به ویژه در سه دهه گذشته به وجود آورده است. مسائل و مشکلاتی که مهاجران شهری با آن روبه‌رو هستند، در زمان‌ها و شرایط مختلف متفاوت است. ولی اولین و پیچیده‌ترین مشکلی که از بدو ورود به شهر و تا مدت زمان طولانی با آن مواجه هستند، دسترسی به مسکن مناسب می‌باشد. تا قبل از دهه ۱۹۶۰ سرمایه‌گذاری‌های دولتی در بخش مسکن از اهمیت زیادی برخوردار نبوده و غیر اقتصادی تلقی می‌شد. اغلب سرمایه‌گذاری‌های دولتی در دیگر بخش‌های اقتصادی و اجتماعی متمرکز گردیده و انتظار می‌رفت مساله مسکن اقشار فقیر شهری به خودی خود و با بهبود وضعیت همه و از طریق بازار حل گردد. از دهه ۱۹۶۰، رشد بی‌سابقه شهرنشینی و افزایش فقر و تشدید مساله مسکن در اغلب شهرهای کشورهای جهان سوم، توجه به ویژه سازمان‌های دولتی و غیردولتی را به این مساله و مشکل شهری معطوف نمود. فقر کاملاً بر توسعه بین‌المللی قرن بیست و یکم تاثیر گذاشته و بیشتر مناطق شهرنشین جهان را متاثر کرده و با بی‌تفاوتی سازمان‌های مختلف دولتی پیچیده‌تر خواهد شد. آنها عقیده دارند که هجوم گروه‌های مهاجر روستایی و سکونت غیرمجاز در اراضی شهری یک زبان اجتماعی است و بایستی آنها را از بین برد و ریشه کن کرد. چنین اشتباهی و عکس العمل شدیدی در مورد این سکونتگاه‌های شهری به سئوال اصلی یعنی مسکن مناسب برای همه پاسخی نداده است.
تعاریف، ویژگی‌ها، اصطلاحات، کیفیت و نمونه‌های سکونتگاه‌های محروم شهری بسیار گوناگون می‌باشد. اما تلاشی لازم است تا شاخص‌های کلیدی که در چنین مناطقی مشترک هستند شناسایی شده و آنها را از یکدیگر متمایز گرداند.^[۲۹]
از عوامل تعیین کننده ساختاری در رشد شهرنشینی که رشد سریع آن در کشورهای جهان سوم ناهنجاری‌های را به وجود می‌آورد در کتاب حاشیه‌نشینی و راهکارهای ساماندهی آن در جهان با ترجمه و تدوین خانم مریم‌هادی‌زاده بدین گونه بیان شده است.

بررسی حاشیه‌نشینی وعلل و نتایج آن در استان فارس از کریم منصوریان و علیرضا آیت اللهی- مرکز جمعیت شناسی دانشگاه شیراز، ۱۳۵۶٫”^[۲۳]
پدیده اسکان غیررسمی در ناحیه شهری قم: مورد محمدآباد- رضا پایان- دانشگاه شهید بهشتی- ۱۳۷۸
بررسی ساختار قشربندی اجتماعی حاشیه‌نشینان ولی آباد و صالح آباد از دکتر تنهایی- سازمان برنامه و بودجه استان مرکزی-۱۳۷۵
در مقاله و نمونه‌کارهای تحقیقاتی نیز در مجله شهرداری‌ها با موضوع حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی به چاپ رسیده است که به شرح زیر است:
اجتماعات آلونکی، پدیده‌ای فراتر از حاشیه‌ و حاشیه نشینی- گفتگو با پرویز پیران- شماره ۳۲ ماهنامه شهرداری‌ها – دی ۱۳۸۰
توانمندسازی و ساماندهی اسکان غیررسمی، تجربه زاهدان نوشته علی صفوی- شماره ۴۶ ماهنامه شهرداری‌ها – اسفند ۱۳۸۱
مالکیت رسمی، راه حل ارتقای زندگی حاشیه‌نشینان پرو نوشته لوسی کانگر- شماره ۲۶ ماهنامه شهرداری‌ها- تیر ۱۳۸۰
مسئله بنام اسکان غیررسمی، راه حلی به نام توانمند‌سازی نوشته مظفر صرافی- شماره ۶۶ ماهنامه شهرداری‌ها- آبان ۱۳۸۳
در کتب، نشریات، مقالات و تحقیقات شهرسازی، برنامه ریزی شهری، مسکن و مهاجرت اغلب اشاره‌ای نیز به پدیده اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی شده است برخی از این مجموعه‌ها به قرار ذیل است:
مهاجرت از دکتر حبیب اله زنجانی- سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها(سمت)-۱۳۸۰
مهاجرت و شهرنشینی- سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، مرکز آمار ایران-۱۳۸۲
شهرنشینی در ایران نوشته فرخ حسامیان، گیتی اعتماد و محمدرضا حائری- آگاه -۱۳۶۳
منابع انسانی، جمعیت، اشتغال و مهاجرت از فرهاد ماهر- موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی-۱۳۷۸
خلاصه مباحث اساسی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و طراحی شهری تدوین شهرام جنگجو- پردازش گران- ۱۳۸۱
در فصلنامه هفت شهر نیز به اسکان غیررسمی پرداخته است که از جمله می‌توان به مقالات و کارهایی که در شماره هشتم این فصلنامه و حتی شماره‌های بعدی آن اشاره نمود:
از حاشیه‌نشینی تا متن شهرنشینی از مظفر صرافی
حاشیه‌نشینی شهری و فرایند تحول آن (قبل از انقلاب اسلامی) از علی حاج یوسفی
نقش و جایگاه مجموعه‌های زیستی پیرامون شهرهای بزرگ در نظام اسکان کشور نمونه مطالعاتی: اسلام شهر از سید محسن حبیبی
فرایند شکل‌گیری و دگرگونی سکونتگاه های خودرو پیرامون کلانشهر تهران نمونه مطالعاتی اسلام‌شهر، نسیم شهر و گلستان نوشته محمد شیخی
توانمندسازی در اسکان غیررسمی- تجربه زاهدان از فرزین خضرایی
شناخت و ارزیابی مقدماتی اسکان غیررسمی در قوانین شهری ایران از غلامرضا کاظمیان
سیاست‌های بانک جهانی درخصوص توانمندسازی مترجم زهرا افتخاری راد- زهرا اسکندری دو رباطی
سکونتگاه‌های ناپایدار اقشار کم درآمد شهری از مهرداد جواهری و بابک داور پناه
۱-۹- مشکلات تحقیق
بر سر راه انجام هر پژوهش و تحقیق به طور مسلم موانع و مشکلاتی وجود دارد خصوصاً وقتی که انجام تحقیق به دلیل مشکل و معضل و به جهت راه حلی برای رفع مشکل باشد. بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی و حاشیه‌نشینی از آن دسته پژوهش‌هایی است که برای بیان مشکل و نهایتاً راه حل‌هایی برای رفع مشکل انجام می‌شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

وقتی یک مشکل و مساله شهری در شهر وجود داشته باشد و مدیریت شهر کمتر به آن توجه کند برای شهروندانی که با مشکل دست به گریبان هستند، یک نوع عدم اطمینان و اعتماد نسبت به هر فعلی برای خود به وجود می‌آید حتی اگر این کار انجام یک پژوهش باشد.
در این بین، بایستی پژوهشگر همیشه با صبر و بردباری و در عین حال مقاومت و تلاش و بی طرفانه به پژوهش خود بپردازد و با مشکلات مبارزه نماید تا موضوع تحقیقش به نتیجه برسد.
مشکلاتی که بر سرراه انجام پژوهش بررسی و ساماندهی اسکان غیررسمی در محله قلعه کامکار شهر قم وجود داشت به قرار ذیل است:
عدم وجود اطلاعات مستند و قابل جمع‌ آوری
به دلیل عدم وجود سابقه پژوهشی در محله مورد نظر با موضوع تحقیق، اطلاعات قابل استناد و مکفی برای جمع‌ آوری و پردازش وجود نداشت.
حساسیت و نوعی بدبینی در ساکنان محله برای انجام پژوهش
قشر ساکن در محله به دلیل بی‌مهری‌هایی که از سوی مدیریت شهری و عوامل دست‌اندرکار دیده اند نوعی بی‌اعتمادی و بدبینی به هر گونه اقدام در محله خود دارند. لذا انجام پژوهش‌، آمارگیری و عکس برداری در این منطقه با مشکلاتی همراه است.
عدم همکاری قابل انتظار از سوی دستگاه‌های اجرایی مرتبط در دادن اطلاعات:
دستگاه‌های اجرایی مانند سازمان مسکن و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط‌زیست، شهرداری‌و. .. برخی اطلاعات مورد نیاز با موضوع این پژوهش را در اختیار دارند و همکاری مورد انتظار برای دادن اطلاعات و سایر همکاریها، از سوی آنان لازم می باشد.
عدم حفاظت فیزیکی برای آمارگیرها:
با توجه به جو اجتماعی منطقه، آمارگیری در این محلات بسیار مشکل و گاهاً ممکن است با حادثه و برخورد فیزیکی منجرشود و حمایت نیروی انتظامی و شورای محله از اهمیت بسیاری برخوردار است.
محدوده موضوع پژوهش:
موضوع پژوهش از محدوده بسیار بزرگی برخوردار است که شامل اطلاعات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی، حقوقی می‌باشد.
عدم پاسخگویی صحیح به سئوالات آمارگیر:
معمولاً کسانی که مورد پرسش قرار می‌گیرند از سطح سواد بالایی برخوردار نبوده و معمولاً بیسواد یا کم سواد هستند از طرفی نوعی بدبینی و شک و تردید در انجام پژوهش و سئوالاتی از این قبیل دارند لذا پاسخ به سئوالات را بدرستی انجام نمی‌دهند و نیاز به صبر و حوصله و دقت خاصی در آمارگیری دارد.
مسائل مالی و هزینه‌های پژوهش:
برای یک پژوهش خصوصاً اگر پایان‌نامه باشد و نیاز به آمارگیری و جمع‌ آوری اطلاعات داشته باشد حمایت مالی لازم نمی‌شود.
فصل دوم: اسکان غیر رسمی در جهان وایران
۲-۱-اسکان غیررسمی در جهان
بنا به اعلام مرکز اسکان بشر ملل متحد(Habitat) در سال ۱۹۹۶ یک پنجم جمعیت جهان فاقد خانه ای در شان زندگی انسان بودند که دامنه گسترده‌ای از بی‌سرپناه‌ها و خیابان خواب‌ها تا آلونک نشینان را در بر می‌گرفت. نگران کننده‌تر اینکه این نسبت و تعداد برای کشورهای “جنوب”^[۲۴] در حال افزایش بوده به طوریکه در منطقه با رونق اقتصادی آسیا- اقیانوسیه حدود ۶۰ درصد جمعیت شهری در سال ۲۰۰۰ طبق برآورد اسکاپ (ESCAP) بدین‌گونه مسکن گزیده اند.^[۲۵] و در آخرین گزارش مرکز اسکان بشر ملل متحد برآورده شده است که بین یک سوم تا یک چهارم جمعیت شهری جهان در فقر مطلق به سر می‌برند و امروزه در آسیا تعداد فقرای شهری بیش از نیمه دهه ۹۰ میلادی است. ^[۲۶] در همین ارتباط کمیسیون جهانی آینده شهرها در قرن بیست ویکم میلادی نیز هشدار داده است که به موازات رشد آبرشهرها(Mega Cities) فقر شهری در کشورهای “جنوب” افزایش یافته و بخش عمده‌ای از رشد شهرنشینی بر پایه اقتصاد غیررسمی و همراه با گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی صورت خواهد گرفت و این گرایش را “غیررسمی شدن شهرنشینی” (In formalized Urbanization) نامیده است.^[۲۷] از این رو اسکان غیررسمی، مساله‌ای گذرا و با ابعاد محدودنبوده و توافقی بر بقاء، باز تولید و بسط آن وجود دارد که حاکی از عدم کفایت راه حل‌ها و سیاست‌های شهری متداول است و رهیافت‌ها و اقدامات نوینی را می‌طلبد.^[۲۸]
این پدیده مختص منطقه یا ناحیه شهر خاصی نبوده و بسیاری از شهرهای کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته و حتی معدودی از شهرهای کشورهای توسعه‌ای دست به گریبان آن هستند این پدیده در اشکال و به دلیل مختلف در شهرها خصوصاً شهرهای بزرگ رخ می کند گاهی به دلیل بیکاری و فشار ناشی از آن بر زندگی به جهت دستیابی به کار حتی شغلی غیررسمی به سمت شهرها رو آورده و اولین مشکل نداشتن سرپناهی برای خود خانواده است، گاهی به دنبال و توصیه اقوام، خویشان، نزدیکان و طایفه خود به حاشیه شهری رو آورده و در آنجا با حمایت یکدیگر سرپناهی برای خود ایجاد می‌کنند و دلایل دیگر که در مباحث بعدی به آن پرداخته خواهد شد.
برای میلیون‌ها فقیر ساکن در کشورهای در حال توسعه، مناطق شهری همواره وسیله‌ای برای بهبود کیفیت زندگی و محیط می‌باشد. این موضوع همراه با بدتر شدن شرایط زندگی در مناطق روستایی، جریان قابل ملاحظه‌ای از مهاجرت از روستا به شهر را به ویژه در سه دهه گذشته به وجود آورده است. مسائل و مشکلاتی که مهاجران شهری با آن روبه‌رو هستند، در زمان‌ها و شرایط مختلف متفاوت است. ولی اولین و پیچیده‌ترین مشکلی که از بدو ورود به شهر و تا مدت زمان طولانی با آن مواجه هستند، دسترسی به مسکن مناسب می‌باشد. تا قبل از دهه ۱۹۶۰ سرمایه‌گذاری‌های دولتی در بخش مسکن از اهمیت زیادی برخوردار نبوده و غیر اقتصادی تلقی می‌شد. اغلب سرمایه‌گذاری‌های دولتی در دیگر بخش‌های اقتصادی و اجتماعی متمرکز گردیده و انتظار می‌رفت مساله مسکن اقشار فقیر شهری به خودی خود و با بهبود وضعیت همه و از طریق بازار حل گردد. از دهه ۱۹۶۰، رشد بی‌سابقه شهرنشینی و افزایش فقر و تشدید مساله مسکن در اغلب شهرهای کشورهای جهان سوم، توجه به ویژه سازمان‌های دولتی و غیردولتی را به این مساله و مشکل شهری معطوف نمود. فقر کاملاً بر توسعه بین‌المللی قرن بیست و یکم تاثیر گذاشته و بیشتر مناطق شهرنشین جهان را متاثر کرده و با بی‌تفاوتی سازمان‌های مختلف دولتی پیچیده‌تر خواهد شد. آنها عقیده دارند که هجوم گروه‌های مهاجر روستایی و سکونت غیرمجاز در اراضی شهری یک زبان اجتماعی است و بایستی آنها را از بین برد و ریشه کن کرد. چنین اشتباهی و عکس العمل شدیدی در مورد این سکونتگاه‌های شهری به سئوال اصلی یعنی مسکن مناسب برای همه پاسخی نداده است.
تعاریف، ویژگی‌ها، اصطلاحات، کیفیت و نمونه‌های سکونتگاه‌های محروم شهری بسیار گوناگون می‌باشد. اما تلاشی لازم است تا شاخص‌های کلیدی که در چنین مناطقی مشترک هستند شناسایی شده و آنها را از یکدیگر متمایز گرداند.^[۲۹]
از عوامل تعیین کننده ساختاری در رشد شهرنشینی که رشد سریع آن در کشورهای جهان سوم ناهنجاری‌های را به وجود می‌آورد در کتاب حاشیه‌نشینی و راهکارهای ساماندهی آن در جهان با ترجمه و تدوین خانم مریم‌هادی‌زاده بدین گونه بیان شده است.