_قرن اول هجری ساخت اولین بنا توسط مختار ثقفی
_تخریب بنا در زمان هارون الرشید
_سال(۱۹۳ق) ساخت بنای دوم حرم توسط مامون
_سال(۲۳۲ق) تخریب بنای حرم در زمان متوکل
_سال(۲۴۷ق) ساخت سومین بنا در زمان المنتصر بالله عباسی
_سال(۲۸۳ق) ساخت چهارمین بنا توسط محمد بن زیدعلوی
_سال(۳۶۹ق) ساخت پنجمین بناتوسط عضدالدوله دیلمی
_سال(۴۰۷ق) ساخت ششمین بنا توسط ابن سهلان رامهرمزی وزیر سلطان الدوله دیلمی

۴-۳ تاریخچه نجف و حرم امام علی(ع)

نجف یکی از شهرهای عراق می باشدکه برای شیعیان بسیار مقدس است. این شهردر طول تاریخ مورد توجه و عنایت مردم،رهبران وحاکمان شیعه بوده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نجف در۱۶۰کیلومتری بغدادودر ۱۰کیلومتری کوفه قراردارد،ونمی توان آنرا ازهم جداکرد.شهر نجف ازلحاظ تاریخی سابقه طولانی نداردوازآن جهت که حرم حضرت علی بن ابیطالب(ع)امام اول شیعیان در آنجا قراردارد،مورد احترام مردم است. (احمدیان،۴۳:۱۳۸۳)
در متون تاریخی اسامی گوناگونی برای نجف ذکر شده است که برخی مشهوربوده ودرمتون متعدد مشاهده می‌شوند. ازجمله غری یا غریان، مشهدامیرالمومنین و نجف اشرف هم خوانده می شد، و نامهای دیگری از جمله الطور، الطهر والجودی داشت، که شهرت چندانی نداشتد. اما نام مشهور آن نجف اشرف است. (همانجا)
نام شهر را از آن رو نجف نامیده اند که نسبت به زمین هاى مجاور بلنداست،و به سبب آن که مستطیل شکل و یا دایره اى است،آب بر سطح آن جمع نمى شود.(همان،۴۴)
به گفته یاقوت حموى:«نجف ساحل دریاى شور است که در قدیم به حیره متصل بود.(یاقوت حموی،۲:۱۳۸۰/۲۷۱) در وجه تسمیه آن در سخنى دیگر گفته اند:در زمان طوفان نوح این جا مکانى مرتفع بود، سپس دریاچه اى پهناور در آن شکل گرفت که به «نى» اشتهار یافت. این دریاچه با گذشت زمان به تدریج خشک شد، و به آن «نى جَفّ» گفتند؛ یعنى دریاى نى که خشک شد. (احمدیان،۴۴:۱۳۸۳)

۴ –۳- ۱ تاریخچه ووضعیت حرم امام علی(ع) از ابتدا تا آل بویه

درعصراسلامى نام نجف تنها به سبب فتح و گشایش ایران و عراق در متون تاریخى دیده مى شود، و تازمان عباسى نام چندانى ازآن به چشم نمى خورد. آشکار شدن قبر مطهر حضرت علی (ع)نقطه عطف تاریخ نجف به حساب می آید. امام علی(ع)۲۱رمضان سال۴۰هجری قمری به شهادت رسیدند. پیکر مطهر حضرت بر اساس وصیت ایشان شبانه از کوفه به مکان کنونی که بعدها نجف نامیده شد، منتقل شده و دفن گردیدند. فرزندان امام ایشان را مخفیانه دفن کردند، تاخوارج و یاران معاویه امکان جسارت به قبر مطهر را نیابند.از مکان قبر امام تنها فرزندان و یاران خاص ایشان با خبر بودند، و به صورت مخفیانه ایشان را زیارت می‌کردند. امام سجاد(ع) و امام محمد باقر (ع) به صورت پنهانی در دوران بنی مروان به زیارت قبر حضرت می‌رفتند.
امام صادق(ع)(۸۳-۱۴۸ق) درعصر بنی عباس بارها ازمدینه به عراق رفتند و قبر جدشان حضرت علی(ع)را زیارت کردند. (همان،۷۳)
ایشان هر بار عده ای از اصحاب نزدیک را با خود همراه می‌ساختندوآنان را به قبر آن حضرت راهنمایی می‌کردند.سنت زیارت شیعیان از قبر حضرت علی (ع)از زمان امام صادق(ع)که مردم را به قبر آن حضرت راهنمایی کردند، هر چند به صورت محدودو مخفیانه رونق گرفت. (همانجا) به دلیل کینه ای که خلفای اموی نسبت به حضرت علی(ع)داشتندوازبیم جسارت وتوهین نسبت به قبر ایشان،این مکان مقدس بیش از۹۰ سال برای عموم پنهان ماند. با آشکار شدن مزارامام شهر نجف مورد استقبال و توجه عمومی قرارگرفت،و عمران و آبادانی آن آغاز شد.از دوران هارون الرشید به سبب آشکار شدن مرقد امام علی(ع)این شهر بسیارى را به سکونت پیرامون خود راغب کرد. (همان،۷۴)
«مشهد امیرالمومنین علی مرتضی به دوفرسنگی کوفه قرار داردکه در عهد بنی امیه، قبر مبارکش را آشکار نمی توانستند،کرد.تا در عهد بنی عباس هارون الرشید خلیفه در سنه خمس و سبعین مأیه در آن حدود شکارمی کرد نَخچیری از بیم او پناه به آن زمین برد،او چندان که جَهد نمود اسبش در آن زمین نمی رفت واز آن زمین شکوهی دردل اوآمد از اهل آن حدود پرسش نمودازقبر حضرت امیرالمومنین خبردادند. امرکردزمین راکاویدند حضرت را خفته و زخم رسیده یافتند مقبره او را ظاهر کردن ومردم برآنجا مجاور شدند.» (مستوفی، ۳۳،۳۴:۱۳۶۲)
از مطالبی که مستوفی و دیگر مورخین ذکرکرده اندچنین بر می آیدکه قبر امام علی(ع) تازمان هارون الرشید عباسی مخفی بوده است.
نخستین بار در سال(۱۷۵ق) به زمان هارون الرشید آشکارگردید واو ضریحی از سنگ سفید برای قبر ساخت و بنایی از آجر سفید و گنبدی از گل سرخ برفراز آن استوار کردودیواری با چهار درب در جوار آن بنا نهاد. از آن به بعد در اطراف مرقدخانه هایی ساخته شدونجف توسعه پیداکردوشیعیان وعلویان دسته دسته درجوارآن ساکن شدند.(ابن اثیر،۸:۱۳۸۰/۳۶۷۵)بنابراین نخستین ساختمان حرم مطهردردوران هارون عباسی بناگردیداین عمارت هفت طاق داشت .
خلیفه متوکل عباسی به سبب دشمنی که با اهل بیت وشیعیان داشت،قبر امام علی(ع)را ویران کرد. چندی بعد محمد بن زید حاکم علویان طبرستان معروف به داعی، عمارتی باشکوه برمرقد مطهربنا کرد.این عمارت هفت طاق داشت ودیوارى نیز پیرامون شهرکشیدندتا امنیت در آن جا برقرارشود.(همانجا)
هم زمان خلافت عباسی المعتضد(۲۷۹-۲۸۹ق)خلیفه نه تنهاکمکهای مالی رابرای آل علی(ع)درعراق کم نکرد.
بلکه اجازه بازسازی مشاهدمتبرکه امام علی(ع)وامام حسین(ع)راداد.(کبیر،۱۰۶:۱۳۸۱)
ابوالهیجاءعبدالله بن حمدان حاکم شیعی موصل درسال (۲۸۳ق)گنبد بزرگ وباعظمتی برفراز قبر امام علی(ع)ساخت، و حرم رافرش کرد.(ابن جوزی، ۲۷۳:۱۳۰۰)
نجف در عصر آل بویه رونق و شکوه فراوانى یافت. پادشاهان شیعى دیلمى در تعمیر و بازسازى مرقد و خدمات عمرانى در این شهر تلاش زیادى کردند.

۴ –۳-۲ نجف وآرامگاه امام علی (ع) در زمان حاکمان آل بویه

با به قدرت رسیدن آل بویه در بغداد در راستای اهمیت دادن آنان به اماکن مقدس شیعیان، به عمران وآبادی حرم مقدس امام علی (ع) توجه خاصی گردید. به طوری که در زمان آنان حرم امام علی (ع) وبه دنبال آن شهر نجف رونق وتوسعه یافت.
حمدالله مستوفی می نویسد:«عمارت مشهد امیرالمومنین مرتضی علی از اقدامات عضدالدوله است»(مستوفی، ۱۹۷:۱۳۳۹)« بعد از صد و نود و چند سال (از آشکار شدن مرقد امام)عضدالدوله فناخسرو دیلمی درسنه،ست وستین وثلث مائه،قبرحضرت امیرالمومنین راعمارت عالی ساخت».(مستوفی، ۳۴:۱۳۶۲)
عضدالدوله توجه خاصی به مشاهد ائمه(ع) نشان می داد چنانچه مقبره امام علی(ع)راکه میان بازار قرارگرفته بودومغازه های بسیارپیرامون آن ساخته بودند،بازسازی کرد.اومقدارزیادی هدایا هرساله به آنجا می فرستاد.(کبیر، ۱۰۶:۱۳۸۱)
او عمارت آستانه را در نهایت شکوه وعظمت بنا کرد، واموال زیادی صرف نمودومعماران وهنرمندان را از اطراف واکناف برای این کار دعوت کرد.گنبد وبارگاهی که عضدالدوله ساخت تا زمان حمدالله مستوفی(۷۴۰ق) باقی بوده است. (ایمانی فر، ۲۰۸:۱۳۸۹)
عضدالدوله اوقافی برای مرقد معین نمود، و بنایی نیکو بر روی قبر بنا کرد. که تاسال (۷۵۳ق) برپابوده است. (فقیهی، ۴۸۱:۱۳۵۷)
عضدالدوله علاوه بربنای عمارت آستانۀ امیر المومنین (ع) شهر نجف اشرف راهم بنا نمودودر آن خانه های بسیار وحمامها و بازارهای متعدد تاسیس کردو شیعیان را تشویق به سکونت در آنجا کرد. هرچند حرم بعدها طعمه حریق شداما اصل بنایی که عضدالدوله ایجادکرد،سالم ماند.(دایره المعارف تشیع،۱:۱۳۶۶/۶۹)
فخرالملک(ابوطالب بن خلف)وزیربهاءالدوله به حمایت ازشیعیان می پرداخت.ودر سال (۴۰۲ق) شیعیان مراسم عاشورا را احیاءکردند.(ابن جوزی،۲۵۴:۱۳۰۰) او را می توان میراث‌دار اقدامات رفاهی وعمرانی عضدالدوله دانست.
فخرالدوله توجه خاصی به بازسازی و عمران و آبادانی داشت.(ایمانی فر، ۲۴۰:۱۳۸۹) او در هر فرصت مناسبی درحفظ ونگهداری و بهسازی گورستان قریش دربغداد، (کاظمین) مشاهد متبرکه امام علی(ع) در کوفه و امام حسین (ع) در کربلا می کوشید.(کبیر،۱۴۳:۱۳۸۱)
ابن سهلان وزیرسلطان الدوله دیواری برمشهدامام حسین(ع)نهاد، ودرسال(۴۰۰ق)بارویی برمقبره ی امام علی(ع)بناکرد. (ایمانی فر،۲۴۱:۱۳۸۹) جلال الدوله وابوکالیجار ودیگر حاکمان آل بویه به زیارت مشاهد متبرکه می رفتند، و دراثر این توجه وارادت اماکن متبرکه توسعه ورونق می یافت.
دفن شاهان بویه در کنار قبور ائمه هم موجب رونق این بقاع متبرکه می شدعضدالدوله پس از مرگ نیز در جوار مرقد علی (ع) دفن شد، او اولین فرمانروایی بودکه در محوطه مزار امام علی (ع) بخاک سپرده شد. (متز،۱:۱۳۶۲/۹۰)
پس ازاو پسرش بهاءالدوله درسال(۴۰۳ق) و شرف الدوله در سال(۳۷۹ق) در حرم امام دفن گردیدند. بنابراین شهر نجف و حرم امام علی(ع) بدلیل توجه والتفات آل بویه به خصوص عضدالدوله رونق و توسعه زیادی یافت ودلیل این اقدام هاعلاوه بر انگیزه عمرانی علت مذهبی داشت، وکسب مشروعیت از سوی شیعیان بود.

۴ –۳-۴رخدادهای تاریخی نجف اشرف

شهر نجف به سبب وجود مرقد مطهر حضرت علی شاهد رخدادها و وقایع مهمی درون خود بوده است و تاریخی پر فراز و نشیب داشته است.در ادامه مهم ترین رخدادهای تاریخی این شهر را فهرست وار پی می‌گیریم:
_۴۰ق : شهادت حضرت امیر
_ ۱۳۲ق: آشکار شدن قبر مطهر توسط امام جعفر بن محمد الصادق(ع)
_۱۷۵ق: آشکار شدن قبر به روایت دیگر و بنای قبه ای بر آن توسط هارون الرشید
_۲۳۶ق: تخریب مقبره نجف و کربلا توسط متوکل عباسی
_۲۶۴ق: قبر بنایی ندارد و دور آن سنگی بیش نیست
_۲۸۳ق: بنای قبه و بارگاه بر قبر مطهر توسط محمد بن زید معروف به داعی صغیر،در زمان خلافت معتضد عباسی
_ ۲۹۳ق: نجف به تصرف قرمطیان در آمد.

۲-۶-۱۰ الکتروفورز پروتئین بر روی ژل پلی اکریل آمید (SDS-PAGE)
مقدمه
الکتروفورز در واقع همان حرکت ذرات باردار تحت تأثیر میدان الکتریکی، می باشد. خصوصیات مولکول ها (اندازه، شکل، میزان بار الکتریکی)، شرایط محیطی (قدرت یونی، pH، درجه حرارت و نوع ژل) و فاکتورهای الکتریکی (اختلاف پتانسیل، شدت جریان و ولتاژ) میتوانند در این فرایند مؤثر باشند. از متداول ترین محیط های نیمه جامد برای الکتروفورز پروتئین ها پلی اکریل آمید می باشد که پروتئین ها را در محدوده وزنی ۵۰۰ تا ۲۵۰۰۰۰ دالتون از هم جدا می کند. این ماتریکس، پلیمری از مولکول های خطی اکریل آمید و N و N- متیلن بیس اکریل آمید می باشد. مولکول های بیس اکریل آمید پل های عرضی را بین مولکول های خطی اکریل آمید ایجاد می کنند و تشکیل یک شبکه رشته ای را می دهند که قادرند پروتئین ها را از هم جدا کنند. پلیمریزاسیون این ترکیبات در حضور آمونیوم پرسولفات آغاز می شود و به دلیل سرعت کم این واکنش، از ماده TEMED بعنوان کاتالیزور واکنش پلیمریزاسیون استفاده می شود. عامل اصلی حرکت مولکول های باردار در الکتروفورز، اختلاف پتانسیل (V) بین قطب های مثبت و منفی می باشد. در روش SDS-PAGE پروتئین ها در حضور شوینده یونی SDS، الکتروفورز می شوند. این ماده به اسید های آمینه هیدروفوب پروتئین ها متصل شده و ساختمان طبیعی پروتئین ها را واسرشته کرده و به ازای طول زنجیره پپتیدی بار منفی ثابتی به آن ها اضافه می کند. بنابر این در این نوع الکتروفورز، به دلیل خنثی شدن اثر بار پروتئین ها توسط SDS، پروتئین ها تنها بر اساس اندازه و شکل از هم جدا می شوند(Sambrook, 2001).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مواد لازم
– اکریل آمید
– N,N متیلن بیس اکریل آمید
– سدیم دو دسیل سولفات (SDS)
– تریس بازی
– TEMED
– آمونیوم پرسولفات (APS)
– آب مقطر
– رنگ کوماس بلو (شامل کوماسی بریلینت بلو G250، متانول، اسید استیک گلاسیال می باشد)
– بافر نمونه x6 ( شامل تریس بازی، گلیسرول، SDS، برومو فنل بلو و ۲-مرکاپتو اتانول (۲-ME) می باشد)
– بافر تانک X1 (شامل تریس، گلایسین،SDS و آب مقطر می باشد، پیوست ۶).
– الکل ۹۶%
وسایل لازم

• • سیستم الکتروفورز (منبع تغذیه، تانک، شیشه ها، فضا سازها و شانه )

• • سرنگ هامیلتون

روش انجام کار
روش تهیه ژل تحتانی یا جدا کننده (پیوست ۶)

• • ژل تحتانی بر اساس جدول (۳-۱) تهیه می شود. درصد ژل بستگی به وزن مولکولی پروتئین دارد. هر چه وزن مولکولی نمونه، بیشتر باشد از درصد پائین تر ژل استفاده می شود تا پروتئین بهتر بتواند در ژل حرکت کند.

• • محلول ها را تا قبل از اضافه نمودن TEMED اضافه نموده و خوب مخلوط نمایید.

۲-۶-۱۰-۱روش تهیه ژل فوقانی (پیوست ۶)

• • از این ژل به منظور متراکم کردن نمونه پروتئینی استفاده می شود و عموماً از ژل ۴% استفاده می شود. این ژل بر اساس مقادیر جدول(۳-۱) تهیه می گردد.

• • محلول ها را تا قبل از اضافه نمودن TEMED اضافه و به خوبی مخلوط نمایید.

• • صفحات شیشه ای را با آب و الکل ۷۰% کاملاً تمیز کرده و دو فضا ساز بین صفحات شیشه ای قرار دهید و با گیره محکم کنید. در ظرفی جداگانه به ۱ تا ۲ میلی لیتر از محلول ژل تحتانی کل TEMED لازم برای ژل تحتانی را اضافه کرده وتوسط آن سریعاً اطراف قالب شیشه ای و به ویژه انتهای ژل را پوشانده تا از نشت احتمالی جلوگیری شود. قالب شیشه ای بطور عمودی روی سطح صاف قرار داده شود.

• • پس از تهیه ژل تحتانی، TEMED را به آن اضافه کرده و پس از اینکه کاملاً مخلوط شد، داخل قالب شیشه ای تا ارتفاعی که حدود ۳ سانتیمتر فضا برای ژل فوقانی باقی بماند، بریزید.

• • سپس مقداری اتانول ۹۶% را به گونه ای که سطح ژل بهم نخورد، به آرامی در بالای ژل ریخته و صبر کنید تا ژل ببندد.

• • پس از اطمینان از بسته شدن ژل تحتانی، الکل روی ژل را خالی و سطح ژل را چند بار با آب مقطر شستشو دهید.

• • شانه را بین دو شیشه در بالای ژل قرار دهید و سپس به ژل فوقانی تهیه شده، TEMED را اضافه نموده و پس از خوب مخلوط کردن بر روی ژل تحتانی بریزید.

• • پس از اطمینان از بسته شدن ژل فوقانی، شانه را به آرامی خارج و داخل چاهک ها را چندین بار با آب مقطر شستشو دهید. قالب شیشه ای را با گیره به سیستم الکتروفورز وصل کرده و محفظه بالا و پائین سیستم را با بافر تانک پرکنید.

جدول ۲-۱ نحوه تهیه درصدهای مختلف ژل های فوقانی و تحتانی در SDS-PAGE

۲-۶-۱۰-۲ آماده سازی نمونه

• • بر اساس نوع و غلظت نمونه، از بافر نمونه به آن اضافه کرده و به مدت ۵ دقیقه در آب جوش قرار دهید.

• • نمونه ها را با بهره گرفتن از سرنگ هامیلتون در داخل چاهک ها بریزید. مقدار نمونه قرار داده شده در هر چاهک بستگی به اندازه چاهک، میزان خلوص نمونه، روش رنگ آمیزی و نوع بافر نمونه (X2و X6) دارد.

• • سیستم الکتروفورز را به منبع تغذیه وصل نمایید و در صورت استفاده از ولتاژ ثابت، هنگامیکه نمونه داخل ژل فوقانی است از ولتاژ V60 و بعد از ورود نمونه به داخل ژل تحتانی ولتاژ به V130 رسانده شود.

• • پس از اتمام الکتروفورز (رسیدن رنگ نشانه به انتهای ژل)، منبع تغذیه را خاموش کنید. قالب شیشه ای را خارج کرده و فضا سازها بیرون آورده شود. با قرار دادن یکی از فضا سازها بین دو صفحه شیشه ای، شیشه بالایی را جدا نمایید.

• • سپس ژل رنگ آمیزی گردد.

الگوریتم SOM بر مبنای یادگیری رقابتی است؛ بدین معنا که نرون‌های خروجی بر اساس شباهتی که با بردار ورودی دارند با یکدیگر رقابت می‌کنند و نرونی که بیشترین شباهت را با بردار ورودی داشته باشد به عنوان نرون برنده انتخاب می‌شود. بر اساس همین الگوریتم یادگیری رقابتی است که SOM قادر خواهد بود داده‌های ورودی را بر اساس شباهت موجود بین داده‌ها خوشه‌بندی کند. از آنجایی که در SOM ویژگی‌های توپولوژیکی مربوط به مجموعه داده حفظ می‌شود، می‌توان از آن برای اهداف کاهش بعد نیز استفاده کرد. در واقع این بدان معناست که، اگر دو داده در فضای ابعاد اولیه به یکدیگر نزدیک باشند، این وضع در فضای تقلیل یافته نیز حفظ می‌شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

قبل از بیان گام‌های الگوریتم لازم است با مفهوم همسایگی در این الگوریتم آشنا شویم. شعاع همسایگی برای یک نرون لایه خروجی مشخص کننده نرون‌های همسایه آن نرون است. مراحل الگوریتم SOM به صورت زیر است (Karray and Silva 2004):

1. 1. تمامی وزن‌ها (w_ijها) و نرخ یادگیری α و شعاع همسایگی N_c مقداردهی اولیه می‌شوند.

1. 1. یک داده ورودی x از مجموعه داده‌های ورودی به شبکه معرفی می‌شود.

1. 1. انتخاب نرون برنده بر اساس معیار فاصله (معمولا فاصله اقلیدسی در نظر گرفته می‌شود) :

1. 1. به روز کردن وزن نرون برنده و نرون‌های همسایه از تکرار k به تکرار k+1:

1. 1. تکرار گام‌های ۲ تا ۴ به ازای تمامی برداهای ورودی.

1. 1. کاهش نرخ یادگیری و شعاع همسایگی بر اساس رویکردی مشخص برای دوره بعد.

1. 1. تکرار گام‌های ۲ تا ۶ تا زمان تحقق شرط خاتمه (معمولا تعداد مشخصی تکرار).

K – نزدیکترین همسایه
این الگوریتم نیز بر اساس شباهت‌ها کار می‌کند. هر داده اگر دارای n ویژگی باشد یک نقطه در فضای n بعدی است. تمام داده‌های آموزشی در فضای n بعدی ذخیره می‌شوند. زمانی که داده‌ای با کلاس نامشخص داده شود، k همسایه نزدیک به آن در این فضا شناسایی می‌شوند و برچسب داده مورد نظر با توجه به برچسب این k همسایه تعیین می‌شود (Larose 2005). برای محاسبه فاصله بین رکوردها از فاصله متری و به طور معمول از فاصله اقلیدسی استفاده می‌شود.
مقدار پارامتر k، به‌صورت تجربی تعیین می‌شود. ابتدا با ۱=k شروع و در هر مرحله با بهره گرفتن از داده‌های تست نرخ خطای دسته‌بندی محاسبه می‌شود؛ در هر مرحله مقدار k یک واحد افزایش داده می‌شود. در انتها کوچک‌ترین k که کمترین نرخ خطا را داشته باشد، انتخاب می‌شود. کوچک بودن مقدار k باعث می‌شود داده جدید به تعداد نقاط کم‌تری وابسته باشد، در این صورت خطا زیاد می‌شود. حال اگر مقدار k بزرگ باشد، داده جدید به کلاس‌های بیشتری وابسته می‌شود، در این صورت نیز خطا زیاد است. مقدار k باید یک مقدار میانی باشد.
از آنجایی که این الگوریتم مدلی برای دسته‌بندی داده‌ها ایجاد نمی‌کند و فقط داده‌های آموزشی را در یک فضای n بعدی قرار می‌دهد، زمان اجرای الگوریتم در مرحله آموزش کم است. ولی زمانی که داده جدیدی به الگوریتم معرفی می‌شود، برای تعیین برچسب آن محاسبات بیشتری باید انجام دهد. بنابراین زمان اجرا در مرحله تست بیشتر خواهد بود.
ماشین بردار پشتیبان^[۱۰۴] (SVM)
ماشین‌های بردار پشتیبان در ابتدا توسط وپنیک^[۱۰۵] در دهه ۹۰ میلادی توسعه داده شدند (شهرابی and شجاعی ۱۳۸۸). این الگوریتم ابزاری قدرتمند برای حل مسائل دسته‌بندی دو کلاسه است بگونه‌ای که بتوان کلاس‌ها را بطور خطی از یکدیگر جدا کرد. هدف SVM عبارت است از یافتن ابرصفحه جداکننده نقاط داده‌ای متعلق به دو کلاس با بیشترین حاشیه^[۱۰۶] و بهترین توانایی تعمیم. حاشیه، از دیدگاه هندسی عبارت است از فاصله موجود بین ابر صفحه و نزدیک‌ترین نمونه آموزشی. از یک منظر دیگر، حاشیه اینگونه تعریف می‌شود: مقدار فضا یا جدایی موجود میان دو کلاس که توسط ابرصفحه تعریف می‌شود. به نزدیک‌ترین نمونه‌های آموزشی به ابر صفحه جداکننده به اصطلاح بردار پشتیبان^[۱۰۷] گفته می‌شود (شهرابی and شجاعی ۱۳۸۸). شکل ۲-۶ خط جداکننده را به همراه بردارهای پشتیبان در فضای دو بعدی نشان می‌دهد.
شکل ‏۲‑۶: خط جداکننده SVM
تکنیک SVM در برخورد با داده‌هایی که به صورت خطی از یکدیگر جدا نمی‌شوند از یک نگاشت غیرخطی برای تبدیل داده‌های آموزشی به داده‌هایی با ابعاد بالاتر استفاده می‌کند. بدین ترتیب داده‌های تبدیل شده در ابعاد بالاتر به صورت خطی جدا پذیر خواهند بود. تابعی که وظیفه‌ی این نگاشت را به عهده دارد تابع کرنل^[۱۰۸] نامیده می‌شود. همچنین، تعمیم‌هایی از الگوریتم SVM برای حل مسائل دسته‌بندی چندکلاسه توسعه یافته است. اگرچه بنابر آنچه که گفته شد تکنیک SVM ابزاری قدرتمند برای حل اکثر مسائل دسته‌بندی است، ولی از جمله مهمترین معایب آن می‌توان به این نکته اشاره کرد که این تکنیک به محاسبات پیچیده و زمان‌بر نیاز دارد. به عبارت دیگر، SVM دارای پیچیدگی الگوریتمی بالا است و همچنین نیاز به حافظه زیادی دارد.
بیز ساده‌لوحانه^[۱۰۹]
طبقه‌بندی کننده‌های بیز، روشهایی آماری برای دسته‌بندی هستند. در این الگوریتم‌ها احتمال عضویت داده‌ها در کلاس محاسبه می‌شود. این طبقه‌بندی کننده بر پایه قضیه بیز کار می‌کند. از مزایای آن می‌توان به سرعت و دقت بالای آن‌ اشاره کرد. پس زمانی که مجموعه داده‌ بزرگ باشد، می‌توان از این طبقه‌بندی کننده استفاده کرد.
این الگوریتم احتمال عضویت داده جدید را در هر کلاس محاسبه می‌کند و داده متعلق به کلاسی خواهد بود که بیشترین احتمال عضویت را داشته باشد. در این الگوریتم برای محاسبه احتمال عضویت فرض شده است که ویژگی‌ها از هم‌ مستقل هستند، به‌عبارت دیگر فرض می‌شود بین ویژگی‌ها هیچ هم‌بستگی وجود ندارد. اگرچه این الگوریتم از قدرت دسته‌بندی بالایی برخوردار است ولی گاهی اوقات مفروضات آن ممکن است بر دقت دسته‌بندی اثر منفی داشته باشند.
سیستم‌های چند دسته‌بند
سیستم‌های چند دسته‌بند (MCSs) راه حل قدرتمندی برای مسائل تشخیص الگوی^[۱۱۰] پیچیده هستند. قدرت این سیستم‌ها در اجازه استفاده همزمان از روش‌های دسته‌بند متنوع برای حل یک مسئله خاص است. این سیستم‌ها با ترکیب خروجی مجموعه‌ای از دسته‌بندهای متفاوت سعی در بهبود کارایی و رسیدن به دقت بالاتر را دارند. بطور کلی MCSs شامل گروهی از الگوریتم‌های دسته‌بند متفاوت و همچنین یک تابع تصمیم برای ترکیب خروجی دسته‌بندها است. بنابراین، طراحی چنین سیستمی شامل دو بخش است: طراحی گروه دسته‌بندها و طراحی تابع ترکیب^[۱۱۱] (Ghosh 2002).
در بخش طراحی گروه دسته‌بندها دو ساختار متفاوت قابل اجراست: ساختار موازی^[۱۱۲] و ساختار آبشاری^[۱۱۳] (Ghosh 2002). در شکل ۲-۷ این دو ساختار نمایش داده شده است. همچنین در بخش ترکیب نتایج دسته‌بندها، توابع ترکیب گوناگونی وجود دارد. میانگین و میانگین وزنی، روش های ترکیب غیر خطی و روش انتگرال فازی از جمله روش‌هایی هستند که در این بخش مورد استفاده قرار می‌گیرند. روش‌های ترکیب غیر خطی شامل متدهای رأی گیری، متدهای رتبه دهی و متدهای احتمالی می‌باشد. توضیح کامل روش های ترکیب نتایج دسته‌بندها در (Xu, Krzyzk et al. 1992) و (Ruta and Gabrys 2000)ارائه شده است.
شکل ‏۲‑۷: ساختار گروه دسته‌بندها
ساختار سیستم و همچنین نوع تابع ترکیب مورد استفاده با توجه به مسئله مورد بررسی انتخاب می‌شوند.
الگوریتم ژنتیک
محاسبات تکاملی^[۱۱۴]، بر مبنای تکامل یک جمعیت از جواب‌های کاندید برای حل مسئله‌های بهینه‌سازی با الهام از عملگرهای انتخاب طبیعی توسعه یافته‌اند. الگوریتم ژنتیک^[۱۱۵] با تکیه بر نظریه داروین برای تولید جمعیت بعدی تکامل‌یافته‌تر از فرایند تولید مثل الهام می‌گیرد و کاربرد گسترده‌ای در حل مسائل NP-hard دارد(Mitra and Acharya 2003). این الگوریتم با انتخاب دو عضو تصادفی از میان بهترین‌های جمعیت و انجام عمل تقاطع^[۱۱۶] و جهش^[۱۱۷] و تکرار آن، نسل بعدی جمعیت را تولید می‌کند. برای درک بهتر الگوریتم ژنتیک به تعاریفی نیاز است که به قرار زیر است:

• • ژن: واحد پایه ژنتیک است.

• • کروموزوم: به گروهی از ژن‌ها اطلاق می‌شود. هر عضو از جمعیت یک کروموزون است و معمولا به صورت آرایه پیاده‌سازی می‌شود.

• • تقاطع: عملگری است که بر روی دو کروموزوم انتخاب شده به عنوان والدین اعمال می‌شود برای تولید فرزندان.

• • جهش: عملگری است که بر روی یک فرزند اعمال می‌شود برای تغییر مقدار یک ژن.

آنچه در این میان از اهمیت ویژه‌ای برخردار است نحوه ارزیابی اعضای جمعیت برای تعیین بهترین کروموزوم‌ها است. در الگوریتم ژنتیک این ارزیابی توسط تابعی به عنوان تابع برازندگی^[۱۱۸] انجام می‌شود. تابع برازندگی با توجه به مسئله تعریف می‌شود و به هر یک از اعضای جمعیت مقداری را بر اساس مقادیر ژن‌ها نسبت می‌دهد. مراحل الگوریتم ژنتیک به صورت زیر است:

1. 1. ایجاد جمعیت اولیه بصورت تصادفی

1. 1. محاسبه تابع برازندگی برای هر عضو

1. 1. انتخاب والدین با توجه بر مقادیر تابع برازندگی هر عضو

1. 1. انجام عمل تقاطع و تولید جمعیت فرزندان

1. 1. انجام عمل جهش با احتمالی خاص

1. 1. ایجاد جمعیت جدید

1. 1. اگر شرایط خاتمه برقرار نبود به گام ۲ برگرد در غیر این صورت به گام ۸ برو

1. 1. پایان.

برای هر یک از گام‌های این الگوریتم رویکردهای متفاوتی وجود دارد که این امر موجب شده تا نسخه‌ها و توسعه‌های زیادی از الگوریتم ژنتیک تولید شود و به ابزار قدرتمند برای حل مسائل بهینه‌سازی تبدیل شود.
کاربرد داده‌کاوی در CRM
داده‌های مربوط به مشتریان و تکنولوژی اطلاعات، زیر ساخت‌هایی هستند که هر استراتژی موفق CRM بر پایه آنها ساخته می‌شوند. بعلاوه رشد سریع اینترنت و تکنولوژی‌های مربوط به آن، بصورت گسترده‌ای باعث افزایش فرصت‌های بازاریابی گردیده و روش مدیریت روابط بین شرکت‌ها و مشتریانشان را تغییر داده است.

در گیلان تشکیل بازارهای هفتگی و دوره‌ای سابقه‌ای طولانی دارد تا جایی که برخی از پژوهندگان احتمال می‌دهند که رشد شهرنشینی در شمال ایران ارتباط نزدیکی با بازارهای روستایی داشته و پایه‌های نخستین شهرها و شهرک‌های در این منطقه بر بازارهای هفتگی گذشته بنا شده است (اصلاح عربانی ۱۳۸۰: ۳۲۸). در تأیید این گفته می‌توان به نام بعضی از شهرهای کنونی نیز استناد نمود که هم‌اکنون نیز با نام بازار هفتگی که در آن محل برگزار می‌شود شناخته شده‌اند مثل جمعه بازار یا دوشنبه بازار که به واسطه بازار پر رونق گسترش یافته و شهر احداث شده با نام بازار هفتگی شناخته می‌شود. با گسترش شبکه‌های ارتباطی و افزایش راه‌ها این بازارهای هفتگی هنوز هم در اکثر مناطق استان برگزار می‌گردد و تا حدی شکل سسنتی خود را حفظ نموده است. به طوری که می‌توان این بازارها را از جمله جاذبه‌های توریستی استان گیلان بر شمرد.
الف: بازارهای دائمی : بازارهای دائمی و مراکز خرید از جمله نقاط پر جنب و جوش شهرهای گیلان هستند. این بازارها معمولاً در بخش مرکزی شهرهای گیلان واقع شده‌اند. بازارهای دائمی هم به کار خرده فروشی و هم عمده فروشی می‌پردازند. فعالیت‌های متنوع و گسترده‌ای در بازارهای دائمی وجود دارد. در این بازارها همه گونه کالا به مشتریان عرضه می‌شود. بازارهای دائمی شهرهای رشت، لاهیجان، فومن، بندرانزلی، آستارا، تالش، لنگرود و رودسر از فعالیت گسترده و روزمره متراکمی برخوردارند.
ب: بازارهای روز : بازارهای روز به بازارهایی اتلاق می‌شود که کالاها و مواد غذایی مورد نیاز روزمره مردم در آن‌ها عرضه می‌شود. تقریباً همه‌ی شهرهای گیلان در کنار بازار دائمی و اصلی دارای بازار روز نیز هستند. همجواری نزدیک بین مغازه‌داران و فعالیت دست‌فروشان محلی که بدون محدودیت کالاهای خود را عرضه می‌کنند، امکان رقابت شدیدی را فراهم می‌سازد که نتیجه‌ی آن خرید ارزان و انتخاب خوب برای مشتریان است. در برخی از این بازارهای روز در روزهای معینی بازار هفتگی نیز تشکیل می‌شود که حال و هوای خاصی به بازار روز می‌بخشد، سر و صدا و همهمه‌ی این بازارهای مکاره و پر رنگ و پر از نشاط و شور زندگی انسان را مجذوب و سرگرم خود می‌کند. فروش تولیدات محلی در بازارهای روز از جمله سبزیجات، لبنیات محلی و تخم پرندگان و … از رونق خاصی برخوردار است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ج: بازارهای هفتگی: این بازارها در روزهای معینی از هفته در مکانی خاص در اکثر شهرها و روستاهای بزرگ گیلان برگزار می‌شود، بازارهای محلی گیلان به نمادی از این استان تبدیل شده‌ است. جنب و جوش این بازارها قبل از طلوع خورشید آغاز می‌شود. چادرها و بساط‌های موقف توسط فروشندگان با سرعت و دقت خاصی برپا می‌شود. اجناس و کالاهای متنوع از فراورده‌های محلی تا صنعتی و تجاری در چادرها ردیف شده و آماده فروش می‌شوند. در این بازارها زنان و مردان روستایی با لباس‌های زیبای محلی برای فروش محصولات و خرید مایحتاج خود حضور دارند و جلوه‌ی ویژه‌ای به این بازارها می‌بخشند. روستاییان با وسایط نقلیه مختلف خود را به محل بازار رسانده تا ضمن خرید کالاهای مورد نیاز خود که عموماً ارزان‌تر از مغازه‌ها به فروش می‌رسند، اوقات خوشی را نیز سپری می‌کنند. تقریباً تمام شهرهای کوچک و بزرگ گیلان به استثنای رشت، لاهیجان، انزلی و آستارا در روز معینی از هفته میزبان بازارهای پر رونق هفتگی هستند. طبق آخرین آمار منتشر شده حدود ۶۷ بازار هفتگی در گیلان برگزار می‌گردد.
بازار مرزی : در سال‌های اخیر بازاری در شهر آستارا تشکیل شده است که چهره این شهر را از نظر اقتصادی، فرهنگی و گردشگری متحول نموده است. با باز شدن راه ارتباطی ایران با جمهوری آذربایجان و امضای قراردادهای تجاری و اقتصادی بین دو طرف بازار مرزی در دو طرف مرز این دو کشور احداث شده است. فروش کالاهای دو کشور در بازارهای مذکوراز رونق خاصی برخوردار است . جذابیت این بازار در سال‌های اخیر به حدی بوده است که بسیاری از مسافران استان گیلان را به سوی خود جلب نموده و خود به یک مؤلفه‌ی گردشگری استان تبدیل شده است. تورهای مختلف گردشگری از سرتاسر ایران و صرفاً برای حضور در بازار آستارا راهی این شهر می‌شوند و این این امر تحولی عظیم در صنعت گردشگری شهر آستارا فراهم نموده است.
شهر های توریستی
شهرهای گیلان از نظر معماری که متأثر از شرایط آب و هوای این سرزمین می‌باشد با سایر نقاط ایران به استثنای مازندران متفاوت است، اما به علت ارتباط و همگونی هوشمندانه بناهای این استان با اقلیم طبیعی و بارش‌های فراوان این منطقه و به کارگیری از چوب در ساخت بناها جاذبه‌های توریستی ویژه‌ای به شهرها و بناهای تاریخی این استان بخشیده است. استان گیلان در تقسیمات کشوری دارای ۴۳ شهر است که این شهرها از نظر جمعیت، موقعیت سیاسی و جغرافیایی متوازن نیستند، اما از نظر شکل و فضای درون شهر و امکانات رفاهی در شکل قابل قبولی قرار دارند که این امر واسط بعد نزدیک مسافت شهرها از هم و ارتباط نزدیک با کلان‌شهرهای اطراف استان است. شهرهای گیلان به واسط امنیت قابل توجه و ویژگی‌ مهمان‌نوازی و خوشرویی ساکنین آن همواره مورد استقبال مسافران بوده است. خلق و خوی آرام گیلانیان که متکی به زمینه‌های فرهنگی و قومی و پر سابقه‌ی این مردمان است موجب ایجاد احساس خوب و فراهم شدن شرایط برای حضور گردشگران در این استان را فراهم می‌آورد. توصیف جاذبه‌های شهرهای گیلان در این نوشتار ممکن نیست، اما به اختصار چند شهر مهم و مقصد گردشگری را به طور مختصر اشاره می‌نماییم.
الف: رشت : کلان‌شهر رشت بزرگترین شهر استان گیلان و پر جمعیت‌ترین شهر در سه استان شمالی کور مرکز سیاسی استان گیلان، سابقه تاریخی این شهر خصوصاً در تحولات تاریخ و معاصر ایران بسیار پر رنگ است. از نظر جاذبه‌های دیدنی رشت مکان‌های دیدنی فراوانی دارد. میدان اصلی شهر رشت که سبک معماری و بناهای دوره‌ی اول پهلوی در آن به چشم می‌خورد با ساختمان معروف شهرداری پست و تلگراف و تلفن و هتل ایران که در اطراف این میدان قرار دارند و یک سری ساختمان همگن را تشکیل می‌دهند، زیبایی خاصی را به هسته مرکزی شهر بخشیده‌ است. ساختمان کلاه فرنگی واقع در پارک شهر، آرامگاه میرزا کوچک خان و منزل مسکونی وی، پارک محتشم، بازار رشت و مسجد صفی از مکان‌های عمده‌ و مهم تاریخی و دیدنی این شهر محسوب می‌شود. ضمن اینکه بدون در نظر گرفتن دو شهر رودبار و منجیل می‌توان گفت شهر رشت مهم‌ترین شهر استان گیلان در مدخل ورودی این استان از ویژگی ارتباطی بسیار ممتازی برخوردار بوده و گردشگران برای عزیمت به شرق و غرب استان گیلان می‌بایست از شهر رشت عبور نمایند. هرچند که با احداث کمربندی‌های متعدد این شرایط دستخوش تغییر شده است.
ب: لاهیجان : لاهیجان از زیباترین شهرهای استان گیلان، بلکه ایران است. موقعیت جغرافیایی این شهر در ناحیه‌ی پایکوهی که تپه ماهورهای آن را بوته‌های همیشه سبز چای، در ردیف کاری‌های منظم هندسی پوشانده است، همراه با معماری بسیار زیبا و خانه‌های ویلایی با سقف‌های سفالی و رنگ‌آمیزی سفید، جلوه‌ی زیبایی به شهر بخشیده است. به عبارت دیگر در لاهیجان زیبایی‌های طبیعت و شهرسازی همدیگر را تکمیل کرده‌اند. توسعه‌ی شهر لاهیجان را در قرن اخیر باید مدیون کشت چای و رواج سریع آن در منطقه دانست. با توسعه‌ی این کشت صنایع چای خشک کنی زیادی در لاهیجان پا گرفت و از این طریق اقتصاد شهر به رونق گرایید. لاهیجان از نظر جذابیت توریستی اهمیت زیادی دارد. موزه‌ی تاریخ طبیعی شهر، استخر قدیمی آن، پارک تفریحی و آرامگاه کاشف‌السلطنه، در کنار بسیاری از یادمان‌های تاریخی، مساجد قدیمی و بناهای زیبا از جمله جاذبه‌های جهانگردی لاهیجان به شمار می‌آیند. مهم‌ترین سوغات شهر لاهیجان کلوچه است که با سابقه‌ای بسیار طولانی شهرت زیادی یافته و اغلب مسافران آن را به عنوان رهاورد سفر گیلان با خود به همراه می‌برند.
ج: بندرانزلی : بندرانزلی به عنوان یکی از شهرهای زیبای گیلان از دو جهت اهمیت دارد: نخست اینکه مهمترین بندر تجاری ایران در ساحل دریای خزر است و دیگر اینکه به علت قرار گرفتن در ساحل ماسه‌ای دریا از موقعیت مناسبی برای توریسم تفریحی و استراحتی برخوردار است. انزلی در محل پیوستن تالاب به دریای خزر و بر روی رسوب‌های دلتایی آن قرار گرفته و به همین جهت شهر از سه قسمت تشکیل شده است. بخش غربی یا انزلی، بخش میانی یا شبه جزیره‌ی میان‌‌پشته و بخش شرقی به نام غازیان. اهمیت اصلی انزلی مربوط به موقعیت بندرگاهی آن استکه امکان برقراری تجارت میان روسیه و ایران را فراهم می‌ساخت. انزلی امروز از زیباترین شهرهای گیلان و در عین حال یکی از فعال‌ترین آن‌هاست. بندر انزلی امکانات تفریحی و مسافرتی زیادی را به مسافران ارائه می‌دهد. قایقرانی و ماهیگیری و شکار پرندگان بر روی تالاب، استفاده از سواحل دریا، قایقرانی در دریا و گردش در پارک و بلوار ساحلی، مجموعه‌ای از خدمات توریستی را به مسافران عرضعه می‌کنند. دیدنی‌های شهر انزلی عبارتند از تأسیسات اسکله و گمرک، شیلات، بلوار ساحلی، تالاب، کاخ و باغ میان پشته، بازار، میدان شهر و شنبه بازار که روزهای شنبه جمعیت زیادی را به خود جلب می‌کند.
د: ماسوله : شهر تاریخی ماسوله در ۳۵ کیلومتری غرب فومن واقع شده است. اهمیت شهر ماسوله در وضع ساختمانی و معماری سنتی آن است. ماسوله بر روی دامنه‌ی کوهی قرار گرفته و خانه‌های بر روی هم قرار گرفته‌اند و گذرگاه های عمومی از پشت بام خانه‌ها می‌گذرد. این الگوی خانه‌سازی منظره‌ی زیبایی بر روی دامنه به وجود آورده که شهر ماسوله را از سایر شهرها مشخص ساخته است. جوراب‌ها و دستکش‌های پشمی، گیوه و برخی از پوشاک‌های سنتی که زنان و دختران ماسوله را مشغول داشته از مهمترین صنایع دستی ماسوله به شمار می‌روند. اغلب مغازه‌های شهر مملو از این کالاهست. مشتری‌های اصلی این کالاها نه کشاورزان و شهرنشینان، بلکه انبوه مسافرانی هستند که برای بازدید از شهر تاریخی ماسوله به آنجا می‌روند. تنوع رنگ‌ها و زیبایی فوق‌العاده بافته‌های سنتی ماسوله بازدیدکنندگان را مجذوب ساخته و آن‌ها را به خرید تشویق می‌کند.
مکان­های توریستی با قابلیت جاذبه­های طبیعی
جاذبه‌های طبیعی در گیلان به سبب طبیعت مساعد منطقه بسیار فراونند و هر یک از نظر بهره‌دهی اهمیت ویژه‌ای دارند. برخی از این جاذبه‌ها در فصول خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما برخی دیگر محدودیت فصلی نداشته و در همه‌ی فصول قابل استفاده هستند. تاکنون تمامی قابلیت‌های جهانگردی طبیعت گیلان مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. غالب مردم به جاذبه‌هایی روی می‌آورند که بیشتر شناخته شده و یا دستیابی به آن‌ها آسان‌تر باشد. در حالی که استعدادهای فراغتی و جهانگردی طبیعی فراوانی وجود دارند که با اندک تحرکی می‌توانند به جاذبه‌های قوی تبدیل شوند.
ساحل دریا
طول سواحل دریا در استان گیلان به ۲۲۰ کیلومتر می‌رسد. در این مسیر شهرهای آستارا، بندر انزلی و کیاشهر مستقیماً در کنار دریا قرار دارند و شهرهای دیگری از استان نیز با فاصله‌ی اندکی از دریا قرار گرفته‌اند. یکی از مشخصات و امتیازات سواحل گیلان ماسه‌ای بودن بخش عمده‌ی آن‌ها و ندیکی به جنگل است، به ویژه در نواحی تالش جنگل با فاصله‌ی اندک از ساحل قرار دارد که این خود زیبایی طبیعی ساحل را دو چندان می‌کند. در این مناطق بسیاری از مسافران می‌توانند از سایبان طبیعی درختان جنگلی برای اقامت استفاده نمایند. تپه‌های ماسه‌ای که در امتداد سواحل گیلان کشیده شده‌اند، بقایای … قبلی دریا بوده و یا در نتیجه حرکت امواج و باد به وجود آمده‌اند. تپه‌های ماسه‌ای سواحل گیلان را می‌توان بهشت خانوادگی به ویژه برای کودکان دانست. در سواحل ماسه‌ای مسافران می‌توانند به نحو مطلوب از اوقات فراغت خود و آب دریا استفاده کنند. ویژگی سواحل ماسه‌ای گیلان، ادامه آن‌ها در کف دریاست به نحوی که هنگام آب‌تنی و شنا در سواحل مزبور خطر برخورد با صخره‌ها و سنگ‌ها به هیچ روی وجود ندارد. به طور کلی سواحل دریایی گیلان را از نظر استفاده جهانگردی و فراغتی می‌توان به دو بخش فعال و کم فعال تقسیم کرد. آن بخشی از سواحل که در قسمت‌های شرقی و مرکزی گیلان قرار دارند، به دلیل دسترسی بهتر و نزدیکی به کانون‌های جذب و ورود اصلی جریان‌های جهانگردی از تهران و مازندران می‌توان به عنوان نواحی ساحلی فعال و پرتحرک از نظر فعالیت‌های گیلانگردی دانست. بخش دیگری که سواحل غربی استان که سواحل شهرستان‌های تالش و قسمت عمده سواحل شهرستان آستارا را به استثنای محدوده شهر آستارا شامل می‌شود، باید سواحل کم فعال نامید که دلایل آن فاصله دورتر مراکز جمعیتی و فقدان یا ضعف تأسیسات اقامتی و پذیرایی می‌باشد. البته این امر موجب بکر و طبیعی ماندن این سواحل شده است.
شکل ‏۳‑۶ : ساحل دریا انزلی (منبع: www.ichto.ir)
تالاب‌ها، دریاچه‌ها و رودها
تالاب‌ها یا لاگون‌ها (Lagoon) ساحلی از جمله جاذبه‌های طبیعی استان گیلان هستند. این پدیده به علت ارتباط با دریا و تغذیه از رودخانه‌های آب شیرین باید اکوسیستمی زنده و فعال به حساب آورد. مهمترین تالاب استان گیلان تالاب انزلی است که در جنوب این شهرستان واقع شده است. تالاب انزلی با ویژگی‌های طبیعی منحصر به فرد از جمله زیباترین مناظر آبی گیلان به شمار می‌رود که همه ساله میزبان گردشگران طبیعی فراوانی است. انبوه گل‌های نیلوفر آبی که غنچه‌ها و برگ‌های آن سر از آب بر آورده و سطح وسیعی از تالاب را می‌پوشانند منظره بدیع و زیبایی به وجود می‌آورند. مسافران و مشتاقانی که در فصل رویش گل‌های نیلوفر آبی سوار بر قایق‌های پارویی از میان آن‌ها می‌گذرند و با لذت خاصی آن‌ها را لمس می‌کنند. چشم‌انداز دیگر تالاب انزلی، که از نظر گیلانگردی اهمیت شایانی دارد، نیزارهای آن است. رویش نی در تالاب هرچند که از نظر اکولوژیکی مشکلات زیادی برای آن ایجاد می‌کند و رویش سریع و تکثیر و تکثیر خارق‌العاده نی موجبات سرعت خشک شدن تالاب را می‌آورد، اما در جای خود یکی از مظاهر اصلی اکوسیستم طبیعی تالاب و محلی مناسب برای آشیانه‌سازی و تخم‌گذاری پرندگان مهاجر تالاب است.
تالاب عباس‌آباد آستارا، دریاچه جوکندان تالش، تالاب‌های کلایه لنگرود و دریاچه سد منجیل از دیگر جاذبه‌های آبی استان محسوب می‌شوند.
شاید تاکنون رودهای گیلان به عنوان یک جاذبه‌ی گیلانگردی کمتر مورد توجه بوده‌اند. دلیل آن هم شاید اهمیتی است که این رودها برای کشاورزی دارند. از این نظر مهمترین منشأ برکت در این استان تلقی می‌شوند. رودهای گیلان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی در مسیر جریان خود از ویژگی‌های خاصی برخوردارند. بستر رودهای گیلان عموماً در مسیر دره‌های کوهستانی و کوهپایه‌ای که از جنگل‌های سرسبز و انبوه پوشیده شده‌اند قرار گرفته. جریان آب در قعر دره‌ها و دامنه‌های جنگلی و سرسبز مناظر طبیعی دل‌انگیز به وجود آورده است. در فصل تابستان و کم‌آبی رودها اغلب مسافرین گیلان در کنار رودها بر روی چمنزارها و زیر سایبان‌های طبیعی اتراق می‌کنند.
شکل ‏۳‑۷ : گل نیلوفر تالاب انزلی (منبع: www.ichto.ir)
جنگل‌ها
جنگل‌های گیلان از مناظر طبیعی زیبای این استان محسوب می‌شوند. جنگل نعمتی است طبیعی برای لذت بردن از آن به هیچ واسطه و یا انگیزه‌ی خاصی نیاز نیست، چرا که جنگل جنگل است و طبیعت آن به خودی خود قابلیتی روح‌نواز و آرام‌بخش دارد. جنگل به عنوان یک جاذبه‌ی توریستی مورد توجه همیشگی قرار دارد، اما مشکل اصلی دستیابی به این آمیزه‌ی طبیعی خرابی و فقدان راه‌ها است. راه‌های موجود در نواحی جنگلی بیشتر از نوع راه‌های درجه دوم و کوهستانی بوده و اغلب تنها با وسائط نقله قدرتمند قابل عبور هستند. بنابراین شرط اصلی پیوند جنگل با فعالیت‌های گیلانگردی، توسعه‌ی راه‌هایی است که از نواحی جنگلی می‌گذرند. ایجاد پارک‌های جنگلی در نواحی مورد دسترس از جمله اقداماتی است که می‌تواند قابلیت توریستی و فراغتی جنگل‌ها را افزایش داده و توان آن‌ها را برای استفاده‌های توریستی به حرکت در آورد. توسعه‌ی راه‌های ارتباطی از میان دره‌هایی که با عبور از نواحی جنگلی به کوهستان می‌رسند، امکان گشت‌های عبوری را از میان جنگل فراهم می‌سازد.
شکل ‏۳‑۸: تصویر جنگل رودسر (منبع: www.ichto.ir)
کوهستان‌ها و نواحی ییلاقی
بیش از نیمی از مساحت استان گیلان را نواحی کوهستانی تشکیل می‌دهند. در حالی که شاید برای کسانی که گیلان را فقط از طریق گشت و گذار در جلگه‌های آن می‌شناسند تصور چنین نسبتی مشکل باشد. نواحی ییلاقی گیلان از نظر چشم‌انداز طبیعی از سه قسمت تشکیل شده است. ییلاق‌های جنگلی که با توجه به مرز ارتفاعی جنگل تا حدود ۲۸۰۰ متر کشیده شده است، مناطق ییلاقی واقع در مرز میان جنگل و مراتع کوهستانی و بالاخره ییلاق‌های موجود در نواحی ارتفاعات و خط‌الرأس کوه‌ها، با توجه به سه نوع ییلاق جواهردشت شهرستان رودسر ییلاق دیلمان و اسپینل شهرستان سیاهکل، ییلاق سلانسر شهرستان رودبار، نواحی ییلاقی ماسوله شهرستان فومن و نواحی ییلاقی تالش و آستارا به طور کلی نواحی ییلاقی گیلان که در نقاط کوهستانی این استان قرار دارند از اهمیت توریستی فراوانی برخوردارند. لیکن توسعه‌ی راه‌های ارتباطی در نواحی جلگه‌ای و تمرکز فعالیت‌های توریستی و فراغتی در سواحل و جلگه‌ها، تاکنون توجه جدی به این نواحی را محدود کرده است. تردیدی نیست که یکی از چالش‌های مهم در توسعه‌ی گردشگری نواحی ییلاقی عدم وجود راه‌های ارتباطی مناسب است. البته این موضوع از منظر دیدگاه زیست محیطی نیز مورد تحلیل قرار می‌گیرد، چرا که دوستداران محیط زیست و فعالان این بخش با احداث راه در کوهستان‌ها و جنگل‌ به جهت تخریب زیست محیطی این مناطق و همچنین حضور گردشگران نا‌آگاه و تخریب زیست‌گاه گیاهی و حیوانی این نواحی زیستی مخالفت می‌کنند و تمایل به دست نخورده ماندن این نواحی دارند. لذا در جهت رونق گردشگری کوهستان باید ابتدا روش‌هایی که کمترین آسیب را به این مناطق وارد می‌کند برای احداث راه‌ها مورد استفاده قرار داد. ضمن اینکه گردشگران نیز باید با فرهنگ حضور در مناطق کوهستانی و جنگل آشنا شوند.
مشخصات راه ­ها و شبکه ارتباطی استان گیلان
سرزمین گیلان با توجه به گسترش و تنوع فعالیت‌های اقتصادی آن و نیز فراهم بودن امکانات محیطی، از لحاظ راه‌های ارتباطی در گذر زمان پیوسته از شرایط نامناسبی برخوردار بوده است و همین امر به عنوان یکی از موانع توسعه‌ی تجاری ، اجتماعی و اقتصادی این استان عمل نموده است. در این میان، به واسطه پیچیدگی و موانع طبیعی موجود در استفاده از راه‌های زمینی، امکان استفاده آسان‌تر از راه‌های طبیعی آبی (رودخانه‌ها و دریا) نقش اساسی در ایجاد ارتباطات بر عهده داشته است.
تاریخچه راه های استان گیلان
الف: راه های زمینی : ابن حوقل از سده‌ی ۴هجری خبر می‌دهد که راه ارتباطی میان گیلان و مازندران از طریق چالوس و راهی دشوار بوده است. این نکته را اصطخری در همان زمان مورد تأیید و تکرار قرار می‌دهد و می‌نویسد: راه گذر سوی دیلمان از طبرستان جایگاهی است که آن را سالوس (چالوس) خوانند بر کنار دریا.(اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۰) با توجه به پوشش گیاهی و شرایط جنگلی و بارش باران های موسمی مداوم در استان گیلان عبور از راه‌ها پیوسته با مشکلاتی همراه بود، به ویژه وجود رودهای متعدد محلی و قطع راه‌های سنتی توسط آن‌ها مشکلات را دو چندان می‌کرده است . در این باره رابینو می نویسد : چاله‌ها تمام اطراف خود را پر از آب ساخته و مسافر ناگزیر است در میان گل و آب که تا زیر تنگ اسبش را فرا گرفته،مسافت طولانی را طی کند و با این تفصیل اگر جان به سلامت برده باشد، پس از سیر خطرناکی به محله یا قریه‌ای وارد می‌شود. وی تنها راه نسبتاً قابل استفاده در منطقه را راه رودسر تا بار فروش (در مازندران) می‌داند که چارپاداران از آن استفاده می‌کردند و این راه در واقع راه ماسه‌ای کنار دریا بوده است، که برای عبور از آن راهنماهای با تجربه لازم بود تا بتوان از رودهای متعدد مملو از ریگ روان عبور نمود. تعداد زیاد این گونه رودها مانعی جدی بر سر عبور از این راه به شمار می‌رفته است.(خمامی زاده ۱۳۵۷: ۱۸۷) استفاده از راه‌های دور افتاده معمولاً تنها در ماه‌های معدودی از سال امکان‌پذیر بود. مه و برف معمولاً مانع از حرکت در اینگونه راه‌ها ، به ویژه راه‌های فرعی کوهستانی، می‌شده است. به عنوان نمونه‌ی مهمی از این راه‌ها، راه کوهستانی از گرگانرود به اردبیل را می‌توان ذکر کرد که از ییلاق به آق‌اولر می‌آمده است. این راه در زمستان به واسطه‌ی پوشیده شدن از برف، مسدود می‌مانده و برای ارتباط از راه آستارا استفاده می‌شده است. البته برای تشخیص برخی از این راه‌ها که معمولاً کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفتند قاعدتاً برج‌های سنگی که گاه ارتفاع آن‌ها به حدود یک متر می‌رسید، تعبیه می‌شد. (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۳)
شاه عباس اول در (بازگشت و فراغت از تسخیر گنجه و شیروان) به هنگام عبور لشکریانش از راه گیلان به مازندران و به هنگام (سیر و شکار گیلانات) بر طبق روایت (تاریخ گیلان) دستور می‌دهد تا (از ابتدای آستارا تا سرحد و سامان مازندران در ترتیب شوارع و تعمیر پل‌ها) بکوشند. اولئاریوس در حدود سال ۱۸۶۷ میلادی در این مورد می‌نویسد: شاه عباس با احداث راهی از استر‌آباد (گرگان) آغاز می‌شود و به آستارا پایان می‌یابد [نقیضه فقدان راه‌ها را] جبران کرده است، چنان که اکنون مردم می‌توانند با سهولت با هرگونه وسیله‌ی نقلیه‌ای مثل گاری و اسب و شتر و امثال آن‌ها در طول این راه سفر کنند). (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۳) هدف شاه عباس برای احداث و مرمت راه مذکور مفهوم نظامی داشت و منظور از ایجاد این راه استفاده لشکریان و عبور سربازان از این مسیر بوده است این راه نسبتاً مناسب نیز پس از مدتی به علت عدم نگهداری رو به ویرانی می‌گذارد و از لحاظ ارتباط تجاری به صورت فراموش شده و غیر قابل استفاده در می‌آید.
مکنزی بهترین راه‌های گیلان را مسیر بستر رودها می‌داند، مکنزی اضافه می‌کند: هیچ یک از راه‌های زمینی گیلان را نمی‌توان واقعاً خوب نامید. اولئاریوس در حدود سال ۱۶۳۷ راه گیلان را (هولناک‌ترین راه موجود در دنیا) برمی‌شمارد!؟ وی عنوان می کند از ۴ طریق بسیار دشوار ، باریک و پرخطر امکان دسترسی به گیلان وجود دارد: از خراسان و از راه استرآباد؛ از راه مازندران، از شهر فرح‌آباد ؛ از طریق پیله‌رودبار؛ از راه لنگرکنان (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۶)
اما راه زمینی گیلان به ایران مرکزی نیز از وضع بهتری برخوردار نبوده است. این جاده نیز بر اساس اطلاعات برجامانده احتمالاً در اوایل سلطنت سلسله‌ی صفویه که ( به استناد پل قدیمی موجود در شهر منجیل)، ساخته شده است. در سال ۱۲۴۶ هجری قمری فتحعلی شاه جاده‌ی منجیل و قزوین را تعمیر کرد و بعد ناصرالدین شاه نیز این کار را به انجام رساند و دهکده‌ی سراوان را وقف نگهداری جاده‌ی رشت به امام‌زاده هاشم و رشت به لاهیجان نمود. در کنار اقدامات دولتی، معمولاً تجار و معتبرین محلی در احداث و تعمیر راه ها و پل‌ها پیشقدم بوده‌اند. علاوه بر این، در نقاط مختلف بودجه‌ها و درآمدهای خاصی جهت نگهداری و مرمت راه‌ها در نظر گرفته می‌شد.
احداث راه شوسه رشت- قزوین در سال ۱۳۱۳ هجری قمری در دوره‌ی حکومت شاهزاده عباس میرزا ملک‌آرا، آغاز شد. این جاده به اضافه‌ی جاده‌ی غازیان-رشت که توسط یک شرکت روسی ساخته شد، در سال ۱۳۱۶ هجری قمری برای عبور درشکه افتتاح شد. امتیاز این شرکت ۸۹ سال بود و علاوه بر این‌ها، یک راه فرعی از رشت به پیربازار که بندر وصول عوارض رشت به شمار می‌رفت، ساخته شد. در کنار آن، سپهدار اعظم جاده‌ای از رودسر به لنگرود، لاهیجان، کیسم و رشت وراهی دیگر از رشت به پسیخان، جمعه‌بازار، کسماء شکرباغان و طاهرگوراب احداث نمود.
به طور کلی در آغاز سده‌ی حاضر راه‌های مهم سرزمین گیلان به شرح زیر بودند:
جاده‌ی آستارا به انزلی از طریق تالش ؛ جاده‌ی انزلی به تهران؛ جاده‌ی انزلی- مازندران
علاوه بر این، در همین دوره راه‌آهن رشت- پیربازار که راهی بود به طول ۹ کیلومتر و عرض ۷۵ سانتیمتر ایجاد شد (۱۹۱۵ میلادی) و تا مدتی دایر بود؛ هرچند پیش از آن، همانگونه که اورسل از سال ۱۸۸۲ میلادی خبر می‌دهد، طرح احداث راه‌آهن بین رشت- تهران مطرح بوده است، اما کرزن در سال ۱۸۹۲ میلادی خبر می‌دهد که قسمتی از این طرح به انجام رسیده، اما ناتمام رها مانده است. (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۷)
ب: راه های آبی : رودهای کوچک و بزرگ منطقه، تا مدت‌ها راه‌های آبی داخلی و نیز ارتباط خارجی منطقه را فراهم می‌کردند و عمدتاً با بهره گرفتن از قایق‌های محلی مورد استفاده بوده‌اند. از مهم‌ترین راه‌های مزبور که از نظر تجاری اهمیت فراوانی داشته، همین راه آبی رشت- انزلی از طریق پیربازار بوده است. ملگونف بین سال‌های ۱۸۵۸ تا ۱۸۶۰ میلادی این مسیر را به دقت وصیف کرده است: راه کرجی‌بانان از انزلی به پیربازار از سمت راست میان‌پشته است. نزدیک میان‌پشته طرف راست، جزیره کلم‌گوده قرار دارد که پوشیده از نی است… بعد از این جزیره، راه به مرداب باز می شود و کرجی‌‌ها با بادبان حرکت می‌کنند… کشتی نمی‌تواند داخل مرداب شوند، چون گودی آن از حدود ۸ تا ۱۶ متر بیشتر نیست. ، غالب مردم انزلی به شغل قایقرانی و حمل بار اشتغال داشته‌اند. (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۴)
اهمیت دریای خزر به عنوان راه تجاری توسط دو جغرافیادان مورد تأیید است. ابن جوقل می‌نویسد: (کشتی‌های تجاری میان سرزمین‌های مسلمانان و زمین خزر در حرکتند)، و اصطخری از ارتباط بین شهرها از طریق این دریا خبر می‌دهد. اما استفاده از راه دریایی و کشتیرانی به ویژه پس از قرارداد ترکمنچای به دست روس‌ها افتاد. بدین سان تجارت از راه آبی دریای خزر عمدتاً در دست کمپانی‌های خارجی و معروف‌ترین آن‌ها در سده‌ی ۱۹ میلادی، کمپانی روسی قفقاز و مرکوری بود. این کمپانی که ناوگانی از کشتی‌های متعدد تجاری در اختیار داشت و کشتی تفریحی کوچکی به ناصرالدین شاه اهدا کرده بود، دارای غلبه‌ی تجاری خاصی بود. مطابق عهدنامه‌ی ترکمنچای حتی ورود این کشتی تفریحی به دریا نیز توسط روس‌ها منع شده بود.در همین زمان، کشتی‌های شوروی (سابق) دریای خزر توسط کمپانی کاسپار یا شرکت دریای خزر اداره می‌شدند و ۲ خط منظم برای حمل و نقل پست و مسافر و مال‌التجاره دایر گردید:
خط اول، بین بادکوبه و بندرانزلی و خط دوم، بین بادکوبه، آستارا، انزلی، تنکابن، مشهدسر، بندرگز و بالعکس. .(خمامی زاده ۱۳۵۷: ۱۸۱)
حمل و نقل هوایی : امتیاز خطوط هواپیمایی بر اساس قراردادی مخصوص و مسافت ۳۰۹ کیلومتر مسیر بین تهران- بندرانزلی به کمپانی یونکرز آلمان برای مدت ۵ سال واگذار شده بود که محموله‌های پستی دولتی را حمل نماید. خط هوایی مزبور در انزلی به هواپیمای مسیر باکو – مسکو مربوط بود، به نحوی که از این طریق تهران به وسیله‌ی انزلی به اروپا متصل می‌گردید. در همین زمان، مسافت بین تهران و برلین در ۵ روز طی می‌شد. علاوه بر این، باکو از طریق خطوط آهن به برلین، پاریس، لندن و شهرهای دیگر اروپایی و نیز از طریق هواپیمای کمپانی W.O.G.W.F به شهرهای مذکور متصل می‌شده است. مسعود کیهان خبر می‌دهد که: سابقاً سرویس مزبور در خطوط ذیل دایر گشته، مسافر و مقدار معین مال‌التجاره حمل می‌نمود، ولی اکنون (۱۳۰۹ هجری شمسی) این سرویس متروک گردیده است. (اصلاح عربانی ۱۳۸۰:ج۲ :۴۵۵)
شرایط کنونی راه های استان گیلان
استان گیلان مجموعاً دارای ۱۰۷۴۶ کیلومتر انواع راه زمینی می باشد. حدود ۸۳ درصد از راه‌های استان گیلان (۸۹۰۱ کیلومتر) را راه‌های روستایی تشکیل می‌دهند که از این میزان راه روستایی ۴۵ درصد آسفالته ۲۶ درصد راه شوسه خاکی و ۲۹ درصد راه های دسترسی روستایی هستند. بدین ترتیب می‌توان در نظر اول نتیجه گرفت که استان گیلان دارای یکی از پیچیده‌ترین شبکه‌ راه‌های روستایی است. با توجه به وضعیت کیفی راه‌های روستایی مشخص می‌شود که روستاهای متعدد و پراکنده‌ی استان از لحاظ برخورداری از راه‌های مناسب با تفاوت و نوسان چشمگیری روبه‌رو هستند. علاوه بر این، میان قسمت‌های مختلف استان تفاوت درون منطقه‌ای آشکاری از لحاظ طول و کیفیت راه‌های روستایی ملاحظه می‌شود، بدین معنی که شهرستان رشت دارای بیشترین طول راه‌های روستایی در استان است (۱۲۹۳ کیلومتر) و شهرستان‌های تالش (۹۹۶ کیلومتر) ، رودسر (۸۲۹ کیلومتر)، صومعه سرا (۷۲۲ کیلومتر) و رودبار (۷۰۲ کیلومتر) به ترتیب پس از آن جای می‌گیرند. در مقابل، شهرستان‌های انزلی و آستارا به ترتیب با ۱۰۸ و ۱۶۱ کیلومتر دارای کمترین طول‌ راه‌های روستایی هستند. از سوی دیگر ، طول راه‌های روستایی آسفالته در شهرستان‌های فوق به ترتیب ۴۷٫۲ درصد رشت ، ۳۹٫۵۹ درصد تالش، ۳۸٫۶۵ درصد رودسر ،۵۴٫۳۷ درصد صومعه سرا و ۳۰٫۱۸ درصد در رودبار، ۴۷٫۴درصد در انزلی و ۵۹٫۴۹ درصد در آستاراست که خود نشانگر تفاوت‌های کیفی از نظر دسترسی به راه‌های مناسب ارتباطی در سطح شهرستان‌های استان است.
در سال ۱۳۹۳، طول راه‌های حوزه‌ی استحفاظی اداره‌ی کل راه و شهر سازی استان گیلان ۱۰۷۴۶ کیلومتر به شرح زیر بوده است:
آزاد راه ۵۳ کیلومتر (۰٫۵ درصد کل راه‌های استان گیلان).

سه -نکته دیگر تهدید نسبت به افراد ثالث است . مطابق ماده ی۲۰۴ ق.م. ایران اشخاص ثالث محدود به خویشان نزدیک شده است و تشخیص نزدیکی درجه بسته به نظر عرف شده است. دراین ارتباط سؤالی مطرح است و آن این که آیا تهدید نسبت به نامزد و دوستان نیز مؤثر است ؟ بهتر بود که قانونگذار متعلق ضرر را محدود به خویشاوندان نمی‌کرد، اما به هر حال با اخذ وحدت ملاک می‌توان احکام اکراه را در مورد اشخاص فوق به شرط یک رابطه عاطفی مؤثر جاری دانست .
نویسندگان حقوقی فرانسه در مورد اینکه آیا اشخاص ثالث فقط محدود به افراد مذکور در ماده ۱۱۱۲ می‌شوند یا اینکه قانونگذار برای نمونه مواردی را ذکر کرده است پاسخ یکسانی ارائه نکرده‌اند.

مطابق م ۱۲۷ ق.م.مصر اشخاص ثالث محدود به خود عاقد یا خویشاوندان او نشده است .
.در ماده ۱۱۲ قانون مدنی عراق مقرر شده که تهدید نسبت به پدر، مادر، زوج، زوجه و اشخاص محرم می‌تواند مؤثر باشد. نویسندگان حقوقی معتقدند با توجه به این ماده دوست و موارد مشابه نمی‌تواند مشمول اکراه باشند.
به نظر می‌رسد رابطه عاطفی که تهدید شونده با هر کس دیگری داشته باشد کافی برای اجرای احکام اکراه باشد.
در حال حاضر در اکثر قوانین تعداد مشخصی ذکر نشده است.
چهار -وسیله و هدف اکراه :
گاهی هدف و وسیله اکراه، مشروع و گاه غیرمشروع است. در مجموع چهار حالت قابل تصور است :
۱-وسیله غیرمشروع و هدف نیز غیرمشروع است، عقد در این حالت اکراهی است
۲-وسیله مشروع و هدف مشروع است، عقد اکراهی نیست .
۳ -وسیله مشروع و هدف غیرمشروع است، عقد اکراهی است .
۴-وسیله غیرمشروع و هدف مشروع است، . نقطه جنجال بر انگیز بین حقوقدانان همین حالت اخیر است .
مطابق یک نظر آنچه شرط است هدف و نه وسیله است. بنابراین زمانی که هدف غیرمشروع باشد، اکراه حاصل است؛ اعم از اینکه وسیله مشروع یا غیرمشروع باشد. و وقتی هدف مشروع است، اکراه حاصل نمی‌شود؛ اعم از اینکه وسیله مشروع یا غیرمشروع باشد.
این نظر در حقوق فرانسه، مصرو عراق طرفدارانی را به خود اختصاص داده است اما در حقوق ایران قابل انتقاد است ؛ از نظر اخلاقی « هدف وسیله را توجیه نمی کند » علاوه ی بر این به کار بردن وسایل نا مشروع برای این که عنصر معنوی اکراه را محقق سازد کافی است . علاوه بر این استفاده ی آن با نظم عمومی مغایرت دارد .
۶-مشهور فقها معتقد به عدم نفوذ معامله مکره هستند اما این گروه یکسان نیاندیشیده‌اند. برخی مکره را فاقد قصد نتیجه می‌دانند و برخی دیگر می‌گویند مکره قصد نتیجه می‌کند اما از کار خود راضی نیست. به هر حال در هر دو مورد سرنوشت نهایی عقد به دست مکره رقم می‌خورد. قانونگذار ایران با توجه به پذیرش اثر عدم نفوذ معامله اکراهی،راه مشهور را برگزیده است. منتها اشکالی که وجود دارد سبک نگارش م۱۹۹ق.م است چرا که می‌گوید: «رضای حاصل» ، یعنی با وجود اکراه، رضا وجود دارد . به هر حال این ماده را باید توجیه کرد.
برای رفع این اشکال باید بین دو رضا قائل به تفکیک شد. رضا گاه به معنای رضای معاملی و گاه به معنای طیب نفس است. رضای مکره، رضای معاملی و نه طیب نفس است. مکره به لحاظ فشار وارد شده راضی به انجام معامله می‌شود تا خود یا نزدیکانش را از خطر مصون بدارد، پس راضی به معامله می‌شود اما طیب نفس به انجام کار ندارد .
بدین ترتیب مکره قصد عمل حقوقی را دارد. یعنی ترجیح می‌دهد ازضرر جلوگیری کند یا ضرر کمتر را بپذیرد.
در مقابل مشهور ایراداتی مطرح شده است از جمله این که مکره قصد نمی کند .در پاسخ می توان گفت : کسی که برخلاف این ظاهر عرفی مدعی است که مکره قصد نمی‌کند باید دلیل ارائه نماید.
اصل عدم نقل و انتقال، اصل عدم صحت و فساد، دلیل فقاهتی است که در برابر ظاهر که دلیل ظنی است، محکوم است.
همچنین با وجود دلیل اجتهادی (اوفوا بالعقود) دلیل فقاهتی یا اصل عملی کاربردی ندارد.
همچنین گفته شده است در مفهوم عقد رضا اخذ شده است، وقتی رضا وجود ندارد عقدی هم تشکیل نمی‌شود.
در پاسخ باید گفت : رضا امری اعتباری نیست که قابل انشاء باشد .وجود واقعی رضا برای تأثیر بخشی کافی است،همانطور که در زمان انعقاد عقد می توان اعلام رضایت کرد ، بعد از عقد هم می توان اظهار رضایت کرد مگر اینکه اراده مکرِه غالب باشد ، که در این صورت عقد باطل است
در برابر این ادعا که رضا باید مقارن با عقد باشد ، می توان گفت لزوم مقارنت طیب نفس مالک با عقد، بهوسیلهی اصل عدم اشتراط نفی می‌شود. در حقیقت شک در چنین شرطی به شک در اطلاق (وجوب وفای به عقد) و عدم آن برمی‌گردد. و اگر در ظاهر، اصل عدم اشتراط با اصل عدم
صحت عقد در تعارض است، عموم وفای به عقد شامل عقد مکره می‌شود. تنها مانعی که وجود دارد، اکراه است که پس از رفع آن، عقد مؤثر می‌شود .
پس از اتفاق مشهور بر صحت و نیازمندی عقد مکره بر اجازه ، در باره ماهیت آن بین فقها اختلاف است که آیا اجازه ناقل یا کاشف از صحت عقد است؟ دو نظریه کشف و نقل مطرح شده است.
نظریه نقل (یعنی مؤ ثر بودن عقد از زمان اجازه ) با منطق همراه است ، اما در عالم اعتبار با این اشکال روبرو است که جهان حقوق جهان نیازها و ضرورت‌ها است. پس، قانونگذار می‌تواند گاه که ضرورتی باشد اثر امری را به گذشته ، خود سرایت دهد و به اراده اشخاص نیز چنین توانی بدهد. ( نظریه کشف )
قانون مدنی ( در ماده ۲۵۸ ) نظریه کشف را پذیرفته است . چون قانونگذار پیش بینی کرده است اجازه یا رد از روز عقد مؤثر است ، اما چون فقط راجع به منافع این اثر را مطرح کرده است معلوم می شود که نظر کشف حکمی را پذیرفته است .
در حقوق فرانسه اکثر نویسندگان معتقدند در اکراه معنوی اراده به طور کامل از بین نمی‌رود. اراده در چنین حالتی معیوب است و اثر اکراه بطلان نسبی قرارداد است. آنچه که ماده ۱۱۱۱ ق.م فرانسه از آن سخن می‌گوید همین نوع از اکراه است. چنین تفکیکی در حقوق ایران وجود ندارد .
به نظر می ‌رسد محدود کردن اثربطلان مطلق به اکراه فیزیکی منطقی نباشد .سخن در قسم دوم است ممکن است اکراه روانی باشد اما اثر آن بر اراده، فقط معیوب کردن آن نباشد، یعنی شدت ترس آن چنان باشد که شخص قادر به تصمیم گیری نباشد. در چنین حالتی اثر عقد باید بطلان مطلق و نه نسبی باشد.
مشکل هنگامی شدیدتر می شود که مطابق نظر گروهی از نویسندگان اکراه معنوی و مادی باید اثر واحدی داشته باشند. یعنی قربانی اکراه، در هر دو، بتواند تقاضای بطلان کند.که ظاهراً این نظر امروزه طرفدار بیشتری دارد .
در حقوق مصر نویسندگان حقوقی معتقدند تفاوتی بین این دو نوع اکراه نیست. هر دو نوع اکراه با حسب شرایط می‌تواند اراده را معیوب کند .
۷-تقسیم اکراه به اکراه مفسد و منعدم کننده اراده که در حقوق برخی از کشورهای عربی مانند مصر وعراق گفته شده صحیح نیست . اکراه مفسد، منعدم کننده اراده نیز هست. اصطلاح « عیب اراده » در حقوق فرانسه علیرغم اشکالی که دارد بهتر است ، چون حداقل مرز دو نوع اکراه مشخص است .
Summary
Duress is an unlawful, unusual pressure, which aims to take off the personal option, so that the threatened person, believing that he will suffer a considerable loss, becomes ready to fulfill a lawful deed.
According to the well known point of view in Islamic law, duress takes away the consent. This lack regards the consent in the meaning of the satisfaction of the soul, instead of the outside consent to the contract. For this same reason the legislator has supposed, in the article 199 of the Civil Code of Iran, the existence of the consent, even in spite of duress. In the French law, duress has a side of guilt too, so that a defect of consent is taken in account in this case.
Nowadays, duress does not remain only in its traditional shape, but it may be regarded also by other different points of view.
The item of fear size has three standards, objective, subjective and a mixed one (objective-subjective). The Iranian and the French Civil Codes have put together the objective and subjective sides of duress; but the French juridical point of view inclines towards its subjective side. The Egyptian Civil Code agrees only with the subjective standard.
Renowned jurisprudents in Islamic law agree that the contract under duress is invalid and needs permission. The permission refers to the beginning of the contract but in comparison with its profit.
In this relation Iranian legislator has given preference to neediness over logic (article 258 of the Civil Code) .
The most of the French authors are persuaded that, in the moral duress, the consent is defective, and that the effect of the duress is the relative nullity of the contract. What the article 1111 of the French Civil Code speaks about, is of the same kind of duress. It seems that the moral duress can be cause of the absolutely nullity of the contract, provided that it takes off the intention. In the classic theory the physical duress is cause of the absolute nullity of the contract, but nowadays the most of the French authors are persuaded that the effect of this duress is the relative nullity of the contract. It is obvious that the classic theory is more rational, but if it can be demonstrated that a kind of physical duress only maims, and doesn’t destroy the consent, in this case its effect is the relative nullity of the contract.
It seems that in the moral duress, with regards of the conditions, the contract may be absolute null.
In the Iranian law such a point of view doesn’t exist.
The Egyptian authors are of the opinion that both physical and moral duress maim the consent.
فهرست منابع
۱- القرآن الکریم
الف – لغتنامه :
۲- عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران : امیر کبیر ، ۱۳۶۵، ج۱.
۳- دهخدا، علیاکبر، لغت نامه دهخدا، تهران : دانشگاه تهران ، [بی تا] ، چاپ اول از دوره ی جدید ،ج۱و۷.
ب- روایی :
۴- الإحسائی، ابن ابی جمهور، عوالی اللئالی العزیزه فی الأحادیث الدینیه، قم: مطبعه السید الشهداء، ۱۴۰۳ه.ق.، الطبعه الاولی، ج۲.