• به عبارت دیگر مشتریان چگونه سازمان را ارزیابی میکنند؟(لطفیانی،۱۳۸۵).

معمولاً هدف کلی سازمانها در وجه مشتری، ارائه محصول مناسب با قیمت مناسب به مشتری میباشد که خود میتواند شامل یک سری اهداف جزئی تر باشد(Faweett, Cooper,1998).
مقصود از این و جه برگزیدن بخشهایی از بازار مشتریان برای رقابت توسط واحدهای تجاری است. مدیران باید اصلی ترین معیارها را برای دستیابی موفقیت آمیز به این بخش تعیین کنند. این معیارهای اصلی میتواند در قالب یک زنجیره روابط علّی به صورت (شکل۲-۳) قرار گیرند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل(۲-۳): وجه مشتری- روابط علّی معیارهای اصلی(بختیاری،۱۳۸۸)
ج) وجه فرایندهای داخلی

• سازمان در چه زمینههایی قابلیت اساسی دارد؟

• برای کسب ارزش افزوده و رضایت مشتریان، پس از انالیز روندهای جاری، کدام شغل و فرایند کاری را باید بهبود و اولویت دهیم؟(مستبصری،۱۳۸۷).

• ما باید در چه چیزی مهارت کسب کنیم؟(لطفیانی،۱۳۸۵).

• در وجه فرایندهای داخلی سعس بر آن است تا فرایندهای مهم داخلی، که باید سازمان در آنها بهترین باشد، شناسایی شوند. در این وجه معیارها باید بر فرایندهایی متمرکز شوند که بیشترین تاثیر را بر رضایت مشتری و دستیابی به اهداف مالی سازمان دارند(Lipe, Salterio,2002).

در این وجه باید فرایندهای داخلی را که برای سازمان بسیار حیاتی است تعیین کنند. این فرایندها آنهایی هستند که باید به تحویل ارزشهای عالی به مشتری و دستیابی به اهداف عالی یاری رسانند.BSC از مرحله ارزیابی صرف فرایندهای موجود عبور میکند و برای رسیدن به موفقیت، فرآیندهای جدیدی را تعریف میکند که باید در سازمان پیاده سازی شوند. بر طبق نظر کاپلان نورتون BSC نه تنها فرایندهای عملیاتی بلکه فرایندهای نوآورانه را نیز در نظر میگیرد.
د) وجه یادگیری و رشد

• آیا میتوانیم به بهبود ایجاد ارزش ادامه دهیم؟(لطفیانی،۱۳۸۵).

• برای دستیابی به اهداف، چگونه سازمان را آموزش و بهبود دهیم؟

• اگر بخواهیم به اهداف مشتری و فرایند مالی دست یابیم آرمانها و زیر ساختهای سازمانی نیازمندیم؟

• آیا فرهنگ و فضای سازمانه و اطلاعات و مهارتهای کارکنان جهت دستسابی به اهداف سازمان کافی است؟(مستبصری،۱۳۸۷).

هدف فراهم آوردن مهارتهای جدید به کارکنان به نحوی که ذهنیات و توانایی خلاق آنها جهت نیل به اهداف سازمانی بسیج گردد، ضروری میباشد. جهت سنجش عملکرد سازمان در ارتباط با این عامل میتواند از نسبت تعداد نیروی کار واجد قابلیت لازم به تعداد نیروهای مورد لوزوم در هر یک از گروهای شغلی مهم واحدهای کلیدی سازمان استفاده نمود. جهت سنجش عملکرد سازمان در خصوص بهبود مهارت کارکنان میتوان از شاخصهزینهای نسبت هزینه های آموزش به تعداد نیروی انسانی( هزینه سرانه آموزش) استفاده نمود(Michel Hoc,2000).
در تاثیر وجه کارکنان در عملکرد سازمان(شکل۲-۴) زمینه های سرمایه گذاری غیر سنتی را میتوان در سه گروه زیر دسته بندی کرد:

• قابلیت‌های نیروی انسانی

• سیستمها

• ایجاد انگیزش، قدرت دادن به کارکنان و هم جهتی نیروها.

که در آن اکثر معیارهای سنجش وضعیت کارکنان یک سازمان در رابطه با معیارهایی برای سنجش سه نتیجه زیر تدوین میشوند:

• رضایت کارکنان

• نگهداری کارکنان

• بهره وری کارکنان.

همچنین علاوه بر معیارهای سنجش سه نتیجه مزبور معیارهایی برای عوامل ایجاد کننده نتایج فوق در نظر گرفته میشود که میتوان آنها را نیز در سه گروه زیر دسته بندی کرد:

• بهبود مهارت کارکنان.

• زیر ساختها و سیستمهای اطلاعاتی.

• انگیزش، اختیارات و هم جهتی.

شکل(۲-۴): چارچوب سنجش رشد و یادگیری کارکنان(بختیاری،۱۳۸۸)
۲-۱۲) مزایای ارزیابی عملکرد سازمان

• موجب تشخیص نارسائیها موجد در سازمن میگردد.

• زمینه بهبود و اصلاح اختیارات زیان آور سازمانی را فراهم میسازد.

• موجب شناسایی فعالیتهای کارآ و اثر بخش میشود که با تکید بر آنها، زمینه رشد و ارتقای کیفی امور میتواند فراهم شود.

• میتوان محیطی سالم را برای پرورش و بروز استعدادهای خلاق کارکنان فراهم آورده و موجب تقویت انگیزش آنان شد.

• زمینه تشویق، دلگرمی مدیران کارآمد، متکبر، خلاق را فراهم ساخته و سرانجام منجر به بهره وری بیشتر آنها میگردد.

• موجب مقایسه عملکردها شده و فرصت رقابت سالم را برای سازمانها فراهم میسازد.

• از دیدگاه توسعه و بهبود مدیریت، تهیه و تنظیم برنامههای میان مدت و بلند مدت از اهمیت خاصی برخوردار میباشد.

مهاجرت عبارت‌است از جابه‌جایی مردم از مکانی به مکانی دیگر برای کار یا زندگی. مردم معمولاً به دلیل دور شدن از شرایط یا عوامل نامساعد دورکننده‌ای مانند فقر، کمبود غذا، بلایای طبیعی، جنگ، بیکاری و کمبود امنیت مهاجرت می‌کنند. دلیل دوم می‌تواند شرایط و عوامل مساعد جذب کننده مانند امکانات بهداشتی بیشتر، آموزش بهتر، درآمد بیشتر و مسکن بهتر در مقصد مهاجرت باشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

می توان گفت که هر طرحی در روستا سبب کاهش مهاجرت شود ، طرحی موفق بوده ، زیرا عوامل بسیاری سبب ترغیب روستاییان به مهاجرت می باشد و از بین بردن این انگیزه به تلاش بسیار ، سرمایه گذاری کافی ، آماده سازی بستری مناسب در سطح روستا می شود . به عنوان مثال چه بسیار افرادی که جهت ادامه تحصیل فرزند خود از روستا مهاجرت نموده اند حال اگر طرح هادی بتواند زمینه تحصیلی مناسب را پیش بینی نموده و اجرا این طرح سبب نگهداشت جمعیت گردد ، می توان از این طرح به عنوان طرحی موفق یاد نمود .
همانطور که می دانیم تهیه طرح هادی سبب می شود که روستاها در اولویت دریافت خدمات روبنایی و زیر بنایی قرار گیرند . نبود خدمات و امکانات در کنار بیکاری می تواند از دلایل مهم مهاجرت روستاییان بوده که با تهیه و اجرای طرح هادی قابل رفع می گردد . با مشاهده ۸ روستای مورد مطالعه درمی یابیم تهیه طرح هادی موجبات ورود امکانات را فراهم نموده و این روند در آینده نیز ادامه خواهد یافت . با مطالعه میزان مهاجرت در روستاهای مورد مطالعه همزمان با افزایش امکانات نیز می توان نتیجه مثبت تهیه و اجرای طرح هادی در کاهش روند مهاجرت در روستاهای مورد مطالعه را دید . چنانچه مهاجرت در اغلب روستاها ثابت شده و حتی روستاهای پسیخان و سیاه اسطلخ که دارای طرح هادی اجرا شده می باشند ، کاهش یافته است که این نشانگر تاثیر متوسط رو به رشد اجرای طرح هادی بر مسئله مهاجرت است .
البته پاسخگویان معتقدند اجرای طرح هادی در کاهش میزان مهاجرت بی تاثیر نبوده ولی تاثیر آن خیلی چشم گیر نمی باشد به طوریکه ۶/۵۱ درصد از افراد گزینه متوسط و ۱/۳۹ گزینه بسیار کم و اصلاً و تنها ۳/۹ درصد گزینه زیاد را انتخاب نموده اند .
جدول ۴-۲۰- میزان تاثیر اجرای طرح هادی در میزان مهاجرت

شرح

فراوانی

درصد

اصلاً

۱۷

۹/۷

کم

۶۷

۲/۳۱

متوسط

۱۱۱

۶/۵۱

زیاد

۲۰

۳/۹

خیلی زیاد

۰

۰

کل

۲۱۵

۱۰۰

ماخذ : مطالعات میدانی ، ۱۳۹۲
شکل ۴-۲۰- میزان تاثیر اجرای طرح هادی در میزان مهاجرت

الگوهای تعالی سازمانی یا سرآمدی کسب و کار به عنوان ابزار قوی برای سنجش میزان استقرار درسازمان‌های مختلف به کار گرفته می‌شوند. با بکارگیری این الگوها سازمان‌ها می توانند از یک سو میزان موفقیت خود را در اجرای برنامه‌های بهبود در مقاطع مختلف زمانی ارزیابی قرار دهند و از سوی دیگر عملکرد خود را با سایر سازمان‌ها به ویژه بهترین آن‌ها مقایسه کنند

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

کاستروسانا و همکاران^[۷] (۲۰۰۵) بیان کرده اند که استراتژی و خط و مشی بر اساس EFQM قطاری از تلاش‌های سازمان برای توسعه استراتژی مبتنی بر ذ‌ی‌نفعان و از ویژگی‌های بازار می‌باشد
الگوهای سرآمدی کسب و کار پاسخی است به این سوال که سازمان برتر چگونه سازمانی است؟ چه اهدافی و مفاهیمی را دنبال می‌کند و چه معیارهایی بر رقبای آن‌ها حاکم هستند؟
امروز اکثر کشورهای دنیا با تکیه براین الگوها جوایزی را در سطح ملی و منطقه‌ای ایجاد کرده‌اند که محرک سازمان‌ها و کسب و کار در تعالی، رشد وثروت آفرینی است. مدل‌های تعالی با محور قراردادن کیفیت تولید ( کالا یا خدمات ) و مشارکت همه اعضا سازمان می‌تواند رضایت مشتری را جلب و منافع ذی‌نفعان را فراهم نموده و در عین حال یادگیری فردی و سازمانی را با تکیه بر خلاقیت و نوآوری تشویق و ترویج کنند سئوالی که پیش می‌آید این است که آیا بکارگیری الگوی تعالی در ایران همانند سایرکشورها منجربه بهبود عملکرد شرکت‌ها شده است، آیا بین امتیازات کسب شده براساس ارزیابی این الگو و شاخص‌های عملکرد مالی ارتباط معنا داری وجود دارد؟ آیا تفاوت معنا داری بین شاخص‌های عملکرد مالی قبل و بعد از اجرای الگو تعالی مشاهده شده است؟
ازآنجائیکه در برخی از موارد علم اقتصاد وعلم کیفیت به صورت جزیره‌ای عمل می‌نمایند و هر کدام در حوزه تخصص خود به عنوان “بهترین الگوهای عملکردی” مورد استفاده و آنالیز قرار می‌گیرند، بنابراین اثرات و تعاملات آن‌ها برهم و میزان اثربخشی فعالیت‌های کیفیتی از بعد اقتصادی و مالی به راحتی بررسی، تجزیه و تحلیل و اندازه‌گیری نمی‌شوند
رشد شاخص‌های مالی و اقتصادی در سازمان‌هایی که الگوی سازمانی را به طور موفق پیاده ساخته‌اند، از جمله عواملی است که سایر شرکت‌ها و سازمان‌های انتفاعی و غیرانتفاعی را تشویق به پیوستن به این موج خروشان و تحول آفرین می‌نمایند.
استفاده از معیارها و
شاخص‌های مالی بهترین راه برای بیان ارتباط بین پیاده سازی موثر اصول تعالیEFQM است.
۱-۴- قلمرو تحقیق
قلمرو این تحقیق شرکت‌هایی هستند که دارای شرایط زیر باشند:
۱-حد اقل در دو سال در جایزه ملی بهره وری و تعالی سازمانی تقدیر نامه، گواهینامه یا تندیس گرفته باشند
۲-دوره مالی این شرکت‌ها منتهی به اسفند همان سال باشد
۳-شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران باشد
۴-در طی ارزیابی تغییر فعالیت نداده باشند
۵- محدوده زمانی آن‌ها بین سال های ۸۳ تا ۸۸ باشد
۱-۵- چهارچوب نظری تحقیق
باتوجه به اطلاعات جمع آوری شده در این تحقیق، معیارهای نه گانه مدل EFQM به عنوان متغیر‌های مستقل و سود آوری شرکت به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده است. چهارچوب نظری تحقیق به شرح زیر ارائه می‌گردد:
۱-۶- فرضیات تحقیق
الف – فرضیه اصلی
بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
ب – فرضیات فرعی
فرضیه فرعی ۱ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه رهبری ^[۸]و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۲ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه خط مشی و استراتژی^[۹] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۳ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه منابع انسانی^[۱۰] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۴ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه شرکا و منابع^[۱۱] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۵ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه فرآیندها ^[۱۲]و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۶ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه نتایج مشتریان^[۱۳] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۷ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه نتایج کارکنان^[۱۴] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۸ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه نتایج جامعه^[۱۵] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
فرضیه فرعی ۹ : بین تعالی سازمانی و سرآمدی بر اساس مدل EFQM در حوزه نتایج کلیدی عملکرد^[۱۶] و سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.
۱-۷- اهداف تحقیق:
سوال اصلی در این پژوهش بدین صورت می‌باشد که:
آیا سرآمدی و تعالی بر اساس مدل EFQM، تاثیری بر سود آوری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران دارد؟
در این تحقیق به این موضوع پرداخته می‌شود که ارزیابی بر اساس این الگو و حرکت به سمت تعالی و کسب سرآمدی ونیز ارتقا ء سازمان در معیارهای ۹ گانه با توجه به شرایط حاکم بر صنایع کشور در نهایت امر موجب سرآمدی و کسب سود برای سهامداران شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران خواهد شد یا خیر؟
این طرح با توجه به ویژگی منحصر به فرد از لحاظ بررسی تمامی ابعاد سازمانی با الگوی جهانی EFQM همسویی داشته و از اثربخشی و کارایی قابل توجهی برخوردار می‌باشد و از نظر دوره زمانی نیز با توجه به این که اکثر شرکت‌ها به دنبال آن هستند به روز می‌باشد
۱-۸- روش تحقیق:
با توجه به موضوع که روش تحقیق از نوع توصیفی و همبستگی است. و نظر به این که تحقیق الگوی تعالی و سرآمدی و تأثیر آن بر سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد، لذا جهت انتخاب جامعه آماری، لیست شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که در آن‌ها تعالی سازمانی و سرآمدی براساس مدل EFQM انجام گردیده از طریق دبیر خانه جایزه ملی کیفیت و سازمان بورس اوراق بهادار تهران اخذ و به روش نمونه گیری قضاوتی شرکت‌های مشمول مدل فوق که دست‌یابی به اطلاعات آن‌ها امکان پذیر بوده است به عنوان نمونه‌های جامعه آماری مورد بررسی، انتخاب می‌گردند. باتوجه به کمی بودن اطلاعات تحقیق، در جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها، از تحلیل آمار استنباطی با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS و Excel و از روش همبستگی (پیرسون) استفاده می‌شود.
۱-۹- معرفی مدل برای تحقیق
موضوع تحقیق مدل سرآمدی و تعالی سازمانی براساس مدل EFQM و تأثیر آن بر سودآوری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد، لذا جهت انتخاب جامعه آماری، لیست شرکت‌هایی که EFQMدر آن‌ها انجام گردیده از طریق شرکت نوسازی صنایع ایران، دبیر خانه جایزه ملی کیفیت و سازمان بورس اوراق بهادار تهران که امکان پذیر بوده است به عنوان نمونه‌های جامعه آماری مورد بررسی انتخاب می‌گردند.
۱-۱۰- اصطلاحات و تعاریف
مسئله :عبارت است از تفاوت میان آنچه هست یا خواهد بود با آنچه باید باشد یا می‌تواند باشد.
نشانه :عبارت است از پدیده قابل مشاهده‌ای که ناشی از وجود یک مسئله بوده و همراه با آن است.
علت :عبارت است از یک دلیل ثابت شده در مورد وجود مسئله.
علت ریشه‌ای: علت‌ها غالباً متعددند که در این صـورت از اصل پارتو تبعیت می‌کنند،‌ یعنی علت‌های ریشه‌ای آن‌هایی هستند که اهمیت بیشتری دارند و خود ممکن است باعث بروز علل دیگری شوند.
راه‌کار : عبارت است از تغییر که می‌تواند علت مسائل را با موفقیت،‌ حذف یا خنثی نماید.
مدل جایزه کیفیت اروپا (EFQM) : یک چارچوب و الگوی خودارزیابی است که موجب حرکت و هدایت فعالیتهای بهبود مستمر می‌گردد.

جدول (۱-۱) مدل مفهومی تحقیق
۱-۷ واژگان کلیدی
ERP ^[۱۱]برنامه ریزی منابع سازمان :
در واقع نوع جدیدی از سیستم های اطلاعاتی هستند که مشخصه برجسته آنها یکپارچه سازی تمامی فرآیندهای عملیاتی در حوزه های کارکردی سازمان از طریق بانک اطلاعاتی متمرکز می باشد (الوانچی ۱۳۸۰ ص ۳۶) .
^[۱۲]CSFعامل کلیدی موفقیت :
تعداد محدودی از حوزه ها که اگر نتایج این حوزه ها رضایت بخش باشد می توان از عملکرد رقابتی موفق سازمان اطمینان پیدا کرد این عوامل در سازمان ها عامل های کلیدی و مهمی هستند که برای دست یافتن به اهداف کسب و کار بر آن ها تمرکز می شود . حوزه هایی که در آن ها کارها باید انجام گیرند تا کارکرد سیستم اطلاعاتی موفق بود و اهداف مشخص دست یافت (علیزاده ۱۳۸۳ ص ۱۹) .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

BSC ^[۱۳]کارت امتیازی متوازن :
روشی است که در آن استراتژی سازمان به شاخص های قابل اندازه گیری ترجمه و کنترل شده که منجر به تحقیق استراتژی ها می شود . این مدل در سال ۱۹۹۲ و توسط رابرت کاپلان و دیوید نورتون به عنوان سیستمی برای مدیریت بر سیاست ها و استراتژی های سازمان ارائه گردید و جدیدترین روش و سیستم موجود برای ارزیابی عملکرد سازمان می باشد. (ابن رسول ، طرهانی ، لطفی ،۲۰۰۷) .
^[۱۴]ANP فرایند تحلیل شبکه :
روش ANP روشی است که توسط توماس الساعتی در سال ۱۹۹۶ ابداع شد. در واقع بهبودی از AHP (تحلیل سلسله مراتبی) می باشد. در روش AHP وابستگی ها باید به صورت خطی ،از بالا به پایین و یا بلعکس می باشد. ساختار سلسله مراتبی مسائل ساده را از روی مصلحت حل می کند اما در سیستم پیچیده محدود می شود.
حال چنان چه وابستگی دو طرفه ، یعنی وزن معیارها به گزینه ها و وزن گزینه نیز به معیارها وابسته باشد مساله از حالت سلسله مراتبی خارج شده و تشکیل یک شبکه یا سیستم غیر خطی یا سیستم بازخورد را می دهد. که در این صورت برای محاسبه وزن عناصر باید از تئوری شبکه ها استفاده کرد.
۱-۸ روش تحقیق
با توجه به شناسایی شاخص های کلیدی از ۴ منظر BSC تحقیق حاضر از حیث روش پیمایشی است و با توجه به کاربرد آن در استقرار ERP از حیث هدف کاربردی است.
۱-۹ قلمرو تحقیق
الف) قلمرو مکانی: مطالعه موردی شرکت هواپیمایی هما
ب) قلمرو زمانی: استفاده از اطلاعات سال ۱۳۹۰ تا کنون همچنین برآورد می شود تحقیق حاضر تا تیر ماه سال ۱۳۹۳ ادامه یابد .
ج) قلمرو موضوعی : بررسی عوامل کلیدی موفقیت در پیاده سازی سیستم های یکپارچه مدیریت با رویکرد BSC
۱-۱۰ متغیرهای تحقیق
متغیر^[۱۵] کمیتی است که در دامنه معین می تواند از یک فرد به فرد دیگر یا از یک مشاهده به مشاهده دیگر ، مقدارهای مختلفی را به خود بگیرد ،بنابراین چیزی است که تغییر می پذیرد و پژوهشگر آن ها را بنا به هدف تحقیق خود کنترل ، دستکاری یا مشاهده می کند. در برخی مواقع ، متغیر ، نمادی است که اعداد یا ارزش های به آن منتصب میشود. (خاکی،۱۳۹۱، ۵۷) بنابراین دریک تحقیق برای پاسخ دادن به سوالات تحقیق و یا آزمون فرضیه ها, تشخیص متغیرها امری ضروری تلقی می شود.
الف) متغیر مستقل ^[۱۶] : متغیر مستقل یک ویژگی است که توسط پژوهشگر در مقدار آن دخالت یا دستکاری می شود تا تاثیرش بر روی متغیر وابسته مشاهده شود. ایجاد تغییر در یک متغیر مستقل باعث تغییر در متغیر وابسته می شود. (خاکی ،۱۳۹۱، ۵۷)
ب)متغیر وابسته ^[۱۷] : متغیر وابسته، متغیری است که هدف پژوهشگر تشریح یا پیش بینی تغییر پذیری آن است. که در قالب یک مساله تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد. با تجزیه و تحلیل متغیر وابسته و شناسایی عوامل موثر بر آن ، می توان پاسخ ها یا راه حل هایی را برای مساله شناخت (بست ، ۱۳۷۱، ۸۴) ، متغیر وابسته ، متغیری که تغییرات آن تحت تاثیر متغیر مستقل قرار می گیرد (سرمد و دیگران ۱۳۸۵).
^[۱۸]ERP به عنوان متغیر مستقل و بررسی عوامل کلیدی موفقیت CSF ^[۱۹] آن به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده است.
۱-۱۱ ابزار گرد آوری اطلاعات
جمع آوری داده ها درمورد موضوع پژوهش یکی از اصلی ترین مراحل یک پژوهش است. جمع آوری اطلاعات به صورت مناسب می تواند پژوهشگر را در اجرای صحیح تحقیق و نتیجه گیری دقیق و مبتنی بر واقعیت کمک کند. اطلاعات را می توان به روش های گوناگون در مکانهای مختلف و انواع منابع گردآوری کرد.
در تحقیق حاضر از روش های ذیل جهت جمع آوری داده ها استفاده می شود.
جهت شناسایی شاخص های کلیدی ۴ گانه BSC از مصاحبه و پرسشنامه با خبرگان در شرکت هواپیمایی هما استفاده خواهد شد.
جهت شناسایی الویت شاخص های ۴ گانه BSC از پرشنامه با مقیاس ۹ فاصله ای و تکنیک بردار ویژه استفاده خواهد شد.
۱-۱۲ محدودیت ها و مشکلات تحقیق
مهم ترین محدودیت این تحقیق را می توان شناخت اندک و بعضاً نادرست افراد سازمان از عملکرد ERP در سازمان دانست. به علاوه علی رغم آنکه از نظر تئوریک امکان تفکیک برخی از فاکتورهای عملکردی به چندین زیر فاکتور عملکردی دیگر و وارد نمودن آن ها در فاز الویت بندی فاکتورهایی وجود داشت ( فرضاً برای فاکتورهای عملکردی ERP را می توان از منظر تئوریک به غیر از شاخص های ذکر شده به شاخص های دیگری چون گردش موجودی ها ، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری ، گردش حساب های دریافتنی و ….. تفکیک نمود.) اما از آنجا که تعداد مقایسات زوجی در روش ANP که همانند روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی برای N عامل مورد قیاس از فرمول N(N-1))/2) تبعیت می کند، با افزایش تعداد فاکتورها ، تعداد مقایسات زوجی به نحوه فزاینده ای افزایش خواهد یافت و این به منزله افزایش قابل ملاحظه سوالات پرسشنامه است که خبرگان از پاسخ دادن به آن در قالب یک پژوهش دانشجویی امتناع خواهند ورزید.
فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱ پیشینه‌ای از برنامه‌ریزی منابع سازمانی ERP
هدف از این گفتار بیان تاریخچه‌ای درباره برنامه‌ریزی منابع سازمانی (ERP) است. در اینجا سعی می‌شود تامین‌کنندگان اصلی ERP و نیز تاثیرات کلی توسعه سخت‌افزار و نرم‌افزارهای کامپیوتری بر این صنعت و نیز ادغام صنایع که اخیراً رخ داده است مورد بررسی اجمالی قرار گیرد. منابع لازم در این موضوع نیز از مصاحبه‌هایی که با آقایان ای دی، مک وبینی بنیان‌گذار شرکت Edward’s. Dj ریک آلن نایب رئیس پیشین بخش مدیریت مالی و ریک سؤ مشاور پیشین شرکت Edward’s D.j بدست آمده است. همچنین از اطلاعات آقای بیل رابینسون که سمت مشاور صنعتی را در اواسط دهه ۸۰ در IBMداشته، در تدوین این بخش استفاده شده است. حرکت از MRP که در اواخر ۱۹۷۰ و اوایل ۱۹۸۰ صورت گرفته در اثر نیاز به یکپارچه‌سازی توابع مختلف منابع سازمانی بوده است. نکته قابل توجه در این‌باره این است که بسیار پیش از آنکه سازمان‌ها به سوی ساختار تخت در اوایل دهه ۱۹۹۰ پیش بروند و نیاز به یکپارچه‌سازی داده‌ها را به عنوان یکی از بناهای اصلی کسب و کار تشخیص داده بودند. در ادامه تاریخچه‌ای از ERP و رابطه آن با یکی دیگر از سیستم‌های قبلی آن یعنی MRP II بیان می‌گردد.
برای جامع بودن مطلب، تاریخچه سیستم‌های اطلاعاتی را از دهه ۱۹۶۰ بررسی کرده سپس با سرعت از این دوره گذشته و پیشینه این سیستم‌ها را در دوره‌هایی که توسعه‌های مهمی در آن رخ داده بسط داده تا به دوره فعلی برسیم.
۲-۱-۱ دهه ۱۹۶۰ کامپیوترهای اولیه برنامه‌ریزی احتیاجات مواد MRP
در دهه ۱۹۶۰ عمده فشار رقابتی مربوط به هزینه بود. به تبع آن استراتژی ساخت و تولید، متمرکز بر محصول و حجم بالای تولید، برای حداقل کردن هزینه‌ها با توجه به فرض شرایط اقتصادی پایدار بود. در اوایل این دهه تمرکز نرم‌افزاری بیشتر بر روی سیستم‌های کنترل موجودی بود. در این مدت همچنان بیشتر از مفاهیم سنتی کنترل موجودی برای توسعه نرم‌افزارهای مرتبط استفاده می‌شد. معرفی سیستم کامپیوتری نقطه سفارش مجدد ROPکه شامل اندازه‌ اقتصادی سفارش و نقطه اقتصادی سفارش بود، نیازهای اساسی تولید برنامه‌ریزی و کنترل MPC این سازمان‌ها را برآورده می‌کرد.
در این راستا اولین تلاشی که سازمان‌ها برای دستیابی به سیستم یکپارچه اطلاعاتی انجام دادند در قالب یک گروه از نرم‌افزارها به نام پردازنده‌های صورت مواد BOMPS به منظور استفاده بهینه از مواد، تجهیزات و نیروی انسانی مورد استفاده قرار می‌گرفت. روش کامل در این برنامه‌ها بدین صورت بود که مقدار مورد نیاز محصول به همراه اجزاء و قطعات مورد نیاز برای تولید آن محصول به سیستم وارد می‌شد و سیستم می‌توانست بر اساس آن، همه مواد مورد نیاز برای تولید آن مقدار محصول را محاسبه و ارائه کند. بر اساس این نتایج، پرسنل تدارکات قادر بودند برای خرید و تدارک موارد مورد نیاز، برنامه‌ریزی لازم را به عمل آورند. ولی مشکل عمده‌ای که این نرم‌افزارها داشت آن بود که مقادیر مواد و قطعات موجود در خط تولید و یا مقادیر موجودی مانده در انبار که از تولیدی‌های قبلی باقی مانده بود را در نظر نمی‌گرفت. بنابراین میزان موجودی انبار به مقدار قابل توجهی افزایش می‌یافت. از سوی دیگر زمان تاخیر در سفارش مواد و تهیه آن نیز در محاسبات مدنظر قرار نمی‌گرفت. بنابراین سعی در تولید نرم‌افزارهایی برای کنترل موجودی انبار گسترش یافت و توجه مدیران به سمت سیستم‌های برنامه‌ریزی مواد مورد نیاز MRP سوق یافت MRP سیستم ابتدایی و نیز ستون فقرات MRP II در اواخر ۱۹۶۰ و به واسطه همکاری بین شرکت Case, j که تولیدکننده تراکتور بود و نیز شرکت IBM متولد شد. در آن زمان نرم‌افزار کاربردی MRP یک روش برای برنامه‌ریزی و زمان بندی مواد برای ساخت و تولید محصولات پیچیده بود. سیستم‌های اولیه کامپیوتری شده در MPC، برای مثال PICS شرکت IBM، سیستم تولید و کنترل موجودی بود که برای ذخیره کردن داده‌ها، از نوار مغناطیسی استفاده می‌کرد. فایل‌های اصلی Master File اقلام موجودی روی نوار ذخیره می‌شد نوارهای مربوطه به تراکنش در طی هفته تکمیل می‌شدند و با بهره گرفتن از این نوارها، نوارهای اصلی Master tape به‌روزآوری شده به علاوه لیستی از سفارشات بر پایه محاسبات انجام گرفته برای مقادیر سفارش، موجودی اطمینان و موجودی در دست حاصل می‌شدند.
MRPکه شکل پیشرفته BOPMS بود، با در دست داشتن اطلاعات لازم در مورد میزان تقاضا برای محصولات و همچنین ساختار محصولات مورد نیاز می‌توان به راحتی مقدار مورد تقاضا برای هر محصول و اجزای آن را محاسبه کرد و این کار باعث کاهش خطای موجود در زمان پیش‌بینی می‌کرد. در این روش مشکلات موجود در نرم‌افزارهای پردازشگر صورت مواد نیز حل شده بود. به عبارت دیگر این سیستم، میزان موجودی گردش و زمان تهیه مواد را نیز در نظر می‌گرفت و بر این اساس برنامه‌ریزی شده‌ای برای خرید و تولید مواد ارائه می‌داد. سیستم‌های MRP اولیه که با MRP I شناخته می‌شدند اطلاعات بازاریابی موجود در برنامه کلان تولید MPSرا با اطلاعات مربوط به سطوح جاری موجودیها و سفارشات تولید، ‌خرید، اطلاعات تکنولوژیک در مورد ساختار محصول و فرایندهای تولید آن محصول ترکیب می‌کند. نتایج به دست آمده به این صورت خواهد بود که از هر قطعه، مواد اولیه، محصول و… چه میزان خریداری، تولید و یا مونتاژ می‌شود و چه موقع سفارش خرید یا تولید صادر می‌شود؟
برنامه کلان تولیدMPS، اطلاعات مربوط به سفارشات مشتریان شرکت و پیش‌بینی‌های تقاضای انجام شده را در هر دوره ترکیب می‌کند این اطلاعات با حجم موجودیهای جاری مقایسه می‌شود و زمان دریافت اقلام مورد نیاز نیز با توجه به زمان تاخیر دریافت اقلام از عرضه‌کنندگان یا در سطح کارخانه (از سایر دپارتمانها) منظور می‌گردد.
مهمترین مشکل این نرم‌افزار و نرم‌افزارهای مشابه، در این دوره اجرای آن بر روی مین فریم‌های گران قیمت مستقر در مراکز دانشگاهی و یا نظامی و… بود و همین امر فاصله زمانی بین دو برنامه‌ریزی را افزایش می‌داد. نکته جالب در محاسبات مربوط به اندازه بهینه سفارش با بهره گرفتن از هزینه‌های سفارش‌دهی و نگهداری و نیز نرخ تقاضا این بود که کامپیوترهای اولیه و نیز ابتدایی نسل دوم قادر به گرفتن ریشه نبودند، بنابراین قسمت نهایی محاسبات مقدار بهینه سفارش با دست انجام می‌شد. به واسطه مشکلات مربوط به ابزارهای ذخیره‌سازی و حافظه‌های کامپیوتری بود که MRP چندان امکان‌پذیری فنی نداشت و در اصل در دسترس قرار گرفتن حافظه‌های با دسترسی تصادفی بود که بازی را به نفع MRP برگرداند و امکان‌پذیری آن را تضمین کرد.
۲-۱-۲دهه ۱۹۷۰ توسعه‌های MRP، سخت‌افزار و نرم‌افزار کامپیوتری
سیستم‌های MRP بزرگ، با کارایی کم و گران قیمت بودند. این سیستم‌ها کارکنان زیادی برای پشتیبانی کامپیوترهای مین فرم نیاز داشتند. ذخیره‌سازی مهمترین تکنولوژی توانمندساز برای توسعه بسیار از سیستم‌های یکپارچه اطلاعات کسب و کار بود. در این زمان کلمه «Data Base» هنوز وارد دایره لغات نشده بود.
در اواخر دهه ۱۹۷۰ مهمترین فشار رقابتی جهت‌گیری به سوی بازاریابی بود که نتیجه آن استراتژی‌های مبتنی بر هدف گرفتن بازار، با تاکید بر یکپارچه‌سازی بیشتر تولید و برنامه‌ریزی بود. MRP این احتیاجات را به خوبی برآورده می‌کرد، زیرا یکپارچه‌سازی را بین پیش‌بینی، جدول کل برنامه‌ریزی تولید MPS و تامین احتیاجات را فراهم نموده به علاوه کنترل تولید کارگاهی را امکان‌پذیر می‌کرد MRP با سرعت نسبتاً خوبی به یک جزء پایه‌ای و خصوصی در برنامه‌ریزی مواد، و مدیریت تولید و کنترل آن تبدیل شد.
اواسط دهه ۱۹۷۰ شاهد ظهور کمپانی‌های اصلی نرم‌افزاری که تبدیل به تامین‌کنندگان کلیدی ERP شدند بودیم در سال ۱۹۷۲ پنج مهندس در منهیم آلمان SAP را راه‌اندازی کردند. هدف شرکت، تولید و بازاریابی برای نرم‌افزارهای استاندارد یکپارچه‌سازی راه‌ حل ‌های کسب و کار بود.
شرکت Lawson Soft ware در سال ۱۹۷۵ تاسیس شد که در آن ریچارد لاوسون و شریک تجاری آن‌ها جان سرولو نیاز به تهیه پکیچ‌های از قبل آماده راه‌ حل ‌های کسب و کار سازمان را که می‌توانند جایگزین مناسبی برای نرم‌افزارهای کسب و کار تغییر یافته باشند را احساس کردند.
Edward’s. D.Jبه وسیله، جک تامسون، ران گریگوری و ای دی مک ویلنی تاسیس شد. شرکت oracle هم به وسیله لاری ایسون و همزمان با شرکت Edward’s. D.j شرکت در سال ۱۹۷۷ تاسیس شدند. oracle اولین سیستم مدیریت پایگاه داده‌ای رابطه‌ای را نام SQL)زبان پرس‌وجوی ساختاری) را در سال ۱۹۷۹ معرفی کرد. در سال ۱۹۷۸ جان پان شرکتBaanرا در هلند به منظور ارائه خدمات مشاوره‌ای مالی و مدیریتی راه‌اندازی کرد.
در سال ۱۹۷۵ IBM سیستم حسابداری و مدیریت ساخت و تولید خود را با نام MMASمعرفی کرد که بیل رابینسون آن را جزء پیشگامان واقعی صنعت ERP می‌داند. که قادر بود دفتر معین کل و هزینه‌های هر شغل را به علاوه پیش‌بینی‌های بدست آمده از تبادلات تولید و موجودی را تهیه کند این سیستم همچنین قادر بود سفارشات تولید را با بهره گرفتن از سفارشات مشتریان محاسبه کند.
در آن زمانIBM تلاش می‌کرد تا نرم‌افزارهای جدید خود را با ارائه سیستم‌های سخت‌افزار جدید هماهنگ کند در سال ۱۹۷۸ سیستمIBM، یک مینی‌کامپیوتر و ارزان‌تر از مین‌ فریم‌های اولیه که شامل مجموعه‌ای جدید از نرم‌افزارهای کاربردی بود و با تنظیم ساخت و تولید، حسابداری و اطلاعات تولید و کنترل یا به اصطلاح MAPICS نامیده می‌شد را معرفی کرد. این نرم‌افزار یکپارچه کاربردی MMAS را به سطح دیگری با قابلیت دفتر معین کل، حسابهای پرداختی ورودی‌های سفارش و فاکتورهای، حسابهای دریافتی، تحلیل سیستم پشتیبانی و جمع‌ آوری اطلاعات حقوق، تعریف محصولات و تولید، مدیریت موجودی، برنامه‌ریزی احتیاجات مواد و کنترل تولید ارتقاء دارد.
توسعه سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای جدید سیستم‌های ابتدایی MRP را منسوخ کرد. با بهبود مستقر سخت‌افزارها و در دسترس بودن آن‌ها با قیمت مناسب و روند رو به رشد بهبود نرم‌افزارها امکان اضافه نمودن کارکردهایی با قابلیت دسترسی به پایگاه داده مرکزی فراهم شد درحقیقت تکنولوژی جدید اجازه گسترش سیستم به منظور پشتیبانی از کارکردهای متنوع‌تر و در عین حال مزیت استفاده از یکپارچگی را می‌داد. درحقیقت با جایگزینی سریع دیسکهای سخت محدودیت‌های فیزیکی پیش‌روی بسیاری از شرکت‌ها از جمله تولیدکنندگان نرم‌افزارهای MRP برداشته شد.

حمایت مدیران و معاونان از برنامه‌های مدیریت دانش
نظارت و بازرسی فرایندهای آموزش ضمن خدمت افراد سازمان
آموخته‌ها و درس‌های آموخته را مستندسازی کنیم
تعیین میزان بهره‌وری فعالیت‌های دانشی سازمان
بازبینی و بازنگری در نحوه اجرای فرایندهای مدیریت دانش
استراتژی‌های مناسب در قبال مقاومت افراد سازمان
ترغیب و تشویق افراد به نشر دانش و تجربیات خود به دیگر افراد سازمان
از شبکه‌های متصل به بانک دانش افراد بهره ببریم
ارزش به افراد دارای مهارت و تجربه
مستندات را در دسترس افراد سازمان قرار دهیم
تشکیل جلسات همفکری و مشورت بین افراد سازمان
تشویق به همکاری افراد سازمان
برای جمع‌ آوری دانش سازوکار اخلاقی و پیشرفته طراحی شود

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

رویه‌ها و دستورالعمل‌ها شفاف و بدون ابهام تدوین گردند
برون‌سپاری خدمات جهت تمرکز بر فعالیت‌های اصلی
شکاف‌های دانشی به‌طور نظام‌مند شناسایی شوند

جدول (۴-۴) کدگذاری اولیه مصاحبه چهارم

کدگذاری اولیه (مصاحبه چهارم)

همه اعضای سازمان برای دست‌یابی به ایده‌ها مشارکت داده شوند
مستندسازی و ثبت و ضبط چالش‌ها و نقاط ضعف سازمان
ثبت، ضبط و مستندسازی فرصت‌ها و نقاط قوت سازمان
استفاده از ابزارهای مناسب برای نگهداری یافته‌ها
سازمان فرایند مشخصی برای انتقال تجارب موفق شامل مستندات و درس‌های آموخته دارد
ایجاد تیم‌های تحلیلگر برای بررسی راه ‌حل ‌ها و مشکلات
استفاده از مخازن اطلاعات و پایگاه‌های دانشی
مدیریت دانش سازمانی موضوعی کلیدی در استراتژی سازمان است
دوره‌های آموزشی عملی و تئوری در سازمان
سازمان استعداد درآمدزایی دارایی‌های دانشی خود را تدوین کند
سازمان از یادگیری برای حمایت از شایستگی محوری استفاده کند
سازمان از یادگیری برای ایجاد شایستگی جدید استفاده کند
برگزاری دوره‌های آموزشی عمومی و تخصصی
همسان‌سازی دانش افراد سازمان
ایجاد شرایطی که دانش ذخیره‌شده در قالب موردنظر کاربران قابلیت ارائه داشته باشد
ایجاد رغبت در کارمندان استقرار و پشتیبانی برای اینکه آموخته‌های خود را علنی کنند
ایجاد رغبت در کارمندان تا از آموخته‌های دیگران استفاده کنند
زیرساخت بهینه فناوری اطلاعات جهت استفاده در سازمان
طراحی مکانیزم‌های انگیزشی در کارکنان سازمان
کنترل و پایش رویه‌های دانشی و مدیریت دانش سازمان