انواع روش‌های پیاده‌سازی و مدل‌سازی الگوریتم‌های کنترل همروندی
برای ارزیابی الگوریتم‌های کنترل همروندی اولین نکته‌ای که باید مد نظر گرفته شود، شیوه‌ی نمایش الگوریتم است. شیوه‌ی نمایش الگوریتم می‌تواند از راه‌های زیر باشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

• • پیاده‌سازی در مقیاس کوچک

• • مدل‌سازی و شبیه‌سازی: مدل‌سازی را می‌توان با ابزارهای متفاوتی انجام داد. ابزارهایی از جمله:

• • مدل مارکف

• • شبکه‌های پتری^[۱۴]

پیاده‌سازی در مقیاس کوچک
در زیر بعضی از نمونه‌های پیاده‌سازی الگوریتم در مقیاس کوچک آورده شده است.
۱- یک مکانیزم بر اساس قفل دو مرحله‌ای از طریق پیاده‌سازی در مقیاس کوچکی بررسی شده است (Al-Jumah, et al., 2000). قفل دو مرحله‌ای، یک مکانیزم کنترل همروندی است که در بیشتر سیستم‌های پایگاه داده‌های تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مکانیزم قفل دو مرحله‌ای، یک تراکنش برای دسترسی به یک آیتم داده، باید قفل مناسب (خواندن و یا نوشتن) را بر روی آیتم داده قرار دهد. قرار دادن قفل با صدور یک درخواست قفل صورت می‌پذیرد. لازم به ذکر است که روشی که درخواست قفل تراکنش‌ها را تنظیم می‌کند و بررسی می‌کند که قفل به کدام درخواست داده شود، قطعاً بر عملکرد و بازدهی سیستم تأثیر می‌گذارد. در (Al-Jumah, et al., 2000)، یک مدل کلی برای پردازش تراکنش ارائه شده است. در این مدل، یک تراکنش از چند مرحله تشکیل شده است و در هر مرحله تراکنش می‌تواند درخواست قفل کردنِ یک یا تعداد بیشتری از آیتم‌های داده را داشته باشد.
۲- چند مورد از تکنیک‌های کنترل همروندی سیستم مدیریت پایگاه داده‌ها که به طور معمول استفاده می‌شوند کمی بهبود داده شده‌اند و از طریق پیاده‌سازی در مقیاس کوچک، بررسی شده‌اند (Zhen, and Li, 2009). در سیستم پایگاه داده‌ی بلادرنگ، داده‌ها از طریق خوانده شدن، نوشته شدن و اجرای همروند تراکنش‌های بلادرنگ می‌توانند سازگاری پایگاه داده را تضعیف کنند. الگوریتم کنترل همروندی باید برای اطمینان از توالی‌پذیریِ زمان‌بندی تراکنش‌ها و سیستم پایگاه داده‌ی بلادرنگ و همچنین برای حفظ سازگاری داده‌ها مورد استفاده قرار گیرد. در واقع در (Zhen, and Li, 2009) برخی پروتکل‌های کنترل همروندیِ پایگاه داده‌ی بلادرنگ سنتی، بهبود داده شده‌اند.
۳- (Shu, and Young, 2002) نیز یکی دیگر از مواردی است که از طریق پیاده‌سازی در یک مقیاس کوچک‌، سیستم‌های بلادرنگ سخت را بررسی کرده است.
۴- یک الگوریتم امن جدید و پیاده‌سازی یک الگوریتم غیر امن به همراه عملکرد آن در (Hedayati, et al., 2010) مورد بررسی قرار گرفته است. به عبارت دیگر یک الگوریتم همروندی خوش‌بینانه امن جدید برای پایگاه داده‌های بلادرنگ امن پیشنهاد شده است. این الگوریتم و یک الگوریتم غیر امن پیاده‌سازی شده‌اند و عملکرد و بازدهی‌شان ارزیابی گردیده است. همچنین معیارهایی برای اندازه‌گیری امنیت در سیستم‌های پایگاه داده‌ی بلادرنگ معرفی شده است. نتایج نشان می‌دهد که الگوریتم پیشنهادی در آنجا، از لحاظ امنیتی بودن و به موقع بودن به طور نسبتاً خوبی در مقایسه با الگوریتم غیر امن کارش را انجام می‌دهد. اما پیاده‌سازی الگوریتم‌ها برای ارزیابی با دشواری زیادی انجام شده است.
۵- (Lee, 1999) به بررسی توالی‌پذیری روش کنترل همروندی خوش‌بینانه می‌پردازد؛ این کار را از طریق پیاده‌سازی آن انجام می‌دهد. با وجود این واقعیت که پیاده‌سازی تراکنش‌ها در اکثر سیستم‌های مدیریت پایگاه داده‌های تجاری، با بهره گرفتن از قفل برای کنترل همروندی صورت می‌گیرد، کنترل همروندی خوش‌بینانه نیز توجه بسیاری به دست آورده است. کنترل همروندی خوش‌بینانه در انواع جدیدی از برنامه‌های کاربردی داده‌های فشرده، مانند طراحی به کمک کامپیوتر و مهندسی نرم‌افزار به کمک کامپیوتر استفاده شده است. در آن مقاله به توصیف و تجزیه و تحلیل یک الگوریتم کنترل همروندی جدید اشاره می‌شود که به عنوان یک نوع جدید از یک الگوریتم کنترل همروندی خوش‌بینانه، توالی‌پذیری را ایجاد می‌کند. این الگوریتم، از بسیاری الگوریتم‌های خوش‌بینانه بهتر عمل می‌کند. ارزیابی مدل و مقایسه آن با برخی مدل‌های دیگری با کمی دشواری انجام شده است و به اجبار، ارزیابی برای حجم کاری خاصی انجام شده است (Lee, 1999).
۶- یک الگوریتم جدید برای کنترل همروندی در سیستم‌های پایگاه داده توزیع شده از طریق پیاده‌سازی در مقیاس کوچک ارائه شده است (Mousavi, et al., 2013). بررسی‌ها روی موارد و پارامترهای خاصی صورت گرفته است. تعداد پیام‌های رد و بدل شده بین گره‌ها در الگوریتم‌ها، به دلیل دشواری‌هایی که در پیاده‌سازی در مقیاس کوچک وجود دارد به طور جداگانه مشخص شده و ثابت مانده است. سپس زمان اجرای الگوریتم‌ها در ۲۰ تکرار با تعداد گره‌های متفاوت ( در ابتدا ۵ گره، سپس ۱۵ و ۲۰ گره) بررسی شده است.
مدل‌سازی و شبیه‌سازی توسط مدل مارکف
در اینجا نمونه‌ای از مدل‌سازی توسط مدل مارکف بیان شده است. قفل کردن و زمان‌مهر دو روش برای کنترل همروندی در سیستم‌های پایگاه داده هستند. اگرچه مطالعاتی در زمینه‌ی عملکرد، بازدهی و تحلیل تکنیک قفل در پیشینه‌ تحقیق آن وجود دارد، اما به نظر می‌رسد که تا حد زیادی، مطالعه عملکرد، بازدهی و تحلیل الگوریتم‌های کنترل همروندی بر پایه زمان‌مهر، ناشناخته باقی مانده است. از آنجا که کلاس بزرگی از الگوریتم‌های کنترل همروندی با بهره گرفتن از زمان‌مهر وجود دارد، یک نیاز قوی به مطالعه عملکرد، بازده و تحلیل کردن این الگوریتم حس می‌شود. (Singhal, 1991) نیز به تجزیه و تحلیل عملکرد و بازده الگوریتم مرتب‌سازی زمان‌مهر پایه‌ای، برای کنترل همروندی در سیستم‌های پایگاه داده پرداخته است. در آن مقاله فرض شده است که یک تراکنش، وضعیت متوسطِ سیستم و تمام تراکنش‌ها را نشان می‌دهند و با عملکرد متوسط در حالت پایدار، اجازه می‌دهد که به جای توزیع‌های احتمال‌ها با میانگین کار کنیم. بنابراین، روش مورد استفاده در تجزیه و تحلیل تقریبی است و روش با مثال عددی نشان داده شده است. مجموعه‌ای از معیارهای اندازه گیری عملکرد و بازده برای مقادیر مختلفی از پارامترهای مدل مطرح شده است. در آنجا بیان شده است که نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل تا حدودی مانند یک مطالعه شبیه‌سازی معتبر، مورد تأیید است. با اینکه این روش تقریبی است اما تکنیک‌های مشابه به آنچه در فوق بیان شد نیز توسط محققان دیگر استفاده شده و به مطالعه عملکرد و بازده الگوریتم قفل پرداخته است.
مدل‌سازی و شبیه‌سازی توسط شبکه‌های پتری
یکی از ابزارهای شبیه‌سازی الگوریتم‌های کنترل همروندی شبکه‌های پتری هستند. به طور کلی شبکه‌های پتری ابزار امیدوار کننده و بسیار مفیدی برای مدل‌سازی و تحلیل کردن اطلاعات سیستم‌هایی هستند که عملیات همروند، همزمان، ناهمزمان، موازی و یا توزیع شده دارند (Han, et al., 2004). شبکه‌های پتری در اصل برای مدل‌سازی ناهمزمان و جریان کنترل همروندی طراحی شده‌اند و (Mikkilineni, Chow, and Su, 1988) این موضوع را به بهترین وجه نشان می‌دهد. در زیر نمونه‌های مختلفی از کاربرد انواع شبکه‌های پتری، در زمینه‌ی شبیه‌سازی الگوریتم‌های کنترل همروندی را مشاهده می‌نمایید.
۱- یک مدل شبکه پتری زمانی، برای انجام تراکنش‌های همروندِ سیستم پایگاه داده‌ی مبتنی بر وب ارائه شده است (Han, et al., 2004). این مدل بدون بن‌بست است، توالی‌پذیر است، از راه‌اندازی‌های مجدد بی‌فایده و انتظارهای بیهوده جلوگیری می‌کند. در آن مقاله مدل‌های شبکه پتریِ مربوط به تمام سایت‌ها، به یک مدل کاهش داده شده است. یعنی از طریق ترکیب و هماهنگ‌سازیِ مدل‌های مختلف، فقط یک مدل شبکه پتری برای انجام تراکنش‌های همروند جهانی ایجاد شده است. همچنین مقیاس مدل شبکه پتری برای هر سایت با بهره گرفتن از تکنیک‌های خاصی، قبل از ترکیب کردن، تا حد زیادی کاهش داده شده است. این روش مشکل زیاد بودنِ تعداد وضعیت‌ها و تجزیه و تحلیل‌های شبکه‌های پتری را حل می‌کند. در آخر نیز، شرط کافی و لازم برای بررسی اینکه آیا در نهایت، در کلِ سیستم بن‌بست وجود دارد یا نه، ارائه شده است.
۲- تئوری بیان شده در (Chen, Wang and Wang, 2011) از طریق شبکه پتری اثبات شده است و به کمک شبکه پتری نشان داده شده است که پروتکل پیشنهادی امکان‌پذیر و مؤثر است و می‌تواند نیازهای تراکنش بلادرنگ را برطرف کند. در نهایت، از طریق نظریه شبکه پتری درستی این موضوع ثابت شده است. در واقع در (Chen, et al., 2011) بر اساس ویژگی‌های سیستم پایگاه داده‌ی بلادرنگ، یک پروتکل کنترل همروندی برای پایگاه داده‌های بلادرنگ ارائه شده است. براساس آزمایش انجام شده در آن مقاله نشان داده می‌شود که پروتکل کنترل همروندی پایگاه داده‌ی بلادرنگ می‌تواند کارایی پردازش تراکنش‌های سیستم پایگاه داده‌ی بلادرنگ را افزایش دهد. بررسی کارایی و عملکرد مدل از طریق شبکه پتری اثبات شده است.
۳- نتایج حاصل از مطالعه و ارزیابی عملکرد و بازدهی الگوریتم‌های کنترل همروندی در پایگاه داده توزیع شده در (Sarkar, and Nabendu, 2009) گزارش شده است. در واقع یک مدل‌سازی جایگزین و روش ارزیابی عملکرد و بازدهی برای الگوریتم‌های کنترل همروندی پایگاه داده توزیع شده ارائه شده است که در بررسی بیشتر تنظیمات توزیع شده به طور کلی مفید است. پتری ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند به عنوان یک ابزار ارزیابی عملکرد و بازدهی مورد استفاده قرار گیرد. اعتبارسنجی برخی از نمونه‌های نتایج به دست آمده از شبیه‌سازی پتری، با تجزیه و تحلیل صف مورد مقایسه قرار گرفته است. ارزیابی عملکرد و بازدهی در پتری، تحت سناریوهای واقع بینانه‌تر است. زیرا مفروضات گزارش شده در روش تجزیه و تحلیل از طریق صف به شدت محدود شده هستند، با این حال، لازم به ذکر است که این فرضیات معمولاً توسط بسیاری از مطالعات عملکرد و بازدهی در این حوزه ایجاد شده‌اند و مورد استفاده قرار می‌گیرند.
۴- ویژگی‌های همزمان و ناهمزمانِ شبکه‌های پتری به خوبی با همان ویژگی‌های ذاتی در معماری پردازش همروند در پایگاه داده‌ها مطابق است (Mikkilineni, et al., 1988). نتایج عملکرد و بازدهی حاصل از شبیه‌سازی انجام شده با پتری، در واقع عملکرد دقیق سیستم واقعی را ارائه می‌دهد. با این حال مدل‌سازی عملکرد و بازده عملیات پایگاه داده‌ای که در آن مقاله ارائه شده است نتوانسته به طور کامل از تمام قابلیت‌های مدل‌های شبکه پتری استفاده کند.
۵- مدل‌سازی پروتکل تثبیت دو مرحله‌ای برای مدیریت تراکنش در محیط توزیع شده با بهره گرفتن از شبکه پتری زمانی، مورد مطالعه قرار گرفته است (Sarkar, and Nabendu, 2009).
۶- کنترل همروندی تراکنش‌های پایگاه داده با بهره گرفتن از شبکه پتری معمولی بر اساس پروتکل قفل دو مرحله‌ای، صورت گرفته است (Jie, Fengying, and Huijiao, 2010). به عبارت دیگر خصوصیات رسمی و مشخصات صوری برای کنترل همروندی تراکنش‌های پایگاه داده با بهره گرفتن از شبکه پتری معمولی بر اساس پروتکل قفل دو مرحله‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است و این اطمینان را حاصل می‌کند که توالی‌پذیری همروندی زمان‌بندها بررسی شده است.
۷- یک پروتکل براساس پروتکل قفل دو مرحله‌ای برای پایگاه داده توزیع شده با بهره گرفتن از شبکه پتری رنگی مدل شده است (Voss, 1997).
۸- روش‌های کپی اصلی و اولیه با بهره گرفتن از پتری سطح بالا که همان شبکه پتری رنگی است مدل شده‌اند (Seatzu, et al., 2013).
۹- یک مدل جدید از کنترل همروندی برای پایگاه داده توزیع شده، بر اساس پروتکل قفل دو مرحله‌ای با بهره گرفتن از شبکه پتری رنگی مدل شده است (a-Pashazadeh, 2012) و (b-Pashazadeh, 2012).
پارامترهای ارزیابی
پارامترهای ارزیابی الگوریتم‌ها یکی از مهمترین موارد در ارزیابی الگوریتم‌ها هستند. پارامترهای کلیِ پایگاه داده‌ها برای ارزیابیِ پیاده‌سازی، مدل‌سازی و شبیه‌سازی‌های صورت گرفته، به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند (Hedayati, et al., 2010).

• • پارامترهای منابع سیستم

• • پارامترهای حجم کاری

پارامترهای منابع سیستم
تعدادی از پارامترهای منابع سیستم عبارتند از:

• • تعداد صفحات داده‌ها در پایگاه داده (Hedayati, et al., 2010)

• • اندازه پایگاه داده (Sarkar, and Nabendu, 2009) و (Hedayati, et al., 2010)

• • زمان پردازنده برای پردازش کردن یک صفحه پایگاه داده (Hedayati, et al., 2010)

• • زمان پردازنده برای پردازش کردن یک آیتم داده (Sarkar, and Nabendu, 2009)

• • زمان پردازنده برای همگام‌سازی و همزمان‌سازی (Sarkar, and Nabendu, 2009)

• • زمان ورودی/خروجی برای پردازش یک آیتم داده (Sarkar, and Nabendu, 2009)

• • زمان ورودی/خروجی برای همگام‌سازی و همزمان‌سازی (Sarkar, and Nabendu, 2009)

• • احتمال اینکه یک عملیات نوشتن انجام شود (در صورتی که از الگوریتمی استفاده شود که نیاز به قفل‌گذاری دارد می‌توانیم آن را احتمالِ قفل نوشتن نیز در نظر بگیریم) (Shu, and Young, 2002). و (Mikkilineni, et al., 1988).

• تعداد ترمینال‌های تراکنش‌ها (تعداد پایانه‌هایی که تراکنش‌ها از آن‌ها وارد می‌شوند) (Shu, and Young, 2002) و (Hedayati, et al., 2010).

جدول ۳-۱۰- مخفف محیط‌های بررسی آثار محیط­زیستی ۱۰۰

جدول ۳-۱۱- معیارهای روش پاستاکیا ۱۰۱

جدول شماره ۳-۱۲- راهنمای شاخص‌های دامنه اثرات ماتریس پاستاکیا ۱۰۲

جدول ۴-۱- میانگین هندسی حاصل از پرسشنامه ­ها در فاز ساختمانی ۱۰۶
جدول ۴-۲- میانگین هندسی حاصل از پرسشنامه ­ها در فاز بهره ­برداری ۱۰۷
جدول ۴-۳- کنترل هماهنگی ارزش­ها در فاز ساختمانی ۱۰۷
جدول ۴-۴- کنترل هماهنگی ارزش معیارها در فاز بهره ­برداری ۱۰۸
جدول ۴-۵- مراحل وزن­دهی معیارها در فاز ساختمانی ۱۰۸
جدول ۴-۶- اوزان نهایی معیارها در فاز ساختمانی ۱۰۹
جدول ۴-۷- مراحل محاسبه اوزان معیارها در فاز بهره ­برداری ۱۰۹
جدول۴-۸- اوزان نهایی در فاز بهره ­برداری ۱۰۹
جدول۴-۹- طبقات اثرات محیط­زیستی در فاز ساختمانی ۱۰۹
جدول ۴-۱۰- طبقات اثرات محیط­زیستی در فاز بهره ­برداری ۱۱۰
جدول ۴-۱۲- جریانات فرارتبه­ای مثبت، منفی وکل در فاز ساختمانی ۱۱۰
جدول ۴-۱۳- جریانات فرارتبه­ای مثبت، منفی وکل در فاز بهره ­برداری ۱۱۱
جدول ۴-۱۴- مقایسه نتایج حاصل از روش پرومته با روش پاستاکیا در فاز ساختمانی ۱۱۲
جدول ۴-۱۵- مقایسه نتایج حاصل از روش پرومته با روش پاستاکیا در فاز بهره ­برداری ۱۲۳
فهرست نمودارها
نمودار ۳-۱- نمودار گلباد اراک در سال ۱۳۸۹ ۶۸

نمودار۳ -۲- جریان تولید و مصارف عمده محصولات مجتمع پتروشیمی اراک ۷۶

نمودار ۴-۱- اثرات گوناگون ناشی از طرح، بر قسمت­ های مختلف محیط­زیست فاز ساختمانی ۱۲۱
نمودار ۴-۲- اثرات گوناگون ناشی از طرح، بر قسمت­ های مختلف محیط­زیست فاز بهره ­برداری ۱۲۱
نمودار ۴-۳- آثار کلی مثبت و منفی طرح در فاز ساختمانی ۱۲۲
نمودار ۴-۴- آثار کلی مثبت و منفی طرح در فاز بهره ­برداری ۱۲۲
فهرست اشکال
شکل ۱-۱: طرح گایا ۳۲
شکل ۱-۲: نمایش گزینه­ ها و معیارها در طرح گایا ۳۳
شکل۱- ۳: بردار واحد وزن در مدل گایا ۳۴
شکل ۱-۴: نتیجه تصمیم ­گیری در طرح گایا ۳۵
شکل ۱-۵ : مغز بشر ۳۶
شکل ۱-۶- :تضاد بین تصمیم­ گیران ۴۱
شکل ۱-۷ : مروری بر فرایند پرومته GDSS 41
شکل ۱-۸: نمایی از نرم­افزار DECISION LAB 42
شکل ۱-۹: خروجی­های نرم افزار ۴۳
فلوچارت ۳-۱- فازهای مختلف ارزیابی اثرات محیط­زیستی ۶۲
شکل ۳-۱- مقایسه زوجی بین گزینه­ ها و معیارهای مختلف در یک تصمیم چندمعیار ۶۲
شکل ۳-۲- موقعیت منطقه مورد مطالعه ۶۴
شکل ۳-۲- موقعیت پتروشیمی نسبت به مناطق تحت حفاظت حساس ۷۳
شکل ۳- ۳- انواع توابع روش پرومته ۹۶
فلوچارت ۳-۲- مراحل اجرایی روش پرومته در ارزیابی اثرات محیط­زیستی ۸۸
شکل۴-۱-رتبه ­بندی گزینه­ ها توسط پرومته در فاز ساختمانی ۱۱۳
شکل۴-۲-رتبه ­بندی گزینه­ ها توسط پرومته در فاز بهره ­برداری ۱۱۴
شکل ۴-۳-رتبه ­بندی بخشی گزینه­ ها در فاز ساختمانی ۱۱۵
شکل۴-۴- رتبه ­بندی بخشی گزینه­ ها در فاز بهره ­برداری ۱۱۶
شکل ۴-۵- رتبه ­بندی کامل فاز ساختمانی ۱۱۷
شکل۴-۶- رتبه ­بندی کامل برای فاز بهره ­برداری ۱۱۸

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴-۷- نمایش دیداری طرح گایا در فاز ساختمانی ۱۱۹
شکل۴-۸- نمایش دیداری طرح گایا در فاز بهره ­برداری ۱۲۰
شکل ۴-۹- ماتریس پاستاکیا در فاز ساختمانی ۱۲۰
شکل ۴-۱۰- ماتریس پاستاکیا در فاز بهره ­برداری ۱۲۱

چرخه های حیات پروژه ی زیر به منظور نشان دادن تنوع رویکرد های مورد استفاده انتخاب شده اند . مثال های انتخاب شده نمونه می باشند، آنها نه توصیه می شوند و نه ارجح می باشند . در هر مورد، نام و دستاوردهای عمده ی مراحل صرفاً توسط نویسندگان برای آن شکل تعریف شده اند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یافته ی دفاع ی. همان طور که در شکل ۴-۱ نشان داده شده است، دستورالعمل۵۰۰۰/۲ وزارت دفاع ایالات متحده در پیش نویس هماهنگی نهایی، آوریل ۲۰۰۰ ، مجموعه ای از مراحل و وقایع عمده ی یک یافته را تشریح می کند.

• • توسعه ی مفهوم و فن آوری- مطالعات علمی در مورد مفاهیم متفاوت برای تحقق یک مأموریت به توسعه ی سیستم های فرعی مؤلفه ها و توجیه مفهوم / فن آوری مفاهیم یک سیستم جدید نیازمند می باشد . ( این مرحله ( با انتخاب یک معماری سیستم و یک فن آوری کامل برای استفاده به پایان میرسد.

• • توسعه و توجیه سیستم – یکپارچگی سیستم؛ کاهش ریسک؛ توجیه مدل های توسعه ی مهندسی؛ توسعه و آزمون و ارزیابی عملیاتی زودهنگام) .این مرحله( با نمایش سیستم در یک محیط عملیاتی خاتمه می یابد.

• • تولید و به کارگیری – نرخ پایین تولید اولیه (LRIP) ، توسعه ی کامل ظرفیت ساخت؛ هم پوشانی های مرحله با پشتیبانی و عملیات جاری.

شکل ۱-۴ – چرخه حیات نمونه برای یافته ی دفاعی در وزارت دفاع ایالات متحده امریکا ۲/۵۰۰۰
(پیش نویس هماهنگی نهایی ، آوریل ۲۰۰۰)

• • پشتیبانی – این مرحله بخشی از چرخه ی حیات محصول است ولی در واقع مدیریت ) عملیات ( جاری می باشد. در این مرحله از پروژه ممکن است برای بهبود ظرفیت، اصلاح عیوب و غیره، پروژه های متعددی اجرا گردد. ساختمان برگرفته از موریس ( ۱ ) همان طور که در شکل ۴-۱ نشان داده شده است، یک چرخه ی حیات پروژه ی ساختمانی را تشریح می کند.

• • امکان سنجی – صورت بندی پروژه، مطالعات امکان سنجی و طراحی و تأیید راهبرد . یک تصمیم برو نرو در پایان این مرحله اتخاذ می گردد.

• • برنامه ریزی و طراحی – طراحی پایه، هزینه و زمان بندی، شرایط و مفاد پیمان و برنامه ریزی تفصیلی . پیمان های عمده در پایان این مرحله واگذار می شوند.

• • ساختمان – ساخت، تحویل، کارهای عمرانی، نصب و آزمون . تأسیسات در پایان این مرحله تا حد زیادی کامل می شوند.

• • تحویل و راه اندازی – آزمون و نگهداری نهایی . در پایان این مرحله تأسیسات در ) ظرفیت ( کامل عملیات قرار دارند.

• • داروسازی – همان طور که در شکل ۱- ۴ نشان داده شده است، مورفی یک چرخه ی حیات پروژه را برای توسعه ی یک محصول جدید داروسازی در ایالات متحده ی آمریکا تعریف می کند.

• • کشف و غربالگری – دربرگیرنده ی تحقیقات پایه و کاربردی برای شناسایی داوطلبین به منظور آزمون پیش بالینی می باشد.

• • توسعه ی پیش بالینی – دربرگیرنده ی آزمون آزمایشگاهی و جانوری به منظور تعیین ایمنی و کارایی، به همراه آماده سازی و تشکیل پرونده ی درخواست بررسی داوری جدید (IND) می باشد .

• • کارهای ثبت – دربرگیرنده ی آزمون های بالینی مرحله ۱، ۲ و ۳ به همراه آماده سازی و تشکیل پرونده ی درخواست داروی جدید (NDA) می باشد.

• • فعالیت پس از ارائه – دربرگیرنده ی کارهای بیشتر موردنیاز برای پشتیبانی از بررسی اداری NDA غذا و دارو می باشد .

شکل ۱-۵ – چرخه حیات نمونه پروژه ساختمانی ، موریس

• • توسعه ی نرم افزار- تعدادی مدل متداول چرخه ی حیات نرم افزار همچون مدل آبشار وجود دارد . همان طور که در شکل ۵-۱ نشان داده شده است، مونچ و همکاران ( ۳ ) یک مدل فنری دارای چهار چرخه و چهار ربع را برای توسعه ی نرم افزار تشریح می کنند.

• • چرخه ی اثبات مفهوم – جمع آوری الزامات کسب وکار، تعریف اهداف برای اثبات مفهوم، تهیه ی طرح مفهو می سیستم و طرح منطقی، ایجاد اثبات مفهوم، تولید برنامه های آزمون پذیرش، انجام تحلیل ریسک و ارائه نظر.

• • چرخه ی ساخت اول – استخراج الزامات سیستم، تعریف اهداف برای ساخت اول، تهیه ی طرح منطقی سیستم، طراحی و ایجاد ساخت اول، تولید برنامه های آزمون سیستم، ارزیابی س اخت اول و ارائه نظر.

• • چرخه ی ساخت دوم – استخراج الزامات سیستم، تعریف اهداف برای ساخت دوم، تهیه ی طرح فیزیکی، ایجاد ساخت دوم، تولید برنامه های سیستم فرعی، ارزیابی ساخت دوم و ارائه نظر.

• • چرخه ی نهایی – الزامات کامل واحد و طرح نهایی، ایجاد ساخت نهایی، اجرای واحد، سیستم فرعی، سیستم و آزمون های پذیرش.

شکل ۱-۶ – چرخه حیات نمونه برای پروژه داروسازی ، مورفی
پروژه امنیت اطلاعات :
در این بخش ابتدا به بررسی جایگاه امنیت در حاکمیت فناوری اطلاعات و سپس به تعریف پروژه امنیت اطلاعات می­پردازیم :
۶ – جایگاه امنیت در حاکمیت فناوری اطلاعات
همانطورکه در مباحث مربوط به چارچوب COBIT مشخص شد یکی از گام­های ضروری در این چارچوب پس از انتخاب سیستم، تحلیل سیستم است. واضح است که در سیر تکاملی تحلیل سیستم باید یکی از مهمترین ابعاد که همان بعد مخاطراتِ روبرویِ سیستم ( ریسک­ها ) است به طور ویژه مورد توجه قرار گیرد. همانگونه که میدانیم ریسک­ها یا مخاطرات درنتیجه عدم توجه به امنیت درونی و بیرونی سیستم ظاهر می­شوند. در اینجا جایگاه امنیت در حوزه فناوری اطلاعات روشن می­ شود.
با توجه به اهمیت غیر قابل انکار امنیت اطلاعات در سیستم لازم است مهمترین تهدیدها، آسیبها، ریسکها و نقاط ضعف که امنیت اطلاعات را به شدّت تحت تأثر قرار میدهند مورد بررسی جدّی قرار گیرند. از آنجا که یکی از مهمترین عوامل مخرب انواع ریسکها میباشند، روشی پروسه مند که لازمه­ی موفقیت آن اجرای مراحل پروسه به صورت همزمان با فازهای مختلف چرخه­ی مدیریتی معروف دیمینگ طبق استاندارد امنیتی ۲۷۰۰۱ IEC/ISO است، ارائه شود.
بنابراین لازم است در هر چهار فاز چرخه مدیریتی دیمینگ ( PLAN – DO – CHECK – ACT ) پروسه ای را برای مدارا و مقابله با انواع ریسکها اجرا نمائیم.
پروسه پنج بخشی ارائه شده با شناسایی ریسک آغاز میشود و در این مرحله ریسکها به دو دسته قابل پذیرش و غیر قابل پذیرش با توجه به شرایط، قوانین و الزامات حاکم بر سازمان تقسیم میشود. این مرحله میبایست در همان فاز اول چرخه دیمینگ یعنی PLAN انجام شود. در این مرحله لازم است به مستند ISMS که در متن مقاله به آن­ها اشاره شده است استفاده نمود.
مرحله دوم ریسکهای شناسایی شده بعنوان ریسک غیر قابل پذیرش مورد ارزیابی و اندازه گیری قرار می گیرند، که این مرحله نیز در همان فاز برنامه ریزی از چرخه دیمینگ اجرا می شود.
فاز برنامه ریزی: شناسایی و دسته بندی ریسکها بر اساس شرایط، قوانین و الزامات حاکم بر سازمان استفاده از مستندات ISMS
فاز انجام : انجام عملیات مدارا با ریسکهای قابل پذیرش و مقابله با ریسکهای غیرقابل پذیرش
فاز اقدام : براساس نتایج بدست آمده از مرحله قبل و در صورت نیاز چرخه برای همان ریسکهای شناسایی شده مجددا تکرار شود و یا چرخه با ورودی های جدید از سر گرفته شود
فاز بررسی : ارزیابی و اندازه گیری میزان پیشرفت عملیات انجام شده در خصوص مدارا و مقابله با ریسکهای شناسایی شده
مرحله سوم مشتمل بر انجام عملیات مدارا با ریسکهای قابل پذیرش و مقابله با ریسکهای غیر قابل پذیرش می­باشد که لازم است به صورت بخشی از فعالیتهای انجام گرفته در فاز DO مطرح شود.
در مرحله چهارم یا پایانی اثر عملیات انجام گرفته در مرحله قبل همزمان با اجرای فاز CHECK در چرخه مدیریتی دیمینگ، مورد ارزیابی و اندازه گیری قرار می گیرند .
نمودار ( ۱) پروسه ارائه شده در حین چرخه دیمینگ را نشان می­دهد.
الف- شناسایی ریسک
ب- اندازه گیری ریسک
ج- مدارا نمودن با ریسکهای قابل پذیرش با توجه به امکانات
و الزامات حاکم بر سازمان
د- کاهش ریسکهای غیرقابل پذیرش
و- اندازه گیری اثر عملیات انجام گرفته در خصوص کاهش ریسک

• • عدم وجود یک موسسه تحقیقاتی مستقل پوست و چرم، عدم تناسب هرم نیروی انسانی محقق در زمینه پوست و چرم

• • نارسایی ساختار تشکیلاتی موجود

• • عدم تمرکز، تصمیم گیری و سیاست گذاری در امر تحقیقات بین موسسات تحقیقاتی، دانشگاهی و اجرایی

• • ناکارآمد بودن سیستم اطلاع رسانی و عدم آگاهی محققین سطوح غیر مدیریتی از مسائل

• • مقطعی بودن تحقیقات و عدم پیگیری ادامه نتایج طرح ها

• • ناکافی بودن وتوسعه نیافتن بخش تحقیقات کاربردی دام

• • طولانی و زمانبر بودن مراحل ارائه، تصویب و تامین اعتبار طرح های پژوهشی

• • ضعف در ساختار انتقال یافته های تحقیقاتی در طی مراحل داوری و چاپ در مجلات داخلی

• • • عدم تخصیص اعتبار به محقق برای انتشار مقالات

    (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• • نبود تشویق های مالی و معنوی از انتشار مقالات در داخل و خارج

۶-۲ راه حلهای ارائه شده برای برطرف کردن مشکلات و تنگناها

تاکنون تعداد ۲۱ طرح تحقیقاتی در مورد پوست دامی تا پایان سال ۱۳۸۶ انجام شده است. بر اساس این گزارش از مجموع طرحهای تحقیقاتی انجام شده پوست دامی کشور ۹ موضوع به مباحث مدیریتی اختصاص داشته و پس از آن به ترتیب موضوع ۷ طرح تحقیقاتی در زمینه ماشین آلات و مواد شیمیایی وموضوع ۴ طرح نیز در خصوص عمل آوری پوست بود. این در حالیست که در زمینه نقش و آثار تغدیه، اصلاح نژاد و ژنتیک و فیزیولوژی درتولید پوست دامی هیچ طرح تحقیقاتی انجام نشده است. (انصاری، ۱۳۸۷)
الف) راه حل های کوتاه مدت

• • افزایش تولید در واحد دام،

• • ترویج اصول صحیح نگهداری دام،

• • تجهیز و نوسازی و بازسازی جایگاه دام،

• • بهداشتی نمودن اماکن دامی،

• • کنترل بیماریها و پیگیری و درمان بیمارها و انگلهای آسیب رسان به پوست،

• • حفاظت و بهره برداری مناسب از ذخائر ژنتیکی مطلوب،

• • ایجاد تشکل های صنفی مناسب،

• • احداث صنایع جنبی،

• • تبدیلی و فرآوری،

• • تشویق دامداران به ایجاد تعاونی های دامداری،

• • استقرار واحدهای صنعتی دامداری و صنایع وابسته،

• • بهبود مدیریت تولید،

• • ارزیابی عمل کرد بهره وران و ارتقا بهره وری در واحدهای تولیدی،

• • برنامه ریزی جهت سازماندهی واحدهای توسعه بیمه بهره وران و بیمه دام،

• • تقویت و حمایت از بهره وران و تامین نقدینگی،

• • اجرای دوره های آموزشی همراه با ارائه روش های ترویجی در بهبود مدیریت و پرورش دام،

• • ارائه و گسترش خدمات آموزشی، ترویجی، بهداشتی، دامپزشکی، دامپروری به دامداران،

• • انتقال دانش و به کارگیری یافته های پژوهشی در داخل کشور،

• • پیش بینی وضعیت آینده روند تولید تا مصرف پوست و چرم،

• • ترویج روش های پوست کنی، نگهداری، انبارداری و… ،

• • تصحیح تعرفه های گمرکی، قوانین و مقررات صادرات و واردات،…

ب) راه حل های متوسط و طولانی مدت

• • تصحیح سیاستهای اصلاح نژادی،

• • ساماندهی فعالیت کارگران پوست کنی در کشتارگاهها به گونه ای که خود را در برابر مرغوبیت پوست مسئول بدانند،

• • اجباری نمودن صدور پروانه برای فروشندگان پوست و اجبار آنهابه تهیه وسایل فنی،

• • نظارت جدی بر کارگاههای چرمسازی،

• کمک به دباغان روستایی جهت تشکل محور شدن و تاسیس شرکتهای تعاونی ،

تحقیقات اولیه ای که در زمینه رفتار شهروندی سازمانی انجام گرفت بیشتر برای شناسایی مسئولیت ها و یا رفتارهایی بود که کارکنان در سازمان داشتند، اما اغلب آنها نادیده گرفته می‌شد. این رفتارها با وجود این که در ارزیابیهای سنتی عملکرد شغلی به طور ناقص اندازه گیری می‌شدند و یا حتی گاهی اوقات مورد غفلت قرار می‌گرفتند، اما در بهبود اثربخشی سازمانی مؤثر بودند(بینس توک و همکاران(۲۰۰۳))

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یکی از دلایلی که باعث موفقیت سازمانهای بزرگ می شود این است که آنها دارای کارکنانی هستند که فراتر از وظایف رسمی خود تلاش می نمایند تحقیقات قابل توجهی در خصوص رفتار مطلوب ودر عین حال غیر رسمی در سازمان صورت گرفته است. به چنین رفتاری،رفتار شهروندی سازمانی(رفتار شهروندی سازمانی) یا (سندرم سرباز خوب)گفته می شود.رفتار شهروندی سازمانی را می توان روغن کاری حرکت ماشین جامعه نامید.
رفتار شهروندی سازمانی به عنوان منبع اجتماعی، از طریق تبادل رفتارهایی که پاداش های اجتماعی در یافت می کنند، مورد ملاحظه قرار می گیرد. رفتار شهروندی سازمانی برای هر سازمان مطلوب است چرا که با متغیر هایی مانند رضایت شغلی و بهره وری سازمانی ارتباط دارد.
۲-۷-۱) تعاریف رفتار شهروندی سازمانی:
مفهوم رفتار شهروندی سازمانی اولین بار توسط ارگان و همکاران وی در سال ( ۱۹۸۳ ) مطرح گردید. اورگان رفتار شهروندی سازمانی را به عنوان رفتار های فردی و اختیاری میداندکه به صورت مستقیم و آشکار به وسیله سیستم رسمی پاداش سازمان تعریف نشده است و در مجموع کارآیی و اثر بخشی سازمان راافزایش میدهد. اختیاری بدین معنا که این رفتارجزء شرح وظایف شغلی نیست و در تعهد استخدامی کارمندان قرار نگرفته است و کوتاهی در آن هیچگونه تنبیهی را به دنبال ندارد. در واقع رفتار بیش اجتماعی، رفتار ورای نقش، رفتار خود انگیخته و یا رفتار شهروندی سازمانی به مجموعه رفتارهایی اتلاق می گردد که خارج از حیطه وظایف رسمی افراد در سازمان می باشد. این رفتارهای فردی داوطلبانه و دل بخواهی هستند که مستقیما و صراحتا از طریق نظامهای رسمی باداش دهی شناسایی نمی شوند ولی درنهایت منجر به افزایش اثر بخشی فعالیت های سازمانی می گردند. رفتار شهروندی سازمانی کمکی در جهت افزایش اثر بخشی کلی سازمان است و رفتاری ناشی از فعالیت در خارج از حیطه الزامات شغلی است و شاخصی قدرتمند برای تشخیص عملکرد شغلی مطلوب میباشد.
ارگان(۱۹۸۸) در کتاب خود تحت عنوان “رفتار شهروندی سازمانی: نشانگان سرباز خوب^[۵۹]” این پدیده را چنین تعریف می نماید: رفتارهای فردی که اختیاری(داوطلبانه) و آگاهانه بوده و بطور مستقیم و صریح بوسیله سیستمهای پاداش سازمانی و سیستمهای ارزیابی عملکرد سازمانی شناسایی نشدهاند ولی در مجموع، اثر بسیار چشمگیری بر اثربخشی سازمانی دارند. منظور از اختیاری بودن این است که این قبیل رفتارها جزء الزامات اساسی نقش و شرح شغل کارکنان نمیباشند (ارگان(۱۹۸۸)).
ارگان رفتار شهروندی سازمانی را نوعی از عملکرد تعریف کرده است که محیط اجتماعی و روانی (روانشناختی) سازمان را که عملکردهای وظیفهای سازمان در آن محیط رخ میدهد، مورد حمایت قرار میدهد (ارگان(۱۹۹۷)).
در تعریف دیگری از این مفهوم آمده است که رفتارهای شهروندی سازمانی شامل رفتارهای اختیاری (داوطلبانه و اگاهانه) کارکنان است که بطور مستقیم باعث ارتقاء اثربخشی اهداف سازمانی میشود و البته ممکن است اثرات آن مستقل از بهرهوری خود کارکنان باشد(پودساکف و همکاران(۱۹۹۷)).
در تعریف دیگری از این پدیده این چنین بیان شده است که هدف اولیه رفتارهای شهروندی سازمانی، شناسایی آندسته از مسئولیتها و یا رفتارهایی است که کارکنان در سازمان بر عهده داشته و آنها را از خود نشان میدهند اما اغلب از سوی سیستمهای سازمانی نادیده گرفته میشوند. این رفتارها با وجود اینکه در ارزیابیهای سنتی عملکرد شغلی بطور ناقص اندازهگیری می شوند و یا حتی گاهی اوقات مورد غفلت قرار میگیرند، اما در بهبود اثربخشی سازمانی موثر میباشند(بینس توک و همکاران(۲۰۰۳)).
و در تعریفی دیگر آمده است که رفتارهای شهروندی سازمانی، مجموعهای از رفتارهای داوطلبانه و اختیاری است که بخشی از وظایف رسمی فرد نمیباشند، اما با این وجود توسط وی انجام و باعث بهبود موثر وظایف و نقشهای سازمان میشود(بیومیر و همکاران(۲۰۰۴)).
بولینو، ترنلی و بلودگود(۲۰۰۲) رفتار شهروندی سازمانی را به عنوان میل و انگیزه کارکنان در فراتر رفتن از الزامات رسمی شغل به منظور یاری کردن یکدیگر، همسو کردن منافع فردی با منافع سازمانی و داشتن علاقه ای واقعی نسبت به فعالیتها و مأموریتهای کلی سازمان تعریف کرده اند. آنان بر این عقیده هستند که رفتارهای شهروندی به طور کلی دارای دو خصیصه عمومی هستند: اولاً آنها به طور مستقیم قابل تقویت نیستند (به عنوان مثال، نیازی نیست که آنها از جنبه فنی بخشی از شغل یک فرد باشند) و ثانیاً آنها ناشی از تلاشهای ویژه و فوق العادهای هستند که سازمان به منظور دستیابی به موفقیت، از کارکنانش انتظار دارد(کورکماز و همکاران(۲۰۰۹))
محققان سازمانی این اعمال را که در محل کار اتفاق می‌افتد، این گونه تعریف می‌کنند:
رفتار شهروندی سازمانی عبارت است از «مجموعهای از رفتارهای داوطلبانه و اختیاری که بخشی از وظایف رسمی فرد نیستند، اما با این وجود توسط وی انجام و باعث بهبود مؤثر وظایف و نقشهای سازمان میشوند.»(اپل بام(۲۰۰۴)).
همچنین اورگان، پودساکوف و مکینزی رفتار شهروندی سازمانی را به عنوان رفتارهای فردی و داوطلبانه که باعث ارتقای اثر بخشی و کارایی عملکرد سازمان می‌شود، اما مستقیماً به وسیله سیستم های رسمی سازمان به آن پاداش داده نمی شود، تعریف می‌کنند(هال(۲۰۰۴)).
بنابراین عناصر کلیدی رفتار شهروندی سازمانی عبارتند از :

• • نوعی رفتار است که فراتر از آنچه که برای کارکنان سازمان به طور رسمی تشریح گردیده است؛

• • نوعی از رفتار است که به صورت اختیاری و بر اساس اراده فردی می‌باشد؛

• • رفتاری است که به طور مستقیم پاداشی به دنبال نداشته و یا از طریق ساختار رسمی سازمانی مورد قدردانی قرار نمی گیرد؛

• • رفتاری است که برای اثر بخشی و کارایی عملکرد سازمان و موفقیت عملیات آن خیلی مهم است(کاسترو و همکاران(۲۰۰۴)).

با توجه به تعاریف ارائه شده، از انسان به عنوان شهروند سازمانی انتظارات خاصی وجود دارد. این توقع وجود دارد که رفتار کارمند طوری باشد که بیش از الزامات نقش و فراتر از وظایف رسمی در خدمت اهداف سازمان فعالیت کند. بر مبنای بررسی های محققان از رفتار شهروندی از جهت عملی و تئوریک نتیجه گرفته اند رفتارهای شهروندی نوعاً از نگرش مثبت شغلی، ویژگی‌های وظیفه ای و رفتارهای رهبری ناشی می شوند. بنابراین، تحقیقات پیشین نشان می‌دهند افراد احتمالاً وقتی از شغل خود راضی باشند، و وقتی که به آنها وظایفی واگذار گردد که به خودی خود رضایت بخش هستند، یا وقتی که آنها رهبرانی حمایت کننده و الهام بخش دارند، خیلی بیش از الزامات رسمی شغلی شان کار می‌کنند(بولینو و همکاران(۲۰۰۳)).
رفتارهای درون نقشی و فرا نقشی:
در ادبیات رفتار شهروندی سازمانی دو مفهوم درون نقشی و فرا نقشی بخش عظیمی از تحلیل های صاحب نظران را به خود تخصیص میدهد . فعالیت های درون نقشی و فرا نقشی در حقیقت حوزه و ماهیت رفتار شهروندی سازمانی را تبیین می کند .
رفتار‌های‌درون‌نقشی:
به آن دسته از عملکرد ها اشاره دارد که فاعل آن نقش موظف به انجام آن میباشد. بعبارت دیگر وظایف درون نقشی رفتارهای قابل قبول سازمان و مدیریت میباشد.که از ابتدا در قالب شرح وظایف در چارت سازمانی آمده است و فردی که در ان سمت به کار گرفته شود موظف به انجام آن وظایف میباشد
رفتارهای فرا نقشی:
به آن دسته از عملکردها اشاره دارد که خلاقانه و خودجوش بوده و عمدتا ماهیتی غیر رسمی دارد و مبتنی بر رفتار های اخلاقی است . این رفتارها در حیطه وظایف افراد نمی باشد و تنها افرادی که خود رادر مقام شهروند سازمانی میدانند به انجام آن مبادرت می ورزند. افرادیکه دارای عملکرد فرا نقشی می باشند شهروندانی هستند که با حضور خود در واحدهای کاری انرژی و امید وپویایی و تلاش رادر سازمان اشاعه می دهند.آنها در انجام کارها به دیگران کمک می کنند و همواره حسن نیتشان در سازمان زبانزد همکاران می باشد. یکی از نمادهای شهروندان فرانقشی کمک به افرادی است که به تازگی در استخدام سازمان درآمدند. آنها به افراد جدیدالاستخدام در جذب شدن به سازمان کمک کرده و همچنین تعهد و مسئولیت و عشق به کار را در آنها ایجاد می کنند. شهروندان سازمانی در فعالیت های فرا نقشی همواره مدافع حقوق همکاران و مشتریان داخلی و خارجی می باشند. نکته ای که باید در رفتارهای درون نقشی و فرانقشی در مقوله رفتار شهروندی سازمانی تبیین شود اینست که شهروندان سازمانی افرادی نیستند که تنها به رفتارهای فرا نقشی بپردازند در گام اول آنها افرادی هستند که در انجام رفتارهای درون نقشی عملکرد بسیار مطلوبی دارند. حد ایده ال در رفتارهای درون نقشی بصورت وظیفه شناسی تبلور پیدا می کند یافته های موریسون نشان می دهد که آن دسته از کارکنانی که رفتار شهروندی سازمانی را بخشی از شغل شان در نظر می گیرند در انجام وظایف خود عملکرد بهتری دارند. این افراد در انجام وظایف حیطه درون نقشی، پر انرژی، متبسم صبورو امید بخش اند.
گراهام^[۶۰] با به کار بردن دیدگاه تئوریکی خود که مبتنی بر فلسفه سیاسی و تئوری مدرن علوم سیاسی بود مطرح می‌کند که ما سه نوع رفتار شهروندی داریم:

• • « اطاعت » ؛ این واژه میل کارکنان به پذیرش و پیروی کردن از قوانین، مقررات و رویه های سازمانی را توصیف می‌کند.

• • « وفاداری » ؛ میل کارکنان به فداکاری و قربانی کردن منافع شخصی در راه منافع سازمانی و حمایت و دفاع از سازمان را توضیح می‌دهد.

• • « مشارکت » ؛ میل کارکنان به درگیر شدن فعال در همه ابعاد زندگی سازمانی را توصیف می‌کند. وان داینی، گراهام و داین سچ^[۶۱] در کار تجربی نشان دادند مشارکت به طور واقعی سه شکل دارد :

الف) مشارکت اجتماعی: این بعد از مشارکت درگیر بودن فعال کارکنان در امور شرکت و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی در سازمان را توصیف می‌کند (مثل حضور در جلسات غیر اجباری و محترم شمردن مسائل سازمانی و پا به پای آن حرکت کردن).
ب) مشارکت حمایتی: این بعد از مشارکت به میل کارکنان برای حضوری مؤثر و پر رنگ در مباحث و جلسات سازمانی به منظور بهبود سازمان از طریق پیشنهاد دادن، ابداع و همچنین تشویق کارکنان به بیان آزادانه عقائدشان می‌پردازد.
ج) مشارکت عملی (وظیفه ای): این بعد، مشارکت کارکنان را که فراتر از استانداردهای مورد نیاز کاری است، توصیف می‌کند (به عنوان مثال قبول کردن داوطلبانه تکالیف اضافی، کار کردن تا دیر وقت برای اتمام طرح های مهم و …)
بنابراین از افراد به عنوان شهروند سازمانی رفتارهای خاصی ناشی می‌شود که محققان برخی از آنها را شناسایی کرده اند و در اینجا به آنها اشاره گردید. البته ممکن است در تحقیقات دیگری، برخی دیگر از رفتارهای شهروندی مورد شناسایی قرار گیرند و به علاقه مندان این موضوع ارائه گردد. ما در حال حاضر از همین رفتارهایی که تا به حال مورد نظر محققان بوده است، بحث می‌کنیم.
۲-۷-۲) ویژگیهای رفتارهای شهروندی سازمانی‌:
صاحبنظران عرصه رفتارسازمانی پس از مطالعات متعدد خود پیرامون این پدیده،۳ ویژگی زیر را به عنوان ویژگیهای اصلی رفتارهای شهروندی سازمانی عنوان نمودند.
الف: غیرقطعی بودن^[۶۲] (غیردستوری بودن):
ارائه خدمات به مشتریان نیازمند تعاملات شخصی کارکنان سازمان با مشتریان است. این تعاملات میتواند منجر به ایجاد یک رابطه بلندمدت بین کارکنان ارائهدهنده خدمت و مشتریان سازمان گردد نکته مهم این است که نوشتن مشخصات و شرح شغل دقیق برای تمامی این تعاملات توسط مدیریت سازمان امکان ندارد. بطور کلی برای ارائه بعضی از رفتارها از سوی کارکنان، حکم و دستور قطعی وجود ندارد بلکه این کارمند است که باید نسبت به ارائه بهترین رفتار بنا به تشخیص خود اقدام نماید.
ب: رفتارهایی که ناشی از ابتکارات فردی و مستقل کارکنان میباشد^[۶۳]:
بسیاری از ابعاد خدمات شامل ابتکارات و خلاقیت‌ های منحصر بفرد هر یک از کارکنان در ارائه خدمات میباشد. مطالعات نشان داده است که این خلاقیت‌ها در نحوه ارائه خدمات، اثر مثبت بر روی رضایت مشتریان دارد. البته هر یک از کارکنان میتوانند این وظیفه را به طرق مختلف اجراء نمایند که هر یک از آنها نیز اثرات مخصوص به خود را بر روی مشتریان و سازمان به دنبال دارد. در حقیقت در این قسمت است که خلاقیت و ابتکار کارکنان نقش مهمی در نحوه اجرای این دستور دارد (مکالیستر(۱۹۹۱)). باید اشاره کرد که ارائهدادن اینگونه خلاقیت‌های فردی در رفتارهای کارکنان، در مواقعی که شکست خدماتی^[۶۴] برای سازمان رخ داده است در مقایسه با شرایطی که این مشکلات وجود ندارد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. ضمن آنکه باید عنوان نمائیم، اثرات این ابتکارات و خلاقیت‌های فردی کارکنان بر ادراک مشتریان، از محیطی به محیط دیگر نیز متفاوت است(بیتنر و همکاران(۱۹۹۰))
ج: رفتارهای شهروندی سازمانی باعث منفعت سازمان خواهد شد^[۶۵]:
به هنگام تعامل کارکنان با مشتریان سازمان، هر یک از کارکنان میتوانند از میان رفتارهای مختلفی که اثرات متفاوتی نیز بر سازمان و مشتریان دارند، یکی از آنها را ارائه دهند. باید اشاره کرد که انتخاب این رفتار نیز به منافع سازمان بستگی دارد. یعنی هر یک از کارکنان با سبک و سنگین کردن اثرات هر یک از رفتارها بر روی منافع سازمان و مشتریان، نسبت به انتخاب و ارائه رفتار اقدام مینمایند، بطوریکه منفعت سازمان، مشتریان و خود فرد به بالاترین مقدار ممکن برسد(مکالیستر(۱۹۹۱)).
۲-۷-۳) ابعاد رفتارهای شهروندی سازمانی:
علیرغم توجه فزاینده به مفهوم رفتار شهروندی سازمانی، با مروری به ادبیات این حوزه، فقدان اجماع درباره ابعاد این مفهوم آشکار می گردد. نتایج حاصل از مرور ادبیات نشان می دهد که تقریباً سی نوع متفاوت از رفتار شهروندی قابل تفکیک است و تعاریف متعددی از آن به عمل آمده است که البته همپوشی های بسیاری بین آنها وجود دارد. به هر حال اجماعی روی ابعاد مختلف مفهوم رفتار شهروندی سازمانی وجود ندارد.
در تحقیقی توسط لپین، ارز و جانسون^[۶۶] (۲۰۰۲) ثابت شد که رفتار شهروندی سازمانی به عنوان یک سازه پنهان بوده که پیکان علیت از آن به سمت ابعاد آن کشیده میشود (جانسون و همکاران(۲۰۰۲)). به هر ترتیب مطالعات متعددی پیرامون شناسایی ابعاد این پدیده انجام شده است که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره مینمائیم.